Hôm nay,  
Việt Báo Online

Bồ Đào Nha và những chuyến hải hành xuyên đại dương

05/10/201809:48:00(Xem: 1037)
Bồ Đào Nha và những chuyến hải hành xuyên đại dương

Bồ Đào Nha và

những chuyến hải hành xuyên đại dương

 

Trịnh Thanh Thủy

 

Nhắc tới Bồ Đào Nha(Portugal), người ta thường nghĩ tới kỷ nguyên giàu mạnh của Âu Châu và những cuộc phiêu lưu thám hiểm tìm vùng đất mới của họ. Trong lịch sử hàng hải, Ai Cập, Hy Lạp, La Mã, Ả Rập và Viking đã tung hoành ngang dọc trên các con thuyền xuyên sóng đại dương. Thời ấy những thương gia người Ý, Ả Rập, Thổ Nhĩ Kỳ hay mang về châu Âu những sản phẩm của phương Đông như gia vị, vải vóc và dầu thơm của xứ Ấn Độ là những thứ quý hiếm và bán lại với những giá rất đắt.

 

Bồ Đào Nha khi ấy rất giàu có và sở hữu đội thương thuyền hàng hải hùng mạnh. Người Bồ đã bắt đầu thám hiểm và biết tới nhiều nơi trước người của các nước khác tại châu Âu. Các con thuyền Bồ Đào Nha đã tới châu Mỹ vào thế kỷ 15, lập ra thuộc địa tại các hải đảo Madeiras và Azores vào khoảng các năm 1420 - 1430 và đã thám hiểm miền tây châu Phi.

 
blank

Pic 1 Cuốn Tự Điển Việt-Bồ-La

 blank

Pic 2 Đài tưởng niệm Hoàng Tử Henry

 blank

Pic 3 Tháp Bélem biểu tượng của Bồ Đào Nha

 

Người Bồ kiểm soát được Ấn Độ và lập thành phố tại Goa và mở mang việc buôn bán với các miền Đông Ấn, Thái Lan, Trung Hoa và được phép xây dựng thị trấn Áo Môn(Macau). Năm 1542, họ đến tận Nhật Bản. Việc phát triển thương mại với phương Đông của người Bồ khiến cho các quốc gia khác tại châu Âu thèm muốn trong đó có Tây Ban Nha. Và chuyến hải hành của Tây Ban Nha do Columbus thực hiện với mục đích đi vòng quanh thế giới, nhưng ông tình cờ khám phá ra châu Mỹ đã đánh dấu một điểm son lịch sử.

 

Theo Wiki, và một số huyền thoại thì thi hào lừng danh của Bồ là Luís de Camões đã từng đi Macau và trong cuộc hành trình trở về, ngang vùng biển gần sông Mekong, qua Vũng Tàu, ông bị đắm tàu. Để sống sót ông chỉ bơi một tay, còn tay kia nắm chặt và giơ cao khỏi ngọn sóng tập bản thảo của mình. Đó là tập Thiên Hùng Ca "Os Luísadas(The Lusiads) làm rạng danh văn chương Bồ. Ông cứu được tác phẩm viết chưa xong nhưng lại mất người yêu.

 

Nói thêm về Vũng Tàu, trước kia vùng đất này là bãi lầy, nơi thuyền buôn nước ngoài thường vào trú đậu nên gọi là Vũng Tàu. Các nhà hàng hải Bồ Đào Nha khi đi qua mũi đất này đã lấy tên Thánh Giắc đặt cho nó, do đó người Pháp gọi nơi này là Cap Saint Jacques (mũi đất mang tên Thánh Giắc), tiếng Việt là Cap Xanh Giắc. Người Việt theo đó gọi là Cấp (gốc tiếng Pháp: Cap) 

 

Thật vậy, người Việt chúng ta có duyên gặp gỡ và tiếp xúc với người Bồ từ rất lâu qua việc truyền bá đạo Thiên Chúa và tạo tác một thứ chữ viết để dễ cảm thông. Chữ viết của chúng ta có ít nhiều dính dáng tới xứ này khi A Lịch Sơn Đắc Lộ(Alexandre De Rhodes) khởi xướng ra chữ Quốc Ngữ.

