Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tại sao USMCA không tốt hơn NAFTA mà còn tệ hơn TPP?

15/10/201811:16:00(Xem: 1217)
Tại sao USMCA không tốt hơn NAFTA mà còn tệ hơn TPP?

Tại sao USMCA không tốt hơn NAFTA mà còn tệ hơn TPP?

  

Jeffrey Frankel

Đỗ Kim Thêm dịch

  

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi Hiệp định Hoa Kỳ - Mexico - Canada (USMCA), mà nó nối tiếp Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA), là một “thỏa thuận vĩ đại độc đáo nhất từng được ký kết.” Thực ra, hiệp định này không tốt bằng Quan hệ Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), mà ông Trump cho Mỹ rút lui ngay sau khi ông nhậm chức, Hiệp định USMCA cũng không phải là tốt hơn một cách quá đặc biệt so với Hiệp định NAFTA mà nó thay thế.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hành động như thể là ông đã tạo nên một chiến thắng lừng lẫy bằng cách thay thế cho Hiệp định NAFTA - được ông cho là "thỏa thuận thương mại tồi tệ nhất từng có"- với Hiệp định mới USMCA. Nhưng sự thật là trong khi kết quả này tốt hơn là một sự kết thúc tự do mậu dịch ở Bắc Mỹ, Hiệp định USMCA không cải thiện qua việc duy trì hiện trạng.
 

Dĩ nhiên, đây là cách làm việc của ông Trump: ông đe dọa làm điều gì đó thảm khốc, mọi người cảm thấy nhẹ nhõm hơn khi mọi sự thể trở nên ít tồi tệ hơn một chút. Đó là những gì ông đã làm với Bắc Triều Tiên, khi ông thoá mạ nhà lãnh đạo của họ, Kim Jong-un, và đe dọa sẽ dùng "hoả công và cuồng nộ" cho Bắc Triều Tiên. So với cuộc xung đột về vũ khí hạch tâm, cuộc gặp gỡ của ông với ông Kim có vẻ như là một chiến thắng, mặc dù nó tạo ra ít tiến bộ trong thực tế.
 

Cách hiểu sai lầm của ông Trump về kết quả của cuộc họp đó là một tiêu chuẩn khác trong chiến thuật của ông Trump - vấn đề của một Bắc Triều Tiên có trang bị vũ khí hạch tâm mà ông đã khẳng định sai là đã "giải quyết" - Ông gọi Hiệp định USCMA là một thoả thuận vĩ đại độc đáo nhất từng được ký kết. Đối với ông Trump, tất cả việc mà Hiệp định NAFTA thực sự cần thiết là một cái tên mới - cái tên mà như Eswar Prasad chỉ ra, theo nghĩa đen đặt thay cho "Mỹ đầu tiên" - để cho phép ông giả vờ tạo cho những người ủng hộ tin rằng ông đã đạt được điều gì đó tích cực.
 

Để cho công bằng, cái tên gọi không phải là sự khác biệt duy nhất giữa Hiệp định USMCA và Hiệp định NAFTA. Bốn thay đổi đặc biệt đã thu hút sự chú ý.

Sự thay đổi đầu tiên là du nhập hai biện pháp liên quan đến ngành công nghiệp ô tô. Để tránh thuế, thỏa thuận yêu cầu 75% các mặt hàng của ô tô có nguồn gốc ở Bắc Mỹ - tăng từ 62,5% - để làm giảm nhập khẩu linh kiện từ châu Á. Thoả thuận cũng đòi hỏi vào năm 2023, 40-45% sản xuất do những công nhân được lương trả trung bình hơn 16 đô la một giờ, cao hơn mức lương của ngưới Mể.

Điều này sẽ mang lại một số lợi ích cho một số công nhân Mỹ trong ngành ô tô, nhưng gây tổn hại cho tất cả mọi người khác. Không chỉ người tiêu dùng sẽ phải đối mặt với chi phí cao hơn cho các ô tô; thậm chí sự gián đoạn của các chuỗi cung ứng có hiệu năng trong hiện tại có thể khiến ngành công nghiệp ô tô của Mỹ trở nên tệ hơn, vì nó làm suy yếu khả năng cạnh tranh quốc tế của xuất lượng ở Bắc Mỹ. Chi phí gia tăng đối với nhập lương thuộc về nguyên liệu bằng thép và nhôm do thuế quan của ông Trump (bỏ qua việc trả đũa của nước ngoài) chỉ làm trầm trọng thêm các vấn đề của công nghiệp. Các điều khoản về ô tô theo Hiệp định USMCA là một bước lùi so với Hiệp định NAFTA.
 

