Hôm nay,  
Việt Báo Online

Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc

28/05/201800:00:00(Xem: 484)
Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc
(Hôm Thứ Hai 28/5/2018 là Ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong của Hoa Kỳ. Việt Báo trân trọng đăng Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc của cụ Nguyễn Đình Chiểu, bản dịch của Giáo sư Nguyễn Văn Sâm, để tưởng niệm tất cả những người vì nước hy sinh.)

.

VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC

Nguyễn Đình Chiểu

(Chỉnh đọc theo bản Nôm và Quốc ngữ xưa của Nguyễn Văn Sâm 2013)

.

Hỡi ơi!

.

Súng giặc đất rền; lòng dân trời tỏ.

Mười năm công vỡ ruộng, chưa ắt còn, tên nổi như phao;

Một trận nghĩa đánh Tây, tuy rằng mất, tiếng vang như mõ.

.

Nhớ linh xưa:

Cui cút làm ăn; riêng lo nghèo khó.

Chẳng quen cung ngựa, đâu tới trường nhung;

Chĩn biết ruộng trâu, ở trong làng hộ.

.

Việc cuốc, việc cày, việc bừa, việc cấy, tay vốn quen làm;

Tập khiên, tập súng, tập mác, tập cờ, mắt chưa từng ngó.

Tiếng phong hạc phập phồng hơn mười tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa;

Mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói Mọi như nhà nông ghét cỏ.

Bữa thấy bòng bong che trắng lốp, muốn tới ăn gan;

Ngày xem ống khói chạy đen sì, muốn ra cắn cổ.

Một mối xa thư đồ sộ, há để ai chém rắn đuổi hươu;

Hai vầng nhật nguyệt chói lòa, đâu dung lũ treo dê bán chó.

Nào đợi ai đòi, ai bắt, phen nầy xin ra sức đoạn kình;

Chẳng thèm trốn ngược, trốn xuôi, chuyến nầy nguyện ra uy bộ hổ.

.

Khá thương thay:

Vốn chẳng phải quân cơ, quân vệ, theo dòng ở lính diễn binh;

Chẳng qua là dân ấp, dân lân, mến nghĩa làm quân chiêu mộ.

Mười tám ban võ nghệ, nào đợi tập rèn;

Chín chục trận binh thơ, đâu chờ bày bố.

Ngoài cật có một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu, bầu ngòi;

Trong tay cầm một ngọn tầm vông, chi nài sắm dao tu, nón gõ.

Hỏa hổ đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia;

Gươm đeo dùng bằng lưỡi dao phay, cũng chém đặng thằng quan hai nọ.

Chi nhọc quan quản gióng trống kỳ, trống thúc, đạp rào lướt tới, coi giặc cũng như không;

Nào sợ thằng Tây bắn đạn nhỏ, đạn to, xô cửa xông vào, liều mình như chẳng có.

Kẻ đâm ngang, người chém ngược, làm cho Ma-tà Ma-ní hồn kinh;

Bọn hè trước, lũ ó sau, trối kệ tàu thiếc tàu đồng pháo nổ.

Những lăm lòng nghĩa lâu dùng;

Đâu biết xác phàm vội bỏ.

Một chắc sa trường rằng chữ hạnh, nào hay da ngựa bọc thây;

Trăm năm âm phủ ấy chữ quy, nào đợi gươm hùm treo mộ.

Đoái sông Cần Giuộc, cỏ cây mấy dặm sầu giăng;

Nhìn chợ Trường Bình, già trẻ hai hàng lụy nhỏ.

Chẳng phải án cướp, án gian đày tới, mà làm binh đánh giặc cũng cam tâm;

Vốn không giữ thành, giữ lũy bỏ đi, mà hiệu lực theo quân cho đáng số.

.

Bỡi nghĩ rằng:

Tấc đất ngọn rau ơn chúa, tài bồi cho nước nhà ta;

Bát cơm manh áo của đời, mắc mớ chi ông cha nó.

Vì ai khiến quan quân khó nhọc, ăn tuyết nằm sương;

Vì ai xui đồn lũy tan tành, xiêu mưa ngã gió.

