Hôm nay,  
Việt Báo Online

Não Bộ Sẽ Tự Ăn Chính Nó Nếu Chúng Ta Thiếu Ngủ

12/06/201800:00:00(Xem: 951)
Não Bộ Sẽ Tự Ăn Chính Nó Nếu Chúng Ta Thiếu Ngủ
Nao Bo tu an
Giấc ngủ ban đêm không chỉ đơn giản là để cơ thể nạp lại năng lượng. Khi ngủ, bộ não thực sự cũng thay đổi trạng thái, nó sẽ bắt đầu thải bỏ các sản phẩm phụ độc hại mà hệ thần kinh sinh ra trong suốt quá trình hoạt động ban ngày. Các vi tế bào thần kinh đệm, được ví như thực bào trong não bộ, bắt đầu dọn dẹp các mảnh tế bào thần kinh vỡ, các tế bào quá già cỗi hoặc bị tổn thương bằng cách ăn chúng trong khi chúng ta ngủ. Hoạt động của vi tế bào thần kinh đệm là bình thường, chỉ trừ trường hợp những người bị mất ngủ kinh niên.

Khoảng đầu tháng 06/2018, nhóm các nhà khoa học Ý đã phát hiện ra khi những con chuột bị mất ngủ kéo dài, vi tế bào thần kinh đệm của chúng bắt đầu ăn nhiều hơn, làm tăng nguy cơ gây tổn thương não bộ, nguyên nhân của các căn bệnh như Alzheimer hoặc thoái hóa thần kinh. Nghiên cứu được dẫn đầu bởi nhà thần kinh học Michele Bellesi thuộc Đại học Bách khoa Marche ở Ý, đã kiểm tra phản ứng của bộ não động vật với thói quen ngủ thiếu lành mạnh của chúng. Họ nhận thấy sự giống nhau kỳ lạ giữa những con chuột được nghỉ ngơi và không ngủ đủ.

Tương tự như tế bào ở các bộ phận khác trong cơ thể, các tế bào thần kinh trong não cũng liên tục được tái tạo và thay mới bởi hai loại tế bào thần kinh đệm khác nhau. Chúng là các tế bào hỗ trợ thường được gọi là chất keo kết dính hệ thần kinh:

- Loại thứ nhất là các vi tế bào thần kinh đệm (microglia). Tương tự như đại thực bào, vi tế bào thần kinh đệm có trách nhiệm loại bỏ các tế bào già cỗi, bị tổn thương hoặc các mảnh vỡ của chúng thông qua một quá trình gọi là thực bào. Có thể hiểu đơn giản là chúng nuốt vào những rác thải trong hệ thần kinh.

- Loại thứ hai là các tế bào hình sao astrocyte có nhiệm vụ cắt bỏ các khớp thần kinh không cần thiết trong não để làm mới và định hình lại hệ thống kết nối thần kinh.

2 quá trình sẽ xảy ra khi chúng ta ngủ. Sự làm mới giúp bù đắp quá trình hao mòn xảy ra trong thần kinh vào ban ngày. Nhưng hiện nay, dường như quá trình tương tự cũng xảy ra khi cơ thể bị mất ngủ. Tuy nhiên, thay vì mang lại hiệu ứng tốt, mất ngủ sẽ khiến cho bộ não giống như một con thuyền ngập nước đang chìm. Các tế bào muốn đục lỗ để nước thoát ra ngoài, do đó não bộ tự làm hại chính nó một cách điên cuồng.

Nhà thần kinh học Michele Bellesi cho biết: “Lần đầu tiên chúng tôi chỉ ra được các khớp nối thần kinh bị ăn bởi các tế bào hình sao do mất ngủ”. Để tìm ra điều này, các nhà nghiên cứu đã chụp ảnh não bộ của bốn nhóm chuột:

- Nhóm thứ nhất: được cho ngủ từ 6 đến 8 giờ, tức là nghỉ ngơi tốt.

- Nhóm thứ 2: tự động thức dậy định kỳ khi đang ngủ, thức tỉnh tự nhiên sau khi ngủ đủ.

- Nhóm thứ 3: thức suốt 8 giờ, tức thiếu ngủ.

-  Nhóm thứ 4: thức liên tục 5 ngày liền, tức thiếu ngủ kinh niên.

