Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tìm Hiểu Sách Lược Của Danh Nhân Nguyễn Trãi Trước Bối Cảnh Lịch Sử Hiện Nay...

10/06/201810:54:00(Xem: 948)
Tìm Hiểu Sách Lược Của Danh Nhân Nguyễn Trãi Trước Bối Cảnh Lịch Sử Hiện Nay...

Tìm Hiu Sách Lược Ca Danh Nhân Nguyn Trãi Trước Bi Cnh Lch S Hin Nay...

Biên Khảo của Nguyn Văn Cp

Houston TX. 
 

Việt Nam ngày nay trước hiểm họa từ phương Bắc có nhiều bối cảnh tương tự như thời cụ Nguyễn Trãi dưới thời hậu Trần và Hồ Quý Ly. Cụ là một  thiên sư tài giởi đã giúp vua Lê Lợi đánh đuổi quân Minh... nổi bật hơn cả là chính sách ngoại giao  bởi vì Cụ đã đặt được nền móng hòa bình kéo dài gần 400 năm cho nước Việt Nam yên ổn đối với láng giềng khổng lồ phương Bắc. Hậu sinh chúng ta đôi khi tự hỏi:

- Chiến lược gia Nguyễn Trãi nghĩ gì trước bối cảnh lịch sử của đất nước hiện nay? Đất nước đang đi vào giai đoạn Bắc thuộc lần thứ 5 bởi quân Tầu...

Để tìm được câu trả lời xác đáng, có lẽ chúng ta sẽ phải dựa vào lịch sử và những tác phẩm văn thơ của cụ may mắn còn lưu lại hậu thế đến ngày nay. 

1. Tác Phẩm:

Vụ án Lệ Chi Viên đã làm thất truyền nhiều tác phẩm của Nguyễn Trãi, vua Lê Thánh Tông sau này đã giải oan, phục hồi danh dự và ra lệnh tìm kiếm lại một số bút tích của Nguyễn Trãi. Nhiều tác phẩm của cụ có giá trị cả về lãnh vực chính trị, lịch sử, luật pháp, gia đình... đến thơ văn được nhiều thế hệ tham khảo.

- Bình Ngô Đại Cáo là bản tuyên ngôn độc lập của dân Việt... Lời văn hùng hồn, lý luận vững chắc nêu lên chính nghĩa quốc gia dân tộc nói về quá trình đấu tranh, đánh đuổi quân xâm lăng gian khổ để giành lại độc lập hòa bình cho đất nước.

- Chí Linh Sơn Phú là những bài phú nói lên sự khó nhọc kiên cường, quyết chí một lòng của nghĩa quân thời đó.

- Ức Trai Thi TậpGia Huấn Ca là hai tập thơ gồm nhiều bài diễn tả tâm tình của cụ đối với quê hương, dân tộc và gia đình.

- Quân Trung Từ Mệnh Tập là tập sách có những văn thư do quân sư Nguyễn Trãi gửi các tướng nhà Minh về chính sách ngoại giao chiêu dụ đối phương trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

- Dư Địa Chí ghi chép sơ lược về địa lý hành chính là một trong những tác phẩm điạ lý học đầu tiên của nước Việt Nam chúng ta.

- Bình Ngô Sách là phương án chống quân Minh của Nguyễn Trãi dâng lên vua Lê Lợi... Nguyên bản ấy tiếc rằng không còn nữa nên chúng ta chỉ biết nó gián tiếp qua những tác giả khác mà thôi! Bình Ngô Sách đưa ra 3 chiến lược đánh quân Minh mà chủ yếu dựa vào lòng người mà tạo sức mạnh: nhân nghĩa, ngoại giao và quân sự để đi đến chiến thắng rồi tạo lập hòa bình lâu dài.
 

2. Bối Cảnh Lịch Sử:

Vị trí của Việt Nam đặc biệt nằm sát bên cạnh một thế lực khổng lồ do đó đất nước chúng ta luôn bị nước Tầu dòm ngó áp bức ở mọi thời đại. Quá trình lịch sử nước Việt đã trải qua nghìn năm thăng trầm để đối phó với những hiểm họa này...

