Hôm nay,  
Việt Báo Online

Trung Quốc, Nhật Bản và Trump của Mỹ

08/10/201810:53:00(Xem: 1117)
Trung Quốc, Nhật Bản và Trump của Mỹ

Trung Quốc, Nhật Bản và Trump của Mỹ

Joseph S. Nye

Đỗ Kim Thêm dịch

  

Các nỗi lo của Nhật Bản về các chính sách theo định hướng và bảo vệ cho "Mỹ là đầu tiên" của Donald Trump là không ngạc nhiên. Khi hai năng lực phòng thủ của hai đồng minh không đối xứng, thì phe phụ thuộc nhiều hơn sẽ phải lo nhiều hơn về mối quan hệ đối tác.
 

Vấn đề chiến lược quan trọng ở Đông Á là sự trỗi dây về quyền lực của Trung Quốc. Một số nhà phân tích tin rằng Trung Quốc sẽ tìm kiếm một hình thức bá quyền ở Đông Á mà nó sẽ dẫn đến xung đột. Không giống như châu Âu, Đông Á không bao giờ hoàn toàn đồng ý với những điều kiện của những năm thuộc thập niên 1930, và các phân hoá trong thời Chiến tranh Lạnh sau đó đã hạn chế việc hòa giải.
 

Hiện nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tung ra một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc và các đàm phán với Nhật Bản nhằm mục đích giải quyết vấn đề thặng dư thương mại của Nhật Bản với Hoa Kỳ. Trong thông báo gần đây về các đàm phán song phương trì hoãn việc đe dọa áp thuế xe hơi của Trump với Nhật Bản, các nhà phê bình lo ngại rằng Trump có thể đẩy Nhật Bản tiến đến gần Trung Quốc hơn, khi chủ tịch Trung Quốc là Tập Cận Bình sẽ dự trù tổ chức một cuộc hội nghị thượng đỉnh với Thủ tướng Shinzo Abe vào cuối tháng này.

Sự cân bằng quyền lực giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã thay đổi đáng kể trong những thập niên gần đây. Trong năm 2010, GDP của Trung Quốc vượt qua Nhật Bản khi được tính bằng đô la (mặc dù nó vẫn còn đứng xa phía sau Nhật Bản theo cách tính theo bình quân đầu người). Không ai còn nhớ là cách đây gần hai thập niên trước, nhiều người Mỹ sợ sẽ bị Nhật Bản, không phải là sợ Trung Quốc, vượt qua. Các sách vở dự đoán Khối Thái Bình Dương do Nhật Bản lãnh đạo sẽ loại trừ Hoa Kỳ, và thậm chí cuối cùng là sẽ có một cuộc chiến với Nhật Bản. Thay vào đó, trong thời  của Tổng thống Bill Clinton, Hoa Kỳ tái khẳng định liên minh an ninh với Nhật Bản đồng thời chấp nhận sự trỗi dậy của Trung Quốc và ủng hộ việc Trung Quốc tham gia vào Tổ chức Thương mại Thế giới.(WTO)
 

Vào những năm đầu của thập niên 1990, nhiều nhà quan sát tin rằng liên minh Mỹ-Nhật sẽ bị từ bỏ như một di tích của thời Chiến tranh Lạnh. Các căng thẳng về thương mại đã lên cao độ. Thượng nghị sĩ Paul Tsongas đã vận động cho tổng thống vào năm 1992 theo khẩu hiệu, "Chiến tranh Lạnh kết thúc và Nhật Bản đã thắng." Chính quyền Clinton bắt đầu một chiến dịch công kích Nhật Bản, nhưng sau quá trình trong hai năm đàm phán, Clinton và Ryutaro Hashimoto, sau đó là Thủ tướng, đã đưa ra lởi tuyên bố vào năm 1996 rằng liên minh là nền tảng cho sự ổn định Đông Á sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Tuy nhiên, có một mức độ bất ổn sâu xa hơn, và mặc dù hiếm khi thể hiện công khai, nó liên quan đến mối quan tâm của Nhật Bản là khi Mỹ quay sang hướng Trung Quốc, Nhật Bản sẽ chịu thiệt. Khi tôi tham gia đàm phán việc tái khẳng định liên minh vào giữa những năm 1990, các đối tác Nhật Bản của tôi, ngồi quanh một chiếc bàn được trang sức với hai lá cờ quốc gia phủ lên, chúng tôi hầu như không thảo luận chính thức gì về Trung Quốc. Nhưng sau đó, trong giờ giải khát, họ hỏi liệu nước Mỹ sẽ chuyển trọng tâm từ Nhật Bản sang Trung Quốc không, khi sức mạnh nước này tăng trưởng.

