Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tìm Hiểu Sách Lược Của Danh Nhân Nguyễn Trãi Trước Bối Cảnh Lịch Sử Hiện Nay...

10/06/201810:54:00(Xem: 1147)
Tìm Hiểu Sách Lược Của Danh Nhân Nguyễn Trãi Trước Bối Cảnh Lịch Sử Hiện Nay...

Tìm Hiu Sách Lược Ca Danh Nhân Nguyn Trãi Trước Bi Cnh Lch S Hin Nay...

Biên Khảo của Nguyn Văn Cp

Houston TX. 
 

Việt Nam ngày nay trước hiểm họa từ phương Bắc có nhiều bối cảnh tương tự như thời cụ Nguyễn Trãi dưới thời hậu Trần và Hồ Quý Ly. Cụ là một  thiên sư tài giởi đã giúp vua Lê Lợi đánh đuổi quân Minh... nổi bật hơn cả là chính sách ngoại giao  bởi vì Cụ đã đặt được nền móng hòa bình kéo dài gần 400 năm cho nước Việt Nam yên ổn đối với láng giềng khổng lồ phương Bắc. Hậu sinh chúng ta đôi khi tự hỏi:

- Chiến lược gia Nguyễn Trãi nghĩ gì trước bối cảnh lịch sử của đất nước hiện nay? Đất nước đang đi vào giai đoạn Bắc thuộc lần thứ 5 bởi quân Tầu...

Để tìm được câu trả lời xác đáng, có lẽ chúng ta sẽ phải dựa vào lịch sử và những tác phẩm văn thơ của cụ may mắn còn lưu lại hậu thế đến ngày nay. 

1. Tác Phẩm:

Vụ án Lệ Chi Viên đã làm thất truyền nhiều tác phẩm của Nguyễn Trãi, vua Lê Thánh Tông sau này đã giải oan, phục hồi danh dự và ra lệnh tìm kiếm lại một số bút tích của Nguyễn Trãi. Nhiều tác phẩm của cụ có giá trị cả về lãnh vực chính trị, lịch sử, luật pháp, gia đình... đến thơ văn được nhiều thế hệ tham khảo.

- Bình Ngô Đại Cáo là bản tuyên ngôn độc lập của dân Việt... Lời văn hùng hồn, lý luận vững chắc nêu lên chính nghĩa quốc gia dân tộc nói về quá trình đấu tranh, đánh đuổi quân xâm lăng gian khổ để giành lại độc lập hòa bình cho đất nước.

- Chí Linh Sơn Phú là những bài phú nói lên sự khó nhọc kiên cường, quyết chí một lòng của nghĩa quân thời đó.

- Ức Trai Thi TậpGia Huấn Ca là hai tập thơ gồm nhiều bài diễn tả tâm tình của cụ đối với quê hương, dân tộc và gia đình.

- Quân Trung Từ Mệnh Tập là tập sách có những văn thư do quân sư Nguyễn Trãi gửi các tướng nhà Minh về chính sách ngoại giao chiêu dụ đối phương trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

- Dư Địa Chí ghi chép sơ lược về địa lý hành chính là một trong những tác phẩm điạ lý học đầu tiên của nước Việt Nam chúng ta.

- Bình Ngô Sách là phương án chống quân Minh của Nguyễn Trãi dâng lên vua Lê Lợi... Nguyên bản ấy tiếc rằng không còn nữa nên chúng ta chỉ biết nó gián tiếp qua những tác giả khác mà thôi! Bình Ngô Sách đưa ra 3 chiến lược đánh quân Minh mà chủ yếu dựa vào lòng người mà tạo sức mạnh: nhân nghĩa, ngoại giao và quân sự để đi đến chiến thắng rồi tạo lập hòa bình lâu dài.
 

2. Bối Cảnh Lịch Sử:

Vị trí của Việt Nam đặc biệt nằm sát bên cạnh một thế lực khổng lồ do đó đất nước chúng ta luôn bị nước Tầu dòm ngó áp bức ở mọi thời đại. Quá trình lịch sử nước Việt đã trải qua nghìn năm thăng trầm để đối phó với những hiểm họa này...

