Hôm nay,  
Việt Báo Online

Trung Quốc, Nhật Bản và Trump của Mỹ

08/10/201810:53:00(Xem: 1125)
Trung Quốc, Nhật Bản và Trump của Mỹ

Trung Quốc, Nhật Bản và Trump của Mỹ

Joseph S. Nye

Đỗ Kim Thêm dịch

  

Các nỗi lo của Nhật Bản về các chính sách theo định hướng và bảo vệ cho "Mỹ là đầu tiên" của Donald Trump là không ngạc nhiên. Khi hai năng lực phòng thủ của hai đồng minh không đối xứng, thì phe phụ thuộc nhiều hơn sẽ phải lo nhiều hơn về mối quan hệ đối tác.
 

Vấn đề chiến lược quan trọng ở Đông Á là sự trỗi dây về quyền lực của Trung Quốc. Một số nhà phân tích tin rằng Trung Quốc sẽ tìm kiếm một hình thức bá quyền ở Đông Á mà nó sẽ dẫn đến xung đột. Không giống như châu Âu, Đông Á không bao giờ hoàn toàn đồng ý với những điều kiện của những năm thuộc thập niên 1930, và các phân hoá trong thời Chiến tranh Lạnh sau đó đã hạn chế việc hòa giải.
 

Hiện nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tung ra một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc và các đàm phán với Nhật Bản nhằm mục đích giải quyết vấn đề thặng dư thương mại của Nhật Bản với Hoa Kỳ. Trong thông báo gần đây về các đàm phán song phương trì hoãn việc đe dọa áp thuế xe hơi của Trump với Nhật Bản, các nhà phê bình lo ngại rằng Trump có thể đẩy Nhật Bản tiến đến gần Trung Quốc hơn, khi chủ tịch Trung Quốc là Tập Cận Bình sẽ dự trù tổ chức một cuộc hội nghị thượng đỉnh với Thủ tướng Shinzo Abe vào cuối tháng này.

Sự cân bằng quyền lực giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã thay đổi đáng kể trong những thập niên gần đây. Trong năm 2010, GDP của Trung Quốc vượt qua Nhật Bản khi được tính bằng đô la (mặc dù nó vẫn còn đứng xa phía sau Nhật Bản theo cách tính theo bình quân đầu người). Không ai còn nhớ là cách đây gần hai thập niên trước, nhiều người Mỹ sợ sẽ bị Nhật Bản, không phải là sợ Trung Quốc, vượt qua. Các sách vở dự đoán Khối Thái Bình Dương do Nhật Bản lãnh đạo sẽ loại trừ Hoa Kỳ, và thậm chí cuối cùng là sẽ có một cuộc chiến với Nhật Bản. Thay vào đó, trong thời  của Tổng thống Bill Clinton, Hoa Kỳ tái khẳng định liên minh an ninh với Nhật Bản đồng thời chấp nhận sự trỗi dậy của Trung Quốc và ủng hộ việc Trung Quốc tham gia vào Tổ chức Thương mại Thế giới.(WTO)
 

Vào những năm đầu của thập niên 1990, nhiều nhà quan sát tin rằng liên minh Mỹ-Nhật sẽ bị từ bỏ như một di tích của thời Chiến tranh Lạnh. Các căng thẳng về thương mại đã lên cao độ. Thượng nghị sĩ Paul Tsongas đã vận động cho tổng thống vào năm 1992 theo khẩu hiệu, "Chiến tranh Lạnh kết thúc và Nhật Bản đã thắng." Chính quyền Clinton bắt đầu một chiến dịch công kích Nhật Bản, nhưng sau quá trình trong hai năm đàm phán, Clinton và Ryutaro Hashimoto, sau đó là Thủ tướng, đã đưa ra lởi tuyên bố vào năm 1996 rằng liên minh là nền tảng cho sự ổn định Đông Á sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Tuy nhiên, có một mức độ bất ổn sâu xa hơn, và mặc dù hiếm khi thể hiện công khai, nó liên quan đến mối quan tâm của Nhật Bản là khi Mỹ quay sang hướng Trung Quốc, Nhật Bản sẽ chịu thiệt. Khi tôi tham gia đàm phán việc tái khẳng định liên minh vào giữa những năm 1990, các đối tác Nhật Bản của tôi, ngồi quanh một chiếc bàn được trang sức với hai lá cờ quốc gia phủ lên, chúng tôi hầu như không thảo luận chính thức gì về Trung Quốc. Nhưng sau đó, trong giờ giải khát, họ hỏi liệu nước Mỹ sẽ chuyển trọng tâm từ Nhật Bản sang Trung Quốc không, khi sức mạnh nước này tăng trưởng.