Hồ Quý Ly tiếm ngôi nhà Trần vào năm 1400, tuy có cải cách về kinh tế chính trị nhưng căn bản vẫn áp dụng chính sách hà khắc bất nhân nên trăm họ lầm than không thán phục vua quan. Nhà Hồ nhận biết nguy cơ đến từ phuơng Bắc nên xin cầu an, theo đuổi chính sách ngoại giao nhu nhược, thần phục triều đình nhà Minh nhưng cũng không tránh khỏi chiến tranh! Nhà Minh thấy rõ sự suy nhược và chia rẽ của nước Việt nên lấy cớ phò Trần  đánh bại họ Hồ xâm lăng nước ta. Nguyễn Trãi đã tóm tắt thời đại đen tối ấy qua những vần thơ:
 

Nhân họ Hồ chính sự phiền hà

Để trong nước lòng dân oán hận

Quân cuồng Minh thừa cơ gây loạn

Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh
 

Nhà Hồ đã để mất lòng dân, bán nước cầu vinh, bại nhân nghĩa... Những nguyên nhân ấy đã dẫn đất nước vào vòng sa cơ thất thế và để tránh con đường thối nát của họ Hồ, chúng ta bắt buộc phải học hỏi những kinh nghiệm vô giá ấy của tiền nhân.

Hiện nay, diện tích nước Tầu lớn hơn nước Việt 15 lần, dân số xấp xỉ 1,3 tỷ người và tổng sản lượng quốc gia trên 8,000 tỷ đôla US. So sánh với Việt Nam 80 triệu người, tổng sản lượng quốc gia chỉ có 130 tỷ đôla US thì thấy ngay sự chênh lệch to lớn về phía quân Tầu. Chúng nó còn là cường quốc kinh tế thứ hai trên thế giới trang bị võ khí nguyên tử.
 

3. Sách Lược Cứu Nước Và Giữ Nước:

Đọc những tác phẩm của cụ Nguyễn Trãi lưu lại, ta thấy chiến lược cứu nước, giữ nước được đặt trên những căn bản vững chãi lâu dài: Đó là tạo nên sức mạnh toàn dân qua chủ thuyết nhân nghĩa, cương quyết đối phó mọi tình huống sẩy ra hợp tình hợp lý và luôn luôn phối hợp phương pháp ngoại giao với mục đích tối hậu là... yên dân. 

Hai chữ “nhân nghĩa” được lập lại rất nhiều lần trong các tác phẩm của cụ. Chắc chắn không phải là sự ngẫu nhiên mà là quốc sách hàng đầu để đoàn kết tạo sức mạnh cho cuộc chiến dân tộc sống còn! Vị quân sư lẫy lừng của anh hùng áo vải Lam Sơn đã nhấn mạnh nền móng chính nghĩa cho công cuộc cứu nước. Đọc hai câu thơ mở đầu của tập “Bình Ngô Đại Cáo” sau đây chúng ta đều thấy rõ điểm quan trọng nhất mà Nguyễn Trãi đã dùng trong chiến lược tạo sức mạnh quân sự của toàn dân để đối phó với ngoại xâm:
 

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.
 

Nhà Hồ cũng như nhà hậu Trần đã không biết kết hợp chiến lược toàn dân để tạo sức mạnh ở mọi tầng lớp từ kẻ sĩ, nhà nông đến nam phụ lão ấu... một lòng đoàn kết đánh đuổi quân Minh. Qua những vần thơ để lại, Nguyễn Trãi đã cho chúng ta biết sự quan trọng của chính nghĩa ấy và sức mạnh toàn dân... toàn quân.
 

Đem đại nghĩa để thắng hung tàn,

Lấy chí nhân để thay cường bạo
 

Nguyễn Trãi nhận biết sự quan trọng trong bối cảnh toàn dân đồng lòng góp công sức, mỗi người một việc trước công cuộc cứu quốc nên cụ viết bài “Chiêu Cầu Hiền Tài” đại ý như sau: Người tài ở đời vốn không ít nên chính quyền phải nỗ lực tìm kiếm để hô hào phục vụ đất nước bằng tất cả phương cách như học hành thi cử hay tiến cử. Cụ không chiêu dụng nhân tài chỉ ở tầng lớp kẻ sĩ mà còn khuyến khích tạo điều kiện cho dân quê, lính tráng tùy vào khả năng mà giao trách nhiệm.