Hồ Quý Ly tiếm ngôi nhà Trần vào năm 1400, tuy có cải cách về kinh tế chính trị nhưng căn bản vẫn áp dụng chính sách hà khắc bất nhân nên trăm họ lầm than không thán phục vua quan. Nhà Hồ nhận biết nguy cơ đến từ phuơng Bắc nên xin cầu an, theo đuổi chính sách ngoại giao nhu nhược, thần phục triều đình nhà Minh nhưng cũng không tránh khỏi chiến tranh! Nhà Minh thấy rõ sự suy nhược và chia rẽ của nước Việt nên lấy cớ phò Trần  đánh bại họ Hồ xâm lăng nước ta. Nguyễn Trãi đã tóm tắt thời đại đen tối ấy qua những vần thơ:
 

Nhân họ Hồ chính sự phiền hà

Để trong nước lòng dân oán hận

Quân cuồng Minh thừa cơ gây loạn

Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh
 

Nhà Hồ đã để mất lòng dân, bán nước cầu vinh, bại nhân nghĩa... Những nguyên nhân ấy đã dẫn đất nước vào vòng sa cơ thất thế và để tránh con đường thối nát của họ Hồ, chúng ta bắt buộc phải học hỏi những kinh nghiệm vô giá ấy của tiền nhân.

Hiện nay, diện tích nước Tầu lớn hơn nước Việt 15 lần, dân số xấp xỉ 1,3 tỷ người và tổng sản lượng quốc gia trên 8,000 tỷ đôla US. So sánh với Việt Nam 80 triệu người, tổng sản lượng quốc gia chỉ có 130 tỷ đôla US thì thấy ngay sự chênh lệch to lớn về phía quân Tầu. Chúng nó còn là cường quốc kinh tế thứ hai trên thế giới trang bị võ khí nguyên tử.
 

3. Sách Lược Cứu Nước Và Giữ Nước:

Đọc những tác phẩm của cụ Nguyễn Trãi lưu lại, ta thấy chiến lược cứu nước, giữ nước được đặt trên những căn bản vững chãi lâu dài: Đó là tạo nên sức mạnh toàn dân qua chủ thuyết nhân nghĩa, cương quyết đối phó mọi tình huống sẩy ra hợp tình hợp lý và luôn luôn phối hợp phương pháp ngoại giao với mục đích tối hậu là... yên dân. 

Hai chữ “nhân nghĩa” được lập lại rất nhiều lần trong các tác phẩm của cụ. Chắc chắn không phải là sự ngẫu nhiên mà là quốc sách hàng đầu để đoàn kết tạo sức mạnh cho cuộc chiến dân tộc sống còn! Vị quân sư lẫy lừng của anh hùng áo vải Lam Sơn đã nhấn mạnh nền móng chính nghĩa cho công cuộc cứu nước. Đọc hai câu thơ mở đầu của tập “Bình Ngô Đại Cáo” sau đây chúng ta đều thấy rõ điểm quan trọng nhất mà Nguyễn Trãi đã dùng trong chiến lược tạo sức mạnh quân sự của toàn dân để đối phó với ngoại xâm:
 

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.
 

Nhà Hồ cũng như nhà hậu Trần đã không biết kết hợp chiến lược toàn dân để tạo sức mạnh ở mọi tầng lớp từ kẻ sĩ, nhà nông đến nam phụ lão ấu... một lòng đoàn kết đánh đuổi quân Minh. Qua những vần thơ để lại, Nguyễn Trãi đã cho chúng ta biết sự quan trọng của chính nghĩa ấy và sức mạnh toàn dân... toàn quân.
 

Đem đại nghĩa để thắng hung tàn,

Lấy chí nhân để thay cường bạo
 

Nguyễn Trãi nhận biết sự quan trọng trong bối cảnh toàn dân đồng lòng góp công sức, mỗi người một việc trước công cuộc cứu quốc nên cụ viết bài “Chiêu Cầu Hiền Tài” đại ý như sau: Người tài ở đời vốn không ít nên chính quyền phải nỗ lực tìm kiếm để hô hào phục vụ đất nước bằng tất cả phương cách như học hành thi cử hay tiến cử. Cụ không chiêu dụng nhân tài chỉ ở tầng lớp kẻ sĩ mà còn khuyến khích tạo điều kiện cho dân quê, lính tráng tùy vào khả năng mà giao trách nhiệm.

