Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Gia Đình Truyền Thống: Cúng Cô Hồn Tháng Bảy…

08/09/201800:00:00(Xem: 1064)
Phong Lưu

 
Cô hồn theo quan niệm dân gian là những hồn ma lẻ loi, những linh hồn chưa được siêu thoát còn vất vưởng trên trần thế. Họ không cửa không nhà, không nơi nương tựa, lang thang vô định rày đây mai đó, họ rách rưới đói khát vì không được ai cúng cho ăn cho mặc. Họ rất tội nghiệp, họ là những kẻ khốn cùng bên kia thế giới.

Tháng cô hồn, lễ Vu Lan là ngày lễ phố biến ở nhiều quốc gia Á Đông, gồm có Việt Nam, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan… ngày lễ này có thể kéo dài cả tháng, nhưng tập trung nhiều vào ngày rằm để mời các vong hồn, cúng tế vào ngày 15 và đưa tiễn họ về cõi âm vào ngày 29.

Tháng 7 âm lịch hàng năm là tháng cô hồn, người Việt thường chọn một ngày trong tháng để cúng, không nhất thiết phải là ngày rằm. Ngày cúng cô hồn có thể tùy thuộc vào từng gia đình, từng vùng miền khác nhau.

Cúng cô hồn lớn nhất là ngày rằm tháng 7, trùng với lễ Vu Lan của Phật Giáo. Một số người tin rằng việc cúng cô hồn bắt nguồn từ ngày lễ Vu Lan này.

Các gia đình có mua bán còn mở rộng việc cúng cô hồn nhiều lần trong năm, thường vào các ngày 2 và 16 âm lịch mỗi tháng. Trong các dịp cúng giỗ, ngoài việc cúng tổ tiên, người ta còn làm thêm một mâm cỗ để cúng cô hồn.

Tục lệ cúng cô hồn là một hành vi mang tính nhân đạo, là một nét văn hóa đẹp, để thương tưởng đến những linh hồn khốn khổ có số phận không may. Nếu bước ra khỏi những mê tín dị đoan như cúng là hối lộ để khỏi bị các vong hồn quấy phá, hoặc để được họ phù trợ… thì đó là một hành động thể hiện tâm từ… một tục lệ đáng trân trọng để nhắc nhở người ta biết mở lòng mình, trong dịp này cho tặng người nghèo những gì mà mình có thể…

Cúng cô hồn, thì phải có “cô hồn sống” giành giật nhau mới vui, và chủ nhà mới được thêm phước phần may mắn, cúng cô hồn mà không ma nào ngó tới thì coi như hỏng.

Cô hồn ở cõi âm có lẽ xưa nay không khác, nhưng cô hồn sống thì xưa nay đã khác rất nhiều.

Ngày nay, “cô hồn sống” quá dữ dằn… thật là đáng sợ. Đã có nhiều vụ “cô hồn sống” đánh nhau, và còn đi tới mức chém nhau vì giành đồ cúng… “cô hồn sống” sau 1975 cũng không còn lễ độ, không còn biết điều như “cô hồn sống” trước 1975, chắc do xã hội đảo điên, do giáo dục xuống cấp nên cô hồn cũng mất dạy theo… Mới đây, sáng ngày 25-8 (tức 15 tháng 7 Âm lịch) trên mạng xã hội xuất hiện một video clip về pha giật cô hồn thật kinh dị. Trong lúc gia chủ còn đang loay hoay thắp nhang, chưa kịp khấn vái thì một phụ nữ mặc áo tím đứng kế bên đã nhanh tay tóm cổ con gà… như một phát pháo lệnh, cả đám người đang chờ bỗng lao vào giật sạch… thành ra các vong hồn chưa được hưởng chút nào mà “cô hồn sống” đã chôm đi không còn một miếng.

Điều này làm cho không ít các gia chủ tức giận, các thương gia ở quận 5 sau nhiều lần bị “cô hồn sống” phá phách, đã phải thuê bảo vệ canh giữ khi cúng trước hiên nhà, hoặc họ chốt cửa lại cúng trong nhà, cúng xong mới mang lên lầu vãi xuống.

Ngày xưa ở miền Nam Việt Nam, tháng 7 cô hồn là vào đúng dịp nghỉ hè, thời đó nghỉ hè là học sinh rong chơi thoải mái, đâu có cái vụ học hè hay học thêm như sau năm 1975, trong tháng cô hồn bọn trẻ con thường rủ nhau đi “giật vàng”, là giật những mâm cỗ do gia chủ bày cúng thường có hoa, nhang, đèn, gạo, muối, nước lã, áo quần, tiền vàng mả, các loại trái cây nghèo như cóc ổi, chuối, và sang như cam quýt, măng cụt, mãng cầu… đều có đủ. Ngoài ra còn mía, đậu phọng luộc, khoai lang, bánh qui, bánh cấp, bánh cúng và các loại bánh kẹo, v.v… nhà người Hoa buôn bán khá giả còn cúng thêm cả heo quay, gà vịt luộc… Mâm cúng thường đặt ngoài trời, trước hiên nhà hoặc trước cửa chinh để mời những vong linh cơ nhỡ ghé vào ăn uống.

Trẻ con thời ấy đa phần là lễ phép hiền lành dễ thương, đợi chủ nhà cúng và đốt giấy tiền vàng bạc xong thì mới giật, hồi hộp nhất là lúc chờ đợi nhang tàn, vừa chờ vừa vái lầm thầm trong bụng cho mấy thằng kia đến chậm… giành nhau ỏm tỏi vậy, nhưng sau đó thì cũng chia phần lại cho mấy đứa không giật được, chỉ là con nít ham vui chứ nhà đứa nào cũng đầy đủ, chẳng phải đói khát gì.

Có gia chủ còn hậu hỉ cúng cả tiền thật cho “cô hồn sống” xài, thời ấy chỉ vãi tiền xu, con nít tranh nhau lượm, người lớn vì sĩ diện nên dù nghèo cũng không ai vào tranh với con nít.

Nhớ về hình ảnh bọn trẻ reo hò, tranh nhau lượm xu như những chú gà con say sưa nhặt thóc, bất giác lòng tôi gợn lên ngày tháng êm đềm của quê hương ngày cũ, mà giờ đây khi tuổi đã về chiều, chắc khó mong còn gặp lại…

Phong Lưu 28-08-2018

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.