Sống làm chi theo quân t ả đạo, quăng vùa hương, xô bàn độc, thấy lại thêm buồn;

Sống làm chi ở lính Ma tà, chia rượu chát, gặm bánh mì, nghe càng thêm hổ.

Thà thác mà đặng câu địch khái, về theo tổ phụ cũng vinh;

Chẳng thà còn mà chịu chữ hàng Tây, ở với man di rất khổ.

.

Ôi thôi thôi!

Chùa Lão Ngộ năm canh ưng đóng lạnh, tấm lòng son gửi lại bóng trăng rằm;

Đồn Lang Sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ.

Đau đớn bấy! Mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong nhà;

Não nồng thay! Vợ yếu chạy tìm chồng, cơn bóng xế dật dờ trước ngõ.

.

Ôi!

Một trận khói tan;

Ngàn năm tiết rõ.

Binh tướng nó hãy đóng sông Bến Nghé, ai làm cho bốn phía mây đen;

Ông cha ta còn ở đất Đồng Nai, ai cứu đặng một phường con đỏ.

Thác đặng trả nước non rồi nợ, danh thơm đồn sáu tỉnh chúng đều khen;

Thác mà ưng đình miếu để thờ, tiếng hay trải muôn đời ai cũng mến.

Sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc, linh hồn theo giúp cơ binh, muôn kiếp nguyện được trả thù kia;

Sống thờ vua, thác cũng thờ vua, lời dụ dạy đã rành rành, một chữ ấm đủ đền công đó.

Nước mắt anh hùng lau chẳng ráo, thương vì hai chữ thiên dân;

Cây hương nghĩa sĩ thắp thêm thơm, cám bởi một câu vương thổ.

.

Hỡi ôi!Thương thay!

Ai ôi! Thảm thay!.

.

(Dò chỉnh theo bản Quốc ngữ Văn Tế Vong Hồn Mộ Nghĩa, trang 41-43 trong quyển Gia Lễ của Hoàng Tịnh Paulus Của, bản in Sàigòn, 1904 in lại cũng bài nầy trong Ca Trù Thể Cách, 37- 38, bản in Sàigòn, 1909 và bài Tế Nghĩa Sĩ Văn bằng chữ Nôm viết năm Tự Đức thứ hai mươi sáu, tháng ba của Nguyễn Đình Chiểu,  trong tập văn Nôm viết tay chép một số bài văn nổi tiếng của Miền Nam thế kỷ 19, sưu tầm của Nguyễn Văn Sâm.)

Nguyễn Văn Sâm

(Victorville, CA, Sept. 21, 2012)

 