Những lo lắng như vậy không đáng ngạc nhiên: khi năng lực phòng thủ của hai đồng minh không đối xứng, một phe phụ thuộc nhiều hơn sẽ phải lo lắng nhiều hơn về mối quan hệ đối tác. Trong những năm qua, một số người Nhật đã lập luận rằng Nhật Bản sẽ trở thành một quốc gia “bình thường” với đầy đủ khả năng quân sự. Thậm chí một số chuyên gia còn cho rằng Nhật Bản bỏ một số nguyên tắc chống vũ khí hạch tâm và phát triển vũ khí hạch tâm. Nhưng các biện pháp như vậy sẽ gây ra nhiều vấn đề hơn là sẽ giải quyết. Ngay cả khi Nhật Bản đã có các biện pháp trở thành một quốc gia "bình thường" (bất kể điều khoản đó có thể ngụ ý gì đi nữa), thì Nhật Bản vẫn không bằng sức mạnh của Hoa Kỳ hay Trung Quốc.

Hiện nay, Nhật Bản có hàng loạt các mối quan tâm mới về việc bỏ rơi của Mỹ. Các chính sách bảo vệ và định hướng theo “Mỹ là đầu tiên” của Trump đặt ra rủi ro mới cho liên minh. Sự rút lui của Trump trong mối quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là một cú đánh Nhật Bản. Trong khi Abe đã khéo léo ứng đối trước tính ích kỷ của Trump để ngăn chận tình trạng xung đột, sự khác biệt quan trọng vẫn còn. Việc áp đặt thuế thép và nhôm của chính quyền Trump dựa vào vào các lý do an ninh quốc gia gây ngạc nhiên cho Abe và đã gây thêm bất an tại Nhật Bản.

Chính quyền Trump cũng gợi ý rằng các đồng minh của Mỹ ở châu Á nên làm nhiều hơn để tự bảo vệ và công khai đặt vấn đề về giá trị của các lực lượng Mỹ được triển khai sắp tới. Một số nhà phân tích tự hỏi liệu các hành động của Trump sẽ buộc Nhật Bản phải tự bảo hiểm việc đánh cược và xác định lợi thế của mình đối với Trung Quốc không. Nhưng điều đó khó xảy ra ở giai đoạn này. Trong khi các lựa chọn như vậy có thể được khám phá, Nhật Bản sẽ vẫn còn hạn chế, đứng trước những lo ngại của Nhật Bản về sự thống trị của Trung Quốc. Liên minh với Mỹ vẫn là lựa chọn tốt nhất - trừ khi Trump đi xa hơn nhiều.

Cho đến nay, liên minh vẫn còn mạnh đáng kể. Abe đã  tiếp xúc khá sớm với Trump, vị Tổng thống đắc cử, gặp ông lần đầu tiên tại Toà nhà của Trump ở New York và sau đó trong các chuyến thăm tại Washington DC, và Mar-a-Lago, tư dinh của Trump ở Florida. Mối quan hệ giữa Abe và Trump cho phép Ngũ Giác Đài duy trì sự hợp tác chặt chẽ về các vấn đề an ninh. Bắc Triều Tiên đã giúp tập trung sự quan tâm của liên minh và tạo cơ hội cho Trump đảm bảo với Nhật Bản rằng Hoa Kỳ đứng sau Nhật Bản “100%”.