 

Vào năm 1651, A Lịch Sơn đã cho in cuốn Từ điển Việt-Bồ-La (Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) dựa trên các ký tự tiếng Việt của những giáo sĩ người Bồ Đào Nha và Ý trước đó. Có thể coi đây là sự kiện đánh dấu sự ra đời của chữ Quốc ngữ. Dĩ nhiên, không phải chỉ riêng mình cha Đắc Lộ khởi xướng ra chữ Quốc ngữ. Trước đó, các cha thừa sai dòng Tên, người Bồ Đào Nha ở Ma Cao, đã nghĩ ra một số phát âm tiếng Việt, viết bằng các mẫu tự La Tinh rồi. Tuy nhiên, cha Đắc Lộ là người đưa công trình chế biến chữ Quốc ngữ đến chỗ kết thúc vĩnh viễn và thành công, ngay từ năm 1651, là năm mà cuốn tự điển Việt-Bồ-La ra đời.(theo Wiki)

 

Giáo sư Jacques Roland hiện đang là trưởng khoa giáo luật ở đại học Saint Paul, Ottawa, Canada đã xuất bản một cuốn sách về vai trò của các nhà truyền giáo Bồ Đào Nha và thời kỳ đầu của đạo Thiên Chúa Giáo ở Việt Nam. Khi nghiên cứu về chữ Quốc Ngữ ông đã nghi ngờ rằng người đi tiên phong trong việc phát minh ra chữ Quốc Ngữ chính là các giáo sĩ Bồ vì người Bồ đã có mặt ở VN từ trước năm 1951 để truyền đạo. Tiếng Bồ cũng có nguồn gốc từ tiếng LaTinh.

 blank

Pic 4 Cung điện Pena Sintra

 blank

Pic 5 Thánh đường Jernimos

 blank

Pic 6 Từ Lâu Đài Quốc Gia nhìn ra

 

Cách đây vài năm khi thăm BaTây (Brazil trước đây là thuộc địa của Bồ, nên họ cũng dùng chữ Bồ) tôi thấy chữ viết của Bồ có những dấu mũ, sắc, huyền, ngã…“É um não, vivê, fôlego, até às” … giống tiếng Việt làm sao.

Lần ghé thăm Bồ lần này sau những ngày rong ruổi dọc theo những thành phố biển đẹp và thơ mộng, tôi thấy mình hình dung ra được quá khứ hào hùng của một dân tộc có đầu óc phiêu lưu, mạo hiểm. Những dấu tích lịch sử, những thành phố đầy các kiến trúc lộng lẫy, đậm chất văn hoá hàng hải cũng tiết lộ được quá khứ vàng son thưở nào. Tuy nhiên nền kinh tế của họ sau lần suy thoái trầm trọng 1970 đã khá hơn nhiều nhưng ngày nay vẫn dựa phần nào vào sự phát triển kỹ nghệ du lịch qua việc khai thác các nơi nghỉ dưỡng tuyệt đẹp, khí hậu ấm áp và các địa điểm tham quan nổi tiếng như Fatima để mang thêm lợi tức vào nước.

Bồ Đào Nha nằm trong danh sách 20 quốc gia có nhiều du khách nhất thế giới theo số liệu năm 2013, đón tiếp trung bình 13 triệu du khách ngoại quốc mỗi năm. Vào năm 2014, Bồ Đào Nha được USA Today bầu chọn là quốc gia châu Âu tốt nhất. Riêng khoảng ẩm thực, thực phẩm của Bồ ảnh hưởng Địa Trung Hải và rất đa dạng, nhiều gia vị. Họ chế biến món ăn theo những kinh nghiệm đem về từ các nơi họ thám hiểm nên hợp khẩu vị nhiều người. Tôi thích nhất là hải sản tươi ngon, nhất là cá tuyết, sardines, nghêu và bạch tuột. Trên con đường thiên lý nối liền Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha tôi thấy họ trồng cây Ô Liu rất nhiều. Những rừng Ô Liu trải dài tít tắp tạo cho đất đai xứ này rợp một màu xanh tươi. Các món khách du có thể mang về làm quà là sản phẩm tinh khiết dầu Ô Liu hay các trái Ô Liu muối đủ các kiểu thật ngon miệng. Những trái Fig(sung) khô được đóng thành bánh, hay chế biến thành mứt cũng là một đặc sản.