Đánh giặc giữ nước đương nhiên phải dùng đến quân sự nhưng khác với những kẻ hữu dũng vô mưu, vô nghĩa vô nhân... Nguyễn Trãi với cái nhìn quân sư chiến lược biết nước ta nhỏ và thưa dân, cụ đã khôn ngoan xử đúng kế hoạch lấy ít và yếu chống nhiều và mạnh. Tư tưởng ấy đã được diễn tả qua mấy vần thơ sau đây:
 

Thế trận xuất kỳ, lấy yếu chống mạnh,

Dùng quân mai phục, lấy ít địch nhiều.
 

Nước Tầu ngày nay với hơn 1,3 tỷ người, ta có thể coi đây là một lợi điểm của họ hay cũng là một cơ hội để ta nắm bắt mà khai thác... Xét thử với một nhân sự khổng lồ bao gồm nhiều chủng tộc, tôn giáo và hàng trăm triệu người vẫn còn sống trong cảnh khốn cùng, nước Tầu có những mối lo xã hội đang âm ỷ cháy chẳng hạn làm sao có thể tạo công ăn việc làm và sản xuất thực phẩm, nước uống cung ứng cho dân số càng ngày càng đông? Họ phải nỗ lực xuất cảng hàng hoá đi mọi nơi trên thế giới và nhập cảng những nguyên liệu cần cho hàng tỷ miệng ăn. Nguyễn Trãi đã cho ta biết ngoài những tác động điều binh tự vệ, ta phải có những chiến lược, chiến thuật để giảm sức mạnh đối phương trước khi trực diện đối đầu. Cụ đã tóm tắt một phương cách đối phó qua 4 câu thơ dưới đây:  
 

Ta trước đã điu binh thủ hiểm,

Chặt mũi tiên phong

Sau lại sai tướng chẹn đường

Tuyệt nguồn lương thực…
 

Như đã nói, Nguyễn Trãi còn là nhà ngoại giao tài giỏi, cụ lưu lại cuốn “Quân Trung Từ Mệnh Tập” gồm nhiều thư từ ông trao đổi với quân Minh qua sự ủy quyền của vua Lê Lợi. Vua sai sứ giả mang lễ vật cùng với lá thư cầu hoà do Nguyễn Trãi viết gởi nhà Minh, lời lẽ rất mềm dẻo, khôn khéo nhưng cương quyết! Do lẽ đó, tổng binh nhà Minh chấp thuận hưu chiến và tạo cơ hội để nghĩa quân có thời gian củng cố lực lượng. Sự khôn ngoan của cụ đã thể hiện qua những câu thơ sau:
 

Biết người, biết mình, khi mềm, khi mạnh

Chờ thời, rình mệt, giấu nhọn, che sắc

Gối củi nằm gai, ngậm cay nuốt đắng

Lo rửa nhục trước, giành lại quê hương
 

Một điểm son căn bản nữa của Nguyễn Trãi là lo lắng cho dân lành, chỉ dùng vũ lực khi thực sự cần thiết để tránh thiệt hại, thương vong cho bá tánh. Trong giai đoạn cuối của cuộc khởi nghĩa cứu nước, cụ không hiếu sát, dâng mưu hãm thành, chiêu dụ để hàng vạn quân Minh tự đầu hàng được cấp ngựa và thuyền để trở về cố quốc. Hành động khôn ngoan, nhân hậu của ta đã tạo căn bản cho nền hòa bình giữa hai nước Trung Việt kéo dài 400 năm . Đến thời Lê Chiêu Thống vì tư lợi mà “cõng rắn cắn gà nhà”nên đất nước lại lao vào vòng chiến tranh điêu linh.

Nguyễn Trãi đã lưu lại cho chúng ta những lời vàng ngọc giúp dân tộc an cư lạc nghiệp, dân giàu nước mạnh và không gì quý bằng một quốc gia được hưởng nền thanh bình thịnh trị. Sự khôn ngoan và sự nhân hậu ấy quả tình đáng được trân trọng nhớ mãi tới ngàn đời sau...
 

