Hôm nay,  
Việt Báo Online

Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc

28/05/201800:00:00(Xem: 355)
Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc
(Hôm Thứ Hai 28/5/2018 là Ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong của Hoa Kỳ. Việt Báo trân trọng đăng Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc của cụ Nguyễn Đình Chiểu, bản dịch của Giáo sư Nguyễn Văn Sâm, để tưởng niệm tất cả những người vì nước hy sinh.)

.

VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC

Nguyễn Đình Chiểu

(Chỉnh đọc theo bản Nôm và Quốc ngữ xưa của Nguyễn Văn Sâm 2013)

.

Hỡi ơi!

.

Súng giặc đất rền; lòng dân trời tỏ.

Mười năm công vỡ ruộng, chưa ắt còn, tên nổi như phao;

Một trận nghĩa đánh Tây, tuy rằng mất, tiếng vang như mõ.

.

Nhớ linh xưa:

Cui cút làm ăn; riêng lo nghèo khó.

Chẳng quen cung ngựa, đâu tới trường nhung;

Chĩn biết ruộng trâu, ở trong làng hộ.

.

Việc cuốc, việc cày, việc bừa, việc cấy, tay vốn quen làm;

Tập khiên, tập súng, tập mác, tập cờ, mắt chưa từng ngó.

Tiếng phong hạc phập phồng hơn mười tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa;

Mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói Mọi như nhà nông ghét cỏ.

Bữa thấy bòng bong che trắng lốp, muốn tới ăn gan;

Ngày xem ống khói chạy đen sì, muốn ra cắn cổ.

Một mối xa thư đồ sộ, há để ai chém rắn đuổi hươu;

Hai vầng nhật nguyệt chói lòa, đâu dung lũ treo dê bán chó.

Nào đợi ai đòi, ai bắt, phen nầy xin ra sức đoạn kình;

Chẳng thèm trốn ngược, trốn xuôi, chuyến nầy nguyện ra uy bộ hổ.

.

Khá thương thay:

Vốn chẳng phải quân cơ, quân vệ, theo dòng ở lính diễn binh;

Chẳng qua là dân ấp, dân lân, mến nghĩa làm quân chiêu mộ.

Mười tám ban võ nghệ, nào đợi tập rèn;

Chín chục trận binh thơ, đâu chờ bày bố.

Ngoài cật có một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu, bầu ngòi;

Trong tay cầm một ngọn tầm vông, chi nài sắm dao tu, nón gõ.

Hỏa hổ đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia;

Gươm đeo dùng bằng lưỡi dao phay, cũng chém đặng thằng quan hai nọ.

Chi nhọc quan quản gióng trống kỳ, trống thúc, đạp rào lướt tới, coi giặc cũng như không;

Nào sợ thằng Tây bắn đạn nhỏ, đạn to, xô cửa xông vào, liều mình như chẳng có.

Kẻ đâm ngang, người chém ngược, làm cho Ma-tà Ma-ní hồn kinh;

Bọn hè trước, lũ ó sau, trối kệ tàu thiếc tàu đồng pháo nổ.

Những lăm lòng nghĩa lâu dùng;

Đâu biết xác phàm vội bỏ.

Một chắc sa trường rằng chữ hạnh, nào hay da ngựa bọc thây;

Trăm năm âm phủ ấy chữ quy, nào đợi gươm hùm treo mộ.

Đoái sông Cần Giuộc, cỏ cây mấy dặm sầu giăng;

Nhìn chợ Trường Bình, già trẻ hai hàng lụy nhỏ.

Chẳng phải án cướp, án gian đày tới, mà làm binh đánh giặc cũng cam tâm;

Vốn không giữ thành, giữ lũy bỏ đi, mà hiệu lực theo quân cho đáng số.

.

Bỡi nghĩ rằng:

Tấc đất ngọn rau ơn chúa, tài bồi cho nước nhà ta;

Bát cơm manh áo của đời, mắc mớ chi ông cha nó.

Vì ai khiến quan quân khó nhọc, ăn tuyết nằm sương;

Vì ai xui đồn lũy tan tành, xiêu mưa ngã gió.

Sống làm chi theo quân t ả đạo, quăng vùa hương, xô bàn độc, thấy lại thêm buồn;

Sống làm chi ở lính Ma tà, chia rượu chát, gặm bánh mì, nghe càng thêm hổ.