18/11/2018(Xem: 194)
Có vẻ như làng taxi Việt Nam khó thở... Báo Lao Động kể về tình hình: Thừa nhận không cạnh tranh được Grab, doanh nghiệp Việt rút lui khỏi Vinataxi. Tracodi đã quyết định thoái toàn bộ vốn tại liên doanh Vinataxi và chính thức rút khỏi ngành taxi.
17/11/2018(Xem: 168)
Trong khi hàng chục ngư dân Việt Nam trong nhà giam than trời, đội tuyển túc cầu Việt Nam đá thắng đội tuyển Malaysia 2-0 trong giải AFF.
16/11/2018(Xem: 241)
Khi các quan chức xây xong biệt phủ, hễ bị kể tội tham nhũng, sẽ xin quy chế tù tại gia... tuyệt vời tiện nghi.
15/11/2018(Xem: 370)
Hưng Yên nổi tiếng với đặc sản nào? Giò bì phố Xuôi, gà Đông Tảo, nhãn lồng, tương Bần… vâng. Bây giờ có thêm đặc sản: thạc sĩ chui.
14/11/2018(Xem: 280)
Dân số Sài Gòn là bao nhiêu? Mõi năm tăng bao nhiêu? Bản tin VOV ghi lời Ông Lê Thanh Liêm, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP SG, Trưởng Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở của thành phố cho biết, TP SG hiện là địa phương đông dân nhất cả nước, với khoảng 8,7 triệu người.
13/11/2018(Xem: 469)
Hãy hình dung rằng quan chức nói ngọng... và trong khi nói tiếng Anh với quan khách quốc tế, giả sử quan chức biết tiếng Anh chút đỉnh, thế là cứ Yes với “Lo” loạn xà ngầu... Mỹ nghe cũng nhức đầu.
12/11/2018(Xem: 305)
Giáo dục lúc nào cũng có chuyện nhức nhối... Có nên đổi tên cấp tiểu học thành cấp 1, và vân vân.,.. hay không?
11/11/2018(Xem: 498)
Chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc dẫn tới đâu? Coi bộ sẽ kéo dài nhiều năm cũng chưa xong,,,
10/11/2018(Xem: 419)
Vậy là nhập hộ khẩu Sài Gòn sẽ có tiêu chuẩn cụ thể hơn, và điều kiện dễ hơn. Báo Tuổi Trẻ kể: Thống nhất tiêu chuẩn về diện tích nhà ở bình quân tối thiểu để đăng ký hộ khẩu thường trú vào nhà do mượn, thuê, ở nhờ trên địa bàn TP.SG là 20m2/người.
09/11/2018(Xem: 341)
Nói ngọng, nói ngọng, nói ngọng... là chuyện có thể sửa được. Vì đó là thói quen tập nhiễm ở địa phương, khi trẻ em lớn lên và học nói theo người lớn. Vấn đề là, phải sửa ngay từ thời rất nhỏ...
08/11/2018(Xem: 471)
Những người có tài một chút thường ngó cao hơn chỗ họ đứng… và đôi khi ngó cao, lại dễ té.
07/11/2018(Xem: 355)
Báo Gia Đình Mới kể chuyện Bắc Giang: Đại diện Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang cho biết, nhóm trẻ Vân Vũ 2 đã ngừng hoạt động do chưa được cấp phép, giáo viên liên quan đến sự việc cũng tạm nghỉ việc.
06/11/2018(Xem: 386)
Câu chuyện xảy ra ở Đà Nẵng... Chính quyền đòi một ngôi chùa phải di tản... Bản tin RFA ghi nhận về chuyện “Dẹp chùa An Cư: Mục đích chính để triệt hạ cơ sở của Giáo hội Việt Nam Thống Nhất”...
05/11/2018(Xem: 295)
Thành phố Hội An quá tải... Đông vô số kể... Chật chội kể gì... Báo Dân Trí kể: TP Hội An hiện có 92 ngàn dân nhưng mỗi năm đón trên 4 triệu du khách trong và ngoài nước. Du khách ngày càng đông nhưng hạ tầng đô thị, cơ sở đón tiếp, dịch vụ cho du khách… chưa phát triển tương xứng nên đô thị cổ Hội An trở nên quá tải…
04/11/2018(Xem: 267)
Vậy là Việt Nam sẽ gia nhập thêm một hiệp ước thương mại... Báo Dân Việt kể: Theo báo cáo thuyết minh của Chính phủ, 11 nước tham gia CPTPP có quy mô dân số 502,2 triệu người, chiếm 6,7% dân số thế giới, quy mô GDP chiếm 13,5% GDP toàn cầu, tổng kim ngạch thương mại 10.000 tỷ USD.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 11/2018, trước vấn nạn sử dụng thuốc lá điện tử tràn lan của trẻ vị thành niên, và thuốc lá truyền thống vẫn đang là nguyên nhân hàng đầu gây ra những tử vong có thể phòng ngừa, Scott Gottlieb, Ủy viên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm FDA cho biết, cơ quan chính phủ đang lên kế hoạch ban hành hai động thái chính thức:
