Hôm nay,  
Việt Báo Online

Cụ Võ Như Nguyện, Cựu Giám Đốc Viện Hán Học Huế, Một vị Thầy thương yêu học sinh như con ruột, Mới qua đời tại Pháp, hưởng đại thọ 103 tuổi (1916-2018)

04/09/201814:11:00(Xem: 2762)
Cụ Võ Như Nguyện, Cựu Giám Đốc Viện Hán Học Huế, Một vị Thầy thương yêu học sinh như con ruột, Mới qua đời tại Pháp, hưởng đại thọ 103 tuổi (1916-2018)

Bài của Nguyễn Lý-Tưởng

Cựu sinh viên khóa I Viện Hán học Huế (1959-1964)

Viết về một vị Thầy nhân được tin cụ mới qua đời tại Pháp ngày 3 tháng 9 năm 2018

Hưởng đại thọ 103 tuổi (1916-2018)



Chúng tôi vừa nhận được tin buồn: cụ Võ Như Nguyện, Cựu Giám Đốc Viện Hán Học Huế, vừa qua đời tại Pháp lúc 9 giờ sang ngày 3 tháng 9 năm 2018 nhằm ngày 24 tháng 7 năm Mậu Tuất, hưởng đại thọ 103 tuổi. Trước tin buồn này, toàn thể anh chị em cựu sinh viên Viện Hán học Huế tại Việt Nam cũng như Hải ngoại, vô cùng xúc động, thương tiếc một vị Thầy thương yêu học trò như con ruột…xin gửi đến con cháu cùng đại tang quyến lời THÀNH KÍNH PHÂN ƯU, tưởng nhớ một vị Thầy đã có công xây dựng Viện Hán Học Huế từ khi mới thành lập 1959 dưới thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm.


Cụ Võ Như Nguyện sinh ngày 13 tháng 4 năm 1916 (11 tháng 3 Bính Thìn) trên giấy khai sinh ghi sinh ngày 15-51915…trong một gia đình Nho học, khoa bảng, cách mạng…Thân sinh là cụ Võ Bá Hạp và thân mẫu là cụ bà Lê Thị Từ Châu. Nguyên ông nội là cụ Vũ Văn Giáp, người làng Phong Lâm, huyện Gia Lộc, phủ Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương (Bắc Việt) thời Tự Đức được triều đình mời vào Huế phụ trách công việc thuộc da và làm hia hài phục vụ cho hoàng gia và các quan chức của triều đình vì cụ Giáp là người giỏi về nghề này. Cụ Võ Bá Hạp sinh năm Bính Tý (1876) khi vào Huế phải xin nhập làng Dương Xuân, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên để có đủ điều kiện về lý lịch nộp đơn ứng thí. Từ đó, tên của cụ theo giọng Huế đọc là Võ Bá Hạp (thay vì Vũ Bá Hợp đọc theo giọng Bắc). Võ Bá Hạp đậu cử nhân khoa Canh Tý (1900) niên hiệu Thành Thái thứ 12, khi mới 24 tuổi. Khoa thi này có Phan Bội Châu đỗ đầu trường Nghệ An và Huỳnh Thúc Kháng đỗ đầu tại Huế (sau đó, cụ Huỳnh đỗ đầu Tiến Sĩ tại Huế).


