Hôm nay,  
Việt Báo Online

Bàn Tay Nhạc Sĩ Y Vân Trong Ca Khúc Tôi Đưa Em Sang Sông

10/08/201800:10:00(Xem: 3271)
Bàn Tay Nhạc Sĩ Y Vân Trong Ca Khúc Tôi Đưa Em Sang Sông

BÀN TAY NHẠC SĨ Y VÂN TRONG CA KHÚC TÔI ĐƯA EM SANG SÔNG     
                                                                      

Trần Chí Phúc
 



blank

 

Vào khoảng năm 1962, tại Sài Gòn, một ca khúc mang tên Tôi Đưa Em Sang Sông xuất hiện trong bầu trời ca nhạc, được nhiều ca sĩ trình diễn trên đài phát thanh, thu âm vào đĩa nhạc và hát trên các sân khấu.

Bài hát được in thành bản nhạc rời có chép nốt nhạc và lời ca do nhà xuất bản Diên Hồng phát hành, giá bán 7 đồng thời đó, ghi tên tác giả là hai người gồm Y Vũ và Nhật Ngân.
 

Bài hát Tôi Đưa Em Sang Sông của Y Vũ- Nhật Ngân mau chóng được đón nhận nồng nhiệt từ Sài Gòn cho đến các tỉnh thành của Miền Nam Việt Nam.

Trong đời một người con trai đã từng yêu và đa số trải qua nỗi buồn thất tình nhìn người mình yêu làm đám cưới với người khác. Chữ “ Sang Sông” được hiểu là người con gái đi lấy chồng, bên kia sông là bến đậu mới tức là nhà chồng. Và cái tựa bài hát là Tôi Đưa Em Sang Sông trở nên ăn khách.
 

Lời ca như sau: TÔI ĐƯA EM SANG SÔNG

“Tôi đưa em sang sông, chiều xưa mưa rơi âm thầm, để thấm chiếc áo xanh, và đẫm ướt mái tóc em. Nếu xưa trời không mưa, đường vắng đâu cần tôi đưa, chẳng lẽ chung một lối về, mà nỡ quay mặt bước đi.

Tôi đưa em sang sông, bàn tay nâng niu ân cần, sợ bến đất lấm gót chân, sợ bến gió buốt trái tim. Nếu tôi đừng đưa em, thì chắc đôi mình không quen, đừng bước chung một lối mòn, có đâu chiều nay tôi buồn.

Rồi thời gian lặng lẽ trôi, đời tôi là chiến binh, đi khắp phương trời. Mà đời em là ước mơ, đẹp muôn ngàn ý thơ, như ngóng trông chờ.

Hôm nao em sang ngang, bằng xe hoa thay con thuyền, giờ phút cuối đến tiễn em, nhìn xác pháo lấm gót chân. Gót chân ngày xa xưa, sợ lấm trong bùn khi mưa, nàng đã thay một lối về, quên cả người trong gió mưa.”

Xét về lời ca thì khá thi vị, có ý tưởng lạ, trong thời điểm đó là năm 1962...

 Xét về phần nhạc thì nét nhạc của bản Tôi Đưa Em Sang Sông dễ nghe, quyến rũ, phần hợp âm có chút biến đổi. Thời đó những chàng trai ôm cây đàn ghi ta vừa đàn vừa hát nghêu ngao thật thú vị trong những buổi họp mặt văn nghệ.

Nhạc sĩ Tây Ban Cầm cổ điển Đỗ Đình Phương có độc tấu bản Tôi Đưa Em Sang Sông với phần hợp soạn cùng nhạc sĩ Hồ Đăng Tín, làm tăng thêm giá trị nghệ thuật âm nhạc của ca khúc này.

Từ lúc xuất hiện năm 1962 cho đến tháng 4 năm 1975 thì bài hát Tôi Đưa Em Sang Sông với đồng tác giả là Y Vũ và Nhật Ngân chẳng có vấn đề gì về tác quyền.

Tuy nhiên hồi tôi còn trẻ ở Tuy Hòa, tôi nhớ là mình đã nghe các bậc đàn anh văn nghệ bàn tán thắc mắc về đồng tác giả Y Vũ – Nhật Ngân của bài hát này vì cả hai người không phải là bạn thân với nhau để mà cùng sáng tác chung.