Đánh giặc giữ nước đương nhiên phải dùng đến quân sự nhưng khác với những kẻ hữu dũng vô mưu, vô nghĩa vô nhân... Nguyễn Trãi với cái nhìn quân sư chiến lược biết nước ta nhỏ và thưa dân, cụ đã khôn ngoan xử đúng kế hoạch lấy ít và yếu chống nhiều và mạnh. Tư tưởng ấy đã được diễn tả qua mấy vần thơ sau đây:
 

Thế trận xuất kỳ, lấy yếu chống mạnh,

Dùng quân mai phục, lấy ít địch nhiều.
 

Nước Tầu ngày nay với hơn 1,3 tỷ người, ta có thể coi đây là một lợi điểm của họ hay cũng là một cơ hội để ta nắm bắt mà khai thác... Xét thử với một nhân sự khổng lồ bao gồm nhiều chủng tộc, tôn giáo và hàng trăm triệu người vẫn còn sống trong cảnh khốn cùng, nước Tầu có những mối lo xã hội đang âm ỷ cháy chẳng hạn làm sao có thể tạo công ăn việc làm và sản xuất thực phẩm, nước uống cung ứng cho dân số càng ngày càng đông? Họ phải nỗ lực xuất cảng hàng hoá đi mọi nơi trên thế giới và nhập cảng những nguyên liệu cần cho hàng tỷ miệng ăn. Nguyễn Trãi đã cho ta biết ngoài những tác động điều binh tự vệ, ta phải có những chiến lược, chiến thuật để giảm sức mạnh đối phương trước khi trực diện đối đầu. Cụ đã tóm tắt một phương cách đối phó qua 4 câu thơ dưới đây:  
 

Ta trước đã điu binh thủ hiểm,

Chặt mũi tiên phong

Sau lại sai tướng chẹn đường

Tuyệt nguồn lương thực…
 

Như đã nói, Nguyễn Trãi còn là nhà ngoại giao tài giỏi, cụ lưu lại cuốn “Quân Trung Từ Mệnh Tập” gồm nhiều thư từ ông trao đổi với quân Minh qua sự ủy quyền của vua Lê Lợi. Vua sai sứ giả mang lễ vật cùng với lá thư cầu hoà do Nguyễn Trãi viết gởi nhà Minh, lời lẽ rất mềm dẻo, khôn khéo nhưng cương quyết! Do lẽ đó, tổng binh nhà Minh chấp thuận hưu chiến và tạo cơ hội để nghĩa quân có thời gian củng cố lực lượng. Sự khôn ngoan của cụ đã thể hiện qua những câu thơ sau:
 

Biết người, biết mình, khi mềm, khi mạnh

Chờ thời, rình mệt, giấu nhọn, che sắc

Gối củi nằm gai, ngậm cay nuốt đắng

Lo rửa nhục trước, giành lại quê hương
 

Một điểm son căn bản nữa của Nguyễn Trãi là lo lắng cho dân lành, chỉ dùng vũ lực khi thực sự cần thiết để tránh thiệt hại, thương vong cho bá tánh. Trong giai đoạn cuối của cuộc khởi nghĩa cứu nước, cụ không hiếu sát, dâng mưu hãm thành, chiêu dụ để hàng vạn quân Minh tự đầu hàng được cấp ngựa và thuyền để trở về cố quốc. Hành động khôn ngoan, nhân hậu của ta đã tạo căn bản cho nền hòa bình giữa hai nước Trung Việt kéo dài 400 năm . Đến thời Lê Chiêu Thống vì tư lợi mà “cõng rắn cắn gà nhà”nên đất nước lại lao vào vòng chiến tranh điêu linh.

Nguyễn Trãi đã lưu lại cho chúng ta những lời vàng ngọc giúp dân tộc an cư lạc nghiệp, dân giàu nước mạnh và không gì quý bằng một quốc gia được hưởng nền thanh bình thịnh trị. Sự khôn ngoan và sự nhân hậu ấy quả tình đáng được trân trọng nhớ mãi tới ngàn đời sau...
 