Khi sánh hoạt động của các tế bào hình sao trên cả bốn nhóm, nhóm nghiên cứu phát hiện nó trong 5.7% khớp thần kinh của bộ não những con chuột nghỉ ngơi tốt, và 7.3% trong bộ não chuột tự thức tỉnh tự nhiên. Ở những con chuột bị thiếu ngủ hoặc thiếu ngủ kinh niên, nhóm nhận thấy một điều khác biệt là các tế bào hình sao đã gia tăng hoạt động của chúng và thực sự ăn vào các khớp thần kinh, tương tự như các vi tế bào thần kinh đệm nuốt vào tế bào thừa, trong một quá trình gọi là thực bào bởi tế bào hình sao astrocytic phagocytosis.

Trong bộ não những con chuột bị thiếu ngủ, các tế bào hình sao hoạt động trên 8.4% khớp thần kinh, và ở những con chuột bị thiếu ngủ nghiêm trọng, 13.5% các khớp thần kinh của chúng xuất hiện quá trình ăn mòn bởi tế bào hình sao. Michele Bellesi cho biết, hầu hết các khớp thần kinh đang bị tiêu diệt trong 2 nhóm chuột bị thiếu ngủ là những tế bào lớn nhất, cũ nhất và đã qua sử dụng nhiều nhất, cũng giống như những đồ đạc đã cũ. Việc loại bỏ chúng có khi lại là một điều tốt.

Nhưng khi kiểm tra hoạt động của các vi tế bào thần kinh đệm trên cả 4 nhóm chuột, họ nhận thấy rằng chúng cũng đã hoạt động quá mức trong nhóm bị thiếu ngủ kinh niên. Đó là một điều đáng lo ngại, vì những hoạt động của vi tế bào thần kinh đệm liên quan tới các bệnh về não như Alzheimer và các dạng khác của sự thoái hóa thần kinh.

Trích trong báo cáo nghiên cứu: “Chúng tôi thấy rằng thực bào bởi tế bào hình sao xảy ra sau hiện tượng mất ngủ cấp tính và mất ngủ kinh niên, nhưng không xảy ra sau quá trình thức tỉnh tự nhiên, cho thấy nó có thể thúc đẩy việc làm sạch và tái thiết các thành phần bị hao mòn của khớp thần kinh hoạt động mạnh, được sử dụng đi sử dụng lại. Ngược lại, chỉ chứng mất ngủ kinh niên mới kích hoạt các vi tế bào thần kinh đệm và thúc đẩy hoạt động thực bào của chúng… cho thấy việc mất ngủ kéo dài có thể hoạt hóa vi tế bào thần kinh đệm và có khả năng sẽ gây tổn hại cho não bộ”.

Hiện vẫn còn khá nhiều nghi vấn cần giải quyết. Chẳng hạn như liệu điều này có xảy ra trong não bộ của mọi người hay không. Và liệu nếu ngủ bù lại, quá trình thiệt hại não bộ có thể được đảo ngược hay không. Dù sao đi nữa, nếu muốn bảo vệ không chỉ não bộ mà còn cả sức khỏe của mình, mọi người tốt nhất nên ngủ đủ giấc.

Nguoivietphone.com.