Ba vị tân khoa: Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng, Võ Bá Hạp cùng kết nghĩa anh em đồng chí, chủ trương không ra làm quan và dành trọn cuộc đời dấn thân làm cách mạng, giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ thực dân Pháp. Trong ba người thì Võ Bá Hạp và Huỳnh Thúc Kháng cùng tuổi, riêng Phan Bội Châu lớn hơn hai bạn đến mười tuổi. Cụ Phan đã từng vào Huế, ở tại nhà cụ Vũ Văn Giáp, mở trường dạy học chờ khoa thi. Do đó, tình thân giữa Phan Bội Châu và  Võ Bá Hạp như anh em ruột. Sau khi thành lập Duy Tân Hội vào năm 1904, Phan Bội Châu theo Tăng Bạt Hổ qua Tàu, qua Nhật…Huỳnh Thúc Kháng và Võ Bá Hạp ở lại hoạt động trong nước, Võ Bá Hạp bị Pháp bắt và đày lên Lao Bảo 10 năm. Huỳnh Thúc Kháng cũng bị bắt đày ra Côn Đảo nhân vụ kháng thuế ở Miền Trung. Mãn hạn tù, Võ Bá Hạp trở về Huế, làm nghề đông y để sinh sống. Năm 1925, Phan Bội Châu bị Pháp bắt tại Trung Hoa, đưa về Hà Nội, bị án tử hình…Nhờ toàn dân từ Nam chí Bắc biểu tình xin giảm án và nhờ Nguyễn Hữu Bài, Thượng Thư Bộ Lại, ngầm giúp vận động với Pháp nên Phan Bội Châu được thoát khỏi án tử hình và được đưa về an trí tại Bến Ngự Huế. Sau khi ra tù, cụ Võ Bá Hạp tiếp tục làm nghề đông y, có tiệm thuốc bắc tại Bao Vinh, hai vợ chồng  Võ Bá Hạp-Nguyễn Thị Cân sinh được cậu con trai đầu lòng đặt tên là Võ Như Nguyện (1916)…Khoảng 10 tuổi thì cậu Võ Như Nguyện được cụ Phan Bội Châu nhận làm học trò, học chữ Hán và hầu trà nước cho cụ Phan.


Lúc bấy giờ hai anh em Ngô Đình Khôi, Ngô Đình Diệm thường lui tới nhà cụ Phan Bội Châu nên biết rõ cậu học trò của cụ Phan…Từ đó, Võ Như Nguyện trở thành người tin cậy của ông Ngô Đình Khôi (Tổng đốc Quảng Nam hưu trí)…Võ Như Nguyện được ông Ngô Đình Khôi cho vô Saigon liên lạc với các nhà yêu nước trong Nam…và đã bị Pháp bắt giam tại Quảng Ngãi…Do tình hình chính trị, Pháp yếu thế trước sự hiện diện của Nhật tại Đông Dương (thế chiến thứ II từ 1939-1945) nên Pháp cho Võ Như Nguyện ra khỏi tù, trở về làm việc như cũ. Năm 1945, Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương, Chính phủ Trần Trọng Kim ra đời, BS Trần Đình Nam ở Đà Nẵng được mời tham gia tân nội các, giữ chức vụ Tổng Trưởng Bộ Nội Vụ. BS Nam đưa Võ Như Nguyện vào làm Chánh Văn Phòng Bộ Nội Vụ. Sau ngày Việt Minh cướp chính quyền tại Hà Nội, Võ Như Nguyện đang ngồi ăn cơm với ông Ngô Đỉnh Khôi thì Việt Minh cho người đến mời ông Khôi đi họp…Ngồ Đình Huân chạy theo cha nên cả hai cha con đều bị bắt đi thủ tiêu cùng một ngày với ông Pham Quỳnh (Cựu Thượng Thư Bộ Lại). Võ Như Nguyện trở về nhà thì hôm sau bị Việt Minh bắt giam tại Hương Trà. Nhà cửa của cụ Võ Bá Hạp bị niêm phòng.

Tình cờ Nguyễn Sinh Khiêm, anh của Nguyễn Sinh Cung (tức Tất Thành, Nguyễn Ai Quốc, Hồ Chí Minh) đến thăm, biết chuyện Võ Như Nguyện bị bắt liền đi tìm Trần Hữu Dực (Chủ Tịch Trung bộ của Việt Minh) lúc đó đang ở Huế để can thiệp cho Võ Như Nguyện…Nguyên sau khi Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc (Nguyễn Sinh Huy) là cha của Khiêm và Thành, bị tội, mất chức Tri huyện rồi vợ chết…Mấy anh  em Khiêm, Thành, Kim Liên (Nguyễn Thị Thanh) cùng đường, đã đến nhà cụ Vũ Văn Giáp (ông nội của Võ Như Nguyện) xin giúp đỡ…Ba anh em họ Nguyễn có mang ơn nhà họ Võ…chính vì vậy Nguyễn Sinh Khiêm mới tìm cách cứu Võ Như Nguyện…