Những lo lắng như vậy không đáng ngạc nhiên: khi năng lực phòng thủ của hai đồng minh không đối xứng, một phe phụ thuộc nhiều hơn sẽ phải lo lắng nhiều hơn về mối quan hệ đối tác. Trong những năm qua, một số người Nhật đã lập luận rằng Nhật Bản sẽ trở thành một quốc gia “bình thường” với đầy đủ khả năng quân sự. Thậm chí một số chuyên gia còn cho rằng Nhật Bản bỏ một số nguyên tắc chống vũ khí hạch tâm và phát triển vũ khí hạch tâm. Nhưng các biện pháp như vậy sẽ gây ra nhiều vấn đề hơn là sẽ giải quyết. Ngay cả khi Nhật Bản đã có các biện pháp trở thành một quốc gia "bình thường" (bất kể điều khoản đó có thể ngụ ý gì đi nữa), thì Nhật Bản vẫn không bằng sức mạnh của Hoa Kỳ hay Trung Quốc.

Hiện nay, Nhật Bản có hàng loạt các mối quan tâm mới về việc bỏ rơi của Mỹ. Các chính sách bảo vệ và định hướng theo “Mỹ là đầu tiên” của Trump đặt ra rủi ro mới cho liên minh. Sự rút lui của Trump trong mối quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là một cú đánh Nhật Bản. Trong khi Abe đã khéo léo ứng đối trước tính ích kỷ của Trump để ngăn chận tình trạng xung đột, sự khác biệt quan trọng vẫn còn. Việc áp đặt thuế thép và nhôm của chính quyền Trump dựa vào vào các lý do an ninh quốc gia gây ngạc nhiên cho Abe và đã gây thêm bất an tại Nhật Bản.

Chính quyền Trump cũng gợi ý rằng các đồng minh của Mỹ ở châu Á nên làm nhiều hơn để tự bảo vệ và công khai đặt vấn đề về giá trị của các lực lượng Mỹ được triển khai sắp tới. Một số nhà phân tích tự hỏi liệu các hành động của Trump sẽ buộc Nhật Bản phải tự bảo hiểm việc đánh cược và xác định lợi thế của mình đối với Trung Quốc không. Nhưng điều đó khó xảy ra ở giai đoạn này. Trong khi các lựa chọn như vậy có thể được khám phá, Nhật Bản sẽ vẫn còn hạn chế, đứng trước những lo ngại của Nhật Bản về sự thống trị của Trung Quốc. Liên minh với Mỹ vẫn là lựa chọn tốt nhất - trừ khi Trump đi xa hơn nhiều.

Cho đến nay, liên minh vẫn còn mạnh đáng kể. Abe đã  tiếp xúc khá sớm với Trump, vị Tổng thống đắc cử, gặp ông lần đầu tiên tại Toà nhà của Trump ở New York và sau đó trong các chuyến thăm tại Washington DC, và Mar-a-Lago, tư dinh của Trump ở Florida. Mối quan hệ giữa Abe và Trump cho phép Ngũ Giác Đài duy trì sự hợp tác chặt chẽ về các vấn đề an ninh. Bắc Triều Tiên đã giúp tập trung sự quan tâm của liên minh và tạo cơ hội cho Trump đảm bảo với Nhật Bản rằng Hoa Kỳ đứng sau Nhật Bản “100%”.

