Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tại sao USMCA không tốt hơn NAFTA mà còn tệ hơn TPP?

15/10/201811:16:00(Xem: 1404)
Tại sao USMCA không tốt hơn NAFTA mà còn tệ hơn TPP?

Tại sao USMCA không tốt hơn NAFTA mà còn tệ hơn TPP?

  

Jeffrey Frankel

Đỗ Kim Thêm dịch

  

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi Hiệp định Hoa Kỳ - Mexico - Canada (USMCA), mà nó nối tiếp Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA), là một “thỏa thuận vĩ đại độc đáo nhất từng được ký kết.” Thực ra, hiệp định này không tốt bằng Quan hệ Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), mà ông Trump cho Mỹ rút lui ngay sau khi ông nhậm chức, Hiệp định USMCA cũng không phải là tốt hơn một cách quá đặc biệt so với Hiệp định NAFTA mà nó thay thế.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hành động như thể là ông đã tạo nên một chiến thắng lừng lẫy bằng cách thay thế cho Hiệp định NAFTA - được ông cho là "thỏa thuận thương mại tồi tệ nhất từng có"- với Hiệp định mới USMCA. Nhưng sự thật là trong khi kết quả này tốt hơn là một sự kết thúc tự do mậu dịch ở Bắc Mỹ, Hiệp định USMCA không cải thiện qua việc duy trì hiện trạng.
 

Dĩ nhiên, đây là cách làm việc của ông Trump: ông đe dọa làm điều gì đó thảm khốc, mọi người cảm thấy nhẹ nhõm hơn khi mọi sự thể trở nên ít tồi tệ hơn một chút. Đó là những gì ông đã làm với Bắc Triều Tiên, khi ông thoá mạ nhà lãnh đạo của họ, Kim Jong-un, và đe dọa sẽ dùng "hoả công và cuồng nộ" cho Bắc Triều Tiên. So với cuộc xung đột về vũ khí hạch tâm, cuộc gặp gỡ của ông với ông Kim có vẻ như là một chiến thắng, mặc dù nó tạo ra ít tiến bộ trong thực tế.
 

Cách hiểu sai lầm của ông Trump về kết quả của cuộc họp đó là một tiêu chuẩn khác trong chiến thuật của ông Trump - vấn đề của một Bắc Triều Tiên có trang bị vũ khí hạch tâm mà ông đã khẳng định sai là đã "giải quyết" - Ông gọi Hiệp định USCMA là một thoả thuận vĩ đại độc đáo nhất từng được ký kết. Đối với ông Trump, tất cả việc mà Hiệp định NAFTA thực sự cần thiết là một cái tên mới - cái tên mà như Eswar Prasad chỉ ra, theo nghĩa đen đặt thay cho "Mỹ đầu tiên" - để cho phép ông giả vờ tạo cho những người ủng hộ tin rằng ông đã đạt được điều gì đó tích cực.
 

Để cho công bằng, cái tên gọi không phải là sự khác biệt duy nhất giữa Hiệp định USMCA và Hiệp định NAFTA. Bốn thay đổi đặc biệt đã thu hút sự chú ý.

Sự thay đổi đầu tiên là du nhập hai biện pháp liên quan đến ngành công nghiệp ô tô. Để tránh thuế, thỏa thuận yêu cầu 75% các mặt hàng của ô tô có nguồn gốc ở Bắc Mỹ - tăng từ 62,5% - để làm giảm nhập khẩu linh kiện từ châu Á. Thoả thuận cũng đòi hỏi vào năm 2023, 40-45% sản xuất do những công nhân được lương trả trung bình hơn 16 đô la một giờ, cao hơn mức lương của ngưới Mể.