4. Kết Luận:

Qua những tác phẩm được lưu truyền và những dữ kiện lịch sử, chúng ta biết Nguyễn Trãi là một nhà chính trị tài ba. Cụ hiểu chính sách quỵ lụy quan thầy, nhu nhược của nhà Hồ để cầu hòa với nhà Minh không sao đạt được kết quả nên trước quân Minh dân đông nước lớn, cụ đã dùng nhân nghĩa để đoàn kết toàn dân mà tạo sức mạnh đối phó! Cụ khôn ngoan, biết người biết ta, uyển chuyển tiến thoái hợp thời hợp lý. Cụ đã khéo dùng chính nghĩa phối hợp với quân sự, ngoại giao... mọi lãnh vực dựa trên sức mạnh đoàn kết của toàn dân. Hiểu được các thông điệp Nguyễn Trãi đã viết, trần tình ở các tác phẩm, chắc chắn dân tộc sẽ tìm được câu trả lời cho công cuộc giữ nước, cứu nước trước tham vọng thôn tính khu vực Thái Bình Dương của đảng cộng sản Tập Cận Bình. Lắm lúc chúng ta tự hỏi:

- Nếu đại thần Nguyễn Trãi, tể tướng dưới thời nhà Hồ sử dụng “nhân nghĩa” để tạo sức mạnh toàn dân đi đôi với chính sách ngoại giao khôn ngoan thì vận mệnh nước nhà có tránh khỏi chiến tranh với quân Minh không?

Câu hỏi này có lẽ không có lời giải đáp trọn vẹn nhưng chúng ta cần phải khẳng định rằng:

- Toàn dân đoàn kết chắc chắn có một sức mạnh vô biên mà bất cứ quốc gia nào mang tham vọng thôn tính nước ta sẽ phải suy tính hơn thiệt trước mọi tranh chấp! Hình ảnh của một dân tộc 90 triệu muôn lòng như một giống như 3 phương án chiến lược đã in trong “Bình Ngô sách” đại thắng quân Minh của danh nhân Nguyễn Trãi vẫn còn hiệu lực như câu trả lời chính xác cho toàn dân nước ta trước bối cảnh lịch sử hiện nay đối với quân Tầu tham ô. Ước mong lời kết khẳng định ở bài viết này sẽ sáng tỏ lòng người nước Nam!
 

Nguyn Văn Cp

Houston TX.  

