Hôm nay,  
Việt Báo Online

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Buộc Cẳng Chim Trời

12/06/201810:45:00(Xem: 2046)
S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Buộc Cẳng Chim Trời

https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRE5gk1uVMCr3UJKLAvyp-m4TUPQ2L0OHqmukhV7MbkmiSZrh5M

The “world wide web” is not a conspiracy of spiders.
Khuyết danh

Trong mục Ý kiến ngắn trên diễn đàn talawas, vào ngày 9 tháng 9 năm 2008, ông Phan Hoàng Sơn phát biểu như sau: “Trịnh Công Sơn là nhạc sĩ phức tạp nhất của thế kỷ vừa qua. Hai chiến tuyến được thành lập để công kích và ca ngợi ông, mặc dù cả hai bên đều yêu mến các tình ca của ông.”

Vụ thiên hạ thành lập chiến tuyến “để công kích và ca ngợi Trịnh Công Sơn” ra sao, nếu có, để đó, bữa nào rảnh, tính sau. Nhưng chuyện cả nước đều yêu nhạc của đương sự là một sự kiện hoàn toàn khách quan. Muốn bài bác hay nói ra (e) hơi khó. Mà nói vô thì (nghe) có vẻ xu thời.

Còn nói tình ngay thì tui hoàn toàn không hề có ý bài bác, cà khịa, nói ra (hay nói vô) gì ráo. Tiện đây, tui chỉ muốn nói (thêm) rằng họ Trịnh không chỉ có tài mà còn có… thời nữa kìa. Ổng không những đã hay mà còn… hên (dữ) lắm!

Ngay sau khi đương sự vừa xuất hiện (trong những buổi sinh hoạt văn nghệ bỏ túi, giản dị với chiếc đàn guitar, trầm lắng bên cạnh Khánh Ly), mấy cái máy Akai cồng kềnh cũng – theo chân nguời Mỹ – tràn vào nước Việt, mang sáng tác của Trịnh Công Sơn đến mọi hang cùng ngõ hẻm ở miền Nam.

Rồi đất nước thống nhất. Trong lúc bộ đội và dân chúng miền Bắc ào ạt vào Nam, âm nhạc của Trịnh Công Sơn lặng lẽ đi chiều ngược lại – từ Nam ra Bắc. Và ông đã chinh phục được luôn số thính giả của nửa phần quê hương còn lại.

Trịnh Công Sơn tài ba (thấy rõ) nên được rất nhiều người coi là niềm hãnh diện của dân tộc Việt. Tôi, tiếc thay, không có cái may mắn được chia sẻ niềm hãnh diện này – như “rất nhiều người” khác.

Vì sinh ra trong một gia đình sống nhiều đời bằng nghề lý số, bất cứ ai không phải dân “pro” mà thích bói toán hay dự đoán bậy bạ (và trật lất) là tôi không thích. Nghỉ chơi, ít ra (cũng) cho tới tết. Hoặc (không chừng) tới chết luôn!

Với riêng tôi, Trịnh Công Sơn đã mắc phải lầm lỗi (chí tử) như thế. Hơn ba mươi năm trước, khi cuộc chiến Việt Nam còn đang ở giai đoạn khốc liệt, ông đã mường tượng ra một viễn ảnh thanh bình – làm say đắm lòng nguời: “Khi đất nuớc tôi không còn chiến tranh, trẻ thơ đi hát đồng dao ngoài đường.”

Chiến tranh chấm dứt. Nam, Bắc hoà lời ca. Tôi ca (hơi) khó nghe nên bị túm. Dù vào trại cải tạo nhiều năm, giọng (ca) tôi vẫn không thay đổi được bao nhiêu. Bởi vậy, vừa ra khỏi tù là tôi… vù luôn ra biển. Sau khi đã đi hết biển, mặc cho ông Trần Văn Thủy kêu gào, tôi cứ bỏ đi luôn. Cho nó chắc ăn!

Do đó, cái vụ “trẻ thơ đi hát đồng dao ngoài đường” – nếu có – tôi cũng không được thấy. Mà hình như thì không (có) đâu.

Không dám mua vé máy bay về (thiệt) nhưng nhiều đêm – những đêm thâu, sâu hun hút ở Nam Dương, ở Thái Lan, ở Tân Gia Ba, hay ở Hoa Kỳ… – tôi vẫn thường lò dò, bằng những bước chân của kẻ mộng du, trở lại cố hương.