Và hôm nay thì xảy ra chuyện tranh cãi gây cấn rằng ai là tác giả thật sự của bài hát Tôi Đưa Sang Sông giữa hai nhạc sĩ Nhật Ngân và Y Vũ, lan truyền khắp nơi.
 

Về Phía Nhật Ngân :

Vào khoảng đầu thập niên 90, tại quán cà phê Le Baron nằm trên đường Brookhurst của Quận Cam Nam Cali, tôi ngồi nghe nhạc sĩ Nhật Ngân kể như sau. Nhật Ngân có người yêu đi lấy chồng và lúc đó ông là một thanh niên tuổi khoảng đôi mươi có viết một ca khúc về nỗi buồn này. Khi ông từ Đà Nẵng vào Sài Gòn, ông nhờ nhạc sĩ Y Vân- lúc đó có uy tín trong giới ca nhạc- phổ biến bài hát này. Tôi nhớ Nhật Ngân kể nguyên văn : Y Vân bèn ghi tên người em của mình là Y Vũ vào đồng tác giả- Y Vũ và Nhật Ngân.

Mấy năm sau, Nhật Ngân có phổ biến câu chuyện tương tự như vậy trên một số phương tiện truyền thông ở hải ngoại và đã trả lời phỏng vấn trong một cuốn băng chủ đề nhạc Nhật Ngân của trung tâmThúy Nga.

Nhạc sĩ Nhật Ngân qua đời tại Quận Cam California vào năm 2012, hưởng thọ 70 tuổi.
 

Về Phía Y Vũ :

Năm 2017, nhạc sĩ Y Vũ có lên truyền hình ở trong nước trả lời phỏng vấn và nói rằng Y Vũ là tác giả duy nhất của bài Tôi Đưa Em Sang Sông. Ông nói rằng khi đưa bài hát này cho anh ruột của ông là nhạc sĩ Y Vân nhờ phổ biến thì Y Vân bảo là ghi tên thêm Nhật Ngân vào vì Nhật Ngân là học trò của Y Vân. Nhạc sĩ Y Vũ còn đưa ra bản nhạc chép tay cũ kỹ có nốt nhạc và lời ca và tên tác giả là Y Vũ để làm bằng cớ.

Quí độc giả vào Internet, gõ chữ Tôi Đưa Em Sang Sông hoặc Ai Là Tác Giả Bài Hát Tôi Đưa Em Sang Sông thì sẽ thấy nhiều bài báo về hai ý kiến nghịch nhau của Nhật Ngân và Y Vũ.

Trước năm 2017 cả chục năm, nhạc sĩ Trịnh Hưng ( Lối Về Xóm Nhỏ ) có viết một bài báo đăng trong một đặc san với nội dung rằng nhạc sĩ Y Vũ kể cho ông nghe là Y Vũ chính là tác giả duy nhất của bài hát Tôi Đưa Em Sang Sông. Tôi đã đọc bài báo đó. Điều này giải thích rằng Y Vũ đã có lên tiếng phản bác Nhật Ngân qua bài viết của Trịnh Hưng, lúc Nhật Ngân còn sống. Nhạc sĩ Trịnh Hưng qua đời năm 2008 tại Pháp.

Bàn Tay Y Vân :

Qua 2 câu chuyện kể của Nhật Ngân và Y Vũ cho thấy rằng vai trò của nhạc sĩ Y Vân là quan trọng. Ông là người đặt tên bài hát, đặt tên tác giả bài hát, phổ biến bài hát. Thời đó năm 1962, bài hát muốn xuất bản phải xin giấy phép của Bộ Thông Tin Việt Nam Cộng Hòa. Cho nên tên tác giả là Y Vũ và Nhật Ngân đã gắn liền với ca khúc Tôi Đưa Em Sang Sông, trên mặt giấy tờ pháp lý. 

Vai trò của nhạc sĩ Y Vân quan trọng như vậy, nhưng ông không công khai nói về sự thật ai là tác giả Tôi Đưa Em Sang Sông. Ông mất vào năm 1992.

