Hôm nay,  
Việt Báo Online

Não Bộ Sẽ Tự Ăn Chính Nó Nếu Chúng Ta Thiếu Ngủ

12/06/201800:00:00(Xem: 1307)
Não Bộ Sẽ Tự Ăn Chính Nó Nếu Chúng Ta Thiếu Ngủ
Nao Bo tu an
Giấc ngủ ban đêm không chỉ đơn giản là để cơ thể nạp lại năng lượng. Khi ngủ, bộ não thực sự cũng thay đổi trạng thái, nó sẽ bắt đầu thải bỏ các sản phẩm phụ độc hại mà hệ thần kinh sinh ra trong suốt quá trình hoạt động ban ngày. Các vi tế bào thần kinh đệm, được ví như thực bào trong não bộ, bắt đầu dọn dẹp các mảnh tế bào thần kinh vỡ, các tế bào quá già cỗi hoặc bị tổn thương bằng cách ăn chúng trong khi chúng ta ngủ. Hoạt động của vi tế bào thần kinh đệm là bình thường, chỉ trừ trường hợp những người bị mất ngủ kinh niên.

Khoảng đầu tháng 06/2018, nhóm các nhà khoa học Ý đã phát hiện ra khi những con chuột bị mất ngủ kéo dài, vi tế bào thần kinh đệm của chúng bắt đầu ăn nhiều hơn, làm tăng nguy cơ gây tổn thương não bộ, nguyên nhân của các căn bệnh như Alzheimer hoặc thoái hóa thần kinh. Nghiên cứu được dẫn đầu bởi nhà thần kinh học Michele Bellesi thuộc Đại học Bách khoa Marche ở Ý, đã kiểm tra phản ứng của bộ não động vật với thói quen ngủ thiếu lành mạnh của chúng. Họ nhận thấy sự giống nhau kỳ lạ giữa những con chuột được nghỉ ngơi và không ngủ đủ.

Tương tự như tế bào ở các bộ phận khác trong cơ thể, các tế bào thần kinh trong não cũng liên tục được tái tạo và thay mới bởi hai loại tế bào thần kinh đệm khác nhau. Chúng là các tế bào hỗ trợ thường được gọi là chất keo kết dính hệ thần kinh:

- Loại thứ nhất là các vi tế bào thần kinh đệm (microglia). Tương tự như đại thực bào, vi tế bào thần kinh đệm có trách nhiệm loại bỏ các tế bào già cỗi, bị tổn thương hoặc các mảnh vỡ của chúng thông qua một quá trình gọi là thực bào. Có thể hiểu đơn giản là chúng nuốt vào những rác thải trong hệ thần kinh.

- Loại thứ hai là các tế bào hình sao astrocyte có nhiệm vụ cắt bỏ các khớp thần kinh không cần thiết trong não để làm mới và định hình lại hệ thống kết nối thần kinh.

2 quá trình sẽ xảy ra khi chúng ta ngủ. Sự làm mới giúp bù đắp quá trình hao mòn xảy ra trong thần kinh vào ban ngày. Nhưng hiện nay, dường như quá trình tương tự cũng xảy ra khi cơ thể bị mất ngủ. Tuy nhiên, thay vì mang lại hiệu ứng tốt, mất ngủ sẽ khiến cho bộ não giống như một con thuyền ngập nước đang chìm. Các tế bào muốn đục lỗ để nước thoát ra ngoài, do đó não bộ tự làm hại chính nó một cách điên cuồng.

Nhà thần kinh học Michele Bellesi cho biết: “Lần đầu tiên chúng tôi chỉ ra được các khớp nối thần kinh bị ăn bởi các tế bào hình sao do mất ngủ”. Để tìm ra điều này, các nhà nghiên cứu đã chụp ảnh não bộ của bốn nhóm chuột:

- Nhóm thứ nhất: được cho ngủ từ 6 đến 8 giờ, tức là nghỉ ngơi tốt.

- Nhóm thứ 2: tự động thức dậy định kỳ khi đang ngủ, thức tỉnh tự nhiên sau khi ngủ đủ.

- Nhóm thứ 3: thức suốt 8 giờ, tức thiếu ngủ.

-  Nhóm thứ 4: thức liên tục 5 ngày liền, tức thiếu ngủ kinh niên.

