Hôm nay,  
Việt Báo Online

Cụ Võ Như Nguyện, Cựu Giám Đốc Viện Hán Học Huế, Một vị Thầy thương yêu học sinh như con ruột, Mới qua đời tại Pháp, hưởng đại thọ 103 tuổi (1916-2018)

04/09/201814:11:00(Xem: 3190)
Cụ Võ Như Nguyện, Cựu Giám Đốc Viện Hán Học Huế, Một vị Thầy thương yêu học sinh như con ruột, Mới qua đời tại Pháp, hưởng đại thọ 103 tuổi (1916-2018)

Bài của Nguyễn Lý-Tưởng

Cựu sinh viên khóa I Viện Hán học Huế (1959-1964)

Viết về một vị Thầy nhân được tin cụ mới qua đời tại Pháp ngày 3 tháng 9 năm 2018

Hưởng đại thọ 103 tuổi (1916-2018)



Chúng tôi vừa nhận được tin buồn: cụ Võ Như Nguyện, Cựu Giám Đốc Viện Hán Học Huế, vừa qua đời tại Pháp lúc 9 giờ sang ngày 3 tháng 9 năm 2018 nhằm ngày 24 tháng 7 năm Mậu Tuất, hưởng đại thọ 103 tuổi. Trước tin buồn này, toàn thể anh chị em cựu sinh viên Viện Hán học Huế tại Việt Nam cũng như Hải ngoại, vô cùng xúc động, thương tiếc một vị Thầy thương yêu học trò như con ruột…xin gửi đến con cháu cùng đại tang quyến lời THÀNH KÍNH PHÂN ƯU, tưởng nhớ một vị Thầy đã có công xây dựng Viện Hán Học Huế từ khi mới thành lập 1959 dưới thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm.


Cụ Võ Như Nguyện sinh ngày 13 tháng 4 năm 1916 (11 tháng 3 Bính Thìn) trên giấy khai sinh ghi sinh ngày 15-51915…trong một gia đình Nho học, khoa bảng, cách mạng…Thân sinh là cụ Võ Bá Hạp và thân mẫu là cụ bà Lê Thị Từ Châu. Nguyên ông nội là cụ Vũ Văn Giáp, người làng Phong Lâm, huyện Gia Lộc, phủ Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương (Bắc Việt) thời Tự Đức được triều đình mời vào Huế phụ trách công việc thuộc da và làm hia hài phục vụ cho hoàng gia và các quan chức của triều đình vì cụ Giáp là người giỏi về nghề này. Cụ Võ Bá Hạp sinh năm Bính Tý (1876) khi vào Huế phải xin nhập làng Dương Xuân, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên để có đủ điều kiện về lý lịch nộp đơn ứng thí. Từ đó, tên của cụ theo giọng Huế đọc là Võ Bá Hạp (thay vì Vũ Bá Hợp đọc theo giọng Bắc). Võ Bá Hạp đậu cử nhân khoa Canh Tý (1900) niên hiệu Thành Thái thứ 12, khi mới 24 tuổi. Khoa thi này có Phan Bội Châu đỗ đầu trường Nghệ An và Huỳnh Thúc Kháng đỗ đầu tại Huế (sau đó, cụ Huỳnh đỗ đầu Tiến Sĩ tại Huế).


Ba vị tân khoa: Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng, Võ Bá Hạp cùng kết nghĩa anh em đồng chí, chủ trương không ra làm quan và dành trọn cuộc đời dấn thân làm cách mạng, giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ thực dân Pháp. Trong ba người thì Võ Bá Hạp và Huỳnh Thúc Kháng cùng tuổi, riêng Phan Bội Châu lớn hơn hai bạn đến mười tuổi. Cụ Phan đã từng vào Huế, ở tại nhà cụ Vũ Văn Giáp, mở trường dạy học chờ khoa thi. Do đó, tình thân giữa Phan Bội Châu và  Võ Bá Hạp như anh em ruột. Sau khi thành lập Duy Tân Hội vào năm 1904, Phan Bội Châu theo Tăng Bạt Hổ qua Tàu, qua Nhật…Huỳnh Thúc Kháng và Võ Bá Hạp ở lại hoạt động trong nước, Võ Bá Hạp bị Pháp bắt và đày lên Lao Bảo 10 năm. Huỳnh Thúc Kháng cũng bị bắt đày ra Côn Đảo nhân vụ kháng thuế ở Miền Trung. Mãn hạn tù, Võ Bá Hạp trở về Huế, làm nghề đông y để sinh sống. Năm 1925, Phan Bội Châu bị Pháp bắt tại Trung Hoa, đưa về Hà Nội, bị án tử hình…Nhờ toàn dân từ Nam chí Bắc biểu tình xin giảm án và nhờ Nguyễn Hữu Bài, Thượng Thư Bộ Lại, ngầm giúp vận động với Pháp nên Phan Bội Châu được thoát khỏi án tử hình và được đưa về an trí tại Bến Ngự Huế. Sau khi ra tù, cụ Võ Bá Hạp tiếp tục làm nghề đông y, có tiệm thuốc bắc tại Bao Vinh, hai vợ chồng  Võ Bá Hạp-Nguyễn Thị Cân sinh được cậu con trai đầu lòng đặt tên là Võ Như Nguyện (1916)…Khoảng 10 tuổi thì cậu Võ Như Nguyện được cụ Phan Bội Châu nhận làm học trò, học chữ Hán và hầu trà nước cho cụ Phan.