Điều này sẽ mang lại một số lợi ích cho một số công nhân Mỹ trong ngành ô tô, nhưng gây tổn hại cho tất cả mọi người khác. Không chỉ người tiêu dùng sẽ phải đối mặt với chi phí cao hơn cho các ô tô; thậm chí sự gián đoạn của các chuỗi cung ứng có hiệu năng trong hiện tại có thể khiến ngành công nghiệp ô tô của Mỹ trở nên tệ hơn, vì nó làm suy yếu khả năng cạnh tranh quốc tế của xuất lượng ở Bắc Mỹ. Chi phí gia tăng đối với nhập lương thuộc về nguyên liệu bằng thép và nhôm do thuế quan của ông Trump (bỏ qua việc trả đũa của nước ngoài) chỉ làm trầm trọng thêm các vấn đề của công nghiệp. Các điều khoản về ô tô theo Hiệp định USMCA là một bước lùi so với Hiệp định NAFTA.
 

Sự thay đổi nổi bật thứ hai theo Hiệp định USMCA là các nhượng bộ trong nông nghiệp, đặc biệt là thỏa thuận của Canada để cho các nhà sản xuất Mỹ thâm nhập thị trường sữa tới mức 3,6%, trị giá khoảng 70 triệu Đô la. Sự thay đổi này đáng chú ý vì cả Mỹ và Canada từ lâu đã bảo vệ nông dân chăn nuôi bò sữa khỏi sự cạnh tranh, thậm chí còn nhiều hơn trong khu vực còn lại của các ngành nông nghiệp của họ. Hiện nay, các nhà sản xuất sữa của Mỹ sẽ được hưởng một số lợi ích, với cái giá mà các nhà sản xuất sữa của  Canada phải trả. Lợi cho Mỹ càng nhiều thì càng tốt.
 

Nhưng khoản tương nhượng này, tương đương với khoảng 0,00003% trong tổng giá trị xuất khẩu của Mỹ, nó sẽ không có tác động rõ rệt nào đối với việc quân bình thương mại của Mỹ. Ộng Trump không thể tuyên bố một cách trung thực đó là một chiến thắng liên quan đến hiện trạng mà ông thừa hưởng - ngay cả đối với những người theo phái trọng thương và ủng hộ ông. Trên thực tế, Barack Obama, người tiền nhiệm của ông Trump, đã điều động việc giành quyền tương nhượng về sữa tương tự như vậy từ Canada vào năm 2015 như một phần của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương, Hiệp định mà ông Trump cho Mỹ rút khỏi ngay khi ông nhậm chức.
 

Nhìn chung, thậm chí nếu nhìn từ quan điểm trọng thương hẹp hòi, thì TPP sẽ tốt hơn so với Hiệp định USMCA.Tóm lại, trong các cuộc đàm phán của Hiệp định USMCA, Hoa Kỳ đã đồng ý cho Canada gia tăng việc thâm nhập thị trường sữa của  Mỹ, cũng như trong hai khu vực nông nghiệp được bảo vệ cao nhất: đó là đậu phụng (và sản phẩm chế biến từ đậu phụng) và đường (kể cả các sản phẩm có chứa đường). Quan trọng hơn, theo TPP, chín quốc gia khác thuộc vùng Vành cung Thái Bình Dương (như Việt Nam) sẽ giảm rào cản quan trọng đối với các xuất khẩu của Mỹ.
 

Đặc điểm thứ ba của Hiệp định USMCA đã thu hút sự chú ý nhất liên quan đến các cơ chế giải quyết tranh chấp. Hoa Kỳ và Canada đã đồng ý hủy bỏ cách giải quyết tranh chấp cho nhà đầu tư và nhà nước, mà nhiều người đã chỉ trích vì đã cho phép các tập đoàn có nhiều quyền lực trong các cuộc đàm phán quốc tế, mà về mặt lý thuyết, họ có thể gia tăng các lợi ích của họ để gây sự tổn hại, thí dụ như là cho sức khỏe hoặc môi trường.
 