Bồ còn là xứ nổi tiếng sản xuất nút bần. Nút bần hay còn gọi là nút li-e (liège) được làm từ vỏ cây sồi, cho đến nay vẫn chứng tỏ là thứ có thể bảo vệ rượu vang tốt nhất thế giới. Bần rất nhẹ, không thấm nước, khó mục rửa, tính nén và đàn hồi cao. Bần biến thành sản phẩm thủ công đẹp mắt như nón, bóp xách tay và vài ba thứ linh tinh khác cho du khách mang về với sự thích thú vì tính lạ và đặc biệt của nó.

Hầu như ai đến Bồ cũng phải ghé thủ đô Lisbon. Thủ đô Lisbon của Bồ Đào Nha là một thành phố toàn cầu, với vị trí quan trọng trong lịch sử, văn hóa, thương mại, nghệ thuật và du lịch của thế giới. Cuộc du ngoạn quanh thành phố bằng xe coach đã cho tôi cái nhìn tổng quát về thủ đô Lisbon rộng lớn và sống động đầy màu sắc. Nền văn minh đa dạng với những kiến trúc Baroque, Gothic và La Mã cùng các hàng cây xanh và mái ngói đỏ gợi cho tôi nhớ Hung Gia Lợi và các nước Đông Âu. Tuy nhiên những căn nhà trong khu dân cư được xây dựng trên những dốc đồi nghiêng đã tạo cho Lisbon nét đẹp riêng của một thành phố biển Địa Trung Hải. 
 

Khi được dẫn đi thăm cây cầu treo 25 de Abril bắc qua sông Tagus, nối Lisbon với Almada, tôi giật mình vì nhìn xa xa nó giống hệt cầu Golden Gate ở San Francisco. Cạnh đó là Tòa tháp tứ giác Belém nổi tiếng với kiến trúc độc đáo và là cũng là di sản của thế giới được UNESCO công nhận năm 1983. Tháp được xây dựng vào thế kỷ 16, theo phong cách kiến trúc Manueline, tượng trưng cho Kỷ Nguyên Khám Phá của Bồ Đào Nha. Đối mặt với Tháp Belém là một tượng đài kỷ niệm người Bồ Đào Nha đầu tiên vượt Đại Tây Dương bằng máy bay. Ngày 30 tháng 3 năm 1922, một chuyến bay(có dừng) đã đưa phi công Gago Coutinho và phi công Sacadura Cabral từ Lisbon đến Rio de Janeiro, Brazil. Cách tháp Belém không xa là tu viện Jeronimos tuyệt đẹp.

 

 blank

Pic 7 Trần nhà của Lâu Đài Quốc Gia

 blank

Pic 8 Một tượng đài ở Quảng Trường Lisbon 

Đối với du khách điều thú vị và quyến rũ mắt nhìn nhất phải nói là Đài Tưởng Niệm con thuyền khổng lồ của Hoàng Tử Henry được tạm gọi là "Cánh buồm đại dương". Tượng đài có hình một con tàu lớn sẵn sàng ra khơi thẳng tiến. Tượng Hoàng tử Henry (cũng là một Navigator-Hoa Tiêu tiếng tăm lừng lẫy) đứng ở vị trí cao nhất của mũi tàu đã là nhà tiên phong luôn hết lòng dẫn những đoàn thám hiểm đi chinh phục thế giới. Đằng sau ông (người quỳ gối) là hoàng tử Fernando và hoa tiêu Joáo Gonçalves Zarco..v..v.. Nhiều bức tượng của các nhân vật lịch sử khác như vua Manuel, nhà thơ Camões, nhà thám hiểm Vasco da Gama, Magellan, Cabral, các Lm dòng truyền giáo, thợ vẽ bản đồ, nhà nghiên cứu vũ trụ cũng được chạm khắc. Người phụ nữ duy nhất trên tượng đài là hoàng hậu Felipa vùng Lancaster, mẹ của hoàng tử Henry.

Ngoại ô Lisbon còn nổi tiếng với thành phố Sintra đầy sắc màu. Sintra có một lịch sử hùng tráng và là một trong những thành phố có kiến trúc lãng mạn đẹp nhất châu Âu với lịch sử từ thời kỳ đồ đá mới.