Kháng chiến chống Pháp bùng nổ vào cuối năm 1946, Võ Như Nguyện bị bắt buộc phải tham gia Kháng chiến, làm phóng viên cho Việt Minh tại chiến khu Nam Đông (Thừa Thiên)…Nghe tin quân Pháp đến Huế và cụ Trần Văn Lý được mời ra làm Chủ Tịch Hội Đồng Chấp Chánh Lâm Thời Trung Kỳ…Võ Như Nguyện trốn về Huế và dạy học tại trường Quốc Học mấy năm.  Thủ Hiến Phan Văn Giáo bắt buộc Võ Như Nguyện phải ra hợp tác, với chức vụ Giám Đốc Công An Trung Việt của chính quyền Quốc gia…Năm 1954, ông Ngô Đình Diệm về nước làm Thủ Tướng, Võ Như Nguyện được bổ nhiệm làm Tỉnh trưởng Bình Định, nhưng bất đồng với chính sách của ông Ngô Đình Cẩn tại Miền Trung, nên Võ Như Nguyện đã từ chức và ra ứng cử Dân Biểu tại Hương Trà, Thừa Thiên. Tại Quốc Hội, ông Võ Như Nguyện là Chủ Tịch Ủy Ban Nội Vụ và thường xuyên được TT Ngô Đình Diệm mời vào Dinh Độc Lập tham khảo ý kiến.


Năm 1959, TT Ngô Đình Diệm ban hành Nghị Định thành lập Viện Hán Học Huế, lúc đó ông Võ Như Nguyện là đương kim Dân Biểu Quốc Hội được kiệm nhiệm Chủ sự Hành Chánh tại Viện Hán Học…Tháng 8/1963, ông đã ký tên vào kháng thư gửi TT Ngô Đình Diệm, phản đối vụ đàn áp, lục xét chùa chiền…Ông bị bắt giam một thời gian. Sau ngày 1 tháng 11/1963, Tổng thống Ngô Đình Diệm bị lật đổ. Võ Như Nguyện được ra khỏi tù, trở lại làm Giám Đốc Viện Hán Học…Đại Tá Đỗ Mậu mới được lên Thiếu Tướng cùng với Trung Tướng Tôn Thất Đình mời ông Võ Như Nguyện vô Saigon đề nghị hợp tác với chính quyền mới…Nhưng ông từ chối…Từ đó, ông không còn giữ chức vụ gì trong chế độ đệ II Việt Nam Cộng Hòa cho đến sau ngày 30/4/1975, ông vượt biên qua Pháp…Ông qua đời lúc 9 giờ sang ngày 3 tháng 9 năm 2018 hưởng đại thọ 103 tuổi


(Xin mời tham khảo tài liệu sau đây của tác giả Nguyễn Lý-Tưởng: Viện Hán Học sinh sau đẻ muộn…viết nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập Đại Học Huế 1957-2017)