Tôi lang thang, qua khắp mọi miền đất nước. Phần lớn là những địa danh mà tôi chưa bao giờ có dịp ghé qua, trước khi (đành đoạn) bỏ đi. Không nơi đâu có chuyện (“trẻ thơ đi hát đồng dao ngoài đường”) thần tiên như thế. Sau cuộc chiến, quả nhiên, con nít có la cà và tụm năm tụm ba (hơi nhiều) trên đường phố nhưng tuyệt nhiên không thấy đứa nào vui đùa hay hát hỏng gì xất cả.

Từ Hà Nội, ký giả Huw Watkin tường thuật rằng “cứ năm đứa bé đang lê trên vỉa hè của ba mươi sáu phố phuờng là có một đứa… ăn xin. Bốn đứa còn lại, xem chừng, cũng bận: đánh giầy, năn nỉ người đi đường mua vé số, dắt mối, bán ma túy…” (“Children Sold Into Begging, Pimping And Drug Dealing”, South China Morning Post, 18 April 2000).

Cũng vẫn theo y như lời Huw Watkin thì lực lượng trẻ con đi ăn mày, làm ma cô và bán ma túy… ở Việt Nam đang dần được đưa vào tổ chức (“… recent media reports that children are being increasingly used by organized begging gangs, pimps and drug dealers”).

Chuyện này thì thằng chả nói hơi… thừa! Ở một xứ sở mà Nhà nước bao biện mọi chuyện, và lãnh đạo khắp nơi – kể cả chùa chiền, giáo đuờng hay thánh thất… – làm sao để cho trẻ em (những mầm non tương lai của Tổ quốc) sống vô tổ chức được, cha nội?

Tôi còn dự đoán rằng, trong tương lai gần, lũ trẻ thơ bụi đời ở Việt Nam (dám) sẽ được đoàn ngũ hoá – và cho thắt khăn quàng có màu sắc khác nhau – để dễ điều phối. Đại loại như, khăn quàng xanh: đánh giầy; khăn quàng tím: dắt mối; khăn quàng trắng: ma túy; khăn quàng hồng: mãi dâm; khăn quàng nâu: ăn mày; khăn quàng đỏ: thu thuế và theo dõi hoạt động, cũng như tư tưởng, của những loại khăn quàng khác!

Cũng như Trịnh Công Sơn, tiếc thay, tôi đoán… trật! Cho tới bữa nay, vẫn không thấy những sắc mầu khăn quàng (đỏ, xanh, vàng, tím) phất phới mọi nơi – trên đường phố Sài Gòn hay Hà Nội – như tôi đã hình dung!

Đảng chưa rảnh để cho đám trẻ em bụi đời vào khuôn phép. Nhà Nước Việt Nam còn phải bận tâm về nhiều “đám” khác (xem chừng) cấp thiết hơn nhiều: xây dựng lại đội ngũ trí thức, chấn chỉnh lại đội ngũ báo chí, củng cố lại đội ngũ công nhân… Và quan trọng hơn hết là tìm cách quản lý cái đám blogger, một giới người vừa mới xuất hiện – hết sức đột ngột và lộn xộn – ở xứ sở này.

Blog có thể được mô tả như là một hình thức “dân báo”, và blogger là một nhà báo tự do – theo như quan niệm của bà Tạ Phong Tần, một trong những blogger đang được công luận chú ý, ở Việt Nam:

“Đã qua rồi cái thời người dân chỉ được biết những gì nhà cầm quyền muốn cho họ biết, và không được biết những gì nhà cầm quyền muốn bưng bít, giấu nhẹm bằng cách quản lý chặt chẽ toàn bộ hệ thống báo chí trong nước…”

“Khi bạn đưa thông tin lên blog của bạn, tức bạn đã đem sự hiểu biết của bạn truyền tải cho người khác để mọi người cùng được biết, qua đó, mọi người cùng bàn luận, cùng kiểm tra xem, dùng quyền công dân của mình đòi hỏi công chức Nhà nước phải thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn mà luật pháp quy định.”