Khi sánh hoạt động của các tế bào hình sao trên cả bốn nhóm, nhóm nghiên cứu phát hiện nó trong 5.7% khớp thần kinh của bộ não những con chuột nghỉ ngơi tốt, và 7.3% trong bộ não chuột tự thức tỉnh tự nhiên. Ở những con chuột bị thiếu ngủ hoặc thiếu ngủ kinh niên, nhóm nhận thấy một điều khác biệt là các tế bào hình sao đã gia tăng hoạt động của chúng và thực sự ăn vào các khớp thần kinh, tương tự như các vi tế bào thần kinh đệm nuốt vào tế bào thừa, trong một quá trình gọi là thực bào bởi tế bào hình sao astrocytic phagocytosis.

Trong bộ não những con chuột bị thiếu ngủ, các tế bào hình sao hoạt động trên 8.4% khớp thần kinh, và ở những con chuột bị thiếu ngủ nghiêm trọng, 13.5% các khớp thần kinh của chúng xuất hiện quá trình ăn mòn bởi tế bào hình sao. Michele Bellesi cho biết, hầu hết các khớp thần kinh đang bị tiêu diệt trong 2 nhóm chuột bị thiếu ngủ là những tế bào lớn nhất, cũ nhất và đã qua sử dụng nhiều nhất, cũng giống như những đồ đạc đã cũ. Việc loại bỏ chúng có khi lại là một điều tốt.

Nhưng khi kiểm tra hoạt động của các vi tế bào thần kinh đệm trên cả 4 nhóm chuột, họ nhận thấy rằng chúng cũng đã hoạt động quá mức trong nhóm bị thiếu ngủ kinh niên. Đó là một điều đáng lo ngại, vì những hoạt động của vi tế bào thần kinh đệm liên quan tới các bệnh về não như Alzheimer và các dạng khác của sự thoái hóa thần kinh.

Trích trong báo cáo nghiên cứu: “Chúng tôi thấy rằng thực bào bởi tế bào hình sao xảy ra sau hiện tượng mất ngủ cấp tính và mất ngủ kinh niên, nhưng không xảy ra sau quá trình thức tỉnh tự nhiên, cho thấy nó có thể thúc đẩy việc làm sạch và tái thiết các thành phần bị hao mòn của khớp thần kinh hoạt động mạnh, được sử dụng đi sử dụng lại. Ngược lại, chỉ chứng mất ngủ kinh niên mới kích hoạt các vi tế bào thần kinh đệm và thúc đẩy hoạt động thực bào của chúng… cho thấy việc mất ngủ kéo dài có thể hoạt hóa vi tế bào thần kinh đệm và có khả năng sẽ gây tổn hại cho não bộ”.

Hiện vẫn còn khá nhiều nghi vấn cần giải quyết. Chẳng hạn như liệu điều này có xảy ra trong não bộ của mọi người hay không. Và liệu nếu ngủ bù lại, quá trình thiệt hại não bộ có thể được đảo ngược hay không. Dù sao đi nữa, nếu muốn bảo vệ không chỉ não bộ mà còn cả sức khỏe của mình, mọi người tốt nhất nên ngủ đủ giấc.

Nguoivietphone.com.