4. Kết Luận:

Qua những tác phẩm được lưu truyền và những dữ kiện lịch sử, chúng ta biết Nguyễn Trãi là một nhà chính trị tài ba. Cụ hiểu chính sách quỵ lụy quan thầy, nhu nhược của nhà Hồ để cầu hòa với nhà Minh không sao đạt được kết quả nên trước quân Minh dân đông nước lớn, cụ đã dùng nhân nghĩa để đoàn kết toàn dân mà tạo sức mạnh đối phó! Cụ khôn ngoan, biết người biết ta, uyển chuyển tiến thoái hợp thời hợp lý. Cụ đã khéo dùng chính nghĩa phối hợp với quân sự, ngoại giao... mọi lãnh vực dựa trên sức mạnh đoàn kết của toàn dân. Hiểu được các thông điệp Nguyễn Trãi đã viết, trần tình ở các tác phẩm, chắc chắn dân tộc sẽ tìm được câu trả lời cho công cuộc giữ nước, cứu nước trước tham vọng thôn tính khu vực Thái Bình Dương của đảng cộng sản Tập Cận Bình. Lắm lúc chúng ta tự hỏi:

- Nếu đại thần Nguyễn Trãi, tể tướng dưới thời nhà Hồ sử dụng “nhân nghĩa” để tạo sức mạnh toàn dân đi đôi với chính sách ngoại giao khôn ngoan thì vận mệnh nước nhà có tránh khỏi chiến tranh với quân Minh không?

Câu hỏi này có lẽ không có lời giải đáp trọn vẹn nhưng chúng ta cần phải khẳng định rằng:

- Toàn dân đoàn kết chắc chắn có một sức mạnh vô biên mà bất cứ quốc gia nào mang tham vọng thôn tính nước ta sẽ phải suy tính hơn thiệt trước mọi tranh chấp! Hình ảnh của một dân tộc 90 triệu muôn lòng như một giống như 3 phương án chiến lược đã in trong “Bình Ngô sách” đại thắng quân Minh của danh nhân Nguyễn Trãi vẫn còn hiệu lực như câu trả lời chính xác cho toàn dân nước ta trước bối cảnh lịch sử hiện nay đối với quân Tầu tham ô. Ước mong lời kết khẳng định ở bài viết này sẽ sáng tỏ lòng người nước Nam!
 

Nguyn Văn Cp

Houston TX.  