Cả Abe và Trump đều ủng hộ chiến lược “áp lực tối đa” chống lại Bắc Triều Tiên, họ làm việc tích cực để xây dựng sự hỗ trợ quốc tế cho các lệnh trừng phạt của cơ quan Liên Hiệp Quốc. Trong khi đó, Nhật Bản đã công bố một khoản đầu tư mới và lớn vào việc phòng thủ hoả tiển đạn đạo và hợp tác trong sự phát triển hỗn hợp. Mặt khác, thái độ đảo ngược đáng ngạc nhiên của Trump đối với nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un sau khi hội nghị thượng đỉnh của họ vào tháng 6 đã khiến Nhật Bản lo ngại về một thỏa thuận của Mỹ tập trung vào vấn đề hoả tiển liên lục địa và bỏ qua các hoả tiển tầm trung mà nó có thể đụng đến Nhật Bản.

Lập luận của Trump về việc chia sẻ gánh nặng cũng đã gây lo ngại. Trong khi kinh phí quốc phòng của Nhật Bản hơn 1% GDP một chút, nó đóng góp cho sự hỗ trợ đáng kể của nước chủ nhà. Theo ước tính của Bộ Quốc phòng Mỹ, chính phủ Nhật Bản trả khoảng 75% chi phí hỗ trợ cho lực lượng Mỹ tại Nhật Bản. Chỉ riêng năm nay, chính phủ Nhật đã lên ngân sách 197 tỷ yên (1,7 tỷ đô la) để chia sẻ chi phí, 226 tỷ đô la yên (2 tỷ đô la Mỹ) để tái phối trí lực lượng Hoa Kỳ, và 266 tỷ yên (2,3 tỷ đô la) trong nhiều loại hỗ trợ chung, trong số các chi phí liên quan đến liên minh.
 

Trong một phần tư thế kỷ trước, khi chính quyền Clinton công nhận sự trỗi dậy của Trung Quốc đã tạo ra một sự cân bằng quyền lực trong ba nước ở Đông Á. Nếu Mỹ và Nhật Bản duy trì liên minh, họ có thể định hình môi trường mà Trung Quốc phải đối mặt và giúp điều hoà quyền lực ngày càng tăng của mình. Nhưng điều đó sẽ phụ thuộc vào việc chính quyền Trump có duy trì thành công liên minh Mỹ-Nhật Bản hay không.

***

Joseph S. Nye, Jr., Giáo sư Đại học Harvard và là tác giả của cuốn Is the American Century Over?

Nguyên tác: China, Japan, and Trump’s America

https://www.project-syndicate.org/commentary/japanese-american-alliance-remains-strong-by-joseph-s--nye-2018-10

 