Cả Abe và Trump đều ủng hộ chiến lược “áp lực tối đa” chống lại Bắc Triều Tiên, họ làm việc tích cực để xây dựng sự hỗ trợ quốc tế cho các lệnh trừng phạt của cơ quan Liên Hiệp Quốc. Trong khi đó, Nhật Bản đã công bố một khoản đầu tư mới và lớn vào việc phòng thủ hoả tiển đạn đạo và hợp tác trong sự phát triển hỗn hợp. Mặt khác, thái độ đảo ngược đáng ngạc nhiên của Trump đối với nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un sau khi hội nghị thượng đỉnh của họ vào tháng 6 đã khiến Nhật Bản lo ngại về một thỏa thuận của Mỹ tập trung vào vấn đề hoả tiển liên lục địa và bỏ qua các hoả tiển tầm trung mà nó có thể đụng đến Nhật Bản.

Lập luận của Trump về việc chia sẻ gánh nặng cũng đã gây lo ngại. Trong khi kinh phí quốc phòng của Nhật Bản hơn 1% GDP một chút, nó đóng góp cho sự hỗ trợ đáng kể của nước chủ nhà. Theo ước tính của Bộ Quốc phòng Mỹ, chính phủ Nhật Bản trả khoảng 75% chi phí hỗ trợ cho lực lượng Mỹ tại Nhật Bản. Chỉ riêng năm nay, chính phủ Nhật đã lên ngân sách 197 tỷ yên (1,7 tỷ đô la) để chia sẻ chi phí, 226 tỷ đô la yên (2 tỷ đô la Mỹ) để tái phối trí lực lượng Hoa Kỳ, và 266 tỷ yên (2,3 tỷ đô la) trong nhiều loại hỗ trợ chung, trong số các chi phí liên quan đến liên minh.
 

Trong một phần tư thế kỷ trước, khi chính quyền Clinton công nhận sự trỗi dậy của Trung Quốc đã tạo ra một sự cân bằng quyền lực trong ba nước ở Đông Á. Nếu Mỹ và Nhật Bản duy trì liên minh, họ có thể định hình môi trường mà Trung Quốc phải đối mặt và giúp điều hoà quyền lực ngày càng tăng của mình. Nhưng điều đó sẽ phụ thuộc vào việc chính quyền Trump có duy trì thành công liên minh Mỹ-Nhật Bản hay không.

***

Joseph S. Nye, Jr., Giáo sư Đại học Harvard và là tác giả của cuốn Is the American Century Over?

Nguyên tác: China, Japan, and Trump’s America

https://www.project-syndicate.org/commentary/japanese-american-alliance-remains-strong-by-joseph-s--nye-2018-10

 