Nét Nhạc Y Vân:

Trong một lần tôi điện thoại với một nhạc sĩ nổi tiếng, cùng thời và là bạn của nhạc sĩ Y Vân, tạm gọi là nhạc sĩ A. Người đó nói rằng có một buổi nọ, nhạc sĩ Y Vân tới thăm và đàn hát cho nghe ca khúc Tôi Đưa Em Sang Sông. Nhạc sĩ Y Vân giải thích rằng “ tối hôm qua moa đưa em về qua bến đò Thủ Thiêm, có cảm hứng viết nên ca khúc Tôi Đưa Em  Sang Sông”.

Từ lúc nghe được câu chuyện này từ nhạc sĩ A, tôi suy nghĩ rằng nhạc sĩ Y Vân sáng tác rất nhiều bài hay, xét về tuổi tác và tài năng cùng uy tín thì ông hơn hẳn hai người kia. Ông không cần phải nói dối với bạn là nhạc sĩ A, lấy bài hát của kẻ khác làm của mình. Ông phải tâm đắc với tác phẩm Tôi Đưa Em Sang Sông, vì có sự đóng góp sáng tác của ông, cho nên Y Vân mới hát để khoe với bạn là nhạc sĩ A.
 

Và tôi đã tìm ra được cái đặc biệt của nét nhạc cùng hòa âm của Y Vân trong bài hát Tôi Đưa Em Sang Sông. Tôi xin diễn giải như sau:

Bài hát tông La Thứ ( Am ), có câu : Mà Nỡ Quay Mặt Bước ĐI. Chữ Đi là nốt Re Thăng ( D#), và hợp âm chỗ này là B7.

Cũng giống vậy, nhạc sĩ Y Vân trong bài hát Ngăn Cách cũng tông La Thứ ( Am ) ở câu : “ Em lên xe hoa rồi biết rằng sầu để một NGƯỜI” . Chữ Người, ông dùng nốt Re Thăng ( D# ) và hợp âm là B7.
 

Trong bản Những Bước Chân Âm Thầm, Y Vân phổ thơ của thi sĩ Kim Tuấn, cũng tông La Thứ ( Am ) có câu : “ Anh yêu tình nở muộn, chiều tím màu mến thương, mắt biếc sầu lắng đọng, đèn thắp MỜ bóng đêm. Chữ Mờ, ông dùng nốt Re Thăng ( D# ), hợp âm chỗ này là B7.

Lối chuyển cung từ hợp âm B7 rồi sang E7 rồi trở về chủ âm Am rất tân kỳ trong thời điểm 1962 và cũng là nét đặc biệt của nét nhạc Y Vân.

Xét về nét nhạc của Nhật Ngân thì ông có nhiều bài hát làm chung với nhạc sĩ Trần Trịnh. Xét những bài hát chỉ một mình Nhật Ngân sáng tác thì cái “hơi nhạc”- “nhạc phong” của bài Tôi Đưa Em Sang Sông có vẻ khác.

Kết Luận:

1-   Nếu câu chuyện kể của nhạc sĩ A là giả thì không có bài viết này.

2-   Nếu câu chuyện kể của nhạc sĩ A là thật thì người viết xin đưa ra kết luận như sau:

-         Nhạc sĩ Y Vân có đóng góp rất nhiều về lời về nhạc trong bài hát Tôi Đưa Em Sang Sông, để từ đó ông mới đem ra khoe với bạn là nhạc sĩ A.

-         Bài hát gốc lúc ban đầu là của Nhật Ngân, nhưng Y Vân đã có chỉnh sửa, có thêm vào khá nhiều về nhạc; không chỉ một lời ca như Nhật Ngân đã tuyên bố. Và Y Vân có phần của mình rất nhiều trong bài hát này. Không lẽ với uy tín của một nhạc sĩ tên tuổi thời đó, ông lại đồng tác giả với một người vô danh hay sao? Cho nên Y Vân nhường phần của mình cho em ruột là nhạc sĩ Y Vũ, và ghi tên Y Vũ- Nhật Ngân là đồng tác giả Tôi Đưa Em Sang Sông.

-         Có thể Y Vân dựa vào một vài ý tưởng của Y Vũ để đưa vào bài hát Tôi Đưa Em Sang Sông. Do đó Y Vân có lý do để ghi tên Y Vũ vào đồng tác giả bài hát.

-         Nhạc sĩ Y Vũ nói rằng bài này của ông và Y Vân đưa tên Nhật Ngân vào với lý do Nhật Ngân là học trò của Y Vân. Lý do này không có tính thuyết phục cao.