21/06/2018(Xem: 368)
hiện nay có cả ngàn trẻ em đã được giao cho cha mẹ nuôi khắp nước Mỹ. Các cán bộ xã hội Mỹ đã đánh lừa nói là đem trẻ con đi tắm và khám bệnh rồi đưa lên xe chạy tuốt. Nhiều hồ sơ thất lạc
20/06/2018(Xem: 315)
Lịch sử nước tôi có những năm dài tăm tối / Có những ngày đầu cúi, chân lê / Xuống biển mò trai, lên rừng chặt sừng tê / Mà vẫn ấp trong tim lời thề Sát Đát
20/06/2018(Xem: 549)
Vậy mà hơn 130 người trẻ ở Nga và một số không nhỏ chưa thống kê ở các nước Châu Âu, Châu Mỹ và Châu Á đã tự sát và chết thật để THẮNG trò chơi này.
20/06/2018(Xem: 819)
Hãng xưởng giặc Tàu mọc lên như nấm khắp nơi trên quê hương Việt Nam, từ đội công nhân kỹ thuật, bảo vệ canh gác, phương tiện sản xuất, cho tới bảng tên cầu đường cũng là “Bắc Thuộc.” Hàng hoá Trung Quốc tràn ngập phá giá thị trường, lũng đoạn kinh tế nước ta
20/06/2018(Xem: 672)
Đòi Công Khai Hóa Giám Sát Môi Trường Đền Bù Thỏa Đáng Cho Nạn Nhân - Nỗ lực đưa các Bộ liên hệ ra điều trần tại Quốc hội Đài Loan - Nỗ lực đưa Formosa ra tòa án quốc tế
20/06/2018(Xem: 547)
Nguyễn Đình Thuần là họa sĩ nhưng tâm hồn ông lại là một thi sĩ. Ông làm thơ không bằng hai mươi mấy con chữ mà bằng vô lượng màu sắc, đường nét, ánh sáng, và một lược đồ bố cục của riêng ông. Ông không miêu tả sự vật, sự vật được ông thổi bùa phép
20/06/2018(Xem: 1323)
Tối Chủ Nhật 3/6 tôi đi dự tiệc gây quỹ cho Giải Truyền thông của Phong trào Hưng Ca và có cơ hội gặp ca nhạc sĩ Việt Khang, người mới được rời Việt Nam sang Hoa Kỳ cách đây vài tháng.
20/06/2018(Xem: 505)
Tù nhân Trịnh Xuân Chính, Giáo Sư Trung học Đệ II cấp ,Công Cán Uy Viên Bộ Giáo Dục,sau đó biệt phái về Phủ Tổng Thống, làm chuyên viên văn phòng dưới quyền, Phụ Tá Ngoại Vụ Nguyễn Phú Đức Phủ Tổng Thốùng của chánh quyền Đệ II VNCH Nguyễn Văn Thiệu.
20/06/2018(Xem: 420)
Cần phân biệt rõ người Việt hải ngoại đại đa số là người tị nạn chính trị. Khác hoàn toàn với Việt Kiều là những công dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
20/06/2018(Xem: 386)
Chiến lược và những chiến thuật chiến tranh đã từng được hoạch định và học hỏi một cách cẩn thận, và đã có nhiều nỗ lực quan trọng nhằm đưa ra một lí thuyết cơ bản.
19/06/2018(Xem: 831)
chúng ta không bao giờ quên hơn 90 triệu dân trong nước không tự do, không dân chủ, không nhân quyền, dưới cai trị hà khắc của CS; nay lại đang lo sợ trước viễn ảnh lệ thuộc Tầu
19/06/2018(Xem: 921)
Vua Quang Trung là một vị vua anh minh, trân trọng anh tài hào kiệt, bên cạnh chổ ngồi tiếp nhân tài nhà vua là bức bình phong một mặt là bức họa “Đào viên kết nghĩa” và mặt khác là ‘ Tam cố thảo lư “.
19/06/2018(Xem: 717)
Khi người ta muốn chấm dứt áp bức và đạt được những tự do rộng lớn hơn và nhiều công bằng hơn thì có cách gì để thực hiện điều này một cách thực tiễn, có hiệu năng, tự lực, và bằng những phương tiện vững bền không?
19/06/2018(Xem: 2511)
Hiện tình tại nước Việt Nam đang xung đột quyết liệt, một bên là Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN), một bên là toàn dân Việt Nam không khuất phục trước bạo quyền bán nước cầu vinh.
Tin công nghệ
Adode là thương hiệu nổi tiếng giới phần mềm chỉnh sửa video và đồ họa với những cái tên tiêu biểu như Adobe photoshop, Adobe After Effects, Adobe Primiere Pro…Khoảng giữa tháng 06/2018, Adode tiếp tục giới thiệu Project Rush.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Bithumb, một trong những sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất ở Hàn Quốc theo khối lượng giao dịch, đang tạm dừng các dịch vụ gửi và rút tài sản sau khi tin tặc đã đánh cắp 35 tỷ Won (khoảng 32 triệu USD).
Khoảng giữa tháng 06/2018, Tesla đã đệ đơn kiện, buộc tội một cựu nhân viên vì đã hack hệ thống của công ty và gửi đi vài gigabyte dữ liệu cho một bên thứ ba chưa biết tên. Vụ kiện dường như có liên quan tới những cáo buộc gần đây của CEO Elon Musk, cho rằng trong công ty đang có hành động phá hoại nội bộ.