Lúc bấy giờ hai anh em Ngô Đình Khôi, Ngô Đình Diệm thường lui tới nhà cụ Phan Bội Châu nên biết rõ cậu học trò của cụ Phan…Từ đó, Võ Như Nguyện trở thành người tin cậy của ông Ngô Đình Khôi (Tổng đốc Quảng Nam hưu trí)…Võ Như Nguyện được ông Ngô Đình Khôi cho vô Saigon liên lạc với các nhà yêu nước trong Nam…và đã bị Pháp bắt giam tại Quảng Ngãi…Do tình hình chính trị, Pháp yếu thế trước sự hiện diện của Nhật tại Đông Dương (thế chiến thứ II từ 1939-1945) nên Pháp cho Võ Như Nguyện ra khỏi tù, trở về làm việc như cũ. Năm 1945, Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương, Chính phủ Trần Trọng Kim ra đời, BS Trần Đình Nam ở Đà Nẵng được mời tham gia tân nội các, giữ chức vụ Tổng Trưởng Bộ Nội Vụ. BS Nam đưa Võ Như Nguyện vào làm Chánh Văn Phòng Bộ Nội Vụ. Sau ngày Việt Minh cướp chính quyền tại Hà Nội, Võ Như Nguyện đang ngồi ăn cơm với ông Ngô Đỉnh Khôi thì Việt Minh cho người đến mời ông Khôi đi họp…Ngồ Đình Huân chạy theo cha nên cả hai cha con đều bị bắt đi thủ tiêu cùng một ngày với ông Pham Quỳnh (Cựu Thượng Thư Bộ Lại). Võ Như Nguyện trở về nhà thì hôm sau bị Việt Minh bắt giam tại Hương Trà. Nhà cửa của cụ Võ Bá Hạp bị niêm phòng.

Tình cờ Nguyễn Sinh Khiêm, anh của Nguyễn Sinh Cung (tức Tất Thành, Nguyễn Ai Quốc, Hồ Chí Minh) đến thăm, biết chuyện Võ Như Nguyện bị bắt liền đi tìm Trần Hữu Dực (Chủ Tịch Trung bộ của Việt Minh) lúc đó đang ở Huế để can thiệp cho Võ Như Nguyện…Nguyên sau khi Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc (Nguyễn Sinh Huy) là cha của Khiêm và Thành, bị tội, mất chức Tri huyện rồi vợ chết…Mấy anh  em Khiêm, Thành, Kim Liên (Nguyễn Thị Thanh) cùng đường, đã đến nhà cụ Vũ Văn Giáp (ông nội của Võ Như Nguyện) xin giúp đỡ…Ba anh em họ Nguyễn có mang ơn nhà họ Võ…chính vì vậy Nguyễn Sinh Khiêm mới tìm cách cứu Võ Như Nguyện…


