Hôm nay,  
Việt Báo Online

Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc

28/05/201800:00:00(Xem: 362)
Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc
(Hôm Thứ Hai 28/5/2018 là Ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong của Hoa Kỳ. Việt Báo trân trọng đăng Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc của cụ Nguyễn Đình Chiểu, bản dịch của Giáo sư Nguyễn Văn Sâm, để tưởng niệm tất cả những người vì nước hy sinh.)

.

VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC

Nguyễn Đình Chiểu

(Chỉnh đọc theo bản Nôm và Quốc ngữ xưa của Nguyễn Văn Sâm 2013)

.

Hỡi ơi!

.

Súng giặc đất rền; lòng dân trời tỏ.

Mười năm công vỡ ruộng, chưa ắt còn, tên nổi như phao;

Một trận nghĩa đánh Tây, tuy rằng mất, tiếng vang như mõ.

.

Nhớ linh xưa:

Cui cút làm ăn; riêng lo nghèo khó.

Chẳng quen cung ngựa, đâu tới trường nhung;

Chĩn biết ruộng trâu, ở trong làng hộ.

.

Việc cuốc, việc cày, việc bừa, việc cấy, tay vốn quen làm;

Tập khiên, tập súng, tập mác, tập cờ, mắt chưa từng ngó.

Tiếng phong hạc phập phồng hơn mười tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa;

Mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói Mọi như nhà nông ghét cỏ.

Bữa thấy bòng bong che trắng lốp, muốn tới ăn gan;

Ngày xem ống khói chạy đen sì, muốn ra cắn cổ.

Một mối xa thư đồ sộ, há để ai chém rắn đuổi hươu;

Hai vầng nhật nguyệt chói lòa, đâu dung lũ treo dê bán chó.

Nào đợi ai đòi, ai bắt, phen nầy xin ra sức đoạn kình;

Chẳng thèm trốn ngược, trốn xuôi, chuyến nầy nguyện ra uy bộ hổ.

.

Khá thương thay:

Vốn chẳng phải quân cơ, quân vệ, theo dòng ở lính diễn binh;

Chẳng qua là dân ấp, dân lân, mến nghĩa làm quân chiêu mộ.

Mười tám ban võ nghệ, nào đợi tập rèn;

Chín chục trận binh thơ, đâu chờ bày bố.

Ngoài cật có một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu, bầu ngòi;

Trong tay cầm một ngọn tầm vông, chi nài sắm dao tu, nón gõ.

Hỏa hổ đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia;

Gươm đeo dùng bằng lưỡi dao phay, cũng chém đặng thằng quan hai nọ.

Chi nhọc quan quản gióng trống kỳ, trống thúc, đạp rào lướt tới, coi giặc cũng như không;

Nào sợ thằng Tây bắn đạn nhỏ, đạn to, xô cửa xông vào, liều mình như chẳng có.

Kẻ đâm ngang, người chém ngược, làm cho Ma-tà Ma-ní hồn kinh;

Bọn hè trước, lũ ó sau, trối kệ tàu thiếc tàu đồng pháo nổ.

Những lăm lòng nghĩa lâu dùng;

Đâu biết xác phàm vội bỏ.

Một chắc sa trường rằng chữ hạnh, nào hay da ngựa bọc thây;

Trăm năm âm phủ ấy chữ quy, nào đợi gươm hùm treo mộ.

Đoái sông Cần Giuộc, cỏ cây mấy dặm sầu giăng;

Nhìn chợ Trường Bình, già trẻ hai hàng lụy nhỏ.

Chẳng phải án cướp, án gian đày tới, mà làm binh đánh giặc cũng cam tâm;

Vốn không giữ thành, giữ lũy bỏ đi, mà hiệu lực theo quân cho đáng số.

.

Bỡi nghĩ rằng:

Tấc đất ngọn rau ơn chúa, tài bồi cho nước nhà ta;

Bát cơm manh áo của đời, mắc mớ chi ông cha nó.

Vì ai khiến quan quân khó nhọc, ăn tuyết nằm sương;

Vì ai xui đồn lũy tan tành, xiêu mưa ngã gió.