21/11/2018(Xem: 31)
Khoảng 80% dân Venezuela hiện thiếu thực phẩm, theo tài liệu mới nhất được biên tập bởi Tổ Chức Nhân Quyến Phi Chính Phủ Human Rights Watch cho biết hôm Thứ Ba.
21/11/2018(Xem: 21)
TEHRAN - Để nhất thời ứng phó với khó khăn tài chính trong lúc bị chính phủ Hoa Kỳ trừng phạt, nhà cầm quyền Tehran quay sang nguồn tài nguyên vàng và đồng.
21/11/2018(Xem: 23)
JOHANNESBURG - Phe chủ trương cải cách ruộng đất tại Nam Phi cả quyết: cải cách để giải phóng tiềm năng phát triển – phe chống báo động: thay đổi gây thiệt hại nền kinh tế tân tiến nhất lục địa.
21/11/2018(Xem: 26)
RIYADH - Trong lúc công luận tiếp tục phản ứng căm phẫn về vụ thủ tiêu ký giả Khashoggi, 1 thành phần trong vương triều Riyadh cảm thấy hoang mang với việc ngăn trở thế tử bin Salman trở thành vua tương lai.
21/11/2018(Xem: 25)
KABUL - Bom nổ tại đám cưới, ít nhất 43 người chết. Bộ y tế báo tin: 1 quyết tử nổ bom thí mạng giữa hôn lễ tại thủ đô trong lúc đám đông cùng dự lễ sinh nhật của tiên tri Muhammad.
21/11/2018(Xem: 22)
BEIJING - Một bài báo ký tên Tập Cận Bình do truyền thông dòng chính đăng tải gây ra kỳ vọng cao về quan hệ giữa Trung Cộng và Philippines.
21/11/2018(Xem: 28)
Hiện các sản phẩm của Google đang ngày càng phát triển và trở nên phổ biến hơn, được sử dụng rộng rãi bởi rất nhiều người dùng trên toàn thế giới. Đặc biệt, trợ lý ảo Google Assistant đã trở thành một công cụ khá quan trọng để giải quyết công việc và giúp cuộc sống trở nên thuận tiện hơn.
21/11/2018(Xem: 24)
Khoảng giữa tháng 11/2018, Giám đốc cao cấp bộ phận tin tức của Google cho biết, công ty đã chuẩn bị cho tình huống phải đóng cửa dịch vụ Google News ở Châu Âu nếu nó bị cấm đoán bởi các quy định mới của EU.
20/11/2018(Xem: 1084)
BIỂN ĐÔNG -- Tổng Thống Philippines nói hồi cuối tuần ở Singapore rằng Trung Quốc đang nắm giữ sở hữu Biển Đông, rằng đó là một thực tế.
20/11/2018(Xem: 408)
WASHINGTON - Trung Cộng nên chuẩn bị cuộc đối thoại gay go khi chủ tịch Xi Jinping và TT Trump gặp mặt bên lề hội nghị thượng đỉnh G-20 họp cuối thang này tại Argentina. Tình hình thù địch này là kết quả của hội nghị APEC không đưa tới đồng thuận giữa 21 các nhà lãnh đạo của các nước châu Á và Thái Bình Dương họp tại thủ đô Port Moresby tuần qua cũng được trông đợi phủ mây u ám trên các thương lượng giữa Washington và Beijing, theo nhận định của giới quan sát.
20/11/2018(Xem: 346)
TAIPEI, Đài Loan -- Trung Cộng quậy táo bạo, nhúng tay vào bầu cử Đài Loan... Bản tin RTI ghi lời Chủ nhiệm Ủy ban Trung Hoa Lục Địa ông Trần Minh Thông: Trung Cộng nhúng tay vào bầu cử, gây phản cảm trong dân chúng Đài Loan.
20/11/2018(Xem: 300)
WASHINGTON - Phân tích của CIA đưa tới kết luận: vụ thủ tiêu nhà báo Khashoggi, cộng tác viên của Washington Post là làm theo lệnh của thế tử bin Salman – thực tế này đưa khủng hoảng trong quan hệ song phương giữa Washington và Riyadh tới 1 bậc mới.
20/11/2018(Xem: 770)
TIJUANA - Phần đầu của “đoàn lữ hành” là hàng ngàn di dân Trung Mỹ tìm đường vuợt biên vào Hoa Kỳ quá cảnh Mexico, đã tới Tijuana, là thành phố sát phía nam biên giới Hoa Kỳ, để thấy dân địa phương phản đối.
20/11/2018(Xem: 136)
LONDON - Thủ Tướng Theresa May tái tục nỗ lực vận động các giới ủng hộ cuộc thương lượng Brexit – bà cả quyết với các giới doanh thương và chính khách: qua bản dự thảo hơn 500 trang, EU đã thỏa thuận hoàn toàn kế hoạch Brexit của UK.
20/11/2018(Xem: 209)
TEHRAN - Nhân dịp lên tiếng tại Shura Council (là HĐ tư vấn tối cao), vua Salman của vương quốc Hồi Giáo Saudi Arabia hô hào cộng đồng quốc tế ngăn cấm các chương trình nguyên tử và phi đạn của Iran – nhà vua cũng nhắc lại chủ trương hậu thuẫn các nỗ lực của LHQ để kết thúc cuộc chiến Yemen. Đây là phát biểu công khai đầu tiên của Vua Salman từ sau vụ nhà báo Khashoggi bị giết tại lãnh sự quán Istanbul ngày 2-10.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 11/2018, Giám đốc cao cấp bộ phận tin tức của Google cho biết, công ty đã chuẩn bị cho tình huống phải đóng cửa dịch vụ Google News ở Châu Âu nếu nó bị cấm đoán bởi các quy định mới của EU.