Sự thay đổi nổi bật thứ hai theo Hiệp định USMCA là các nhượng bộ trong nông nghiệp, đặc biệt là thỏa thuận của Canada để cho các nhà sản xuất Mỹ thâm nhập thị trường sữa tới mức 3,6%, trị giá khoảng 70 triệu Đô la. Sự thay đổi này đáng chú ý vì cả Mỹ và Canada từ lâu đã bảo vệ nông dân chăn nuôi bò sữa khỏi sự cạnh tranh, thậm chí còn nhiều hơn trong khu vực còn lại của các ngành nông nghiệp của họ. Hiện nay, các nhà sản xuất sữa của Mỹ sẽ được hưởng một số lợi ích, với cái giá mà các nhà sản xuất sữa của  Canada phải trả. Lợi cho Mỹ càng nhiều thì càng tốt.
 

Nhưng khoản tương nhượng này, tương đương với khoảng 0,00003% trong tổng giá trị xuất khẩu của Mỹ, nó sẽ không có tác động rõ rệt nào đối với việc quân bình thương mại của Mỹ. Ộng Trump không thể tuyên bố một cách trung thực đó là một chiến thắng liên quan đến hiện trạng mà ông thừa hưởng - ngay cả đối với những người theo phái trọng thương và ủng hộ ông. Trên thực tế, Barack Obama, người tiền nhiệm của ông Trump, đã điều động việc giành quyền tương nhượng về sữa tương tự như vậy từ Canada vào năm 2015 như một phần của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương, Hiệp định mà ông Trump cho Mỹ rút khỏi ngay khi ông nhậm chức.
 

Nhìn chung, thậm chí nếu nhìn từ quan điểm trọng thương hẹp hòi, thì TPP sẽ tốt hơn so với Hiệp định USMCA.Tóm lại, trong các cuộc đàm phán của Hiệp định USMCA, Hoa Kỳ đã đồng ý cho Canada gia tăng việc thâm nhập thị trường sữa của  Mỹ, cũng như trong hai khu vực nông nghiệp được bảo vệ cao nhất: đó là đậu phụng (và sản phẩm chế biến từ đậu phụng) và đường (kể cả các sản phẩm có chứa đường). Quan trọng hơn, theo TPP, chín quốc gia khác thuộc vùng Vành cung Thái Bình Dương (như Việt Nam) sẽ giảm rào cản quan trọng đối với các xuất khẩu của Mỹ.
 

Đặc điểm thứ ba của Hiệp định USMCA đã thu hút sự chú ý nhất liên quan đến các cơ chế giải quyết tranh chấp. Hoa Kỳ và Canada đã đồng ý hủy bỏ cách giải quyết tranh chấp cho nhà đầu tư và nhà nước, mà nhiều người đã chỉ trích vì đã cho phép các tập đoàn có nhiều quyền lực trong các cuộc đàm phán quốc tế, mà về mặt lý thuyết, họ có thể gia tăng các lợi ích của họ để gây sự tổn hại, thí dụ như là cho sức khỏe hoặc môi trường.
 

Tuy nhiên, Hoa Kỳ đã đồng ý giữ thủ tục theo “Chương 19” của NAFTA để giải quyết các tranh chấp thương mại khác. Sự nhượng bộ này có vẻ đáng ngạc nhiên, bởi vì các nhà đàm phán của chính quyền Trump mong rằng người Mỹ được chỉ định làm công tố viên, thẩm phán và bồi thẩm đoàn trong các vụ kiện chống bán phá giá và điều chỉnh thuế quan. Nhưng Canada sẽ không bao giờ chấp nhận phương sách một chiều như vậy, và đúng như vậy - đó là một kết quả tốt.
 