Mới đến làng chúng tôi đã thấy lâu đài Moor nằm trên đỉnh một vách đá, chung quanh là mây phủ. Lâu đài Moor có niên đại thế kỷ thứ 8 khi người Hồi giáo Moor chiếm bán đảo Iberia. Lâu đài có hình trụ chung quanh là tường bao bọc. Xa xa là cung điện Pena nằm trên đồi cao, đứng ở đó có thể thấy Lisbon bên dưới. Cung điện được xem là một trong những kiến trúc ấn tượng nhất của trường phái lãng mạn thế kỷ 19 ở châu Âu. Chúng tôi được vào xem Cung điện quốc gia Sintra. Bên ngoài không đẹp bằng bên trong. Kiến trúc này pha trộn phong cách Moor và Manueline với sân Arabesque, cột xoắn và gạch vuông. Đây là cung điện ban đầu của người Moor, niên đại 1385 và xây dựng tiếp cho đến năm 1880. Điểm nổi bật là các căn phòng Swan (thiên nga) với hình trang trí 27 con thiên nga vàng và phòng Magpie với trần trang trí kiểu ô vuông.

Trịnh Thanh Thủy thực hiện

Tài liệu tham khảo

Luís de Camões
https://en.wikipedia.org/wiki/Lu%C3%ADs_de_Cam%C3%B5es 
Portugal

https://en.wikipedia.org/wiki/Portugal

Lịch sử Vũng Tàu

http://dulichvungtau.weebly.com/li803ch-s432777-vu771ng-ta768u.html

Bồ Đào Nha và chữ Quốc Ngữ

https://www.bbc.com/vietnamese/specials/1232_jacques_roland/page3.shtml

 