Tuy nhiên, Hoa Kỳ đã đồng ý giữ thủ tục theo “Chương 19” của NAFTA để giải quyết các tranh chấp thương mại khác. Sự nhượng bộ này có vẻ đáng ngạc nhiên, bởi vì các nhà đàm phán của chính quyền Trump mong rằng người Mỹ được chỉ định làm công tố viên, thẩm phán và bồi thẩm đoàn trong các vụ kiện chống bán phá giá và điều chỉnh thuế quan. Nhưng Canada sẽ không bao giờ chấp nhận phương sách một chiều như vậy, và đúng như vậy - đó là một kết quả tốt.
 

Sự thay đổi đáng chú ý thứ tư trong Hiệp định USMCA là du nhập một điều khoản tái duyệt xét gia hạn. Ban đầu, chính quyền ông Trump đòi hỏi điều khoản thỏa thuận mới phải được gia hạn sau mỗi năm năm, với việc kết thúc là lựa chọn mặc định - một đòi hỏi cực đoan sẽ làm tê liệt thương thảo. Tình trạng bất trắc thường xuyên về sự tồn tại của thỏa thuận sẽ làm giảm khả năng hoạch định cho các doanh nghiệp. Canada sẽ không bao giờ đồng ý với yêu cầu này.
 

Điều may mắn là Mỹ đã chịu lùi bước. Nhưng việc này đã đảm bảo một điều khoản ít nghiêm ngặt hơn: Hiệp định USMCA phải được tái tục, gia hạn 16 năm một lần. Người ta hy vọng rằng các việc tái duyệt xét trong tương lai sẽ diễn ra vào những thời điểm khi các nhà lãnh đạo thuần lý hơn sẽ đảm trách, và có lẽ họ sẽ loại bỏ các điều khoản tái duyệt xét.
 

Hiệp định USMCA bao gồm nhiều điều khoản khác mà nó sẽ mất thời gian để đánh giá. Đó là một điều khoản để tăng cường bảo vệ công nhân, mặc dù có ít phạm vi bảo vệ hơn trong TPP. Cũng nên nhớ lại là TPP có những điều khoản cho nền kinh tế kỹ thuật số và mở rộng quyền sở hữu trí tuệ trong các lĩnh vực như dữ liệu bản quyền và sinh học - làm cho các tập đoàn Mỹ thắng và các nhà chống toàn cầu hóa thất bại
 

Cuối cùng, Hiệp định NAFTA được đổi tên là một bước đi theo hướng TPP mà ông Trump đã thoá mạ. Hiệp định USMCA không tốt như TPP, cũng không phải là một cải tiến toàn diện hơn Hiệp định NAFTA. Nhưng nó tốt hơn so với việc nổ tung thương mại ở Bắc Mỹ.

   
 ***

Jeffrey Frankel, Giáo sư Trường Công quyền học Kennedy của Đại học Harvard, cựu thành viên của Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Tổng thống Bill Clinton, Nghiên cứu viên tại US National Bureau of Economic Research, Thành viên của Business Cycle Dating Committee. Nguyên tác: The New and Not Improved NAFTA. Tựa đề bản dịch là của người dịch

https://www.project-syndicate.org/commentary/nafta-usmca-trade-trump-protectionism-by-jeffrey-frankel-2018-10

     

     ***

Bài liên quan của người dịch:

Bad Problem Getting Worse: Regional Trade Agreement and the Future of the Multilateral Framework on Competition Policy and Law

https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1836444

 