23/10/2018(Xem: 170)
Gal Vihara là tên ngôi chùa cổ Polonnaruwa miền đông bắc Tích Lan. Ngôi chùa có một tảng đá rất lớn, nó có đủ chiều dài để tạc thành bốn bức tượng Phật nổi trên bề mặt của một tãng đá. Công trình đá này do Vua arakramabahu (1153 - 1186) xây dựng.
22/10/2018(Xem: 373)
Khai mạc bắt đầu lúc 11 giờ sáng thứ Bảy, 27 tháng 10. Triển lãm kéo dài hai ngày thứ Bảy 27/10, Chủ Nhật 28/10/2018, từ 10 giờ đến 6 giờ chiều. Họa sĩ Khánh Trường có nét vẽ đa dạng, nhiều chủ đề -- từ đời tới đạo
21/10/2018(Xem: 705)
tại Trung Tâm Công Giáo Little Saigon vào lúc 1:30 đến 5 giờ chiều Thứ Bảy ngày 20 tháng 10 năm 2018. Các tiết mục văn nghệ đấu tranh đặc sắc của ca nhạc sị Tín Ngô, Erlinda, Thanh Thanh, Ái Phương
21/10/2018(Xem: 388)
Tiểu Luận (của/về) Phùng Nguyễn (tuyển tập tiểu luận) và Tháp Ký Ức và Bùa Phép Ở Đường Bourbon (tập truyện ngắn) tại Phòng Hội Toà Soạn Người Việt vào Chủ Nhật 11/11/2018
21/10/2018(Xem: 472)
với các phần thưởng giá trị dành cho các em vào ngày Thứ Sáu, 26 tháng 10, tại nhà hàng M-Lounge số 5015 W. Edinger Ave. Santa Ana
21/10/2018(Xem: 1673)
Úc lại lâm vào khủng hoảng chính trị với một Quốc hội treo khi cử tri tại đơn vị bầu cử Wentworth bầu cho ứng cử viên độc lập Kerryn Phelps vào Hạ viện thay thế cựu Thủ Tướng Malcolm Turnbull
20/10/2018(Xem: 594)
đây là tác phẩm quan trọng vào cuối đời của nhà báo Bùi Tín... mỗi một chúng ta nên có trong tay một tuyển tập giá trị nầy để có thể đọc kỹ và thấy rõ những lời tâm huyết và sự đóng góp lớn lao của ông
20/10/2018(Xem: 1036)
Đây là chiếc guốc của một cô gái trẻ ném thẳng vào mặt bà Chủ tịch HĐND TP HCM Nguyễn Thị Quyết Tâm tại Hội nghị tiếp xúc cử tri quận 2 vào sáng ngày 20/10/2018. Đây cũng là ngày lễ kỷ niệm Phụ Nữ VN trên toàn quốc
20/10/2018(Xem: 340)
Xin hãy lắng nghe dịch giả tâm sự, "Quyển sách này của Đức Đạt Lai Lạt Ma kêu gọi tuổi trẻ hãy đứng lên Làm Một Cuộc Cách Mạng hầu kiến tạo một thế giới an bình và tự do hơn
20/10/2018(Xem: 586)
trong nước, hai chữ “đối tượng” được dùng loạn xà ngầu và quái đản. Cái gì cũng “đối tượng”. Một người đang uống cà-phê bị một kẻ côn đồ tới gây sự cũng gọi là “đối tượng”.
20/10/2018(Xem: 662)
Kể từ tháng 8/2018, thị trường địa ốc tại miền Nam California đột nhiên chậm lại, nhiều căn nhà rao bán với giá mới thấp hơn giá cũ từ $10000 đến $20000. .. Nhiều căn khác đã đăng trên 100 ngày mà chưa có người mua
20/10/2018(Xem: 1238)
Ông Hegel, một triết gia người Đức vào thế kỷ 18 đã để lại một câu nói nổi tiếng cho nhân loại về cái giá mà chúng ta phải trả cho sự Tự Do:
20/10/2018(Xem: 560)