15/10/2018(Xem: 125)
tôi nhận được vài hình ảnh người Việt Nam tại Hà Nội đem hoa đến viếng bức tượng của ông McCain tại hồ Trúc Bạch. Tôi xúc động nhiều trước hình ảnh đầy lòng nhân ái này
15/10/2018(Xem: 163)
Điều may mắn là Mỹ đã chịu lùi bước. Nhưng việc này đã đảm bảo một điều khoản ít nghiêm ngặt hơn: Hiệp định USMCA phải được tái tục, gia hạn 16 năm một lần. Người ta hy vọng rằng các việc tái duyệt xét trong tương lai sẽ diễn ra
15/10/2018(Xem: 111)
diễn đàn độc lập chủ yếu bàn về những vấn đề thời sự -- đóng góp giữ gìn tiếng Việt, blog có phần học tiếng Việt (Youtube) mỗi tuần một bài cho con em hoặc qúy vị nào chỉ biết tiếng Anh và muốn học tiếng Việt
15/10/2018(Xem: 264)
Việt Nam sẽ hợp tác quân sự với Hoa Kỳ ở mức độ không đe dọa nền an ninh của Trung Quốc ngoại trừ Hoa Lục lộ ý định tấn công Việt Nam. Nếu Việt Nam trở thành “đồng minh” quân sự của Mỹ thì Việt Nam sẽ trở thành một “Ukraina thứ hai”.
15/10/2018(Xem: 441)
dù ông đã ra đi, nhưng hơn 300 tác phẩm âm nhạc của ông qua từng giai đoạn lịch sử của đất nước mà ông để lại cho đời, sẽ mãi mãi là một kho tàng văn hóa vĩnh cửu cho các thế hệ sau được học hỏi, được nghiên cứu và thưởng thức.
14/10/2018(Xem: 553)
Thế Tôn đã trình bày thế giới được hình thành qua một thời gian rất dài, đến hàng trăm triệu năm. Ngài đã cho chúng ta thấy không có một vị thần linh nào hay một đấng cứu thế nào xuất hiện để tạo ra hình hài con người
14/10/2018(Xem: 1999)
Cuộc phỏng vấn trên truyền hình của đài ABC News hôm thứ sáu (12/10) vừa qua với Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ Melania Trump đã gây sôi nổi rất nhiều
14/10/2018(Xem: 906)
dù chưa tìm thấy dấu hiệu chắc chắn nào xác định sự hiện hữu của sự sống ngoài trái đất, nhưng chúng ta càng ngày càng tiến gần hơn trong tiến trình khám phá ra sự sống ở những hành tinh khác
13/10/2018(Xem: 1205)
Thành viên của PIVOT, Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến (Lời Tòa Soạn: Tác giả bài viết là ông Thắng Đỗ, hành nghề Kiến Trúc Sư tại San Jose. Bài này nêu lên nỗi quan ngại chung của tất cả các bậc phụ huynh đối với tệ nạn bạo lực súng tại trường học.)
13/10/2018(Xem: 1291)
tôi viết bài:"Những lá phiếu chuyên chở hồn dân tộc". Nhận được nhiều ý kiến của chiến hữu. Trong đó có 2 câu hỏi. Hỏi rằng. Sao lại phê phán tướng Bình và tại sao lại bầu cho nghị viên Nguyễn Tâm
13/10/2018(Xem: 1105)
Năm nay có đến 24 ứng cử viên gốc Việt trong kỳ bầu cử vào tháng 11 này để vào 16 chức vụ, từ thành phố đến tiểu bang. Trên các Đài radio, TV, các báo
13/10/2018(Xem: 656)
Trong kỳ bầu cử vào ngày 6 tháng 11 sắp tới, cử tri trên toàn California sẽ có cơ hội bỏ phiếu trên 11 dự luật trưng cầu dân ý, gọi là propositions. Đây là con số các dự luật tương đối ít so với các kỳ bầu cử trước đây, nhưng không kém phần quan trọng. Việc chọn lựa đối với các dự luật này không phải là một vấn đề đơn giản cho đa số các cử tri. Tuy nhiên, chọn lựa không đúng có khi còn tai hại hơn là không chọn lựa. Bài viết này chỉ nhằm mục đích giải thích các điều khoản căn bản và ảnh hưởng của các điều khoản này để cử tri có thể dễ hiểu và chọn lựa cho chính mình.
13/10/2018(Xem: 642)
Dư luận Việt Nam trong mấy ngày nay nói nhiều tới 2 cái chết liền nhau. Ngày 21/9, Chủ tịch nước, Đại tướng Trần Đại Quang chết. Ngày 1/10, Đỗ Mười, cựu Tổng Bí thư, cựu Thủ tướng, cựu nhiều thứ nữa.., chết. Có dư luận cho rằng chết như vậy là một sự mất mát quá lớn cho Việt Nam. Lại cũng có dư luận bày tỏ sự vui mừng: chết con nào đỡ con nấy! ("Chết một con nhòn con muỗi"? - Nhớ chừng câu nói ở nhà quê, mấy bà già trầu hay nói khi có người ở ác, bị xã hội ghét, chết đi nhưng không biết rõ "nhòn" hay chữ gì mới đúng?).
12/10/2018(Xem: 1207)
Hoa Kỳ và Trung Cộng liên tục lôi kéo Việt Nam đứng về phía họ. Việt Cộng theo Trung Cộng thì ăn bom đạn Mỹ, theo Mỹ thì bị quan thầy Trung Cộng tiêu diệt vì tên đầy tớ nầy đã bị cấy”sinh tử phù” và cho đội cái “vòng kim cô” từ lâu rồi.
12/10/2018(Xem: 561)
Thiết Lập Dụng Cụ Thể Dục Ngoài Trời Trong Những Công Viên Mà Không Dùng Tiền Thuế Của Dân - trợ cấp $250,000 để mua và thiết lập dụng cụ thể dục Greenfield trong ba công viên
Tin công nghệ
