Hôm nay,  
Việt Báo Online

Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc

28/05/201800:00:00(Xem: 338)
Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc
(Hôm Thứ Hai 28/5/2018 là Ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong của Hoa Kỳ. Việt Báo trân trọng đăng Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc của cụ Nguyễn Đình Chiểu, bản dịch của Giáo sư Nguyễn Văn Sâm, để tưởng niệm tất cả những người vì nước hy sinh.)

.

VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC

Nguyễn Đình Chiểu

(Chỉnh đọc theo bản Nôm và Quốc ngữ xưa của Nguyễn Văn Sâm 2013)

.

Hỡi ơi!

.

Súng giặc đất rền; lòng dân trời tỏ.

Mười năm công vỡ ruộng, chưa ắt còn, tên nổi như phao;

Một trận nghĩa đánh Tây, tuy rằng mất, tiếng vang như mõ.

.

Nhớ linh xưa:

Cui cút làm ăn; riêng lo nghèo khó.

Chẳng quen cung ngựa, đâu tới trường nhung;

Chĩn biết ruộng trâu, ở trong làng hộ.

.

Việc cuốc, việc cày, việc bừa, việc cấy, tay vốn quen làm;

Tập khiên, tập súng, tập mác, tập cờ, mắt chưa từng ngó.

Tiếng phong hạc phập phồng hơn mười tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa;

Mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói Mọi như nhà nông ghét cỏ.

Bữa thấy bòng bong che trắng lốp, muốn tới ăn gan;

Ngày xem ống khói chạy đen sì, muốn ra cắn cổ.

Một mối xa thư đồ sộ, há để ai chém rắn đuổi hươu;

Hai vầng nhật nguyệt chói lòa, đâu dung lũ treo dê bán chó.

Nào đợi ai đòi, ai bắt, phen nầy xin ra sức đoạn kình;

Chẳng thèm trốn ngược, trốn xuôi, chuyến nầy nguyện ra uy bộ hổ.

.

Khá thương thay:

Vốn chẳng phải quân cơ, quân vệ, theo dòng ở lính diễn binh;

Chẳng qua là dân ấp, dân lân, mến nghĩa làm quân chiêu mộ.

Mười tám ban võ nghệ, nào đợi tập rèn;

Chín chục trận binh thơ, đâu chờ bày bố.

Ngoài cật có một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu, bầu ngòi;

Trong tay cầm một ngọn tầm vông, chi nài sắm dao tu, nón gõ.

Hỏa hổ đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia;

Gươm đeo dùng bằng lưỡi dao phay, cũng chém đặng thằng quan hai nọ.

Chi nhọc quan quản gióng trống kỳ, trống thúc, đạp rào lướt tới, coi giặc cũng như không;

Nào sợ thằng Tây bắn đạn nhỏ, đạn to, xô cửa xông vào, liều mình như chẳng có.

Kẻ đâm ngang, người chém ngược, làm cho Ma-tà Ma-ní hồn kinh;

Bọn hè trước, lũ ó sau, trối kệ tàu thiếc tàu đồng pháo nổ.

Những lăm lòng nghĩa lâu dùng;

Đâu biết xác phàm vội bỏ.

Một chắc sa trường rằng chữ hạnh, nào hay da ngựa bọc thây;

Trăm năm âm phủ ấy chữ quy, nào đợi gươm hùm treo mộ.

Đoái sông Cần Giuộc, cỏ cây mấy dặm sầu giăng;

Nhìn chợ Trường Bình, già trẻ hai hàng lụy nhỏ.

Chẳng phải án cướp, án gian đày tới, mà làm binh đánh giặc cũng cam tâm;

Vốn không giữ thành, giữ lũy bỏ đi, mà hiệu lực theo quân cho đáng số.

.

Bỡi nghĩ rằng:

Tấc đất ngọn rau ơn chúa, tài bồi cho nước nhà ta;

Bát cơm manh áo của đời, mắc mớ chi ông cha nó.

Vì ai khiến quan quân khó nhọc, ăn tuyết nằm sương;

Vì ai xui đồn lũy tan tành, xiêu mưa ngã gió.

Sống làm chi theo quân t ả đạo, quăng vùa hương, xô bàn độc, thấy lại thêm buồn;

Sống làm chi ở lính Ma tà, chia rượu chát, gặm bánh mì, nghe càng thêm hổ.