22/09/2018(Xem: 360)
Lại thêm một du-khách Trung-cộng mất tích tại thành phố Abidjan thuộc nước Cộng hòa Bờ Biển-Ngà. Đến nay, tổng số mất tích bí mật nầy tăng lên chín người
22/09/2018(Xem: 187)
Kiện công ty Formosa ra tòa quốc tế vì “không còn con đường nào khác -
22/09/2018(Xem: 369)
tại Khách sạn Ala Moana Holtel, Honolulu, Hawaii với sự tham dự hơn 500 chư tôn Giáo Phẩm, chư tôn đức Tăng Ni và Phật tử học viên về từ khắp các Tiểu Bang Hoa Kỳ, Canada, Âu Châu
22/09/2018(Xem: 242)
Chuyến thăm Bắc Hàn của tổng thống Moon Jae-in đã mở ra một trang sử mới cho tương lai của Đại Hàn. Kể từ khi hiệp ước đình chiến được ký kết giữa 2 miền Nam và Bắc Hàn vào năm 1953, ngòi nổ của chiến tranh tưởng chừng có thể bộc phát vào bất cứ lúc nào
22/09/2018(Xem: 236)
«Bài sưu tầm tên gọi, bí danh và bút danh của Hồ Chí Minh qua các thời kỳ» trên trang báo Điện tử của Đảng Cộng sản Việt nam ngày 07-10-2015, từ tên khai sanh Nguyễn Sinh Cung tới tên cuối cùng là Trần Dân Tìên, tự nó có giá trị như một văn kiện chánh thức, vì của đảng cộng sản, xác nhận 175 tên gọi khác nhau đó, thật sự, là tên của một người. Đó là Nguyễn Sinh Cung, Nguyễn Tất Thành, …Hồ chí Minh.
21/09/2018(Xem: 509)
Người ta gọi ngày 30 tháng tư năm 1975 là ngày đứt phim, ngày đổi đời, ngày mất nước, ngày quốc hận. Điều nào cũng đúng. Thân phận của mình mà còn không biết có yên thân không thì còn nghĩ gì tới nghiên cứu. Nghiên cứu làm sao được khi tài liệu không có. Tin tức, số liệu được công bố thì toàn là những bịa đặt
21/09/2018(Xem: 332)
Dạ tiệc gây quỹ lần thứ bẩy ngày 23 tháng 9, từ 5:30 chiều đến 11 giờ tối, tại Rose Center, Westminster -- hơn 93 ngàn bịnh nhân ở những vùng quê hẻo lánh VN đã được hội Project Vietnam khám bịnh, khám mắt, chữa răng, phát mắt kiếng, và thuốc chữa bįnh
21/09/2018(Xem: 3653)
tất nhiên, tui cũng vui luôn. Chỉ có điều đáng tiếc, và cũng là chuyện đáng buồn, là riêng ông Trần Đại Quang mới góp có 19 tỷ đồng (cái gông mới ngắn lại được một phân) thôi thì đã chuyển qua từ trần – vào hôm 21 tháng 9 vừa qua
21/09/2018(Xem: 996)
Tôi đến Đền Thánh Đức Mẹ Fatima, vào một sáng tháng Sáu, sau khi viếng thủ phủ Lisbon của Bồ Đào Nha
21/09/2018(Xem: 280)
TRIỂN LÃM - Tờ báo tiếng Việt đầu tiên tại hải ngoại, xuất bản tháng 11 năm 1975 - Tờ báo tiếng Việt đầu tiên tại quận Cam - Cuốn niên giám điện thoại đầu tiên
21/09/2018(Xem: 375)
Xin giới thiệu bài 2 trong tập Thánh Nữ Chân Kinh. Bài nầy có tựa là Đệ Nhị Thánh Mẫu Ca: Cũng như bài trên, đây là lời khuyên dạy đàn bà con gái.
21/09/2018(Xem: 353)
Nhà nước Cộng sản Việt Nam bầy trò ra lệnh cho trên 1,000 cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị - Ban Bí thư quản lý và những người có chức có quyền kê khai tài sản, nhưng khai rồi giấu đi thì mị dân làm gì?
20/09/2018(Xem: 477)
Sau khi xem xét, tìm hiểu và so sánh những hồ sơ đề cử, chúng tôi đã quyết định chọn Chánh Trị sự Hứa Phi và Linh mục Phan Văn Lợi để vinh danh và trao Giải Tự Do Tôn Giáo Nguyễn Kim Điền Năm 2018.
20/09/2018(Xem: 527)
Lê Khánh Thành Chánh Điện Thiền Viện Thích Thiên Ân & Khóa Tu Học Lần Thứ Nhất
20/09/2018(Xem: 599)
rất đông phụ huynh và trẻ em tham dự, không khí nhộn nhịp đông vui, màu sắc rực rỡ với nhiều lồng đèn. Trung Thu năm nay có Thị Trưởng Falls Church Ông David Tarter đến thăm và chúc mừng
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 09/2018, một số nguồn tin cho biết, Apple sẽ bắt đầu tạo ra các "điểm số tin cậy" trust score cho các thiết bị Apple trong cuộc chiến chống lại nạn gian lận.
Khoảng giữa tháng 09/2018, thượng nghị sĩ Jackson của bang California đã gởi một bản dự thảo luật lên thống đốc Jerry Brown của bang để đề nghị tiểu bang cấm việc sử dụng các password mặc định dễ nhớ trên các thiết bị kết nối để hạn chế việc bị hack.