Sự thay đổi đáng chú ý thứ tư trong Hiệp định USMCA là du nhập một điều khoản tái duyệt xét gia hạn. Ban đầu, chính quyền ông Trump đòi hỏi điều khoản thỏa thuận mới phải được gia hạn sau mỗi năm năm, với việc kết thúc là lựa chọn mặc định - một đòi hỏi cực đoan sẽ làm tê liệt thương thảo. Tình trạng bất trắc thường xuyên về sự tồn tại của thỏa thuận sẽ làm giảm khả năng hoạch định cho các doanh nghiệp. Canada sẽ không bao giờ đồng ý với yêu cầu này.
 

Điều may mắn là Mỹ đã chịu lùi bước. Nhưng việc này đã đảm bảo một điều khoản ít nghiêm ngặt hơn: Hiệp định USMCA phải được tái tục, gia hạn 16 năm một lần. Người ta hy vọng rằng các việc tái duyệt xét trong tương lai sẽ diễn ra vào những thời điểm khi các nhà lãnh đạo thuần lý hơn sẽ đảm trách, và có lẽ họ sẽ loại bỏ các điều khoản tái duyệt xét.
 

Hiệp định USMCA bao gồm nhiều điều khoản khác mà nó sẽ mất thời gian để đánh giá. Đó là một điều khoản để tăng cường bảo vệ công nhân, mặc dù có ít phạm vi bảo vệ hơn trong TPP. Cũng nên nhớ lại là TPP có những điều khoản cho nền kinh tế kỹ thuật số và mở rộng quyền sở hữu trí tuệ trong các lĩnh vực như dữ liệu bản quyền và sinh học - làm cho các tập đoàn Mỹ thắng và các nhà chống toàn cầu hóa thất bại
 

Cuối cùng, Hiệp định NAFTA được đổi tên là một bước đi theo hướng TPP mà ông Trump đã thoá mạ. Hiệp định USMCA không tốt như TPP, cũng không phải là một cải tiến toàn diện hơn Hiệp định NAFTA. Nhưng nó tốt hơn so với việc nổ tung thương mại ở Bắc Mỹ.

   
 ***

Jeffrey Frankel, Giáo sư Trường Công quyền học Kennedy của Đại học Harvard, cựu thành viên của Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Tổng thống Bill Clinton, Nghiên cứu viên tại US National Bureau of Economic Research, Thành viên của Business Cycle Dating Committee. Nguyên tác: The New and Not Improved NAFTA. Tựa đề bản dịch là của người dịch

https://www.project-syndicate.org/commentary/nafta-usmca-trade-trump-protectionism-by-jeffrey-frankel-2018-10

     

     ***

Bài liên quan của người dịch:

Bad Problem Getting Worse: Regional Trade Agreement and the Future of the Multilateral Framework on Competition Policy and Law

https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1836444

 