Thà thác mà đặng câu địch khái, về theo tổ phụ cũng vinh;

Chẳng thà còn mà chịu chữ hàng Tây, ở với man di rất khổ.

.

Ôi thôi thôi!

Chùa Lão Ngộ năm canh ưng đóng lạnh, tấm lòng son gửi lại bóng trăng rằm;

Đồn Lang Sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ.

Đau đớn bấy! Mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong nhà;

Não nồng thay! Vợ yếu chạy tìm chồng, cơn bóng xế dật dờ trước ngõ.

.

Ôi!

Một trận khói tan;

Ngàn năm tiết rõ.

Binh tướng nó hãy đóng sông Bến Nghé, ai làm cho bốn phía mây đen;

Ông cha ta còn ở đất Đồng Nai, ai cứu đặng một phường con đỏ.

Thác đặng trả nước non rồi nợ, danh thơm đồn sáu tỉnh chúng đều khen;

Thác mà ưng đình miếu để thờ, tiếng hay trải muôn đời ai cũng mến.

Sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc, linh hồn theo giúp cơ binh, muôn kiếp nguyện được trả thù kia;

Sống thờ vua, thác cũng thờ vua, lời dụ dạy đã rành rành, một chữ ấm đủ đền công đó.

Nước mắt anh hùng lau chẳng ráo, thương vì hai chữ thiên dân;

Cây hương nghĩa sĩ thắp thêm thơm, cám bởi một câu vương thổ.

.

Hỡi ôi!Thương thay!

Ai ôi! Thảm thay!.

.

(Dò chỉnh theo bản Quốc ngữ Văn Tế Vong Hồn Mộ Nghĩa, trang 41-43 trong quyển Gia Lễ của Hoàng Tịnh Paulus Của, bản in Sàigòn, 1904 in lại cũng bài nầy trong Ca Trù Thể Cách, 37- 38, bản in Sàigòn, 1909 và bài Tế Nghĩa Sĩ Văn bằng chữ Nôm viết năm Tự Đức thứ hai mươi sáu, tháng ba của Nguyễn Đình Chiểu,  trong tập văn Nôm viết tay chép một số bài văn nổi tiếng của Miền Nam thế kỷ 19, sưu tầm của Nguyễn Văn Sâm.)

Nguyễn Văn Sâm

(Victorville, CA, Sept. 21, 2012)

 