25/06/2018(Xem: 86)
BEIJING -- Bắc Hàn sẽ đi kiểu Hoa Lục? Bản tin RFI có bản tin phân tích nêu suy đoán Bắc Hàn theo «chiến lược kiểu Trung Quốc»... Bắc Hàn dường như đang đi theo con đường mà Trung Quốc cộng sản đã thực hiện để hội nhập với thế giới sau cuộc gặp giữa Mao Trạch Đông và Nixon năm 1972.
25/06/2018(Xem: 98)
TOKYO -- Chiến tranh thương mại là nỗi lo của Châu Á... Bản tin NHK ghi lời Bộ trưởng Tài chính Philippines bày tỏ quan ngại sâu sắc về bất đồng thương mại đang gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc.
24/06/2018(Xem: 263)
WASHINGTON - Chính quyền Trump tỏ ra lạc quan và sẵn sàng tạo điều kiện hòa giải để 2 phe Afghanistan thương lượng tiếp theo 3 ngày ngưng bắn êm đẹp nhân dịp lễ Eid của đạo Hồi.
24/06/2018(Xem: 220)
ALIGARTH - 42 đôi trai gái theo đạo Hindu và đạo Hồi cùng làm hôn lễ trong 1 sự kiện tập thể do chính quyền tỉnh bang Uttar Pradesh tổ chức hôm Thứ Năm.
24/06/2018(Xem: 228)
TOKYO - Thủ Tướng Abe đang cân nhắc 1 chuyến đi Tehran vào giữa Tháng 7 để hội đàm với TT Rouhani - việc này nếu trở thành hiện thực sẽ là lần đầu tiên nhà lãnh đạo hành pháp Nhật công du nước cộng hoà Hồi Giáo Iran.
24/06/2018(Xem: 507)
Cựu Thủ Tướng Thái Yingluck Bác Tố Cáo Về Thu Mua Gạo
24/06/2018(Xem: 184)
KATMANDU - 1 trong hơn 10 thỏa ước hợp tác được ký kết nhân chuyến công du Beijing của Thủ Tướng Nepal là Khadga Prasad Sharma Oli gồm dự án đường sắt nối liền miền tây Tây Tạng với Nepal.
24/06/2018(Xem: 310)
ROME - Chính quyền Italy tái xác nhận lập trường nghiêm khắc về di trú trước hội nghị thượng đỉnh EU, kêu gọi bắt tàu của Đức và thủy thủ đoàn của hội đoàn công dân tiếp cứu nguời tị nạn vượt biển.
24/06/2018(Xem: 152)
SEOUL - Quyết định cho các gia đình ly tán hội ngộ là 1 trong các thỏa thuận đạt được tại hội đàm thượng đỉnh Kim-Moon hồi Tháng 4.
23/06/2018(Xem: 335)
PYONGYANG - Khi gặp TT Trump tại Singapore, lãnh tụ Bắc Hàn được gợi ý hình ảnh của khách sạn và chúng cư xây dựng ven các bãi biển đẹp, có thể Kim Kong-un đã nhòm ngó triển vọng ấy từ 1 thời gian.
23/06/2018(Xem: 263)
BEIJING - Tiếp theo chuyến đi thứ 3 của Kim Jong-un tới thủ đô Hoa Lục, chính quyền Trung Cộng định nới lỏng trừng phạt với lân bang Bắc Hàn để phát triển hợp tác kinh tế song phương.
23/06/2018(Xem: 327)
BRUSSELS - Liên Âu đã chính thức cưỡng chế thuế trả đũa với số hàng nhập cảng từ Hoa Kỳ, gồm thép, mô-tô lớn, rượu, quần jeans, vật dụng trang điểm, 1 số thực phẩm, trái cây… đáp lại thuế suất nhập cảng của chính quyền Trump.
23/06/2018(Xem: 264)
MOSCOW - Sân vận động chính của thành phố St Petersburg chứng kiến trong ngày thứ 9 của World Cup 2018 trận tỉ thí giữa 2 đội tuyển Braxzil và Costa Rica, bắt đầu lúc 6 giờ sáng (giờ California). Kết quả, Brazil thắng Costa Rica 2-0.
23/06/2018(Xem: 284)
BERLIN - 1 phúc trình của chính phủ tiết lộ: di dân lợi dụng các chuyển dịch của giới hâm mộ túc cầu nhân dịp World Cup để xâm nhập châu Âu.
23/06/2018(Xem: 172)
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, quốc gia Bắc Phi Algeria đã có biện pháp khá cứng rắn, nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận thi cử trong kỳ thi tốt nghiệp trung học.
Tin công nghệ
Tính tới tháng 06/2018, Samsung vẫn tỏ ra không mấy hào hứng về xu hướng màn hình không viền. Thay vào đó, Samsung dường như vẫn tiếp tục dựa vào thiết kế Màn hình Vô cực Infinity Display. Hãng đã ghi danh bằng sáng chế mới, cho thấy cái nhìn cận cảnh hơn về xu hướng công ty sẽ phát triển ngoại hình smartphone.