Thà thác mà đặng câu địch khái, về theo tổ phụ cũng vinh;

Chẳng thà còn mà chịu chữ hàng Tây, ở với man di rất khổ.

.

Ôi thôi thôi!

Chùa Lão Ngộ năm canh ưng đóng lạnh, tấm lòng son gửi lại bóng trăng rằm;

Đồn Lang Sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ.

Đau đớn bấy! Mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong nhà;

Não nồng thay! Vợ yếu chạy tìm chồng, cơn bóng xế dật dờ trước ngõ.

.

Ôi!

Một trận khói tan;

Ngàn năm tiết rõ.

Binh tướng nó hãy đóng sông Bến Nghé, ai làm cho bốn phía mây đen;

Ông cha ta còn ở đất Đồng Nai, ai cứu đặng một phường con đỏ.

Thác đặng trả nước non rồi nợ, danh thơm đồn sáu tỉnh chúng đều khen;

Thác mà ưng đình miếu để thờ, tiếng hay trải muôn đời ai cũng mến.

Sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc, linh hồn theo giúp cơ binh, muôn kiếp nguyện được trả thù kia;

Sống thờ vua, thác cũng thờ vua, lời dụ dạy đã rành rành, một chữ ấm đủ đền công đó.

Nước mắt anh hùng lau chẳng ráo, thương vì hai chữ thiên dân;

Cây hương nghĩa sĩ thắp thêm thơm, cám bởi một câu vương thổ.

.

Hỡi ôi!Thương thay!

Ai ôi! Thảm thay!.

.

(Dò chỉnh theo bản Quốc ngữ Văn Tế Vong Hồn Mộ Nghĩa, trang 41-43 trong quyển Gia Lễ của Hoàng Tịnh Paulus Của, bản in Sàigòn, 1904 in lại cũng bài nầy trong Ca Trù Thể Cách, 37- 38, bản in Sàigòn, 1909 và bài Tế Nghĩa Sĩ Văn bằng chữ Nôm viết năm Tự Đức thứ hai mươi sáu, tháng ba của Nguyễn Đình Chiểu,  trong tập văn Nôm viết tay chép một số bài văn nổi tiếng của Miền Nam thế kỷ 19, sưu tầm của Nguyễn Văn Sâm.)

Nguyễn Văn Sâm

(Victorville, CA, Sept. 21, 2012)

 