-         Bản quyền bài hát Tôi Đưa Em Sang Sông thuộc về Y Vũ- Nhật Ngân từ năm 1962. Nếu có sự thay đổi thì phải có phiên tòa xử lại với sự tham dự của Y Vân, Y Vũ, Nhật Ngân. Nay Y Vân và Nhật Ngân đã qua đời thì không tòa án nào có thể xử được. Tại sao từ năm 1962 đến năm 1975 không có ai thắc mắc về bản quyền bài này?

-         Nhạc sĩ Nhật Ngân đã lên tiếng công khai phủ nhận tác quyền của nhạc sĩ Y Vũ trên các cơ quan truyền thông hải ngoại. Do đó nhạc sĩ Y Vũ buộc lòng phải lên tiếng phản bác Nhật Ngân ở đài truyền hình trong nước Việt Nam để bảo vệ danh dự của ông.

-         Từ một bài hát có tên đứng chung, vui vẻ cho cả hai nhạc sĩ trong nhiều năm, tự dưng trở thành chuyện tranh cãi gây cấn và đặt vấn đề đạo đức, nói dối nói thật, làm cho bầu không khí văn nghệ mất vui.

Lời Cuối Cho Bài Viết :

Người nhạc sĩ A không cho phép tôi nêu tên ông ra vì không muốn dính vào chuyện thị phi tranh cãi. Ngay cả khi nhạc sĩ Y Vân còn sống đã không công khai chuyện này.

 Trong vườn hoa ca nhạc có những trường hợp nhạc sĩ này kẹt tiền bán bản quyền cho nhạc sĩ khác, đến khi bài hát nổi tiếng thì tiếc nuối và tiết lộ ra ngoài, vi phạm hợp đồng giữa hai người.

Có nhạc sĩ này góp ý vào bài hát của nhạc sĩ khác cho hay hơn; có trường hợp được ghi tên đồng tác giả, có trường hợp không được, cũng tạo nên một số câu chuyện thị phi tranh cãi.

Cứ tin là Y Vân đã nói năm 1962 “tối hôm qua moa đưa em về qua bến đò Thủ Thiêm” thì tin tức hiện nay năm 2018,  cho biết Thủ Thiêm đang trở thành một vùng đất phát triển quan trọng của thành phố Sài Gòn, giá đất đắt như vàng và nhiều người dân đã mất nhà mất đất vì cán bộ tham nhũng lợi dụng kẻ hở của luật đất đai thuộc sở hữu toàn dân mà phù phép chuyện qui hoạch để rồi bán đất cho kẻ đầu tư và bỏ tiền vào túi riêng.

Trong bài hát có câu : Tôi đưa em sang sông, bàn tay nâng niu ân cần..” làm nhớ tới bàn tay của nhạc sĩ Y Vân trong ca khúc Tôi Đưa Em Sang Sông.

Hi vọng bài viết này góp thêm một sự kiện mới cho cuộc tranh cãi không có kết luận chính xác 100% vì hai người trong cuộc đã ra đi.                                                        

Mỹ Quốc, Hè 2018

          ( Nguyệt San Mỹ Việt Magazine Dallas FortWorth Số Ra Mắt) 

 