14/11/2018(Xem: 188)
họp tại Penang Malaysia từ ngày 10 đến ngày 15.11.2018 của Hoà Thượng Thích Như Điển (Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất tại Âu Châu)
14/11/2018(Xem: 531)
Bà Huỳnh Thục Vy, rõ ràng, không hề nao núng trước chuyện giam cầm. Với tâm thế này thì bản án của phiên toà sắp tới (dù xử kiểu gì chăng nữa) cũng sẽ chả răn đe được ai mà chỉ là một vết lọ đen
14/11/2018(Xem: 382)
ngày Thank You America năm nay tổ chức lần thứ tư vào thứ 7 lúc 9:30 sáng ngày 17 tháng 11-2018. Trước lễ Thankgiving một tuần. Tại hội trường quận hạt Santa Clara County
14/11/2018(Xem: 303)
Con pháp danh Nguyên Nguyện từ Oklahoma hướng về Từ Nhãn đường thượng đồng vọng chắp tay thành kính đảnh lễ Giác Linh Thầy.
14/11/2018(Xem: 349)
...động thái bành trướng và quân sự hóa vùng biển Đông Nam Á của Bắc Kinh cũng là mối quan ngại của Quốc hội Hoa Kỳ
13/11/2018(Xem: 1018)
Cộng đồng những đạo hữu của Ngôi Chùa Phật giáo ở Quận Cam (Orange County Buddhist Church – OCBC) trở nên càng lúc càng đa dạng về chủng tộc, và một số cho rằng nguyên nhân là những tương đồng với Thiên Chúa giáo.
13/11/2018(Xem: 243)
Chùa Pidurangala có từ thế kỳ thứ Nhứt hay thứ Hai trước công nguyên. Chùa Pindurangala là một tu viện nhưng trở thành một địa điểm nổi bật trong thời gian Vua Kashyapa trị vì (473-495).
13/11/2018(Xem: 256)
Quốc Vương Nissanka Malla (1187-1196) xây ngôi chùa Hatadage để thờ chiếc răng của đức Phật. Chùa Hatadage tọa lạc trong cổ đô Polonnaruwa miền Đông Bắc Tích Lan.
12/11/2018(Xem: 1129)
Trung Quốc sẽ không xâm lăng Hoa Kỳ, và Trung Quốc không thể trục nước Mỹ ra khỏi vùng Tây Thái Bình Dương, nơi mà hầu hết các nước đều hoan nghênh sự hiện diện của Mỹ.
12/11/2018(Xem: 512)
sẽ có các đoàn nhạc diễn hành gồm có các đội nhạc cụ, múa cờ với nhiều màu sắc từ các trường trung học Bolsa Grande, Garden Grove, La Quinta, Los Amigos, Pacifica, Rancho Alamitos, Santiago và McGarvin
12/11/2018(Xem: 757)
Chủ Nhật November 11th, 2018, dịp Lễ Cựu Chiến Binh (Veterans Day) Hội Quân Nhân Mỹ Gốc Việt VAUSA tổ chức buổi lễ Vinh Danh các chiến sỹ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa tại nhà hàng Majesty, Quận Cam
12/11/2018(Xem: 798)
Riêng tại Việt Nam Facebook đã đặt 441 máy chủ; nghĩa là trước những điều kiện luật An Ninh Mạng quy định, mạng Xã hội Facebook có khả năng sẽ không rút lui trước những yêu cầu của chính phủ Việt Nam về những điều kiện và quy định theo luật An Ninh Mạng
11/11/2018(Xem: 2741)
Cử Tri Cần Phải Xác Nhận Chữ Ký Của Chính Mình Hay Gởi Tin Phúc Đáp Ngay Khi Cơ Quan Ghi Danh Bầu Cử Liên Lạc
11/11/2018(Xem: 2446)
Tôi vốn ham chơi, hay đàn đúm, tụm năm tụm ba mới cảm thấy vui. Đ... mẹ, bạn bè đang vui – khi khổng khi không – nó bỏ đi (ngang) như vậy thì tôi còn biết uống với ai, và viết cho ai đọc nữa?
11/11/2018(Xem: 858)
Nơi không có con người gian dối. Không có qủy ma, Cho nên cây trái ở đây cũng mang vóc dáng thật thà... Loài người ở đây không nóng giận. Cho nên ở đây không có chém giết.Vì gặp nhau ai cũng niệm “Di Đà”.
Tin công nghệ
Theo một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí The Lancet Infectious Diseases, chỉ 5 bệnh nhiễm trùng kháng kháng sinh đã giết chết 33,000 người ở Châu Âu mỗi năm.
Khoảng giữa tháng 11/2018, Công đoàn Lao động Anh đang bày tỏ quan ngại về việc công nghệ được áp dụng lên người lao động thông qua chip điện tử, giống như thú vật.
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo nhà phân tích Ming-chi Kuo, FaceID có thể sẽ được nâng cấp trong năm 2019 để tăng cường hiệu quả khi nhận diện gương mặt trong nhiều môi trường sáng khác nhau. Ngoài ra, trong tương lai, Apple cũng sẽ bổ sung thêm công nghệ cho phép FaceID hỗ trợ thực tế tăng cường AR (Augmented Reality)