Kháng chiến chống Pháp bùng nổ vào cuối năm 1946, Võ Như Nguyện bị bắt buộc phải tham gia Kháng chiến, làm phóng viên cho Việt Minh tại chiến khu Nam Đông (Thừa Thiên)…Nghe tin quân Pháp đến Huế và cụ Trần Văn Lý được mời ra làm Chủ Tịch Hội Đồng Chấp Chánh Lâm Thời Trung Kỳ…Võ Như Nguyện trốn về Huế và dạy học tại trường Quốc Học mấy năm.  Thủ Hiến Phan Văn Giáo bắt buộc Võ Như Nguyện phải ra hợp tác, với chức vụ Giám Đốc Công An Trung Việt của chính quyền Quốc gia…Năm 1954, ông Ngô Đình Diệm về nước làm Thủ Tướng, Võ Như Nguyện được bổ nhiệm làm Tỉnh trưởng Bình Định, nhưng bất đồng với chính sách của ông Ngô Đình Cẩn tại Miền Trung, nên Võ Như Nguyện đã từ chức và ra ứng cử Dân Biểu tại Hương Trà, Thừa Thiên. Tại Quốc Hội, ông Võ Như Nguyện là Chủ Tịch Ủy Ban Nội Vụ và thường xuyên được TT Ngô Đình Diệm mời vào Dinh Độc Lập tham khảo ý kiến.


Năm 1959, TT Ngô Đình Diệm ban hành Nghị Định thành lập Viện Hán Học Huế, lúc đó ông Võ Như Nguyện là đương kim Dân Biểu Quốc Hội được kiệm nhiệm Chủ sự Hành Chánh tại Viện Hán Học…Tháng 8/1963, ông đã ký tên vào kháng thư gửi TT Ngô Đình Diệm, phản đối vụ đàn áp, lục xét chùa chiền…Ông bị bắt giam một thời gian. Sau ngày 1 tháng 11/1963, Tổng thống Ngô Đình Diệm bị lật đổ. Võ Như Nguyện được ra khỏi tù, trở lại làm Giám Đốc Viện Hán Học…Đại Tá Đỗ Mậu mới được lên Thiếu Tướng cùng với Trung Tướng Tôn Thất Đình mời ông Võ Như Nguyện vô Saigon đề nghị hợp tác với chính quyền mới…Nhưng ông từ chối…Từ đó, ông không còn giữ chức vụ gì trong chế độ đệ II Việt Nam Cộng Hòa cho đến sau ngày 30/4/1975, ông vượt biên qua Pháp…Ông qua đời lúc 9 giờ sang ngày 3 tháng 9 năm 2018 hưởng đại thọ 103 tuổi


(Xin mời tham khảo tài liệu sau đây của tác giả Nguyễn Lý-Tưởng: Viện Hán Học sinh sau đẻ muộn…viết nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập Đại Học Huế 1957-2017)