18/06/2018(Xem: 76)
Tiền đổ vào Hà Nội nhiều hơn, trong khi các đại gia Thái Lan đang muốn kiểm soát kinh tế Việt Nam. Không rõ các đại gia Thái Lan có lệ thuộc mấy anh Trung Quốc hay không.
17/06/2018(Xem: 162)
Truyền thống tại Hoa Kỳ, Ngày Của Cha là một ngày lễ được dùng để tôn vinh những người làm cha, tôn vinh cương vị làm cha, mối quan hệ với người cha và ảnh hưởng của người cha trong xã hội. Ngày này được kỷ niệm vào ngày Chủ nhật thứ ba của tháng 6 tại nhiều quốc gia và có thể rơi vào những ngày khác ở một số nơi khác. Ngày này bổ sung cho Ngày của Mẹ - lễ tôn vinh các bà mẹ.
16/06/2018(Xem: 231)
Hình như người vui nhất trong mùa bóng đá World Cup là Tổng Thống Nga Putin... Bởi vì, banh lăn trên sân cỏ Nga, là Putin hài lòng...
15/06/2018(Xem: 160)
Báo VietToday kể: Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ngãi, trong gần 6 tháng qua có 20 tàu cá với 138 ngư dân ở các địa phương trong tỉnh bị tàu Trung Quốc ngăn cản, khống chế lấy tài sản khi đang khai thác thủy sản tại ngư trường truyền thống vùng biển quần đảo Hoàng Sa.
14/06/2018(Xem: 223)
Nhiều cô giáo quỳ lạy Chủ Tịch một thị trấn Nghệ An để xin đừng đóng cửa lớp mầm non... Y hệt như thời phong kiến.
13/06/2018(Xem: 287)
Các kỳ thi hoa hậu có nên bỏ phần thi bikini hay không? Nếu bỏ thi bikini, sẽ tập trung vào trí tuệ? Nhiều ông không chịu… trong đó có một Thứ Trưởng.
12/06/2018(Xem: 308)
Biểu tình tại hàng chục tỉnh thành để chôáng dự luật đặc khu và an ninh mạng... Sài Gòn cả trăm ngàn người từ các ngã đường biểu tình ôn hòa. Hả Nội vư2ừa biểu tình là cảnh sát bắt hàng chục người. Tại Bình Thuận lực lượng vũ trang CSCĐ cởi quân phục, đầu hàng, leo tường thoát hiểm trước. Và sau đó, có tin 100 người dân Bình Thuận bị bắt giữ. Người dân đã lên tiếng... Đảng Cộng Sản bán nước lộ liễu quá....
11/06/2018(Xem: 361)
Bản tin VTV kể: Sự ô nhiễm tại khu du lịch Bãi Đá Nhảy - một trong những bãi tắm đẹp nhất thuộc huyện Bố Trạch (Quảng Bình) thực sự đã gây nên nhiều bất mãn cho không ít du khách tới đây.
10/06/2018(Xem: 276)
Đất luôn luôn có giá trị bền vững hơn vàng... bởi vậy, đất công sản dễ dàng bị cán bộ băm xẻ. Báo Tiền Phong kể về tình hình Thủ Dầu Một: “Xẻ thịt” đất công viên cho doanh nghiệp kinh doanh...
09/06/2018(Xem: 437)
Tuổi trẻ ngông cuồng chơi dại... thế là tông xe. Báo Người Đưa Tin kể: Nằm dài trên xe máy, thanh niên tử vong sau khi tông vào đuôi xe tải...
08/06/2018(Xem: 341)
Vậy là chính thức có bản quyền xem World Cup 2018... Tức là, dân Việt Nam mình có thể xem truyền hình các trâän đấu bóng đá tuyệt vời nhất mỗi vài năm.
07/06/2018(Xem: 294)
Không nên thông qua Luật Đặc Khu... Bởi vì, như thế sẽ mất nước, khi tư bản đỏ Trung Quốc bơm tiền mua đất VN tới 99 năm -- cũng là sẽ ở luôn, chớ mong gì họ trả đất sau một thế kỷ...
06/06/2018(Xem: 284)
Xuất siêu, xuất siêu… Nghĩa là xuất cảng nhiều hơn nhập cảng… Bản tin VietnamPlus ghi rằng xuất cảng hàng hóa của Việt Nam tiếp tục giữ đà tăng trưởng cao trong tháng Năm và 5 tháng đầu năm 2018. Kết quả này đã đóng góp tích cực vào việc duy trì xuất siêu, hướng tới cán cân thương mại bền vững.
05/06/2018(Xem: 298)
Chuyện đau lòng: em bé chết đuối trong khi mẹ sơ xuất... Lẽ ra, bể bơi cần có người quan sát thường trực 24 giờ. Bản tin VTC News ghi rằng: Mẹ đang nói chuyện với thầy giáo, bé 5 tuổi nhảy xuống bể bơi chết thương tâm...
04/06/2018(Xem: 325)
Luôn luôn là những bản tin bất tường? Mới biết, cuộc đời vui ít, buồn nhiều... Báo Thanh Niên kể: Nhiều lần cá chết trên sông ở H.Đầm Dơi nhưng không thu được mẫu vật... Theo báo cáo của UBND H.Đầm Dơi (Cà Mau) từ năm 2016 đến nay có nhiều đợt cá chết xuất hiện trên sông nhưng không lấy được mẫu.
Tin công nghệ
Khi đang lái xe, sẽ có nhiều trường hợp phiền nhiễu bất khả kháng cản trở như một người đi bộ không tuân thủ đèn giao thông và lao qua đường bất ngờ. Trong những trường hợp bất ngờ, đa số các xe tự lái sẽ không thể kịp phản ứng.
Khi công nghệ sạc không dây mới xuất hiện, nó có nhiều giới hạn, nhưng những vấn đề như cần phải đặt máy chính xác vào một điểm nào đó, hay tốc độ sạc cực kỳ chậm... đã dần được khắc phục theo thời gian.