21/10/2018(Xem: 196)
với các phần thưởng giá trị dành cho các em vào ngày Thứ Sáu, 26 tháng 10, tại nhà hàng M-Lounge số 5015 W. Edinger Ave. Santa Ana
21/10/2018(Xem: 620)
Úc lại lâm vào khủng hoảng chính trị với một Quốc hội treo khi cử tri tại đơn vị bầu cử Wentworth bầu cho ứng cử viên độc lập Kerryn Phelps vào Hạ viện thay thế cựu Thủ Tướng Malcolm Turnbull
20/10/2018(Xem: 389)
đây là tác phẩm quan trọng vào cuối đời của nhà báo Bùi Tín... mỗi một chúng ta nên có trong tay một tuyển tập giá trị nầy để có thể đọc kỹ và thấy rõ những lời tâm huyết và sự đóng góp lớn lao của ông
20/10/2018(Xem: 672)
Đây là chiếc guốc của một cô gái trẻ ném thẳng vào mặt bà Chủ tịch HĐND TP HCM Nguyễn Thị Quyết Tâm tại Hội nghị tiếp xúc cử tri quận 2 vào sáng ngày 20/10/2018. Đây cũng là ngày lễ kỷ niệm Phụ Nữ VN trên toàn quốc
20/10/2018(Xem: 227)
Xin hãy lắng nghe dịch giả tâm sự, "Quyển sách này của Đức Đạt Lai Lạt Ma kêu gọi tuổi trẻ hãy đứng lên Làm Một Cuộc Cách Mạng hầu kiến tạo một thế giới an bình và tự do hơn
20/10/2018(Xem: 388)
trong nước, hai chữ “đối tượng” được dùng loạn xà ngầu và quái đản. Cái gì cũng “đối tượng”. Một người đang uống cà-phê bị một kẻ côn đồ tới gây sự cũng gọi là “đối tượng”.
20/10/2018(Xem: 492)
Kể từ tháng 8/2018, thị trường địa ốc tại miền Nam California đột nhiên chậm lại, nhiều căn nhà rao bán với giá mới thấp hơn giá cũ từ $10000 đến $20000. .. Nhiều căn khác đã đăng trên 100 ngày mà chưa có người mua
20/10/2018(Xem: 1092)
Ông Hegel, một triết gia người Đức vào thế kỷ 18 đã để lại một câu nói nổi tiếng cho nhân loại về cái giá mà chúng ta phải trả cho sự Tự Do:
20/10/2018(Xem: 499)
Bão mạnh và sóng thần ở châu Á khiến hàng ngàn người thiệt mạng, hàng ngàn người mất tích; tàn phá nhà cửa, tài sản công và tư, thiệt hại vô kể. Bão lớn quét qua miền Đông và Đông nam nước Mỹ cũng lấy đi mạng sống của ba mươi người và hàng ngàn người còn mất tích… Hàng trăm ngàn người vẫn còn phải chịu đựng sự lụt lội, mất điện, lạnh giá, thiếu nước uống. Trong khi đó, gió Santa Ana như mọi năm đã thổi về, mang hơi nóng hầm hập sau cơn mưa rỉ rả một ngày một đêm của miền Tây nam. Lá thu cuốn theo gió, tràn ra đường nhựa, chạy đuổi theo xe cộ ngược xuôi. Những hàng dây điện giăng mắc qua các phố nhỏ lung lay như đưa võng dưới cơn nắng vàng hanh. Có mùi gì khét lẹt như khói xăng hay tro ẩm của nạn cháy rừng tháng trước, còn phảng phất trong không khí của ngày vào thu. Trời vần vũ mây xám. Phố chợ vẫn tấp nập những người là người. Các bích chương quảng cáo bầu cử với tên ứng viên rất lớn và nổi bật, trưng đầy ở các góc đường.
20/10/2018(Xem: 317)
Đỗ Mười, cựu Tổng Bí thư và cựu Thủ tướng, Trần Đại Quang, đương kim Chủ tịch nước, cả hai chết trước sau chỉ mươi ngày. Theo thói lề dân gian, «miệng ăn cá, ăn mấm», thường nói đó là «chết trùng». Cái chết trước nhằm giờ linh, kéo theo cái chết sau của người thân trong họ. Quang và Mười, về liên hệ, còn hơn 2 người trong họ, tuy không cùng huyết thống, nhưng cùng đảng là cùng nhịp thở giống nhau, cùng giấc mơ giống nhau, cùng động tâm giống nhau nên sự ứng nghiệm của giờ linh phải bén nhạy hơn những người cùng máu huyết mà suy nghĩ lại khác nhau, nguyện vọng không giống nhau. Theo kinh nghiệm dân gian đó, không biết có ai đang chờ coi «giờ trùng» sẽ còn ứng nghìệm ở đồng chí nào khác nữa của hai người đó hay không?