“Có thể sự hiểu biết của bạn chỉ là một phần nhỏ nào đó trong đời sống xã hội, nhưng nhiều người góp lại sẽ tạo nên một bức tranh hiện thực xã hội hoàn chỉnh. Khi tự mình làm một nhà báo công dân, chính bạn đã góp phần công khai, minh bạch hóa xã hội, cùng chung sức xây dựng một xã hội dân sự cho đất nước chúng ta.”

Quan niệm tích cực vừa nêu, tiếc thay, đã không được chia sẻ bởi những kẻ đang nắm quyền lực ở Việt Nam. Vốn đa nghi, giới người này có khuynh hướng xem blog (nói riêng) và web (nói chung) chỉ là “âm mưu của những con nhện” – những kẻ đang âm mưu “diễn biến hoà bình” – cần phải được theo dõi và kiểm soát, nếu được.

Mà tui thì sợ còn lâu mới được. Tầu còn bó tay thì nói chi ta. Chuyện quản lý Internet ở nước láng giềng, được giáo sư giáo sư Cao Huy Thuần tóm gọn, như sau: “80 muơi triệu con chuột thì mèo đâu ra mà bắt cho hết.”

Nhà nước Trung Hoa vĩ đại đã từng thành công mỹ mãn trong việc huy động dân chúng tóm gọn vài tỉ con chim (sẻ) mà nay đang loay hoay không biết đối phó ra sao với mấy triệu con chuột (điện). Quyết tâm của họ, xem chừng, hơi thấp. Quyết tâm của ta, xem ra, cũng… không cao!

Công cụ truyền thông “gang thép” nhất của nuớc Việt Nam, Công an Nhân dân Online (Cơ quan Ngôn luận của Bộ Công an), đọc được hôm 5 tháng 10 năm 2007, đã mô tả blog như là một thứ “hệ lụy” và “quản lý blog” là… “Chuyện buộc cẳng chim trời”. Thiệt, nghe mà muốn ứa nước mắt:

“Theo ước tính từ Bộ Thông tin và Truyền thông, có khoảng 3 triệu blog tại Việt Nam. Và mỗi ngày có hàng chục ngàn blog mới được khai sinh và việc một người sử dụng nhiều blog với những mục đích khác nhau là hoàn toàn có thể. Đã có những phát sinh và hệ lụy từ blog…”

“Tuy nhiên, liệu có quản lý được không? Quản lý một blog mà danh tính của nó có thể thay đổi trong chớp mắt và những thông tin hiển thị không thực sự chính xác thì đó là cách buộc cẳng chim trời. Hầu hết các blog đều là dịch vụ của một nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài, vì vậy việc quản lý sẽ càng trở nên nan giải hơn…”

“Trong bộn bề của những ngày bắt đầu Bộ Thông tin và Truyền thông, trong rất nhiều những vấn đề cần giải quyết và đưa ra những hướng dẫn cụ thể, đưa ra việc quản lý blog với những quy chế hướng dẫn cụ thể là điều chưa khả thi.”

“Việc truy tìm chủ nhân blog có thể được đối với cơ quan an ninh mạng hay lực lượng cảnh sát mạng. Nhưng đó là việc làm mang tính đối phó chứ không phải là cách làm mang tính chiến lược.”

Trời đất, làm sao mà có “chiến thuật” hay “chiến lược” gì cho kịp chớ? Coi: mới hôm qua còn cả đống cà phê chui, bữa nay (tất tần tật) đều biến thành… cà phê Internet hết trơn hết trọi!

Giấc Nam Kha khéo bất bình.
Bừng con mắt dậy thấy mình trắng tay!


Khi khổng khi không, nhà đương cuộc Hà Nội mất (độc) quyền thông tin (mà họ đã từng nắm chặt được) từ hơn nửa thế kỷ nay. Bằng nỗ lực tuyệt vọng – để… hòng “cứu vãn tình thế” – Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký ban hành Nghị định liên quan đến việc quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet ở Việt Nam, theo như tường thuật của phóng viên Thiện Giao (nghe được qua RFA) hôm 5 tháng 9 năm 2008 vừa qua.

Ta không có tới tám mươi triệu con chuột như Tầu nhưng tính rẻ cũng (đâu chừng)… bốn triệu! Mèo đâu ra mà bắt cho kịp chớ?