Bão mạnh và sóng thần ở châu Á khiến hàng ngàn người thiệt mạng, hàng ngàn người mất tích; tàn phá nhà cửa, tài sản công và tư, thiệt hại vô kể. Bão lớn quét qua miền Đông và Đông nam nước Mỹ cũng lấy đi mạng sống của ba mươi người và hàng ngàn người còn mất tích… Hàng trăm ngàn người vẫn còn phải chịu đựng sự lụt lội, mất điện, lạnh giá, thiếu nước uống. Trong khi đó, gió Santa Ana như mọi năm đã thổi về, mang hơi nóng hầm hập sau cơn mưa rỉ rả một ngày một đêm của miền Tây nam. Lá thu cuốn theo gió, tràn ra đường nhựa, chạy đuổi theo xe cộ ngược xuôi. Những hàng dây điện giăng mắc qua các phố nhỏ lung lay như đưa võng dưới cơn nắng vàng hanh. Có mùi gì khét lẹt như khói xăng hay tro ẩm của nạn cháy rừng tháng trước, còn phảng phất trong không khí của ngày vào thu. Trời vần vũ mây xám. Phố chợ vẫn tấp nập những người là người. Các bích chương quảng cáo bầu cử với tên ứng viên rất lớn và nổi bật, trưng đầy ở các góc đường.
20/10/2018(Xem: 388)
Đỗ Mười, cựu Tổng Bí thư và cựu Thủ tướng, Trần Đại Quang, đương kim Chủ tịch nước, cả hai chết trước sau chỉ mươi ngày. Theo thói lề dân gian, «miệng ăn cá, ăn mấm», thường nói đó là «chết trùng». Cái chết trước nhằm giờ linh, kéo theo cái chết sau của người thân trong họ. Quang và Mười, về liên hệ, còn hơn 2 người trong họ, tuy không cùng huyết thống, nhưng cùng đảng là cùng nhịp thở giống nhau, cùng giấc mơ giống nhau, cùng động tâm giống nhau nên sự ứng nghiệm của giờ linh phải bén nhạy hơn những người cùng máu huyết mà suy nghĩ lại khác nhau, nguyện vọng không giống nhau. Theo kinh nghiệm dân gian đó, không biết có ai đang chờ coi «giờ trùng» sẽ còn ứng nghìệm ở đồng chí nào khác nữa của hai người đó hay không?
20/10/2018(Xem: 796)
(Lời Tòa Soạn: Tác giả bài viết là ông Thắng Đỗ, hành nghề Kiến Trúc Sư tại San Jose và đã từng giữ chức Chủ Tịch Ủy Ban Quy Hoạch Thành Phố)
Tin công nghệ
Các thiên hà hình thành trong vũ trụ sơ khai như thế nào? Để tìm ra câu trả lời, các nhà thiên văn học đã khảo sát một phần bầu trời đêm với thiết bị thuộc Kính thiên văn rất lớn (VLT) đặt ở Chile để tìm và đếm các thiên hà đã hình thành khi vũ trụ của chúng ta từ thuở ban sơ. Qua phân tích sự phân bố của một số thiên hà ở xa (redshifts gần 2.5), họ tìm thấy một tập hợp khổng lồ các thiên hà trải dài trong khoảng 300 triệu năm ánh sáng, và có khối lượng lớn gấp 5,000 lần khối lượng của Dải Ngân hà Milky Way của chúng ta.
Microsoft đã đặt rất nhiều niềm tin vào kế hoạch phát triển cùng với Qualcomm, nhằm mục đích ra mắt những chiếc máy tính Windows 10 chạy trên nền tảng chip di động ARM với khả năng kết nối di động mọi lúc mọi nơi và giá cả phải chăng. Tuy nhiên, công ty vẫn đang phải đối mặt với một thách thức rất lớn.
Intel đang gặp khó khăn trong việc sản xuất hàng loạt các bộ xử lý Cannon Lake 10nm thế hệ tiếp theo. Với tên gọi Cannon Lake, ban đầu những con chip 10nm được cho là sẽ xuất hiện trong năm 2016, tuy nhiên những khó khăn trong quá trình sản xuất đã khiến nó nhiều lần phải trì hoãn ra mắt. Đầu năm 2018, Intel tiết lộ rằng các bộ xử lý sẽ bắt đầu xuất xưởng trong năm 2019.
Khoảng cuối tháng 10/2018, Qualcomm và Ericsson đã công bố thực hiện thành công cuộc gọi qua giao diện vô tuyến (OTA: over-the-air) của thiết bị 5G NR tương thích với tiêu chuẩn kỹ thuật 3GPPRel-15 trong băng tần dưới 6 GHz trên thiết bị có kiểu dáng của smartphone.