19/01/2019(Xem: 182)
Kính tặng tất cả Quả Phụ Hoàng Sa – ngày 19-01-1974 -... Thấy vài chiến hạm cặp dọc cầu tàu, tự dưng tiếng hát ngân lên âm thầm trong lòng nàng: “Bến ấy ngày xưa người đi vấn vương biệt ly… Thấy bóng người về hay chăng?
18/01/2019(Xem: 852)
đầy rẫy các xì-căng-đan, từ đời sống cá nhân bê bối cho đến các sinh hoạt thương mại thiếu minh bạch. Ông Trump đã từng lập ra “viện đại học” sau bị đóng cửa và phải đền 25 triệu đô-la cho những học sinh viên bị lừa, đã từng khai phá sản bốn lần và quỵt nhiều chủ nợ, cũng như tạo ra quỹ từ thiện dưới tên mình để thu hút tiền của những người nhẹ dạ
18/01/2019(Xem: 344)
Hiện nay đang có cuộc bàn cãi về việc đổ bộ lên Hỏa Tinh, lập căn cứ thường trực tại Mặt Trăng, trong lớp phi hành gia mới nhất được tuyển có người Mỹ Gốc Á. Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất có phi thuyền người máy thành công đổ bộ và hoạt động trên Hỏa Tinh.
18/01/2019(Xem: 232)
Đại sứ Hoa Kỳ Daniel Kritenbrink không dự hội thảo tại Nam Cali ngày 20/1/2019 được vì chính phủ đóng cửa. Do vậy, hội thảo do Ban Vận Động Trùng Tu Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa cùng đại diện Vietnamese American Foundation sẽ dời sang ngày khác.
18/01/2019(Xem: 858)
Nhiều người về hưu ở Đức chỉ nhận được một khoản tiền hưu rất nhỏ mà họ khó có thể sống ở Đức được. Mặt khác, ở nước ngoài rẻ hơn, lương hưu có thể đủ cho chất lượng cuộc sống tốt hơn
18/01/2019(Xem: 283)
Khủng hoảng nợ công ở khu vực đồng euro đã làm cho sự hoài nghi vốn có của người Anh về hoạt động của Liên Âu ngày càng tăng. Chính giới lo rằng vai trò của các quốc gia thành viên sẽ mất đi và nền kinh tế Anh sẽ chịu nhiều hậu quả nghiêm trọng
18/01/2019(Xem: 541)
Giữa VNCH Và Trung Cộng Tưởng Nhớ Hạm Trưởng Ngụy Văn Thà Và Các Chiến Sĩ Hải Quân VNCH Đã Hi Sinh - Sóng nước mênh mông còn ghi dấu vết, người chiến sĩ Hải Quân, trận tử chiến năm xưa. Hoàng Sa Hoàng Sa là của Việt Nam, vang vang lời thề
18/01/2019(Xem: 537)
Quốc hội biểu quyết “chín-chín-phầm trăm” hơn nhất trí,/Ngàn đại biểu dùng chung một miếng khẩu trang! /Mỗi buổi sớm mai../ Mặt trời mọc nơi phương Đông vô hồi vĩnh cửu/ Rọi xuống muôn đời ô nhục/ Loang thấm dần từ vết máu Hoàng-Trường Sa..
18/01/2019(Xem: 308)
Năm bảy tư, hải chiến Hoàng Sa(*) Việt Nam, Quân đội Quốc gia/ Giữ gìn biển đảo, xông pha hào hùng/ Trang sử Việt, nấu nung khí tiết / Gương Tiền nhân oanh liệt can trường/ Hoàng Sa, quyết chẳng nhịn nhường?! Giao tranh ác liệt, trùng dương mịt mù!
17/01/2019(Xem: 308)
sẽ bảo trợ tất cả 18 vị Tăng, Ni, cư sĩ người Việt tu học tại Dharamsala và Nepal. Đặc biệt năm nay cũng là năm đầu tiên Zangpo Project bảo trợ học bổng bán phần cho hai cư sĩ trẻ tuổi bắt đầu theo học
17/01/2019(Xem: 889)
Với Quận Cam là nơi có đông người Việt sinh sống nhất tại hải ngoại, những luật di dân từ địa phương đến liên bang sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến Cộng đồng Việt Nam.
17/01/2019(Xem: 1043)