Công an mạng và cảnh sát mạng lại không thể đào tạo dễ dàng như mấy ông bạn đồng nghiệp, bên ngành giao thông. Loại sau, khỏi cần huấn luyện, cứ quăng ra đường là tụi nó xông xáo đi ghi giấy phạt để… kiếm thêm chút cháo. Chớ còn rình bắt chuột (điện) thì đòi hỏi cần phải có nghiệp vụ cao mà lại chả được ăn cái… giải (rút) gì, ngoài số tiền lương… chết đói.

Buộc cẳng chim trời hay buộc chỉ chân voi đều là những chưyện (rất) khó thành công.

– Ủa, không thành công thì thành nhân chớ có mất mát gì đâu mà sợ?

– Sợ chớ, theo luật tiến hoá thì đi tới mới có hy vọng thành nhân. Còn cố kìm giữ cả một dân tộc trong tăm tối, dốt nát và nghèo đói… là đi giật lùi. Bước lui thì chỉ có thể thành dã nhân mà thôi!

Tưởng Năng Tiến
6/2009

12/12/2018(Xem: 167)
Đêm Hùng-Ca - Với Ban Ca Hoàng Hạc, Ban Văn Nghệ Liên Đoàn Hướng Việt, Đoàn Du Ca Nam California, Nhóm Ca Hội Ái Hữu Cựu Nữ Sinh Gia Long Nam California, Câu-Lạc-Bộ Văn-Nghệ Viện Việt-Học
12/12/2018(Xem: 1413)
bốn nước chia sẻ về hệ thống tình báo là Mỹ, Anh, Úc, và Tân Tây Lan đã block không cho công ty Huawei vào được hệ thống 5G của họ. Nhật cũng chính thức cấm những hợp đồng chính thức với ZTE và Huawei
12/12/2018(Xem: 964)
Mã tầm mã, ngưu tầm ngưu. Đối với Việt Cộng thì Trung Cộng vẫn là nước bạn láng giềng hữu hảo – một tấm gương để noi theo – trong tiến trình cùng đưa cả dân tộc đến chỗ diệt vong, lụn bại.
11/12/2018(Xem: 438)
Thật sự tôi ngạc nhiên khi biết anh Đoàn Thanh Liêm là tác giả bài thơ trên. Anh cũng là thành viên kỳ cựu của gia đình Phuc hưng. Cách đây gần môt năm anh vẫn thường xuyên đi về với
11/12/2018(Xem: 357)
đã có nhiều sử gia, học giả, nhà văn, nhà báo đánh giá, bình luận về nhân vật Petrus Trương Vĩnh Ký đã có 40 năm làm việc liên tục dưới thời Pháp thuộc liên tục dưới quyền 10 viên Toàn quyền Pháp (từ Ernest Costants tới Paul Doumer).
11/12/2018(Xem: 496)
Nhân Ngày Kỷ Niệm 70 công bố Bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền, Liên Hội người Việt tỵ nạn tại Cộng Hòa Liên Bang Đức (LHNVTN tại CHLB Đức) đã tổ chức cuộc biểu tình, Mít-Tinh (Meeting) trước cổng Brandenburg tại Berlin để đòi nhà cầm quyền Hà Nội hãy trả lại Quyền Con Người cho dân Việt Nam
11/12/2018(Xem: 536)
Toàn bản Nôm viết tay này gồm 10 tờ (20 trang), chữ đẹp hào hoa, cũng chút khó đọc nếu ta không quen vì nhiều chỗ viết tắt và bay bướm.
11/12/2018(Xem: 1454)
Trong những năm gần đây, trên liên mạng toàn cầu, xôn xao câu chuyện Hồ Chí Minh (HCM) là Nguyễn Ái Quốc (NAQ) giả.
11/12/2018(Xem: 305)
Chùa That Luong xây dựng vào thế kỷ thứ 3 cùng lúc với thành phố Viengtianne được thành lập. Chùa That Luong là ngôi chùa tiêu biểu cho nước Lao.
11/12/2018(Xem: 258)
Tại Biển Hồ cĩ một ngọn núi trọc duy nhứt trong vùng được đặt tên là Núi Thấp. Chung quanh Núi Thấp dân chúng ở đơng đúc. Cĩ chùa và sư sải, chợ nhĩm họp buơn bán, cĩ bến xe Tuk Tuk và nhiều xe ơm, cĩ bến đị chở khách và hàng hĩa vảng lai. Vào những ngày nắng ấm, ghe chở khách du lịch ra giửa hồ ngắm hồng hơn. Vì vùng đất nhỏ hẹp nên rất nhiều người cất nhà sàn trên mặt nước.