18/08/2018(Xem: 1134)
Ngày 11 tháng 8/2018, Việt nam có 2 nhà ly khai lớn ra đi: Ông Bùi Tín và Ông Tô Hải. Chỉ trước sau 15 giờ. Cả hai đều hưởng thọ 91 tuổi. Sanh và chết cùng năm.
18/08/2018(Xem: 580)
Hôm nay gia đình anh Thức đến Trại giam số 6 Nghệ An thăm anh theo thường lệ, thì thấy anh Thức rất mệt và yếu do đã tuyệt thực 5 ngày, kể từ 14/8/2018
18/08/2018(Xem: 1219)
để cho chắc ăn, Trung Cộng phải chiếm cho được “3 đặc khu hành chánh - kinh tế” của Việt Nam. Đó là lý do mà Trung Cộng nhất quyết giành quyền làm chủ 3 đặc khu ven biển nầy để làm căn cứ hải quân
18/08/2018(Xem: 645)
Ngày nay ngồi tính số đời, VNCH lưu vong trải qua 43 năm. Chúng tôi dự trù trong 5 năm sắp tới sẽ hoàn tất bộ phim 20 tập qua các đề tài sau đây
18/08/2018(Xem: 966)
dịp nầy, Tập II "Sổ Tay Chính Tả Tiếng Việt" cũng được phát hành. Tính đến nay, sau tám (8) năm miệt mài, chúng ta đã có được TẬP I & TẬP II, hai tập cộng lại dày 1250 trang
18/08/2018(Xem: 861)
“Việt Nam có thể chịu hai rủi ro cùng một lúc: rủi ro về tín dụng và rủi ro về hối đoái...” Việt Nam cũng đang đứng trước áp lực đồng nội tệ mất giá trước đồng đô la Mỹ giống như tình trạng của Thổ Nhĩ Kỳ vốn đang trải qua cuộc khủng hoảng tiền tệ lớn nhất trong nhiều năm qua, và mức độ tổn thương của Việt Nam bây giờ cao hơn nhiều so với cuộc khủng hoảng tài chính châu Á hồi năm 1997, một chuyên gia kinh tế từ Mỹ nhận định.
17/08/2018(Xem: 839)
Ký giả này viết một chiều không xứng đáng với truyền thống báo chí Hoa Kỳ. Vì vậy tờ báo chấp nhận và cho đăng những bài như vậy không xứng đáng là tờ báo uy tín và duy nhất của thành phố San Jose. Tôi nghĩ rằng SJMN đã có chiều hướng kỳ thị.
17/08/2018(Xem: 1358)
Cả Nước Bị Lừa - Từ Cướp Chính Quyền Đến Cướp Tài Sản? Nhạc Sĩ Tô Hải và Cựu Đại Tá Bùi Tín Viết Gì Về Biến Cố 19 Tháng 8, 1945?
17/08/2018(Xem: 1106)
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Pompeo cảnh cáo rằng IMF sẽ không giúp trả nợ vay từ Trung Quốc. Đây là vấn đề phải đặt ra khi viễn tượng của nhiều nước lệ thuộc vào nguồn tiền từ Trung Quốc nhưng đã hay sắp vỡ nợ
17/08/2018(Xem: 406)
Tối Thứ Bảy 1 tháng 9, 2018 tại hí viện Rose Center Theater, 14140 All American Way, Westminster CA 92683, gần Tượng Đài Việt Mỹ; sẽ có buổi diễn của giàn nhạc giao hưởng
17/08/2018(Xem: 306)
nhân ngày lễ khai giảng khoá huấn luyện và tu học cho các thầy cô dạy tiếng Việt được tổ chức ở Little Saigon, Nam Cali, một đêm thắp nến đã diễn ra đầy hào khí và vô cùng xúc động
17/08/2018(Xem: 413)
Hiến Pháp 1992 và cách sử dụng bất chánh - Nhà cầm quyền Việt Nam đang tạo ra Cuộc Cách Mang Bất tuân Dân Sự ngày nay - ý thức hệ CS quốc tế đã đưa dân tộc Việt tới vòng tự huỷ, mù quáng, suy nhược, mất gốc, diệt chủng trước Hán hoạ
17/08/2018(Xem: 424)
ngày 12 tháng 8 năm 2018, tại CLB Mây Bốn Phương, 730, S. 2nd St, San Jose Văn Thơ Lạc Việt và VietNam Film Club đã long trọng trình chiếu bộ phim tài liệu Giáo Sư Lê Văn Khoa: Một Đời Cho Nghệ Thuật
17/08/2018(Xem: 789)
Đã xuất hiện những khác biệt nghiêm trọng giữa người đứng đầu đảng Cộng sản Nguyễn Phú Trọng và Bộ Ngoại giao Việt Nam về thái độ và hành động của Trung Cộng ở Biển Đông.
16/08/2018(Xem: 487)
Đảng Việt Tân cực lực phản đối nhà cầm quyền CSVN về bản án phi nhân và phi pháp đối với nhà hoạt động Lê Đình Lượng. Đặc biệt là sự bỉ ổi của tòa án Nghệ An đã cô lập và không cho hai nhân chứng
Tin công nghệ
Hồi tháng 05/2018, Google đã công bố Google One - dịch vụ lưu trữ trực tuyến Google Drive đổi tên - với các gói thanh toán rẻ hơn và được tự động kích hoạt đối với người dùng Google Drive nhưng chưa mở cửa cho phép ghi danh rộng rãi.
Khoảng giữa tháng 08/2018, chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ cấm hàng nghìn xe BMW chạy trên đường phố sau một loạt các tai nạn cháy nổ.