chìa khóa chính là Hoa Kỳ chứ không phải Gia Nã Đại. Từ xưa tới nay, do là nước nhỏ, kinh tế yếu lại nằm sát một siêu cường khổng lồ, Gia Nã Đại nhũn nhặn giữ vai trò đàn em, bảo sao nghe vậy. Nếu Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ hủy bỏ lệnh bắt giam Bà Mạnh Vãn Chu thì mọi chuyện từ từ rồi êm.
17/01/2019(Xem: 728)
Sau 44 năm vắng bóng trên diễn đàn Hướng Đạo toàn cầu, Tổ chức Hướng đạo ở Việt Nam có tên là “Pathfinder Scouts Vietnam” (PSVN), tạm dịch là “Người Dẫn Đường”, đã chính thức được tái gia nhập là thành viên thứ 170 của Phong trào Hướng đạo Thế giới
17/01/2019(Xem: 490)
Chuông nhà thờ không đổ thì không ai biết xóm đạo bị nạn. Mong rằng vài trăm vài ngàn tiếng nói từ Việt Nam cất lên để Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu biết người dân Việt Nam muốn gì
17/01/2019(Xem: 1085)
Câu chuyện vượt biên giới của Marcella tuy nó không có cái kết thê thảm như câu chuyện của cô gái Việt Nam tôi gặp trong trại tỵ nạn Songkhla nhưng những hãi hùng, những khốn nạn, những đớn đau không thể thiếu. Sau này nó tâm sự với tôi rằng, cái tính mạng của mẹ nó chính là sự thúc đẩy để nó tìm con đường sống bằng mọi giá
Tin công nghệ
Trong những năm qua, không thiếu các vụ rò rỉ dữ liệu lớn. Tuy nhiên, vụ rò rỉ mới có thể gây bất ngờ bởi quy mô của nó. Được đặt tên là "Collection #1", đây là vụ rò rỉ dữ liệu lớn nhất tính theo quy mô với 772,904,991 email và 21,222,975 mật mã đã bị chia sẻ công khai trên Internet.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Netflix bất ngờ tăng giá các gói streaming của hãng từ 13-18% so với chi phí hiện hành. Đây là mức tăng giá cao nhất từ trước tới nay, từ khi Netflix ra mắt vào năm 2007 và được áp dụng tại Mỹ. Hiện chưa biết Netflix có áp dụng tăng giá tại thị trường khác hay không.
Người dân Trung Quốc hiện đã có thể biết được ai đang vô công rồi nghề hoặc có vấn đề với tài chính ở quanh họ. "Deadbeat Map", một ứng dụng mini của WeChat, sẽ cho biết vị trí của những "lão lại", từ ngữ được nhà chức trách sử dụng để chỉ những cá nhân không thể trả nợ và bị đưa vào danh sách nợ xấu. Khi mở WeChat, người dùng có thể thấy những cá nhân mang nợ xấu nếu họ ở trong phạm vi 500 mét. Chương trình đang được thử nghiệm tại Thạch Gia Trang, thủ phủ Hà Bắc.
Tính đến tháng 01/2019, ở Mỹ, các bệnh viện cùng phối hợp và liên kết với nhau để chung tay thành lập một công ty sản xuất thuốc không lợi nhuận có tên Civica Rx. Được biết, Civica Rx được công bố vào đầu năm 2018, và từ đó đã có rất nhiều các bệnh viện trên toàn nước Mỹ hứng thú với dự án. Hiện đã có hơn 250 bệnh viện đồng ý tham gia, mục tiêu của tổ chức là làm giảm giá và làm giảm cả sự khan hiếm của các thuốc generic đang có trên thị trường.
Tính đến tháng 01/2019, cuộc chiến bằng sáng chiến giữa Apple và VirnetX đã dần đi đến hồi kết sau khi Apple kháng kiện bất thành, phải chịu khoảng phạt lên đến 440 triệu USD. Trong năm 2018, Apple được lệnh phải bồi thường vì đã vi phạm các giấy phép về kết nối LTE an toàn được sử dụng trong nhiều ứng dụng iOS, bao gồm cả FaceTime.