Khoảng cuối tháng 10/2018, Qualcomm đã chính thức giới thiệu nền tảng chipset Snapdragon 675 mới. Chip Snapdragon 675 được tập trung vào trải nghiệm chơi game của người dùng, ngoài ra còn là các tác vụ AI và camera.
Chiếc smartphone màn hình gập của Samsung đang rất được mong đợi, với thiết kế và công nghệ hoàn toàn đột phá. Khoảng giữa tháng 10/2018, Samsung tiết lộ rằng chiếc smartphone màn hình gập của hãng có thể được ra mắt sớm trong tháng 11/2018, tại sự kiện Samsung Developer Conference
Khoảng cuối tháng 10/2018, Đại học Chalmers University of Technology, Thụy Điển đã công bố nghiên cứu về vật liệu sợi carbon mới, có thể hoạt động như ắc-quy để lưu trữ điện năng
Cùng với nhiều nâng cấp về phần cứng và phần mềm, Google Pixel 3 còn mang tới một điều thú vị khác, là con chip Titan M, được tùy chỉnh mang đến một lớp bảo mật mới, vững chắc cho máy. Không những vậy, nó còn có thể nâng cao khả năng bảo mật cho cả những chiếc smartphone Android khác.
Khoảng giữa tháng 10/2018, trong cuộc phỏng vấn với BuzzFeed News, CEO Tim Cook đã bác bỏ thông tin Apple là nạn nhân của cuộc tấn công cài chip gián điệp của chính phủ Trung Quốc. Đồng thời, trong một động thái chưa từng có tiền lệ, ông kêu gọi Bloomberg rút lại bài báo.
Các cuộc scandal về rò rỉ dữ liệu cá nhân gần đây từ Facebook và Google đã tăng mức độ lo ngại về mức độ bảo mật của các nền tảng truyền thông. Và không chỉ người dùng bình thường, mà tài khoản của các chính trị gia cũng có nguy cơ bị tấn công, dù họ luôn đảm bảo rằng mình không hề sử dụng cho mục đích công việc.
Apollo 12 là chuyên bay thứ hai đưa con người đổ bộ lên Mặt Trăng. Địa điểm hạ cánh được chọn gần vị trí của tàu Surveyor 3 – phi thuyền không người lái đã hạ cánh trên Mặt trăng ba năm trước đó.
Khoảng giữa tháng 10/2018, các chuyên gia có quan hệ chặt chẽ với Ngân hàng Thế giới đã trình bày những tùy chọn để sử dụng blockchain trong mua sắm Chính phủ điện tử hoặc mua sắm công điện tử (e-GP).
Khoảng giữa tháng 10/2018, Facebook chính thức bổ nhiệm Nick Clegg, cựu Phó Thủ tướng Anh, làm lãnh đạo Truyền thông Quốc tế của hãng - một quyết định được coi là cú sốc với toàn bộ máy chính trị Anh.
Tính đến tháng 10/2018, bảo mật vẫn là vấn đề khiến Facebook đau đầu khi có hàng loạt những đợt hack bị phanh phui, khiến uy tín của công ty suy giảm nghiêm trọng. Để giải quyết vấn đề, một số nguồn tin cho là Facebook đang trong quá trình hỏi mua nhiều công ty an ninh mạng lớn
Khoảng giữa tháng 10/2018, Micron công bố kế hoạch mua lại số cổ phần của Intel tại IM Flash Technologies – công ty được 2 hãng đồng sáng lập từ năm 2005, nhằm phát triển các công nghệ bộ nhớ. IM Flash hiện có một nhà máy sản xuất bán dẫn tại Lehi, bang Utah dành riêng cho hoạt động sản xuất bộ nhớ 3D Xpoint được Intel dùng trên Optane. Sau khi giao dịch hoàn tất, Intel sẽ ký với Micron một hợp đồng cung ứng bộ nhớ 3D Xpoint bởi thoả thuận hợp tác giữa 2 hãng ký kết từ trước sẽ hết hiệu lực vào cuối năm 2019.