Khoảng giữa tháng 08/2018, một số nguồn tin cho biết, Ủy ban Công bằng Thương mại Nhật Bản đang xem xét trường hợp cáo buộc Apple gây cản trở sự phát triển của cổng thông tin trò chơi trực tuyến Game Plus của Yahoo Nhật Bản. Đây là cổng thông tin đang cạnh tranh với App Store của Apple bằng cách cho phép người dùng chơi trò chơi mà không cần tải xuống bất kỳ ứng dụng nào.
Khoảng giữa tháng 08/2018, ARM đang chính thức tuyên chiến với Intel. Hãng đã tuyên bố lộ trình phát triển chip sắp tới, hứa hẹn có thể lật đổ CPU Core i5 từ đối thủ. ARM nổi tiếng nhất với các CPU di động, tuy nhiên công ty cũng không che giấu tham vọng trở thành một thế lực trên thị trường vi xử lí dành cho các thiết bị kích thước lớn (laptop, PC).
Khoảng giữa tháng 08/2018, vụ tấn công vào Cosmos - một trong các ngân hàng lâu đời nhất tại Ấn Độ - diễn ra khoảng vài ngày, bắt đầu từ 11/08/2018, chỉ 1 ngày sau khi FBI cảnh báo tội phạm mạng đang lên kế hoạch tấn công vào các máy rút tiền. Theo trang Independent, thủ phạm thực hiện cuộc tấn công bằng cách cấy mã độc vào hệ thống thanh toán thẻ ghi nợ của ngân hàng, cho phép chúng tự xác nhận giao dịch. Sau đó, thẻ giả được dùng để rút tiền tại 14,800 cây ATM ở 28 quốc gia.
Khoảng giữa tháng 08/2018. trong quá trình điều tra một loạt các vụ trộm cướp ở Portland, Mỹ, FBI đã yêu cầu Google cung cấp dữ liệu định vị người dùng nhưng hãng đã từ chối
Khoảng giữa tháng 08/2018, trang The New York Times đưa tin, có khoảng 1,400 nhân viên Google đã ký tên vào một lá thư nội bộ, nhằm phản đối những nỗ lực của công ty đưa nền tảng tìm kiếm trở lại Trung Quốc. Hiện các nhà lãnh đạo của Google vẫn chưa lên tiếng về vụ việc.
Một trong những cách các nhà phát triển hệ điều hành cố gắng bảo vệ các bí mật trong máy tính là nhắc nhở người dùng, ngay trên bàn phím. Bằng cách cho người dùng lựa chọn giữa “Cho phép” và “Từ chối” khi một chương trình nào đó muốn truy cập vào các dữ liệu hoặc chức năng nhạy cảm, hệ điều hành có thể tạo ra một chốt chặn để ngăn các malware trong khi vẫn cho phép các ứng dụng hợp lệ đi qua.
Galaxy S7 Active và Galaxy S6 Active được công bố tương ứng vào tháng 06/2015 và 2016. Galaxy S5 Active chính thức ra mắt vào tháng 05/2014. Tháng 08/2017, Galaxy S8 Active đã được phát hành tại Bắc Mỹ thông qua nhà mạng AT&T. Với Galaxy Note9 được lên kế hoạch phát hành toàn cầu vào cuối tháng 08/2018, có vẻ như Galaxy S9 Active vẫn chưa được Samsung đưa vào lộ trình trong năm 2018
Khoảng giữa tháng 08/2018, lần đầu tiên, các nhà khoa học quay lại cảnh một tế bào chết và đo được tốc độ sụp đổ của nó. Các tín hiệu kích hoạt quá trình tự tử apoptosis xuyên qua tế bào trong một đợt sóng với tốc độ 3 micromet (0.003 mm) mỗi phút.
Khoảng giữa tháng 08/2018, theo báo cáo từ TrendForce, công ty nghiên cứu thị trường tới từ Đài Loan, cho biết nhiều khả năng Apple sẽ ra mắt một mẫu MacBook Air mới vào cuối Q3/2018, có thể sẽ vào tháng 9 hoặc tháng 10, bên cạnh một loạt dòng sản phẩm được nâng cấp bao gồm cả 3 mẫu iPhone 2018.
Samsung là một trong các nhà sản xuất smartphone rất tích cực đầu tư phát triển công nghệ mạng 5G. Khoảng giữa tháng 08/2018, Samsung đã chính thức ra mắt chip Exynos Modem 5100. Đây là chip modem 5G đầu tiên trên thế giới theo tiêu chuẩn 5G-NR mà tổ chức 3GPP vừa mới đưa ra cho mạng 5G độc lập.
Khoảng giữa tháng 08/2018, một nhóm từ IBM Corp đã sử dụng các kỹ thuật trí thông minh nhân tạo AI, được gọi là học máy để xây dựng các chương trình hack có khả năng vượt qua các biện pháp phòng thủ hàng đầu
Khoảng giữa tháng 08/2018, theo một kết quả một nghiên cứu mới, tiếp xúc với không khí ô nhiễm, cấu trúc tim sẽ thay đổi tương tự như những gì có thể tìm thấy ở những người bị suy tim giai đoạn đầu. Từ lâu, đã có nhiều bằng chứng cho thấy không khí ô nhiễm có thể dẫn đến các vấn đề về hô hấp, đột quỵ cũng như bệnh động mạch vành.
HMD Global, nhà sản xuất được cấp phép sử dụng thương hiệu của Nokia trên toàn cầu từng cho biết, toàn bộ sản phẩm của hãng sẽ được cập nhật hệ điều hành Android P. Và có vẻ như HMD Global đã giữ đúng lời hứa của mình