20/10/2018(Xem: 560)
(Lời Tòa Soạn: Tác giả bài viết là ông Thắng Đỗ, hành nghề Kiến Trúc Sư tại San Jose và đã từng giữ chức Chủ Tịch Ủy Ban Quy Hoạch Thành Phố)
19/10/2018(Xem: 1323)
Song Ngọc- người đã viết những ca khúc hay góp phần vào kho tàng âm nhạc Miền Nam tự do. Miền Nam đã mất vào tay Cộng Sản vào cuối tháng 4 năm 1975 để từ đó bao nhiêu di sản văn hóa văn minh của Việt Nam Cộng Hòa
19/10/2018(Xem: 375)
Vào lúc 1:30pm, ngày thứ Bảy 13/10/2018 một cuộc họp mặt các vị dân cử với cử tri cộng đồng người Việt tại San Jose do Câu Lạc Bộ Truyền Thông Báo Chí Bắc California tổ chức đã diễn ra tại Trung Tâm Văn Hóa Việt Mỹ San Jose
19/10/2018(Xem: 411)
Hán Hóa, Đàn Áp, Cấm Đạo, Diệt DânTộc Duy-Ngô: Chánh Sách Trung Cộng Đối Với Tân Cương Một Triệu Người Duy Ngô – Hồi Giáo Đang Ở Tù. - Từ Mùa Xuân 2017, TQ Bắt và Nhốt các công dân Hán Hồi giáo của Tỉnh Tây-Turkestan hay Xinjiang-Tân Cương
19/10/2018(Xem: 794)
Tổng Bí thư đảng Cộng sản Nguyễn Phú Trọng nhận thêm chức Chủ tịch nước từ chiều ngày 23/10/2018, sau cuộc bỏ phiếu kín của Quốc hội nhưng liệu tam đầu chế gồm ông, bà Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và 14 Ủy viên Bộ Chính trị có dám công bố bản kê khai tài sản cho dân kiểm tra để làm gương, hay vì, như lời ông nói: “khó, nhạy cảm và phức tạp” nên cứ im đi cho đẹp lòng nhau?
Tin công nghệ
Ai cũng biết rằng hút thuốc lá gây nhiều tác hại cho sức khỏe, nhưng rất nhiều người vẫn không bỏ được thuốc lá. Tổ chức y tế thế giới gọi hút thuốc là một đại dịch toàn cầu, và đây là nguyên nhân tử vong duy nhất có thể ngăn ngừa được trên thế giới. Mỗi năm, có từ 5 đến 6 triệu ca tử vong do hút thuốc lá. “Có thể ngăn ngừa” có nghĩa là chúng ta hoàn toàn có thể chủ động không hút thút để bảo vệ sức khoẻ cho chính mình và những người xung quanh. Nên nhiều nhà nghiên cứu vẫn luôn tìm cách giúp người hút thuốc cai nghiện, từ việc chế vaccine nhằm ngăn cảm giác thư giãn của nicotine cho đến dùng xung từ truyền tới não để giảm bớt sự phụ thuộc vào nicotine.
Khoảng giữa tháng 10/2018, Apple đã chính thức xác nhận thời điểm diễn ra sự kiện ra mắt thế hệ iPad và MacBook mới vào ngày 30/10/2018. Địa điểm tổ chức tại Nhà hát Opera Howord Gilman, New York, Mỹ lúc 10h sáng EDT.
Android Pie hay Android 9.0 là một bản cập nhật lớn của hệ điều hành Android. Nó đi kèm với rất nhiều tính năng mới như giao diện Material mới, cải thiện thời lượng pin... Khoảng giữa tháng 10/2018, Sony đã công bố lịch trình cập nhật lên phiên bản Android mới cho các thiết Xperia của hãng.
Được chụp lúc gần nửa đêm ở địa phương, bức tranh toàn cảnh đêm mùa thu này nối tiếp mái vòm của dải Ngân Hà băng qua đường chân trời phía bắc từ High Fens, Công viên Tự nhiên Eifel (Eifel Nature Park) ở biên giới Bỉ và Đức.
Khoảng giữa tháng 10/2018, một số nguồn tin cho biết, Trung Quốc có kế hoạch táo bạo xây dựng một Mặt trăng nhân tạo sáng gấp 8 lần Mặt trăng thật.