10/12/2018(Xem: 637)
Vào tuần lễ đầu tháng 12, khi Lễ Thanksgiving vừa trôi qua thì một đồng hương ở Houston (TX) đã âm thầm hỗ trợ cho ba chuyến cứu trợ từ thiện cho hơn ngàn gia đình đồng bào đang lưu thân lạc xứ ở Cambodia.
10/12/2018(Xem: 245)
Nghị quyết do Dân Biểu Lowenthal đệ trình hiện có được sự bảo trợ của 42 Dân Biểu Hạ Viện Hoa Kỳ. Một nghị quyết tương tự và được sự ủng hộ của lưỡng đảng Quốc Hội cũng đã được đệ trình tại Thượng Viện Hoa Kỳ hôm nay
10/12/2018(Xem: 1310)
Vì cái bệnh "sách" nên trong thời gian còn lại Ô dành nhiều thời gian sưu tầm và cho ra những sách như: Danh Ngôn DN Tình Yêu, DN Đàn Ông-Đàn Bà, DN Tình Bạn, DN Hạnh Phúc, Tình Yêu trong Danh Ngôn và Thi Ca, Tự điển Lời hay Ý Đẹp tập 1 và 2, v.v... Ô đã khôn ngoan để tránh đụng chạm với chính quyền
10/12/2018(Xem: 805)
đứng trước nhu cầu của châu Âu và Mỹ phải điều chỉnh với “ khôn ngoan về mặt chiến lược” đối với các lợi ích đang phân hoá của họ: Mỹ phải tập trung vào Trung Quốc, trong khi châu Âu phải tập trung vào thế giới Ả rập và Nga.
10/12/2018(Xem: 299)
Chủ Nhật , Dec 16 , 2018 . lúc 10:00 am đến 3:00 pm tai địa điểm : "Mile Square Park" 16801 Euclid Street , Fountain Valley
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 12/2018, Sahad Nk, một chuyên gia săn lỗi tại Ấn Độ, đã phát hiện ra một tên miền phụ của Microsoft, “success.office.com”, không được thiết lập theo tiêu chuẩn cần thiết. Vì thế, Nk đã tìm ra cách chiếm được tên miền. Tiếp theo, Nk dùng một bản ghi CNAME, một bản ghi chính tắc được dùng để liên kết một tên miền với tên miền khác, nhằm trỏ tên miền “success.office.com” vào trường Azure của anh. Điều này giúp Nk kiểm soát tên miền phụ và bất kỳ dữ liệu nào được gửi tới nó.
Các công ty lớn luôn thu hút sự chú ý của mọi người, và Apple luôn nằm trong top đầu những công ty được chú ý nhiều nhất. Và ở vai trò của một công ty nghìn tỉ USD, Apple đang dần chuyển chiến lược từ việc làm sản phẩm đại chúng sang phân khúc cao cấp của các thị thường mà hãng có tham gia.
Có một thác nước ở Orion chăng? Câu trả lời là Không, nhưng một số bụi trong M43 hiện diện cũng tương tự như một thác nước trên Trái Đất. M43 là một phần của Tổ hợp đám mây phân tử Orion, thường được chụp ảnh nhưng hiếm khi được nhắc đến. Hàng xóm của nó là M42 nổi tiếng hơn.
Khoảng giữa tháng 12/2018, một tòa nhà trong khuôn viên Menlo Park của Facebook, nơi làm việc của các nhân viên Instagram và Facebook, đã được sơ tán sau khi có tin nhắn đe dọa đánh bom tòa nhà
Khoảng giữa tháng 12/2018, trong một phiên điều trần của CEO Google Sundar Pichai trước Quốc hội Mỹ, nghị sĩ Steve King đã yêu cầu Pichai giải thích vì sao chiếc iPhone của cháu gái ông không hoạt động bình thường
Làn da là cơ quan có diện tích lớn nhất trên cơ thể, bao bọc và chở che cho chúng ta một cách hết sức kỳ diệu. Mỗi ngày, có khoảng 500 triệu tế bào da bị bong ra khỏi cơ thể, nhưng bởi cấu trúc tetrakaidecahedron mà da chúng ta sẽ không bao giờ bị thủng hay hở