Chúng ta vẫn thường nghe nói về các cuộc tấn công 51% có thể giúp hacker kiểm soát toàn bộ hệ thống của một đồng tiền mã hóa, nhằm tạo ra các giao dịch giả mạo và trục lợi. Rất may là các cuộc tấn công 51% khó có thể đe dọa các nền tảng blockchain lớn như Bitcoin.
Khoảng giữa tháng 09/2018, trong một sự kiện ra mắt sản phẩm mới, Amazon đã ra mắt một thiết bị mới rất độc đáo có tên là Echo Input. Thiết bị có thể cắm vào bất kỳ chiếc loa nào và biến chúng thành một chiếc loa thông minh, giống như Amazon Echo
Khoảng giữa tháng 09/2018, theo dữ liệu mới nhất từ hãng nghiên cứu Counterpoint, Apple chiếm lợi nhuận lớn nhất trên thị trường smartphone toàn cầu trong Q2/2018. Báo cáo cho biết, Apple chiếm 62% lợi nhuận, Samsung xếp thứ hai với 17%. Có nghĩa là lợi nhuận từ smartphone của Apple cao hơn 3.6 lần so với Samsung.
Trong những năm qua, hầu hết các điện thoại siêu bền đều là smartphone vì giá bán của chúng khá cao, nhưng có vẻ như Cat muốn thay đổi điều đó với B35. Khoảng giữa tháng 09/2018, Cat công bố điện thoại cơ bản siêu bền B35, sẽ tới tay khách hàng vào tháng 10/2018.
Hồi tháng 05/2018, Facebook ra mắt Dating tại hội nghị nhà phát triển F8. Đến khoảng giữa tháng 09/2018, người dùng từ 18 tuổi trở lên tại Colombia đã chính thức có thể tạo một hồ sơ hẹn hò để tìm kiếm người tương hợp. Theo cảm nhận ban đầu của trang Wired, tính năng mới khá hứa hẹn, đặc biệt là với những người đang tìm kiếm một mối quan hệ lâu dài, có ý nghĩa chứ không chỉ là một kết nối đơn thuần.
Khoảng giữa tháng 09/2018, sau khi bị loại khỏi phiên bản thử nghiệm thứ 7 của iOS 12 do gặp phải một số lỗi kỹ thuật, tính năng cuộc gọi nhóm trong ứng dụng FaceTime đã xuất hiện trở lại trên phiên bản iOS 12.1 beta 1 được phát hành vào rạng sáng ngày 20/09/2018.
Nỗ lực của Microsoft nhằm dịch chuyển người dùng Windows sang các ứng dụng mới và hiện đại đã thất bại, dẫn đến hàng loạt các động thái thỏa hiệp như các ứng dụng PWA và các ứng dụng Centennial.
Cơn bão Florence đã bắt đầu gây ra thiệt hại tại Mỹ, và các phương tiện truyền thông cũng đang gấp rút đưa tin để giúp người dân và các cơ quan chức năng có thể ứng phó kịp thời với bão. Trong đó, đặc biệt nhất có lẽ là cách làm của kênh "The Weather Channel" đã ứng dụng công nghệ vào bản tin thời tiết một cách vô cùng trực quan.
Khoảng giữa tháng 09/2018, Lucid Motors – hãng xe điện có trụ sở tại Newark, California, được xem là đối thủ tiềm năng nhất của Tesla – đã được đầu tư 1 tỷ USD từ quỹ đầu tư quốc gia của Ả Rập Saudi. Công ty đang hướng đến mục tiêu đưa mẫu xe đầu tiên của mình ra thị trường vào năm 2020, có khả năng là chiếc Lucid Air từng được hãng giới thiệu hồi năm 2016.
Tính đến giữa tháng 09/2018, dòng sản phẩm iPhone XR dù chưa cho đặt trước, nhưng nguồn tin từ chuỗi cung ứng đã khẳng định Apple đang tăng lượng đơn hàng nhằm đón đầu doanh số cao hơn dự tính.
Khoảng giữa tháng 09/2018, CEO DJ Koh đã phát biểu với giới truyền thông Trung Quốc và tiết lộ rằng Galaxy S10 sẽ có những thay đổi rất lớn về thiết kế. Đây thực sự là tin mừng đối với người dùng Samsung, vì họ đang rất mong đợi một chiếc smartphone Galaxy S khác biệt.
Khoảng giữa tháng 09/2018, Jack Ma, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Alibaba, cho biết công ty không còn kế hoạch tạo 1 triệu việc làm tại Mỹ trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung tiếp tục leo thang
Khoảng giữa tháng 09/2018, theo trang Reuters, Apple đã nộp phạt hoàn tất cho chính phủ Ireland khoảng phạt tội trốn thuế, với số tiền lên tới hơn 15 tỷ USD.