Vì Trái Đất quay quanh trục của nó, nên các ngôi sao trông có vẻ như đang quay xung quanh một đài quan sát trên Đảo Tenerife của quần đảo Canary. Tất nhiên, các vòng cung đồng tâm đầy màu sắc được vẽ ra bởi các ngôi sao, thực ra tập trung ở Cực Bắc của Trái Đất
Microsoft ra mắt phiên bản Windows Phone cuối cùng vào năm 2017, đó là phiên bản Windows 10 Mobile 1709. Dù hệ điều hành Windows Phone đã không còn thu hút được sự quan tâm của các nhà phát triển, nhưng Microsoft vẫn đảm bảo rằng người dùng nhận được những bản cập nhật bảo mật và vá lỗi kịp thời.
ES File Explorer là một trong những ứng dụng quản lý tập tin được nhiều người sử dụng nhất trên Android với hơn 100,000,000 lượt tải về . Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 01/2019, một số nguồn tin cho biết, ES File Explorer đang có một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, khiến cho các dữ liệu trong máy của người dùng có thể bị người khác lấy đi nếu cả hai đang dùng chung một kết nối mạng Internet.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Ford và Volkswagen chính thức công bố thỏa thuận hợp tác đầu tiên trong lĩnh vực xe bán tải và xe thương mại bằng việc thành lập một liên minh mới.
Sau khi CES 2019 khép lại, MWC 2019 sẽ là sự kiện được chờ đợi tiếp theo. Sự kiện diễn ra tháng 02/2019 tại Barcelona, Tây Ban Nha. Xiaomi đã xác nhận có mặt, còn Sony cũng bắt đầu gửi giấy mời cho báo chí. Một công ty lớn khác cũng sẽ xuất hiện là LG, và theo một số nguồn tin từ Hàn Quốc, nhà sản xuất sẽ giới thiệu smartphone màn hình gập
Khoảng giữa tháng 01/2019, Cơ quan chức năng Na Uy chính thức mở cuộc điều tra hình sự đối với dịch vụ stream nhạc chất lượng cao TIDAL vì đã giả mạo số liệu lượt nghe của 2 album Lemonade của Beyoncé và The Life of Pablo của Kanye West. Theo trang tin Dagens Næringsliv của Na Uy, có thể một số cá nhân làm việc ở TIDAL đã sử dụng 1.3 triệu tài khoản để tăng lương truy cập 2 album nói trên lên khoảng vài trăm triệu lượt nghe.
Để kiếm nguồn ngoại tệ phát triển chương trình vũ khí hạt nhân, Triều Tiên sử dụng những hacker cũng như những thủ đoạn để ăn cắp tiền từ các ngân hàng cũng như các tổ chức trên toàn thế giới. Nạn nhân mới nhất của họ là Redbanc, ngân hàng có nhiệm vụ kiểm soát và hoạt động hệ thống máy rút tiền ATM tại Chile. Tất cả câu chuyện đến từ sự bất cẩn của một nhân viên duy nhất của Redbanc.
Nhiều người dùng thường hay sự dụng thử (trial) phần mềm hay dịch vụ nào đó mà quên hủy thuê bao, đến khi hết hạn mà không sử dụng tiếp vẫn bị tính phí qua thẻ. MasterCard muốn ngăn chặn điều này và đã đặt ra quy định mới cho các bên bán hàng rằng người dùng phải đồng ý thì mới được tính phí tiếp
Khoảng giữa tháng 01/2019, sau nhiều đồn đoán, BMW Series 7 phiên bản nâng cấp facelift đã chính thức được ra mắt. Thay đổi dễ dàng nhận thấy nhất về ngoại hình chính là phần lưới tản nhiệt đã to và hầm hố hơn, kèm theo đó là hệ thống đèn pha với họa tiết LED quen thuộc nhưng được làm mỏng hơn.
Ai sẽ là khách hàng toàn lớn nhất của hãng hàng không United Airline? Câu trả lời chính là Apple, công ty đặt mua 50 ghế thương gia mỗi ngày để bay từ San Francisco tới Thượng Hải.