15/08/2018(Xem: 570)
Phần ca nhạc quê hương có nhạc sĩ Việt Khang từ California và ca sĩ Hồng Diễm từ Tennesse trình diễn. Có vị khách đặc biệt là nhạc sĩ Trần Chí Phúc đến từ xa, ôm đàn trình bày hai bản do anh sáng tác
15/08/2018(Xem: 874)
Trên chuyến bay đến Thượng Hải, vào giờ ngủ, bên trong máy bay đã tắt đèn, tôi phát hiện những người còn thức chơi "IPad" hầu hết là người Á châu - Họ đều đang chơi “game” hoặc xem phim
15/08/2018(Xem: 733)
Wikipedia tiếng Việt – rõ ràng – đã được cả một “đội ngũ trí thức” đông đảo biên soạn (và lũng đoạn) bằng mọi cách. Tuy thế, giữa huyền thoại và sự thực về ngành tình báo của nước CHXHCNVN là một cách mênh mông đến độ khó ngờ
15/08/2018(Xem: 540)
Chiều Chủ Nhật 12-8-2018 tại nhà hàng Grand Fortune, đông đảo quan khách tham dự buổi tiệc gây quỹ tái tranh cử của Nghị viên Nguyễn Tâm, Quận 7 thành phố San Jose.
15/08/2018(Xem: 476)
Tôi đi dự lễ trao giải thưởng cho cuộc thi viết văn của nhật báo Việt Báo về đề tài Viết Về Nước Mỹ lần nầy là lần thứ ba, trong 19 lần tổ chức. Mỗi năm mỗi khác, sự thay đổi ở mặt tiến lên, vui hơn và thâm tình hơn. Thâm tình giữa người viết và khách tham dự do một số nội dung bài viết và đời sống của tác giả được nhắc đến ít nhiều.
15/08/2018(Xem: 490)
Dù Thổ Nhĩ Kỳ không có nền kinh tế đủ lớn để gây ảnh hưởng toàn cầu nhưng cuộc khủng hoảng vẫn là điều bất lợi cho các nước đang phát triển vì gánh nợ quá lớn của các xứ này. Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu tại sao…
14/08/2018(Xem: 786)
Ngày 11 tháng 8 năm 2018, tại San Diego đã có buổi ra mắt sách Vớt Người Biển Đông của tác giả Phan Lạc Tiếp trong vòng thân mật của gia đình và bạn hữu.
14/08/2018(Xem: 1760)
Bạn tôi, gần như, đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù mà còn chia chung rất nhiều … cố “tật!”
14/08/2018(Xem: 1033)
Từ một buổi ra mắt sách trong tình thân giữa các bạn văn, rồi trở thành một buổi trình diễn văn nghệ đầy cảm xúc... Hôm Thứ Bảy 11/8/2018
14/08/2018(Xem: 513)
Ông Cấp Cô Dộc là một đệ tử tại gia của Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni. Kinh Phật chép rằng ông là một trưởng lão giàu có, người nước Kosala phía đông bắc Ấn Độ cổ xưa. Tên của ông là Tu-đạt-đa, do ông thường xuyên cung cấp thức ăn cho những người nghèo và vô gia cư nên được gọi là Cấp Cô Độc.
13/08/2018(Xem: 4739)
Tôi chỉ dịch lại phần kinh nghiệm về Việt Nam của Cô O’Bradovich để chúng ta cùng nhau suy gẫm về về vấn đề văn hóa và giáo dục của người Việt hiện sống trong Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam qua cái nhìn của một người ngoại quốc - nhất là người Tây phương
12/08/2018(Xem: 728)
EVN phá sản là một điều đáng mừng cho người tiêu thụ vì có như thế thì ngành điện Việt Nam mới khá được. Còn đảng cộng sản mà phá sản là hồng phúc dân tộc Việt Nam
12/08/2018(Xem: 1796)
Mấy ngày vừa qua dư luận vô cùng xôn xao và phẫn nộ về việc nhà hoạt động Huỳnh Thục Vy bị bắt giữ trên đồn công an tỉnh Đăk Lăk liên quan đến chuyện cô đã xịt sơn lên lá cờ đỏ sao vàng.
12/08/2018(Xem: 614)
Năm 1978, lúc Ni Sư mới 15 tuổi, Ni Sư xuất gia với Sư Bà Hải Triều Âm (Đại Ninh - Việt Nam). Như vậy, tính đến năm 2018 này, là 40 năm xuất gia của Ni Sư Thích Nữ Giới Hương
12/08/2018(Xem: 1575)
hai nhân vật lớn trong giới bất đồng chính kiến đã cùng nhau ra đi: Nhà báo Bùi Tín ra đi lúc 1h25′ sáng ở Paris, tức 6h25′ sáng giờ VN và nhạc sĩ Tô Hải qua đời lúc 19h40 tối nay, 11/8/2018. Cả hai ông hưởng thọ 91 tuổi.
Tin công nghệ