22/06/2018(Xem: 178)
Cháy thê thảm, cháy hoài thôi. Có phải vì mùa hè dễ bắt lửa? Hay vì thù nhau, phóng hỏa... Bản tin VietnamNet kể chuyện Hà Nội: Cháy dữ dội ở chợ Sóc Sơn...
21/06/2018(Xem: 339)
Vậy là nổ lớn tại đồn công an. Không biết có phải nội bộ công an quậy phá nhau hay không. Hay là do bàn tay kẻ khác...
20/06/2018(Xem: 237)
Tàu cá Việt Nam vẫn bị Trung Quốc quậy phá…
19/06/2018(Xem: 335)
Vì sao một người cha lại hành hung 2 đứa con nhỏ? Chuyện xảy ra ngay tại Hà Nội. Nhưng không thấy công an can thiệp… Thế là bà ngoại 2 đứa trẻ phải can thiệp.
18/06/2018(Xem: 225)
Tiền đổ vào Hà Nội nhiều hơn, trong khi các đại gia Thái Lan đang muốn kiểm soát kinh tế Việt Nam. Không rõ các đại gia Thái Lan có lệ thuộc mấy anh Trung Quốc hay không.
17/06/2018(Xem: 232)
Truyền thống tại Hoa Kỳ, Ngày Của Cha là một ngày lễ được dùng để tôn vinh những người làm cha, tôn vinh cương vị làm cha, mối quan hệ với người cha và ảnh hưởng của người cha trong xã hội. Ngày này được kỷ niệm vào ngày Chủ nhật thứ ba của tháng 6 tại nhiều quốc gia và có thể rơi vào những ngày khác ở một số nơi khác. Ngày này bổ sung cho Ngày của Mẹ - lễ tôn vinh các bà mẹ.
16/06/2018(Xem: 305)
Hình như người vui nhất trong mùa bóng đá World Cup là Tổng Thống Nga Putin... Bởi vì, banh lăn trên sân cỏ Nga, là Putin hài lòng...
15/06/2018(Xem: 202)
Báo VietToday kể: Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ngãi, trong gần 6 tháng qua có 20 tàu cá với 138 ngư dân ở các địa phương trong tỉnh bị tàu Trung Quốc ngăn cản, khống chế lấy tài sản khi đang khai thác thủy sản tại ngư trường truyền thống vùng biển quần đảo Hoàng Sa.
14/06/2018(Xem: 253)
Nhiều cô giáo quỳ lạy Chủ Tịch một thị trấn Nghệ An để xin đừng đóng cửa lớp mầm non... Y hệt như thời phong kiến.
13/06/2018(Xem: 328)
Các kỳ thi hoa hậu có nên bỏ phần thi bikini hay không? Nếu bỏ thi bikini, sẽ tập trung vào trí tuệ? Nhiều ông không chịu… trong đó có một Thứ Trưởng.
12/06/2018(Xem: 356)
Biểu tình tại hàng chục tỉnh thành để chôáng dự luật đặc khu và an ninh mạng... Sài Gòn cả trăm ngàn người từ các ngã đường biểu tình ôn hòa. Hả Nội vư2ừa biểu tình là cảnh sát bắt hàng chục người. Tại Bình Thuận lực lượng vũ trang CSCĐ cởi quân phục, đầu hàng, leo tường thoát hiểm trước. Và sau đó, có tin 100 người dân Bình Thuận bị bắt giữ. Người dân đã lên tiếng... Đảng Cộng Sản bán nước lộ liễu quá....
11/06/2018(Xem: 402)
Bản tin VTV kể: Sự ô nhiễm tại khu du lịch Bãi Đá Nhảy - một trong những bãi tắm đẹp nhất thuộc huyện Bố Trạch (Quảng Bình) thực sự đã gây nên nhiều bất mãn cho không ít du khách tới đây.
10/06/2018(Xem: 304)
Đất luôn luôn có giá trị bền vững hơn vàng... bởi vậy, đất công sản dễ dàng bị cán bộ băm xẻ. Báo Tiền Phong kể về tình hình Thủ Dầu Một: “Xẻ thịt” đất công viên cho doanh nghiệp kinh doanh...
09/06/2018(Xem: 475)
Tuổi trẻ ngông cuồng chơi dại... thế là tông xe. Báo Người Đưa Tin kể: Nằm dài trên xe máy, thanh niên tử vong sau khi tông vào đuôi xe tải...
08/06/2018(Xem: 364)
Vậy là chính thức có bản quyền xem World Cup 2018... Tức là, dân Việt Nam mình có thể xem truyền hình các trâän đấu bóng đá tuyệt vời nhất mỗi vài năm.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 06/2018, Walt Disney đã nâng mức giá mua lại mảng giải trí của 21st Century Fox Inc. với giá 71 tỷ USD, vượt qua mức giá mà Comcast đưa ra trước đó. Với 71 tỷ USD, đây rõ ràng sẽ là một trong những thương vụ lớn nhất trong ngành truyền thông, đa phương tiện.
Khoảng giữa tháng 06/2018, theo trang TechCrunch đưa tin, nghiên cứu về hệ thống thực tế ảo mới có tên là “Soccer On Your Tabletop”, đã được trình diễn tại Hội nghị Computer Vision and Pattern Recognition tại Salt Lake City, Mỹ. Công nghệ thực tế ảo mới là sản phẩm hợp tác giữa Facebook, Google và Đại học Washington.