Sống làm chi theo quân t ả đạo, quăng vùa hương, xô bàn độc, thấy lại thêm buồn;

Sống làm chi ở lính Ma tà, chia rượu chát, gặm bánh mì, nghe càng thêm hổ.

Thà thác mà đặng câu địch khái, về theo tổ phụ cũng vinh;

Chẳng thà còn mà chịu chữ hàng Tây, ở với man di rất khổ.

.

Ôi thôi thôi!

Chùa Lão Ngộ năm canh ưng đóng lạnh, tấm lòng son gửi lại bóng trăng rằm;

Đồn Lang Sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ.

Đau đớn bấy! Mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong nhà;

Não nồng thay! Vợ yếu chạy tìm chồng, cơn bóng xế dật dờ trước ngõ.

.

Ôi!

Một trận khói tan;

Ngàn năm tiết rõ.

Binh tướng nó hãy đóng sông Bến Nghé, ai làm cho bốn phía mây đen;

Ông cha ta còn ở đất Đồng Nai, ai cứu đặng một phường con đỏ.

Thác đặng trả nước non rồi nợ, danh thơm đồn sáu tỉnh chúng đều khen;

Thác mà ưng đình miếu để thờ, tiếng hay trải muôn đời ai cũng mến.

Sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc, linh hồn theo giúp cơ binh, muôn kiếp nguyện được trả thù kia;

Sống thờ vua, thác cũng thờ vua, lời dụ dạy đã rành rành, một chữ ấm đủ đền công đó.

Nước mắt anh hùng lau chẳng ráo, thương vì hai chữ thiên dân;

Cây hương nghĩa sĩ thắp thêm thơm, cám bởi một câu vương thổ.

.

Hỡi ôi!Thương thay!

Ai ôi! Thảm thay!.

.

(Dò chỉnh theo bản Quốc ngữ Văn Tế Vong Hồn Mộ Nghĩa, trang 41-43 trong quyển Gia Lễ của Hoàng Tịnh Paulus Của, bản in Sàigòn, 1904 in lại cũng bài nầy trong Ca Trù Thể Cách, 37- 38, bản in Sàigòn, 1909 và bài Tế Nghĩa Sĩ Văn bằng chữ Nôm viết năm Tự Đức thứ hai mươi sáu, tháng ba của Nguyễn Đình Chiểu,  trong tập văn Nôm viết tay chép một số bài văn nổi tiếng của Miền Nam thế kỷ 19, sưu tầm của Nguyễn Văn Sâm.)

Nguyễn Văn Sâm

(Victorville, CA, Sept. 21, 2012)

 