Mùa xuân năm 2017, Apple đã tổ chức một cuộc họp bí mật với sự góp mặt của hơn 30 nhà phát triển phần mềm tại thành phố New York. Công ty muốn giới thiệu cho họ một thay đổi lớn chuẩn bị xuất hiện trên App Store.
Khoảng giữa tháng 08/2018, Foxconn, đối tác sản xuất iPhone nổi tiếng, đã bất ngờ khi hạ dự báo lợi nhuận Q2/2018 xuống thấp hơn so với dự kiến.
Hầu hết các smartphone hiện hành đều có thiết kế đẹp. Tuy nhiên, để đảm bảo độ bền, đại đa số người dùng đều bao bọc thiết bị trong những chiếc case. Và có vẻ như Samsung chuẩn bị tung ra một giải pháp cho vấn đề.
Khoảng giữa tháng 08/2018, Samsung khẳng định sẽ không từ bỏ thị trường Trung Quốc, mà chỉ tạm thời lùi lại để tìm ra sai sót và sẽ có những chiến lược tiếp cận thị trường theo hướng hoàn toàn mới.
Các lỗ hổng bảo mật Spectre và Meltdown được phát hiện hồi đầu năm 2018 trên hầu hết các chip xử lý của Intel và AMD, là lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng nhất được phát hiện. Tuy nhiên, sau khi khắc phục các lỗ hổng bảo mật không lâu, các nhà nghiên cứu tiếp tục phát hiện lỗ hổng bảo mật khác trên các chip Intel và cũng không kém phần nghiêm trọng.
Khoảng giữa tháng 08/2018, YouTube quyết định chi mạnh tay cho những người sáng tạo nội dung hàng đầu của hãng với hy vọng giữ chân họ.
Việc tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng xanh blue light, thường phát ra từ điện thoại và máy tính… sẽ dần làm suy giảm thị lực của mọi người. Đó là điều mà nhiều nghiên cứu trước đây đã quan sát thấy, dù chưa thể thực sự hiểu quá trình xảy ra như thế nào.
Khoảng giữa tháng 08/2018, theo điều lệnh mới được Tổng thống Donald Trump ký, hầu hết các thiết bị của Huawei và ZTE sẽ bị cấm sử dụng bởi Chính phủ Mỹ, cùng với các đơn vị và nhà thầu liên quan. Đây chỉ là một phần nhỏ trong Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng.
Khoảng giữa tháng 08/2018, theo một nghiên cứu mới của Đại học Exeter, Anh, các nhà khoa học dường như đã đảo ngược được quá trình lão hóa của tế bào người. Phương pháp có thể được dùng để phát triển các loại thuốc chống lão hóa trong tương lai. Nó sẽ thách thức quy luật "Sinh, lão, bệnh, tử" nghiệt ngã mà triết học buộc phải thừa nhận từ hàng nghìn năm qua.
Khoảng giữa tháng 08/2018, Alder Hey, một trong những bệnh viện nhi lớn nhất ở nước Anh tại Liverpool, đang cùng hợp tác với đối tác Black Marble của Microsoft để tích hợp hệ thống HoloLens vào trong các phòng mổ của bệnh viện. Đây là một bước tiến mới trong việc phẫu thuật, HoloLens mang đến cách tiếp cận pha trộn giữa thực tế ảo cùng lúc với hình ảnh thật, giúp đem lại các trải nghiệm hoàn toàn khác so với các dạng VR trước đây.
Ngày kỷ niệm 10 năm của dòng sản phẩm Galaxy S không còn xa, và Samsung sẽ đánh dấu bằng siêu phẩm Galaxy S10 với nhiều tính năng và cải tiến mới so với Galaxy S9.
Khoảng giữa tháng 08/2018, theo những kết quả của một cuộc điều tra đã đưa ra kết luận: người dùng đang bị đánh lừa bởi tuyên bố của Google rằng, đối với những người đã tắt tùy chọn Location History: “những địa điểm họ đi đến sẽ không còn được lưu trữ nữa”.
Khoảng giữa tháng 08/2018, một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí PLOS Medicine dự đoán lượng người chết vì nắng nóng sẽ tăng gấp nhiều lần trong những thập kỷ tiếp theo.
Khoảng giữa tháng 08/2018, một số nguồn tin cho biết, IBM đã nộp hồ sơ một bằng sáng chế cho một số khía cạnh của công nghệ blockchain.
Khoảng giữa tháng 08/2018, Samsung đang xem xét việc đóng cửa một trong hai nhà máy sản xuất điện thoại của hãng tại Trung Quốc - nhà máy Thiên Tân vì doanh thu giảm do sự cạnh tranh đến từ các model giá rẻ mà chi phí nhân công lại đang tăng.