Tháng 10/2018, Google chính thức ngừng bỏ thầu dự án Joint Enterprise Defense Infrastructure (JEDI), một hợp đồng cung cấp dịch vụ điện toán đám mây khổng lồ có giá trị tới 10 tỷ USD. Công ty đưa ra quyết định bỏ thầu sau khi bị nhân viên phản đối và lo ngại dự án có thể vi phạm các nguyên tắc đạo đức về AI mà Google đã tự đặt ra.
Nhìn từ xa, tổng thể M16 trông giống một con đại bàng. Nhưng khi tiến gần hơn một chút, có thể thấy tinh vân Đại Bàng lại chứa một vùng sáng, tựa như một cửa sổ mở ra vào trung tâm của một vỏ khí bụi tối lớn hơn. Qua khung cửa sổ, toàn bộ một cụm sao mở xuất hiện với nhiều ngôi sao mới đang hình thành. Trong lỗ hổng đó, những chiếc cột cao và những vầng viên tròn của bụi đen cùng khí phân tử lạnh nằm bên những ngôi sao trẻ màu xanh.
Tính đến tháng 10/2018, HTC đang lâm vào khủng hoảng, nhưng điều đó không thể ngăn cản hãng thử nghiệm các sản phẩm mới.
Hồi năm 2017, Google phát hành sản phẩm tai nghe Pixel Buds, không chỉ tích hợp trợ lý ảo Google Assistant mà còn hỗ trợ dịch thuật theo thời gian thực bằng Google Translate. Kể từ đó, nhiều chiếc tai nghe hỗ trợ Google Assistant được các hãng khác ra mắt, nhưng thiếu tính năng dịch. Đến khoảng giữa tháng 10/2018, Google cho biết sẽ mở khoá tính năng dịch theo thời gian thực cho mọi tai nghe có Google Assistant.
Khoảng giữa tháng 10/2018, bằng một kỹ thuật chỉnh sửa gen hoàn toàn mới, các nhà khoa học Trung Quốc tuyên bố đã có thể tạo ra thành công một con chuột con là con của 2 con chuột mẹ mà không cần tới chuột đực.
Tháng 10/2018, các quan chức Lầu Năm Góc đã lên tiếng cảnh báo một vụ xâm nhập dữ liệu ảnh hưởng tới các quân nhân viên của họ. Hacker chưa rõ danh tính đã giành được quyền truy cập vào thông tin cá nhân và số thẻ tín dụng của các nạn nhân.
Khoảng giữa tháng 10/2018, trang Electrek cho biết Tesla đã sản xuất được chiếc Model 3 thứ 100,000. Đây là cột mốc quan trọng của hãng trong việc sản xuất xe điện, vì chỉ 1 năm trước đó, hồi tháng 07/2017, Tesla chỉ xuất xưởng được vỏn vẹn 30 chiếc Model 3. Hiện hãng đang có tốc độ xuất xưởng 5000 xe Model 3 mỗi tháng.
Khoảng giữa tháng 10/2018, theo truyền thông Đài Loan, TSMC tiếp tục thắng thầu hợp đồng và trở thành hãng gia công độc quyền cho chip A13 của Apple trong năm 2019. Như vậy, đây sẽ là năm thứ 4 liên tiếp TSMC chịu trách nhiệm sản xuất độc quyền chip A cho Apple.
Khoảng giữa tháng 10/2018, BMW cho biết sẽ chi ra 3.6 tỷ Euro để nâng tỷ lệ cổ phần của mình từ 50% lên 75% trong liên doanh với hãng xe Trung Quốc. Thỏa thuận mới sẽ cho phép BMW trở thành hãng xe nước ngoài đầu tiên nắm quyền kiểm soát một doanh nghiệp ở Trung Quốc
Khoảng giữa tháng 10/2018, Apple công bố mua lại công nghệ quản lý điện năng của hãng Dialog với giá 300 triệu USD, và thoả thuận sẽ trả thêm 300 triệu USD để mua lại công ty trong vòng 3 năm tiếp theo. Ngoài ra, Apple còn thuê 300 kỹ sư của Dialog để phục vụ cho dự án riêng để đẩy nhanh việc phát triển chip quản lý điện năng và sạc cho iPhone.
Khoảng giữa tháng 10/2018, trang Reuters cho biết, Amazon đã phát triển công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ tuyển dụng, nhưng kế hoạch không thành vì công ty phát hiện hệ thống phân biệt giới tính, chống lại nữ giới.
Đây không phải là khoảnh khắc mới mẻ của một tinh vân xa xôi được Kính viễn vọng không gian Hubble chụp lại, mà đám mây bụi sáng kì ảo trong ảnh là cảnh tượng của một chiếc tên lửa SpaceX Falcon 9 cất cánh dọc theo bờ tây nước Mỹ ngay sau hoàng hôn ngày 07/10/2018. Được phóng từ Căn cứ Không quân Vandenberg trên bờ biển trung tâm bang California, tầng thứ nhất của tên lửa đã quay trở lại căn cứ an toàn sau 8 phút.
Khoảng giữa tháng 10/2018, các nhà khoa học tại trường đại học kỹ thuật Eindhoven, Hà Lan và đại học Keio, Nhật Bản đã phát triển một bộ xét nghiệm chẩn đoán có nguồn gốc từ giấy, với giá thành rẻ nhưng có thể kiểm tra nhanh khá nhiều dạng bệnh truyền nhiễm.
Việc Samsung đang phát triển một chiếc smartphone màn hình gập không còn là bí mật. Công ty Hàn Quốc được xác nhận đang phát triển smartphone màn hình gập trong nhiều năm. Khoảng giữa tháng 10/2018, DJ Koh, người đứng đầu mảng di động của Samsung đã khẳng định rằng sẽ hé lộ về thiết bị mới tại Hội nghị SDC 2018 vào tháng 11/2018. Tuy nhiên, smartphone màn hình gập của Samsung sẽ không bán ra trong năm 2018.