17/11/2018(Xem: 98)
tại Chicago ngày 22/11/2018 trong ngày Thanksgiving tại Hoa Kỳ - Thánh lễ Tạ Ơn tại Giáo xứ Saint Henry Chicago
17/11/2018(Xem: 151)
tại đất nước tôi, tuy không chiến tranh như Sudan nhưng cũng dẫy đầy tai họa cho những người có lòng. Một bác sĩ trẻ, anh Nguyễn Đình Thành, vừa lãnh một bản án lên đến 7 năm tù vì dám in tờ rơi vận động đồng bào anh chống lại Luật Đặc Khu
17/11/2018(Xem: 295)
đoàn người hàng ngàn người di dân từ các nước Trung Mỹ như Honduras, Nicaragua, v.v. đang đi xuyên qua nước láng giềng Mễ Tây Cơ để mong được đặt chân đến miền đất hứa là Hoa Kỳ.
17/11/2018(Xem: 216)
Tôi đã nghe như tiếng nhạc từ trời... Không phải những âm thanh cõi trần gian này. Cảm ơn anh, một người bạn vong niên, một người đàn anh Chu Văn An... Thế đó, nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Phúc làm nhạc như thế. Tôi nghe, và như đang trôi vào cõi khác.
17/11/2018(Xem: 123)
Khi nghe tiếng chuông nhà thờ trên khắp nước Pháp cùng reo lên hôm 11 tháng 11 năm 1918, người dân chợt tỉnh, biết mình còn sống. Tiếng chuông chào mừng đình chiến. Mọi người bật khóc. Khóc vì mình còn đây. Khóc cho mọi thứ, cho bao nhiêu sanh mạng, tất cả bị chôn vùi và sẽ chẳng bao giờ trở lại.
16/11/2018(Xem: 500)
Chiến Dịch Mới Giúp Hàng Triệu Thành Viên Medi-Cal Sử Dụng Phúc Lợi Chăm Sóc Nha Khoa - đáp ứng các mục tiêu hàng năm của chương trình, tăng số lần đến khám nha khoa
16/11/2018(Xem: 795)
một trăm ạnh chị cùng các thầy cũ và thân nhân đã có mặt ngày hôm nay 10-11-2018 tại Diamond Seafood Palace thì quả là một việc đáng ngạc nhiên thể hiện những tấm lòng thiết tha muốn gặp nhau
16/11/2018(Xem: 814)
Chánh Phủ đầu tiên của Quốc gia Việt Nam bắt đầu Ngày 1 tháng 7 năm 1949… Như vậy, đề nghị ngày nay ở Hải Ngoại chúng ta nên nhớ Ngày 1 tháng 7 như Ngày Quốc Khánh của Việt Nam Tự Do
16/11/2018(Xem: 845)
Giữa lúc Tổng Bí thư đảng, Chủ tịch nước Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng vùi đầu vào canh bạc chọn người cho Đại hội đảng khóa XIII diễn ra vào tháng 01/2021 thì Trung Hoa đã xiết gọng kìm để chuẩn bị bóp cổ Việt Nam ở Biển Đông.
15/11/2018(Xem: 304)
CS vẫn nắm độc quyền chính trị, như ông Chủ tịch Hội Nông dân Nguyễn Quốc Cường đã nói rõ mặc dầu Hội Nông Dân đại diện 23 triệu nông dân nhưng lại không có sức mạnh kinh tế lẫn sức mạnh chính trị nên nông dân mãi vẫn nghèo
15/11/2018(Xem: 451)
Thứ Bảy, 1 tháng 12, 2018, tại Village Green Park, 12732 Main Street, từ 4:00 giờ chiều tới 8:00 giờ tối. Thành phố hợp hai chương trình 'Winterfest' và 'Christmas Tree Lighting' vào một.
15/11/2018(Xem: 725)
Hãy vứt bỏ tất cả những tình cảm, ý nghĩ kỳ thị, ghét bỏ, hận thù, chia rẽ nếu thật sự muốn một cuộc sống bình an. Thế nhưng: Khuyên một người đang căm thù bỏ căm thù, rất khó. Có khi họ quay sang kết tội mình yếu hèn, nhu nhược
15/11/2018(Xem: 1388)
phục kích với ống nhắm ghi hình khổng lồ như khẩu Bazooka bắn xe tăng... không thể lại gần động vật hoang dã, động nhẹ là chúng bay hay chạy mất, mà chụp hình, ảnh phải đẹp, rõ nét, cả đôi mắt và thân hình nữa.
14/11/2018(Xem: 518)
họp tại Penang Malaysia từ ngày 10 đến ngày 15.11.2018 của Hoà Thượng Thích Như Điển (Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất tại Âu Châu)
14/11/2018(Xem: 1315)
Bà Huỳnh Thục Vy, rõ ràng, không hề nao núng trước chuyện giam cầm. Với tâm thế này thì bản án của phiên toà sắp tới (dù xử kiểu gì chăng nữa) cũng sẽ chả răn đe được ai mà chỉ là một vết lọ đen
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 11/2018, trước vấn nạn sử dụng thuốc lá điện tử tràn lan của trẻ vị thành niên, và thuốc lá truyền thống vẫn đang là nguyên nhân hàng đầu gây ra những tử vong có thể phòng ngừa, Scott Gottlieb, Ủy viên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm FDA cho biết, cơ quan chính phủ đang lên kế hoạch ban hành hai động thái chính thức:
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học từ Đại học New York đã sử dụng một mạng nơ ron nhân tạo có tên là "DeepMasterPrints" để mô phỏng một trong năm dấu vân tay trong một hệ thống sinh trắc học có tỷ lệ sai lệch 1/1000.