Khoảng cuối tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, HPE (Hewlett-Packard Enterprise) sẽ cho lắp đặt chiếc siêu máy tính chạy vi xử lý ARM mạnh nhất từng được chế tạo tại Phòng thí nghiệm quốc gia Sandia vào cuối năm 2018. Máy có tên mã Astra, sẽ được xây dựng dựa trên những chiếc máy chủ Apollo 70 của HPE với 2592 chiếc cho tổng số nhân xử lý đến 145,152 nhân.
Khoảng giữa tháng 06/2018, IGTV đã được Instagram ra mắt tại một sự kiện. Trong khuôn khổ sự kiện, Instagram cũng cho biết dịch vụ đang có 1 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng. Kevin Systrom, CEO Instagram, tuyên bố IGTV được thiết kế để giúp người dùng dễ dàng tìm và xem video trên smartphone, và hãng cũng đã bổ sung thêm một số tính năng mà YouTube không có.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Sprint, nhà khai thác mạng di động lớn thứ tư của Mỹ, đã hợp tác với startup blockchain NXM Labs để đưa ra nền tảng xe hơi kết nối 5G được hỗ trợ bởi công nghệ blockchain.
Giờ đây khi chuẩn bị nghỉ hưu sau một chặng đường dài quan sát những biến động của thế giới công nghệ, tôi nghĩ đây là thời điểm thích hợp để nhìn lại cuộc càn quét của ngành trong suốt quãng thời gian đó, và dự đoán về những điều sẽ xảy tới trong tương lai.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, Samsung sẽ bắt đầu áp dụng chính sách mới từ tháng 07/2018, trùng với thời điểm bắt đầu của luật mới. Các nhân viên văn phòng và các nhà phát triển ứng dụng sẽ có thể làm việc bất cứ lúc nào họ thích, miễn là đảm bảo ở mức trung bình 40 giờ mỗi tuần. Chẳng hạn như một nhân viên thực hiện một dự án lớn đã làm việc trong 60 giờ hai tuần đầu tiên của tháng, sau đó có thể chỉ cần làm việc 20 giờ trong tuần thứ ba và thứ tư.
Việc con người sử dụng nhựa trong suốt nhiều thập kỷ đã làm cho môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng. Các nhà khoa học cho biết, các đại dương đang ngập tràn những hạt vi nhựa – có kích thước từ 5-100nm – và chúng thực sự có thể nhiễm vào các loài sinh vật biển. Còn các loài sinh vật nằm trong chuỗi thức ăn của con người, nên cuối cùng hạt vi nhựa có thể đi vào dạ dày của cơ thể người thông qua việc ăn hải sản, thậm chí là muối biển.
Trong năm 2018, dự kiến trong số ba mẫu iPhone mới Apple ra mắt vào mùa thu, sẽ có một mẫu iPhone màn hình OLED cỡ lớn, lên tới 6.5 inch. Hai mẫu còn lại là phiên bản kế nhiệm của iPhone X với màn hình OLED 5.84 inch và một mẫu iPhone màn hình LCD 6.04 inch.
Khoảng giữa tháng 06/2018, có vẻ như Facebook đã tìm được một nơi mới để bán quảng cáo video: ngay trong Messenger, nơi một số người dùng sẽ bắt đầu thấy quảng cáo video tự động xuất hiện trong hộp thư đến của mình, ngay bên cạnh tin nhắn từ bạn bè và gia đình
Khoảng giữa tháng 06/2018, WHO đã bổ sung chứng rối loạn game vào ấn bản thứ 11 của Phân loại thống kê quốc tế về các loại bệnh – International Classification of Diseases (ICD) – được sử dụng để phân loại các điều kiện sức khỏe. Nhìn chung, ICD cũng tương tự như cẩm nang chẩn đoán và thống kê rối loạn tâm thần (DSM) được xuất bản ở Mỹ, nhưng ICD có phạm vi rộng hơn và được sử dụng trên phạm vi quốc tế.
Khoảng giữa tháng 06/2018, theo một công bố mới được đăng trên tạp chí Nature, Ai của Google có thể dự đoán khi nào một bệnh nhân sẽ chết.
Tính đến tháng 06/2018, AI và các mạng thần kinh không chỉ có thể đánh bại con người trong các trò chơi, chúng còn làm được nhiều việc đáng lo ngại vốn thường thấy trong các bộ phim khoa học viễn tưởng. Nhưng có một thứ mà AI vẫn chưa thể thực hiện được hoàn hảo: đó là thực sự giải thích được những suy nghĩ của chúng theo ngôn ngữ tự nhiên mà con người đang dùng để nói chuyện với nhau
Vận tải hàng không tiện lợi với số đông, nhưng ngược lại vẫn còn rất bất tiện đối với những người khuyết tật. Những chiếc ghế tiêu chuẩn trên máy bay không thể mang lại sự thoải mái cho hành khách khuyết tật bằng chiếc xe lăn của họ. Nên hàng không vẫn xếp sau các loại hình vận tải khác khi nói đến tính tiện nghi cho người khuyết tật, và các nhà vận động đang khẩn thiết kêu gọi ngành công nghiệp hàng không thay đổi tình hình