Khoảng giữa tháng 10/2018, sàn đấu giá trực tuyến eBay đã đệ đơn kiện chống lại Amazon với cáo buộc cho rằng sàn thương mại điện tử đang lôi kéo bất hợp pháp những người bán hàng có giá trị cao bằng cách xâm nhập vào hệ thống nhắn tin nội bộ của eBay.
Khoảng giữa tháng 10/2018, IBM, hãng công nghệ khổng lồ của Mỹ, đã chính thức ra mắt mạng lưới theo dõi thực phẩm dựa trên blockchain, Food Trust, sau 18 tháng thử nghiệm.
Các tin vịt, tin định hướng sai là vấn đề khiến Facebook bị chỉ trích rất nhiều trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. Khoảng giữa tháng 10/2018, gần đến kì bầu cử giữa kì sắp tới, Facebook quyết định lập hẳn một phòng "war room" để theo dõi, giám sát và xử lý nhanh các loại tin giả, tin sai. Trong căn phòng chứa được khoảng 24 người tại trụ sở chính của hãng tại Menlo Park, Facebook cho gắn 17 màn hình, mỗi cái sẽ theo dõi một luồng thông tin khác nhau.
Mọi người thường sử dụng kính sát tròng như một phương pháp thay thế các gọng kính cồng kềnh hoặc sử dụng chúng trong nhu cầu làm đẹp là chính. Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 10/2018, các nhà khoa học tại đại học Đông Nam và đại học Dược Trung Quốc tại Nam Ninh đã phát triển một hệ kính sát tròng không chỉ có khả năng phóng thích thuốc qua đường mắt, mà còn có thể thông báo tình trạng phóng thích đã hết thuốc hay chưa
Những màn hình máy tính với viền siêu mỏng đã trở thành xu hướng của các nhà sản xuất phần cứng máy tính vài năm trở lại đây. Khoảng giữa tháng 10/2018, AOC giới thiệu series màn hình mới mang tên V2, với ba phiên bản với kích thước màn hình 22, 24 và 27 inch
Khoảng giữa tháng 10/2018, chuyên gia phân tích Ming-Chi Kuo cho biết Apple có thể sẽ chuyển từ chip Intel sang bộ vi xử lý dựa trên ARM cho máy tính Mac vào năm 2020 hoặc 2021. Hồi tháng 04/2018, trang Bloomberg cũng dự đoán đến năm 2020, mọi người sẽ bắt đầu thấy những chiếc MacBook sử dụng vi xử lí dựa trên nhân ARM của Apple.
Khoảng giữa tháng 10/2018, một số nguồn tin cho biết, Facebook đang bị cáo buộc cố ý làm sai lệch thời lượng xem video quảng cáo có trả phí được đăng tải trên mạng xã hội, từ đó khiến các nhà làm quảng cáo bị lừa rằng video của họ được nhiều người quan tâm, quảng cáo trên Facebook là hiệu quả và tiếp tục chi tiền, nhưng thực tế là không mấy ai coi quảng cáo video trên Facebook.
Trong năm 2018, những công ty công nghệ lớn như Facebook và Google đã phải đối mặt với hàng loạt scandal rò rỉ dữ liệu của người dùng hay sử dụng sử liệu để nhắm mục tiêu vào quảng cáo.
Vào ngày 10 tháng 10, một kính viễn vọng mới phản chiếu ánh sáng khi mặt trời lặn. Trong ảnh chụp nhanh từ Đài quan sát Roque del Los Muchachos, với đường chân trời tối màu ở phía trên và sắc màu hoàng hôn ở bên dưới, mặt gương phân đoạn của kính đảo ngược hình ảnh bầu trời đang vào đêm tuyệt đẹp trên Đảo Canary của La Palma. Các mảnh gương bao phủ đường kính 23 mét và được đặt trong cấu trúc mở của Kính viễn vọng Large Scale Telescope 1, được tạo ra là thành phần đầu tiên của Kính viễn vọng Cherenkov (CTA - Cherenkov Telescope Array).
Khoảng giữa tháng 10/2018, thẩm phán Alison Nathan của tòa án Quận phía Nam New York, đã chính thức phê duyệt đơn thỏa thuận giữa CEO Tesla Elon Musk và Ủy ban Chứng khoán Hoa Kỳ SEC về việc dàn xếp giữa 2 bên.