Với mong muốn trở thành dịch vụ lưu trữ hình ảnh phổ biết nhất, khoảng giữa tháng 11/2018, nhà phát triển ứng dụng Google Photos đã phát hành công cụ mới có tên là PhotoScan. Đây là một giải pháp hoàn hảo, giúp biến những bức tranh quý giá thành các bản sao kỹ thuật số cực kỳ dễ dàng.
Chủ nhật tuần thứ 2 của tháng 11/2018, khi Mặt Trăng đang còn là Trăng non, phần lưỡi liềm chứa ánh sáng treo nghiêng lơ lửng gần chân trời phía tây lúc hoàng hôn. Với ánh đất (sự chiếu sáng phần tối của mặt trăng do ánh sáng từ đất ánh lên) mạnh, được kết hợp thêm bởi Sao Thổ tỏa sáng trên bầu trời đêm buổi sớm, cho ra kết quả là hình ảnh tuyệt đẹp có thể nhìn thấy bằng mắt thường đối với những người leo núi.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trong động thái nhằm củng cố dịch vụ tài chính ở Đông Nam Á, Grab ra mắt tính năng chuyển tiền xuyên biên giới thuộc Grab Financial. Sản phẩm sẽ chính thức phát hành vào đầu năm 2019
Khoảng giữa tháng 11/2018, người ta đã phát hiện một hố thiên thạch khổng lồ nằm dưới thảm băng dày 800 mét tại Greenland. Hố sâu hiện ra cho thấy 12,000 năm trước, một tảng thiên thạch cấu tạo từ sắt đã đâm xuống với tốc độ 19 km/s.
Một lần nữa, những bảo bối trong bộ truyện Doraemon cho thấy những dự báo về công nghệ đi trước thời đại. Trong một tập truyện ngắn, chú mèo máyDoraemon đã trình diễn khả năng gom ánh sáng Mặt Trời lại thành các viên đá, có thể dùng để chiếu sáng hoặc sưởi ấm bất cứ khi nào cần thiết. Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học đã biến điều đó thành sự thực, dù nó hơi khác một chút so với trong truyện.
Sẽ có khá nhiều người cảm thấy nực cười khi một vị lãnh đạo cao cấp của một chính phủ và thậm chí còn phụ trách về an ninh mạng lại không có chút kiến thức nào về máy tính. Tuy nhiên, đây không phải là trò đùa, vị bộ trưởng mới được chỉ định của chính phủ Nhật Bản – ông Yoshitaka Sakurada, 68 tuổi – được giao trọng trách đứng đầu văn phòng phụ trách an ninh mạng của chính phủ dù ông chưa từng sử dụng một chiếc máy tính nào.
Khoảng giữa tháng 11/2018, đại diện Sony bất ngờ cho biết hãng sẽ không tham gia hội chợ E3 Electronic Entertainment Expo 2019, hội chợ game được coi là lớn nhất thế giới hiện nay. Một trong những lý do chủ yếu là trong năm 2019 nhiều khả năng 4 tựa game độc quyền cuối cùng trên PS4 sẽ đồng loạt ra mắt. Days Gone đã có ngày phát hành chính thức là 26/04/2019. Ba tựa game còn lại là Ghost of Tsushima, Death Stranding và The Last of Us Part 2 đều chưa có ngày phát hành.
Có lẽ việc Elon Musk và SpaceX thống trị lĩnh vực tên lửa tái sử dụng sẽ không kéo dài lâu, nếu Nga làm được những gì họ vừa tuyên bố
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo một nghiên cứu mới dược đăng tải trên Nature, các nhà khoa học vừa phát hiện ra một Siêu Trái Đất đang quay quanh Sao Barnard, một ngôi sao lùn đỏ cách Trái Đất chỉ 6 năm ánh sáng.
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học ước tính, tầng ozon ở Bắc Bán Cầu sẽ hồi phục trở lại trong hơn một thập kỷ tới, và sau khoảng 30 năm tiếp theo, tầng ozon ở Nam Bán Cầu sẽ trở lại nguyên vẹn.
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo trang Reuters, Đức đang xem xét một lệnh cấm các nhà mạng sử dụng thiết bị phần cứng về mạng và viễn thông của hai hãng Huawei và ZTE khi triển khai mạng 5G.
Sao chổi có chu kỳ ngắn hạn 46P / Wirtanen hiện là sao chổi sáng nhất trên bầu trời đêm, nhưng rất mờ nhạt nếu nhìn thấy bằng mắt thường. Từ bầu trời tăm tối, nó chỉ có thể trở thành “có thể thấy được bằng mắt thường”, khi quỹ đạo vòng lặp dài 5.4 năm mang nó mang tới gần Trái Đất và Mặt Trời nhất vào giữa tháng 12
Khoảng giữa tháng 11/2018, đợt tấn công mới trên Twitter nhắm vào một loạt tài khoản Twitter chính thức của các hệ thống bán lẻ lớn như Target hay The Body Shop. Các tài khoản sau khi bị chiếm quyền đều đăng một tweet hứa tặng tới hàng nghìn Bitcoin (BTC), cùng với đó là đường dẫn tới một trang web. Trang web là một trang thanh toán bằng Bitcoin. Ở hình thức lừa đảo dạng này, người dùng được yêu cầu phải thanh toán mức phí 0.1 - 2 BTC để được nhận lại 1 - 20 BTC.