Khoảng giữa tháng 12/2018, Samsung chính thức ra mắt Galaxy A8S, chiếc smartphone có màn hình đục lỗ đầu tiên trên thế giới. Thiết kế màn hình Infinity-O của Samsung cực kỳ ấn tượng, với màn hình sát cạnh và chỉ có một lỗ khoét nhỏ ở góc bên trái dành cho camera selfie.
Khoảng giữa tháng 12/2018, CEO Sundar Pichai của Google đang có phiên điều trần trước Quốc hội, và giữa nhiều câu hỏi về sự thống trị của Android, việc phải loại bớt kết quả tìm kiếm theo yêu cầu của Trung Quốc, quyền riêng tư... Google cũng nhận được câu hỏi liệu kết quả do Google trả về có bị thiên vị hay không.
ZTE đã phải nộp khoản tiền lên tới 1.7 tỷ USD để thoát khỏi án phạt của Mỹ. Và sắp tới là Huawei sẽ phải nộp bao nhiêu tiền nếu lệnh cấm chính thức được ban hành.
Khoảng giữa tháng 12/2018, theo báo cáo được đăng trên tạp chí Nature Communications, các nhà khoa học ở Úc vừa có một bước tiến mới trong chẩn đoán ung thư, phát triển thành công giải pháp giúp phát hiện sự hiện diện của tế bào bệnh ở bất kỳ đâu trong cơ thể, chỉ với thời gian 10 phút. Tiến trình chẩn đoán mới được hình thành sau khi các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland nhận thấy sự xuất hiện của một cấu trúc DNA độc đáo khi đặt tế bào ung thư vào trong môi trường nước. Bằng cách xác định sự có mặt của cấu trúc, xét nghiệm mới có thể giúp phát hiện ung thư ở người sớm hơn rất nhiều so với các biện pháp đang được dùng hiện nay.
Tại sao thiên hà này có cái đuôi dài như vậy? Trong hình ảnh tuyệt đẹp, dựa trên dữ liệu hình ảnh từ Hubble Legacy Archive, các thiên hà ở cách xa nhau tạo thành một bối cảnh ấn tượng cho thiên hà xoắn ốc gián đoạn Arp 188, Thiên hà Nòng Nọc (Tadpole).
Khoảng giữa tháng 12/2018, Google+ tiếp tục liên quan đến một vụ rò rỉ dữ liệu thứ hai, và Google quyết định sẽ đóng cửa mạng xã hội của hãng vào tháng 04/2019 thay vì tháng 8 như kế hoạch ban đầu. Ngoài ra, toàn bộ API để các ứng dụng bên thứ ba truy xuất thông tin từ Google+ cũng sẽ đóng trong vòng 90 ngày tiếp theo.
Hợp tác với các nhà nghiên cứu đến từ Viện Công nghệ California, Mỹ, và Phòng thí nghiệm Động cơ phản lực của NASA, Honda hiện đang phát triển một loại pin hóa học mới hứa hẹn sẽ mang đến những cải tiến đáng kể so với công nghệ pin hiện hành. Honda cho biết dự án của hãng sẽ mở đường cho sự ra đời của thế hệ pin với mật độ năng lượng cao hơn rất nhiều, đáp ứng nhu cầu lưu trữ năng lượng ngày càng gia tăng nhờ giải pháp khắc phục giới hạn về nhiệt độ của pin hiện nay.
Năm 1970, NASA đã phóng lên vũ trụ vài tấm bản đồ tiết lộ vị trí của Trái Đất trên tổng cộng 4 con tàu, để qua đó hy vọng rằng người ngoài hành tinh sẽ tìm được và liên lạc với chúng ta. Một trong số đó là Voyager 2, khởi hành từ năm 1977
Khoảng giữa tháng 12/2018, theo trang Reuters, Qualcomm đã giành phần thắng cuộc chiến pháp lý tại Trung Quốc trong vụ kiện Apple vi phạm bằng sáng chế. Kết quả là Apple đã bị cấm bán một số mẫu iPhone tại thị trường Trung Quốc.