24/06/2018(Xem: 216)
Cái gì cũng lên giá... Vậy là đáng lo ngại. Dân cả nước đều lo ngại. Báo Người Lao Động kể: Giá trứng gà, vịt tăng liên tục trong 2 tháng gần đây và đang đứng ở mức kỷ lục khi giá bán lẻ vượt ngưỡng 26.000 đồng/chục (trứng gà), 33.000 đồng/chục (trứng vịt).
23/06/2018(Xem: 249)
Câu chuyện rất lạ, nhưng vẫn xảy ra hoài: Bản tin VTC kể: Phóng viên bị dọa đánh khi tác nghiệp trong ngày Nhà báo Việt Nam.
22/06/2018(Xem: 247)
Cháy thê thảm, cháy hoài thôi. Có phải vì mùa hè dễ bắt lửa? Hay vì thù nhau, phóng hỏa... Bản tin VietnamNet kể chuyện Hà Nội: Cháy dữ dội ở chợ Sóc Sơn...
21/06/2018(Xem: 386)
Vậy là nổ lớn tại đồn công an. Không biết có phải nội bộ công an quậy phá nhau hay không. Hay là do bàn tay kẻ khác...
20/06/2018(Xem: 259)
Tàu cá Việt Nam vẫn bị Trung Quốc quậy phá…
19/06/2018(Xem: 360)
Vì sao một người cha lại hành hung 2 đứa con nhỏ? Chuyện xảy ra ngay tại Hà Nội. Nhưng không thấy công an can thiệp… Thế là bà ngoại 2 đứa trẻ phải can thiệp.
18/06/2018(Xem: 244)
Tiền đổ vào Hà Nội nhiều hơn, trong khi các đại gia Thái Lan đang muốn kiểm soát kinh tế Việt Nam. Không rõ các đại gia Thái Lan có lệ thuộc mấy anh Trung Quốc hay không.
17/06/2018(Xem: 243)
Truyền thống tại Hoa Kỳ, Ngày Của Cha là một ngày lễ được dùng để tôn vinh những người làm cha, tôn vinh cương vị làm cha, mối quan hệ với người cha và ảnh hưởng của người cha trong xã hội. Ngày này được kỷ niệm vào ngày Chủ nhật thứ ba của tháng 6 tại nhiều quốc gia và có thể rơi vào những ngày khác ở một số nơi khác. Ngày này bổ sung cho Ngày của Mẹ - lễ tôn vinh các bà mẹ.
16/06/2018(Xem: 313)
Hình như người vui nhất trong mùa bóng đá World Cup là Tổng Thống Nga Putin... Bởi vì, banh lăn trên sân cỏ Nga, là Putin hài lòng...
15/06/2018(Xem: 209)
Báo VietToday kể: Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ngãi, trong gần 6 tháng qua có 20 tàu cá với 138 ngư dân ở các địa phương trong tỉnh bị tàu Trung Quốc ngăn cản, khống chế lấy tài sản khi đang khai thác thủy sản tại ngư trường truyền thống vùng biển quần đảo Hoàng Sa.
14/06/2018(Xem: 263)
Nhiều cô giáo quỳ lạy Chủ Tịch một thị trấn Nghệ An để xin đừng đóng cửa lớp mầm non... Y hệt như thời phong kiến.
13/06/2018(Xem: 339)
Các kỳ thi hoa hậu có nên bỏ phần thi bikini hay không? Nếu bỏ thi bikini, sẽ tập trung vào trí tuệ? Nhiều ông không chịu… trong đó có một Thứ Trưởng.
12/06/2018(Xem: 363)
Biểu tình tại hàng chục tỉnh thành để chôáng dự luật đặc khu và an ninh mạng... Sài Gòn cả trăm ngàn người từ các ngã đường biểu tình ôn hòa. Hả Nội vư2ừa biểu tình là cảnh sát bắt hàng chục người. Tại Bình Thuận lực lượng vũ trang CSCĐ cởi quân phục, đầu hàng, leo tường thoát hiểm trước. Và sau đó, có tin 100 người dân Bình Thuận bị bắt giữ. Người dân đã lên tiếng... Đảng Cộng Sản bán nước lộ liễu quá....
11/06/2018(Xem: 413)
Bản tin VTV kể: Sự ô nhiễm tại khu du lịch Bãi Đá Nhảy - một trong những bãi tắm đẹp nhất thuộc huyện Bố Trạch (Quảng Bình) thực sự đã gây nên nhiều bất mãn cho không ít du khách tới đây.
10/06/2018(Xem: 315)
Đất luôn luôn có giá trị bền vững hơn vàng... bởi vậy, đất công sản dễ dàng bị cán bộ băm xẻ. Báo Tiền Phong kể về tình hình Thủ Dầu Một: “Xẻ thịt” đất công viên cho doanh nghiệp kinh doanh...
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 06/2018, một nguồn tin cho biết Apple có kế hoạch ra mắt sản phẩm đế sạc AirPower vào tháng 06/2018, nhưng sau đó phải trì hoãn vì gặp vấn đề quá nhiệt.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, trợ lý ảo Google Assistant sẽ nhận được một bản cập nhật quan trọng, với tính năng Hội thoại liên tục Continued Conversation từng được giới thiệu tại Hội nghị nhà phát triển I/O của công ty vào tháng 05/2018.