Khoảng cuối tháng 06/2018, chuyên gia bảo mật Matthew Hickey tại Hacker House cho biết đã tìm ra được cách đánh lừa hệ thống đếm số lần nhập sai mật mã trên iPhone hay iPad, từ đó có thể bẻ khóa được mọi thiết bị bằng phương pháp tấn công brute force. Tuy nhiên, Apple đã liên tiếng phủ định.
Đầu năm 2018, một nhóm các kỹ sư phần mềm có sức ảnh hưởng thuộc bộ phận đám mây của Google đã từ chối phát triển một tính năng bảo mật tiên tiến, được biết đến với tên gọi “Air gap”. Công nghệ mới được cho là sẽ giúp Google giành được các hợp đồng quân sự nhạy cảm.
Ranh giới giữa con người và máy móc đang dần được xóa nhòa. Khoảng cuối tháng 06/2018, một công bố trên tạp chí Science Robotics cho biết, các nhà nghiên cứu Nhật Bản tại Viện Khoa học công nghiệp Đại học Tokyo đã tạo ra được một robot lai sinh học – biohybrid – kết hợp giữa máy móc và mô sống
Khoảng cuối tháng 06/2018, sau hàng chục năm, cuối cùng lệnh cấm phụ nữ lái xe tại Ả Rập Saudi cũng đã được dỡ bỏ, và một người phụ nữ đầu tiên đã được cấp bằng lái. Quyết định bãi bỏ lệnh cấm được công bố từ tháng 09/2017, nhưng đến tháng 06/2018 mới được áp dụng.
Khoảng cuối tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, Microsoft và Qualcomm đang bắt tay hợp tác phát triển một con chip ARM có mã hiệu SDM1000, được thiết kế để tích hợp lên những chiếc Notebook và 2-trong-1 chạy Windows.
Khoảng cuối tháng 06/2018, một nhóm các công ty khởi nghiệp và tổ chức tiền mã hóa sẽ tài trợ cho một trung tâm nghiên cứu blockchain mới đặt trụ sở chính tại Đại học Stanford.
Tháng 06/2018, những thiệt hại từ mâu thuẫn thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ đang ngày càng rõ ràng trong thị trường chứng khoán của Trung Quốc. Giá cổ phiếu ZTE vẫn đang quay cuồng, dù công ty đã đạt được thoả thuận để dỡ bỏ lệnh cấm mua công nghệ của Mỹ
Khoảng cuối tháng 06/2018, một nguồn tin cho biết Apple có kế hoạch ra mắt sản phẩm đế sạc AirPower vào tháng 06/2018, nhưng sau đó phải trì hoãn vì gặp vấn đề quá nhiệt
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, trợ lý ảo Google Assistant sẽ nhận được một bản cập nhật quan trọng, với tính năng Hội thoại liên tục Continued Conversation từng được giới thiệu tại Hội nghị nhà phát triển I/O của công ty vào tháng 05/2018.
Khoảng giữa tháng 06/2018, hơn 60 thành viên GitHub đã cùng ký vào lá thư gửi đến Microsoft, đe dọa sẽ ngừng hoạt động tại GitHub trừ khi Microsoft ngừng cộng tác với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ ICE.
Khi sử dụng đủ nhiều ứng dụng yêu cầu trả phí hàng tháng, việc theo dõi các ứng dụng sẽ trở nên khá khó khăn, thậm chí, nhiều lúc người dùng có thể quên mất rằng mình vẫn đang ghi danh một ứng dụng nào đó không còn cần thiết, dẫn đến tình trạng bị trừ tiền oan hàng tháng.
Kể từ khi Apple phát hành chính thức iOS 11.4 vào cuối tháng 05/2018, liên tục xuất hiện những bài đăng tố cáo iPhone của mình bị hư hỏng camera trên iOS 11.4. Theo các than phiền, lỗi trên iOS 11.4 đã khiến màn hình chụp ảnh trong ứng dụng camera bị đen hoàn toàn, hoặc máy ảnh không thể bắt nét chính xác. Cùng với đó là một số lỗi vặt về luân chuyển giữa chế độ màn hình dọc và xoay ngang màn hình.
Khoảng cuối tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, trường Đại học bang Ohio đang triển khai một chương trình thử nghiệm cho phép sử dụng drone để giám sát tình trạng giao thông từ trên cao, thông tin giao thông cũng sẽ được gửi về trung tâm để phân tích và xử lý.
“Nếu không thể đánh bại họ, hãy gia nhập cùng họ”. Porsche đã làm đúng như vậy.