Hiện các sản phẩm của Google đang ngày càng phát triển và trở nên phổ biến hơn, được sử dụng rộng rãi bởi rất nhiều người dùng trên toàn thế giới. Đặc biệt, trợ lý ảo Google Assistant đã trở thành một công cụ khá quan trọng để giải quyết công việc và giúp cuộc sống trở nên thuận tiện hơn.
Tại sao 'Oumuamua đang có quỹ đạo khác đi so với dự kiến ban đầu ​? Năm 2017, vật thể liên sao* có tên 1I / 2017 U1 'Oumuamua đã trở thành tiểu hành tinh đầu tiên được biết đến từ không gian liên sao** xuất hiện qua Hệ Mặt Trời của chúng ta.
Khoảng giữa tháng 11/2018, IBM và Đại học Columbia đã công bố hai chương trình tăng tốc blockchain, nhằm giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp trong không gian đổi mới theo quy mô.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trong thông báo mới nhất của Google AI, hệ thống AI sử dụng deep learning có tên LYNA – LYmph Node Assistant – đã vượt qua bài kiểm tra khả năng chẩn đoán ở những bệnh nhân đến giai đoạn ung thư vú lan đến các hạch bạch huyết.
Tính đến khoảng giữa tháng 11/2018, Windows 10 hiện đang được Microsoft phát triển một phiên bản mới có thể chạy tốt trên các thiết bị sử dụng con chip ARM, có nghĩa là các phần mềm của bên thứ 3 cũng cần phát triển các sản phẩm của mình để có thể hoạt động ổn định trong hệ sinh thái.
Motorola Moto Z3 đã gây thất vọng khi ra mắt với vi xử lý Snapdragon 835 lỗi thời và Moto Mod 5G, giúp Moto Z3 trở thành smartphone 5G đầu tiên trên thế giới nhưng chưa thể ứng dụng thực tế. Sự chú ý hiện đang tập trung vào chiếc Moto Z tiếp theo, sẽ ra mắt vào đầu năm 2019.
Khoảng giữa tháng 11/2018, một số nguồn tin cho biết, ông Carlos Ghosn, người đang giữ chức chủ tịch kiêm CEO của hãng Nissan bị bắt sau khi cuộc điều tra nội bộ của công ty đã phát hiện ra hành vi che giấu những khoản thu nhập của mình đối với cơ quan tài chính Nhật Bản suốt nhiều năm.
Khoảng giữa tháng 11/2018, một số nguồn tin cho biết, Samsung đang đặt niềm tin khá lớn về công nghệ mạng 5G và đang nỗ lực phát triển các thiết bị mạng 5G, nhằm dẫn đầu xu hướng và chiếm lợi thế lớn trước các đối thủ như Huawei.
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Microbiome, nhóm các nhà nghiên cứu từ Đại học Oregon đã kết luận rằng những nơi trong nhà tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời có khả năng chứa ít vi khuẩn hơn những nơi tối tăm.
Một ngày nọ khi thức dậy, thời tiết thay đổi khiến cơ thể chúng ta phát ban và nổi mẩn đầy người. Hoặc nghiêm trọng hơn, ta cảm thấy tim đập nhanh, lên cơn hen suyễn và khó thở sau khi tiếp xúc với một tác nhân lạ nào đó trong không khí, chẳng hạn như lông mèo hoặc phấn hoa. Đó là những biểu hiện thường thấy của dị ứng. Thật khó hiểu tại sao thời tiết và một sợi lông mèo có thể khiến cơ thể ngứa ngáy và phồng rộp lên. Trong trường hợp cá biệt, dị ứng còn gây sốc phản vệ và giết người.
Có thể nói Windows 10 October Updater là một trong những bản cập nhật nhiều lỗi nhất, từ tự động xoá file, cho đến không tương thích với các máy dùng chip AMD cũ,... cùng với đó, một lỗi nghiêm trọng khác cũng xuất hiện trên bản Windows mới
Khoảng giữa tháng 11/2018, trang Bloomberg đưa tin, Apple đang tích cực tuyển dụng vị trí kỹ sư phần mềm tại thành phố San Diego, nơi đặt đại bản doanh của Qualcomm. Động thái mới được cho nhằm chiêu dụ nhân tài của Qualcomm về để phát triển chip xử lý và modem không dây cho Apple
Đây là Trăng khuyết. Nhiều người đã quen thuộc với một vầng Trăng tròn, khi toàn bộ mặt của Trăng được chiếu sáng bởi Mặt trời; hay Trăng lưỡi liềm, khi chỉ có một phần Mặt Trăng được thắp sáng. Tuy nhiên, khi có hơn một nửa Mặt Trăng được chiếu sáng, nhưng vẫn chưa phải là đầy đủ toàn bộ, pha này được gọi là Khuyết.
Trước đây, chúng ta đã biết có một quần thể vi khuẩn sống trong ruột người, chúng ảnh hưởng đến tiêu hóa, hệ miễn dịch, sức khỏe tổng thể, thậm chí cả gen và cảm xúc của chúng ta. Cũng ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy cho quy mô đáng ngạc nhiên của hệ vi sinh vật người.