Khoảng giữa tháng 06/2018, hơn 60 thành viên GitHub đã cùng ký vào lá thư gửi đến Microsoft, đe dọa sẽ ngừng hoạt động tại GitHub trừ khi Microsoft ngừng cộng tác với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ ICE.
Khi sử dụng đủ nhiều ứng dụng yêu cầu trả phí hàng tháng, việc theo dõi các ứng dụng sẽ trở nên khá khó khăn, thậm chí, nhiều lúc người dùng có thể quên mất rằng mình vẫn đang ghi danh một ứng dụng nào đó không còn cần thiết, dẫn đến tình trạng bị trừ tiền oan hàng tháng.
Kể từ khi Apple phát hành chính thức iOS 11.4 vào cuối tháng 05/2018, liên tục xuất hiện những bài đăng tố cáo iPhone của mình bị hư hỏng camera trên iOS 11.4. Theo các than phiền, lỗi trên iOS 11.4 đã khiến màn hình chụp ảnh trong ứng dụng camera bị đen hoàn toàn, hoặc máy ảnh không thể bắt nét chính xác. Cùng với đó là một số lỗi vặt về luân chuyển giữa chế độ màn hình dọc và xoay ngang màn hình.
Khoảng cuối tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, trường Đại học bang Ohio đang triển khai một chương trình thử nghiệm cho phép sử dụng drone để giám sát tình trạng giao thông từ trên cao, thông tin giao thông cũng sẽ được gửi về trung tâm để phân tích và xử lý.
“Nếu không thể đánh bại họ, hãy gia nhập cùng họ”. Porsche đã làm đúng như vậy.
Khoảng giữa tháng 06/2018, theo một báo cáo mới của Bloomberg New Energy Finance về những thay đổi trong sản xuất điện đến năm 2050, thế giới sẽ sản sinh gần 50% điện năng từ những nguồn năng lượng có thể tái tạo. Cùng với sự tăng lên của điện năng từ năng lượng tái tạo là sự sụt giảm của than đá, khi loại nguyên liệu truyền thống sẽ chỉ chiếm khoảng 11% trong tổng số các nguồn điện năng trên thế giới
Brian Krzanich sẽ rút lui khỏi cả hai chức vụ, vị trí CEO và Hội đồng Quản trị của công ty đã được ông đảm nhiệm trong suốt nửa thập kỷ sau khi được chỉ định vào chức vụ.
Algeria không muốn lặp lại những gì đã diễn ra trong năm 2016. Thời điểm đó, đề thi và cả đáp án đã bị rò rỉ trên Internet cả trước và trong khi kỳ thi diễn ra.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Walt Disney đã nâng mức giá mua lại mảng giải trí của 21st Century Fox Inc. với giá 71 tỷ USD, vượt qua mức giá mà Comcast đưa ra trước đó. Với 71 tỷ USD, đây rõ ràng sẽ là một trong những thương vụ lớn nhất trong ngành truyền thông, đa phương tiện.
Khoảng giữa tháng 06/2018, theo trang TechCrunch đưa tin, nghiên cứu về hệ thống thực tế ảo mới có tên là “Soccer On Your Tabletop”, đã được trình diễn tại Hội nghị Computer Vision and Pattern Recognition tại Salt Lake City, Mỹ. Công nghệ thực tế ảo mới là sản phẩm hợp tác giữa Facebook, Google và Đại học Washington.
Adode là thương hiệu nổi tiếng giới phần mềm chỉnh sửa video và đồ họa với những cái tên tiêu biểu như Adobe photoshop, Adobe After Effects, Adobe Primiere Pro…Khoảng giữa tháng 06/2018, Adode tiếp tục giới thiệu Project Rush.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Bithumb, một trong những sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất ở Hàn Quốc theo khối lượng giao dịch, đang tạm dừng các dịch vụ gửi và rút tài sản sau khi tin tặc đã đánh cắp 35 tỷ Won (khoảng 32 triệu USD).
Khoảng giữa tháng 06/2018, Tesla đã đệ đơn kiện, buộc tội một cựu nhân viên vì đã hack hệ thống của công ty và gửi đi vài gigabyte dữ liệu cho một bên thứ ba chưa biết tên. Vụ kiện dường như có liên quan tới những cáo buộc gần đây của CEO Elon Musk, cho rằng trong công ty đang có hành động phá hoại nội bộ.