Nhờ vào tính năng thông báo, các ứng dụng email trên di động đang giúp tăng đáng kể năng suất làm việc của người dùng. Nhưng khi có quá nhiều thông báo email xuất hiện trên thiết bị, nó lại trở thành yếu tố làm phân tán sự chú ý và có thể làm giảm năng suất làm việc, ngay cả khi người dùng đã cài đặt bộ lọc thư rác.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, Nhật Bản đã bổ sung thêm các nhà sản xuất xe hơi như Toyota Motor, Nissan Motor, và Honda Motor vào cuộc đua nhằm tạo nên các công nghệ cốt lõi cho pin Lithium Ion thể rắn – một giải pháp thay thế an toàn hơn và mạnh mẽ hơn cho loại pin hiện đang được dùng trong các xe chạy điện.
Khoảng giữa tháng 06/2018, LG CNS, công ty con của LG, đã được lựa chọn cẩn thận bởi Công ty in và đúc tiền Hàn Quốc để thiết lập nền tảng blockchain cho khu vực công để cung cấp một số dịch vụ bao gồm phát hành mã token cộng đồng cho công chúng.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Apple đã ký hợp đồng có trị giá ước tính đến 1 tỷ USD với người dẫn chương trình nổi tiếng thế giới Oprah Winfrey. Theo các thông tin, hợp đồng sẽ kéo dài trong nhiều năm và hai bên sẽ tạo nên các chương trình độc đáo và hấp dẫn, tận dụng khả năng kết nối tuyệt vời của Oprah với khán giả trên khắp thế giới.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, Samsung Electronics đã bị yêu cầu phải nộp phạt 400 triệu USD, sau khi tòa án liên bang tại Texas phán quyết hãng đã vi phạm bằng sáng chế của một trường Đại học ở Hàn Quốc.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, Walmart đã được cấp bằng sáng chế cho việc phát triển lưới điện sử dụng bitcoin hoặc đồng tiền kỹ thuật số khác để thanh toán, theo đơn ghi danh sáng chế được công bố bởi Cơ quan Sáng chế và Thương hiệu Hoa Kỳ USPTO.
Chiếc điện thoại của bạn khá tốt, nhưng liệu nó đã tốt hết mức có thể chưa? Hiển nhiên, bạn có thể đang dùng dữ liệu di động 4G nhanh đến nỗi có thể tải một bộ phim chất lượng HD trong vòng chưa đầy 1 giờ. Nhưng, các nhà mạng lớn đã quyết định rằng người dùng cần một thứ gì đó lớn hơn, nhanh hơn, nhạy hơn và họ đang tiến rất gần đến mục tiêu mới.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một nghiên cứu đăng tải trên The Economist cho thấy, vận động viên thường thi đấu tồi tệ hơn sau những chuyến bay kéo dài nhiều giờ liền
Khoảng giữa tháng 06/2018, 3 nước Mỹ, Canada và Mexico đã đánh bại Ma rốc trong cuộc đua giành quyền làm chủ nhà World Cup 2026, cũng là mùa World Cup đầu tiên có 48 đội thi đấu. Cụ thể, Liên minh Bắc Mỹ có 134 phiếu bầu, bỏ xa Ma rốc với chỉ 65 phiếu.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một nghiên cứu được đăng trên trang Nature đã chỉ ra rằng, hiện đã có tới 3 nghìn tỷ tấn băng tan từ Nam Cực suốt từ năm 1992 tới 2018. Đây thực sự là một con số khổng lồ và không tưởng, cho thấy tác hại nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.
Khoảng giữa tháng 06/2018, sau 2 ngày Tòa án Liên bang đưa ra quyết định phê duyệt thương vụ sáp nhập của AT&T và Time Warner, bất chấp sự phản đối của Bộ Tư pháp, thỏa thuận trị giá 85 tỷ USD đã chính thức được hoàn tất. Thỏa thuận mới sẽ giúp nhà mạng AT&T trở thành tập đoàn truyền thông khổng lồ, một thế lực mới vô cùng lớn mạnh.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Boring Company, công ty được Elon Musk điều hành, đã được thành phố Chicago lựa chọn để triển khai hệ thống xe điện chạy dưới lòng đất, được gọi là skate. Những chiếc xe điện sẽ chở tối đa 16 người, được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ sân bay O’Hare đến trung tâm thành phố Chicago từ 1 giờs xuống còn 12 phút với tốc độ di chuyển trung bình khoảng 160 km/h.
Dù đã lên tiếng phủ nhận, cho biết đang không phát triển phần mềm có khả năng theo dõi chuyển động mắt của người dùng, nhưng Facebook đã sở hữu ít nhất hai bằng sáng chế, có tiêu đề “Hiệu chuẩn theo dõi mắt” và “Kỹ thuật theo dõi cảm xúc và phân phối nội dung”