Adode là thương hiệu nổi tiếng giới phần mềm chỉnh sửa video và đồ họa với những cái tên tiêu biểu như Adobe photoshop, Adobe After Effects, Adobe Primiere Pro…Khoảng giữa tháng 06/2018, Adode tiếp tục giới thiệu Project Rush.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Bithumb, một trong những sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất ở Hàn Quốc theo khối lượng giao dịch, đang tạm dừng các dịch vụ gửi và rút tài sản sau khi tin tặc đã đánh cắp 35 tỷ Won (khoảng 32 triệu USD).
Khoảng giữa tháng 06/2018, Tesla đã đệ đơn kiện, buộc tội một cựu nhân viên vì đã hack hệ thống của công ty và gửi đi vài gigabyte dữ liệu cho một bên thứ ba chưa biết tên. Vụ kiện dường như có liên quan tới những cáo buộc gần đây của CEO Elon Musk, cho rằng trong công ty đang có hành động phá hoại nội bộ.
Khoảng cuối tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, HPE (Hewlett-Packard Enterprise) sẽ cho lắp đặt chiếc siêu máy tính chạy vi xử lý ARM mạnh nhất từng được chế tạo tại Phòng thí nghiệm quốc gia Sandia vào cuối năm 2018. Máy có tên mã Astra, sẽ được xây dựng dựa trên những chiếc máy chủ Apollo 70 của HPE với 2592 chiếc cho tổng số nhân xử lý đến 145,152 nhân.
Khoảng giữa tháng 06/2018, IGTV đã được Instagram ra mắt tại một sự kiện. Trong khuôn khổ sự kiện, Instagram cũng cho biết dịch vụ đang có 1 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng. Kevin Systrom, CEO Instagram, tuyên bố IGTV được thiết kế để giúp người dùng dễ dàng tìm và xem video trên smartphone, và hãng cũng đã bổ sung thêm một số tính năng mà YouTube không có.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Sprint, nhà khai thác mạng di động lớn thứ tư của Mỹ, đã hợp tác với startup blockchain NXM Labs để đưa ra nền tảng xe hơi kết nối 5G được hỗ trợ bởi công nghệ blockchain.
Giờ đây khi chuẩn bị nghỉ hưu sau một chặng đường dài quan sát những biến động của thế giới công nghệ, tôi nghĩ đây là thời điểm thích hợp để nhìn lại cuộc càn quét của ngành trong suốt quãng thời gian đó, và dự đoán về những điều sẽ xảy tới trong tương lai.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, Samsung sẽ bắt đầu áp dụng chính sách mới từ tháng 07/2018, trùng với thời điểm bắt đầu của luật mới. Các nhân viên văn phòng và các nhà phát triển ứng dụng sẽ có thể làm việc bất cứ lúc nào họ thích, miễn là đảm bảo ở mức trung bình 40 giờ mỗi tuần. Chẳng hạn như một nhân viên thực hiện một dự án lớn đã làm việc trong 60 giờ hai tuần đầu tiên của tháng, sau đó có thể chỉ cần làm việc 20 giờ trong tuần thứ ba và thứ tư.
Việc con người sử dụng nhựa trong suốt nhiều thập kỷ đã làm cho môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng. Các nhà khoa học cho biết, các đại dương đang ngập tràn những hạt vi nhựa – có kích thước từ 5-100nm – và chúng thực sự có thể nhiễm vào các loài sinh vật biển. Còn các loài sinh vật nằm trong chuỗi thức ăn của con người, nên cuối cùng hạt vi nhựa có thể đi vào dạ dày của cơ thể người thông qua việc ăn hải sản, thậm chí là muối biển.
Trong năm 2018, dự kiến trong số ba mẫu iPhone mới Apple ra mắt vào mùa thu, sẽ có một mẫu iPhone màn hình OLED cỡ lớn, lên tới 6.5 inch. Hai mẫu còn lại là phiên bản kế nhiệm của iPhone X với màn hình OLED 5.84 inch và một mẫu iPhone màn hình LCD 6.04 inch.
Khoảng giữa tháng 06/2018, có vẻ như Facebook đã tìm được một nơi mới để bán quảng cáo video: ngay trong Messenger, nơi một số người dùng sẽ bắt đầu thấy quảng cáo video tự động xuất hiện trong hộp thư đến của mình, ngay bên cạnh tin nhắn từ bạn bè và gia đình
Khoảng giữa tháng 06/2018, WHO đã bổ sung chứng rối loạn game vào ấn bản thứ 11 của Phân loại thống kê quốc tế về các loại bệnh – International Classification of Diseases (ICD) – được sử dụng để phân loại các điều kiện sức khỏe. Nhìn chung, ICD cũng tương tự như cẩm nang chẩn đoán và thống kê rối loạn tâm thần (DSM) được xuất bản ở Mỹ, nhưng ICD có phạm vi rộng hơn và được sử dụng trên phạm vi quốc tế.
Khoảng giữa tháng 06/2018, theo một công bố mới được đăng trên tạp chí Nature, Ai của Google có thể dự đoán khi nào một bệnh nhân sẽ chết.