Bên trong hang động vũ trụ này có gì? Câu trả lời là một vườn ươm sao có chiều sâu khoảng 10 năm ánh sáng.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trong thông báo mới, Intel cho biết modem đa chế độ XMM 8160 5G của hãng sẽ ra mắt sớm hơn 6 tháng so với kế hoạch ban đầu để hỗ trợ cho việc triển khai hệ thống mạng 5G trên toàn cầu.
Khoảng giữa tháng 11/2018, sau giai đoạn thử nghiệm, Spotify đã chính thức phát hành ứng dụng cho Apple Watch. Tuy nhiên, ứng dụng hiện chỉ mới có một vài tính năng cơ bản, và tính năng Sync nhạc về để nghe offline được nhiều người mong chờ vẫn chưa có mặt. Spotify hứa hẹn tính năng Sync sẽ sớm có mặt trong thời gian tới. Người dùng muốn trải nghiệm Spotify trên Apple Watch hiện đã có thể download về trải nghiệm.
Khoảng giữa tháng 11/2018, tổ chức EFF và 70 nhóm về quyền nội dung số đã gửi một bức thư đến CEO Mark Zuckerberg, để cho phép người dùng kháng cáo nếu Facebook xóa nhầm bài đăng
Âm thanh là một phạm trù rất rộng lớn, từ các tiêu chuẩn âm thanh cho đến chất lượng các thiết bị âm thanh đều là những kiến thức chuyên sâu cần có thời gian nghiên cứu cẩn thận. Tuy nhiên, đối với những người không quá am hiểu về âm thanh, phân biệt hai dạng âm thanh stereo và surround cũng là một điều phức tạp và thú vị.
Khoảng giữa tháng 11/2018, Apple xác nhận với trang The Verge rằng con chip Apple T2 sẽ khiến những chiếc MacBook mới khó sửa hơn khi người dùng mang ra các cửa hàng không chính hãng.
Tính đến khoảng giữa tháng 11/2018, tính năng “Multi-window” đã xuất hiện với nhiều dạng khác nhau ngay cả trước khi được phát hành chính thức trên Android Nougat. Nhưng sau đó, Google còn trang bị cho Android tới 3 chế độ đa màn hình khác nhau: chia màn hình, dạng tự do và picture-in-picture (có mặt trên Android Oreo).
Liệu có bao giờ tiểu hành tinh này sẽ rơi xuống Trái Đất? Câu trả lời là có – nhưng có thể sẽ không quá lâu nữa, dù được dự kiến ​​sẽ vượt qua bên trong quỹ đạo của Mặt Trăng trong thế kỷ tiếp theo. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về đặc tính và quỹ đạo của tất cả các tiểu hành tinh gần Trái Đất, NASA đã gửi tàu robot OSIRIS-Rex (Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security, Regolith Explorer) để điều tra tiểu hành tinh có bề ngang 500 mét 101955 Bennu .
Jony Ive, Giám đốc Thiết kế sản phẩm của Apple, là người đóng góp rất lớn vào thành công của Apple ngày nay. Tất cả những thiết kế đột phá của Ive tại Apple như iMac, iPhone và iPad... đều được ông phác thảo trên giấy trước khi được số hóa để tiện cho các công đoạn sau.
Khoảng giữa tháng 11/2018, Irdeto, tập đoàn đứng sau công cụ bảo vệ bản quyền nội dung số Denuvo, đã công bố một thông tin liên quan đến khoản lợi nhuận mà một hãng game bị cướp trắng do không sử dụng DRM chống cr@ck, dẫn đến việc game bị bẻ khóa và phát tán miễn phí trên mạng Internet.
Khoảng giữa tháng 11/2018, startup Hoversurf ra mắt thế hệ hoverbike tiếp theo có tên S3 2019 với các tính năng mới. Và hãng cũng thông báo đã có một khách hàng trong ngành hành pháp đang bắt đầu dùng thử là Sở cảnh sát Dubai. Như vậy, ngoài những chiếc siêu xe được dùng để đi tuần, sắp tới đường phố Dubai có thể sẽ thấy cả hoverbike đi tuần.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trả lời trên chương trình tin tức Capital, Gerald Darmanin, Bộ trưởng Ngân sách Pháp cho biết, cơ quan thuế sẽ bắt đầu rà soát các tài khoản mạng xã hội từ đầu năm 2019 trong chương trình thí điểm chống lại những người trốn thuế. Theo trích đoạn được công bố, ý tưởng nhằm phát hiện những hành vi gian lận thuế bằng cách phân tích dữ liệu được người dùng công khai trên mạng.