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học từ Đại học New York đã sử dụng một mạng nơ ron nhân tạo có tên là "DeepMasterPrints" để mô phỏng một trong năm dấu vân tay trong một hệ thống sinh trắc học có tỷ lệ sai lệch 1/1000.
Với mong muốn trở thành dịch vụ lưu trữ hình ảnh phổ biết nhất, khoảng giữa tháng 11/2018, nhà phát triển ứng dụng Google Photos đã phát hành công cụ mới có tên là PhotoScan. Đây là một giải pháp hoàn hảo, giúp biến những bức tranh quý giá thành các bản sao kỹ thuật số cực kỳ dễ dàng.
Chủ nhật tuần thứ 2 của tháng 11/2018, khi Mặt Trăng đang còn là Trăng non, phần lưỡi liềm chứa ánh sáng treo nghiêng lơ lửng gần chân trời phía tây lúc hoàng hôn. Với ánh đất (sự chiếu sáng phần tối của mặt trăng do ánh sáng từ đất ánh lên) mạnh, được kết hợp thêm bởi Sao Thổ tỏa sáng trên bầu trời đêm buổi sớm, cho ra kết quả là hình ảnh tuyệt đẹp có thể nhìn thấy bằng mắt thường đối với những người leo núi.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trong động thái nhằm củng cố dịch vụ tài chính ở Đông Nam Á, Grab ra mắt tính năng chuyển tiền xuyên biên giới thuộc Grab Financial. Sản phẩm sẽ chính thức phát hành vào đầu năm 2019
Khoảng giữa tháng 11/2018, người ta đã phát hiện một hố thiên thạch khổng lồ nằm dưới thảm băng dày 800 mét tại Greenland. Hố sâu hiện ra cho thấy 12,000 năm trước, một tảng thiên thạch cấu tạo từ sắt đã đâm xuống với tốc độ 19 km/s.
Một lần nữa, những bảo bối trong bộ truyện Doraemon cho thấy những dự báo về công nghệ đi trước thời đại. Trong một tập truyện ngắn, chú mèo máyDoraemon đã trình diễn khả năng gom ánh sáng Mặt Trời lại thành các viên đá, có thể dùng để chiếu sáng hoặc sưởi ấm bất cứ khi nào cần thiết. Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học đã biến điều đó thành sự thực, dù nó hơi khác một chút so với trong truyện.
Sẽ có khá nhiều người cảm thấy nực cười khi một vị lãnh đạo cao cấp của một chính phủ và thậm chí còn phụ trách về an ninh mạng lại không có chút kiến thức nào về máy tính. Tuy nhiên, đây không phải là trò đùa, vị bộ trưởng mới được chỉ định của chính phủ Nhật Bản – ông Yoshitaka Sakurada, 68 tuổi – được giao trọng trách đứng đầu văn phòng phụ trách an ninh mạng của chính phủ dù ông chưa từng sử dụng một chiếc máy tính nào.
Khoảng giữa tháng 11/2018, đại diện Sony bất ngờ cho biết hãng sẽ không tham gia hội chợ E3 Electronic Entertainment Expo 2019, hội chợ game được coi là lớn nhất thế giới hiện nay. Một trong những lý do chủ yếu là trong năm 2019 nhiều khả năng 4 tựa game độc quyền cuối cùng trên PS4 sẽ đồng loạt ra mắt. Days Gone đã có ngày phát hành chính thức là 26/04/2019. Ba tựa game còn lại là Ghost of Tsushima, Death Stranding và The Last of Us Part 2 đều chưa có ngày phát hành.
Có lẽ việc Elon Musk và SpaceX thống trị lĩnh vực tên lửa tái sử dụng sẽ không kéo dài lâu, nếu Nga làm được những gì họ vừa tuyên bố
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo một nghiên cứu mới dược đăng tải trên Nature, các nhà khoa học vừa phát hiện ra một Siêu Trái Đất đang quay quanh Sao Barnard, một ngôi sao lùn đỏ cách Trái Đất chỉ 6 năm ánh sáng.
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học ước tính, tầng ozon ở Bắc Bán Cầu sẽ hồi phục trở lại trong hơn một thập kỷ tới, và sau khoảng 30 năm tiếp theo, tầng ozon ở Nam Bán Cầu sẽ trở lại nguyên vẹn.
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo trang Reuters, Đức đang xem xét một lệnh cấm các nhà mạng sử dụng thiết bị phần cứng về mạng và viễn thông của hai hãng Huawei và ZTE khi triển khai mạng 5G.
Sao chổi có chu kỳ ngắn hạn 46P / Wirtanen hiện là sao chổi sáng nhất trên bầu trời đêm, nhưng rất mờ nhạt nếu nhìn thấy bằng mắt thường. Từ bầu trời tăm tối, nó chỉ có thể trở thành “có thể thấy được bằng mắt thường”, khi quỹ đạo vòng lặp dài 5.4 năm mang nó mang tới gần Trái Đất và Mặt Trời nhất vào giữa tháng 12
Khoảng giữa tháng 11/2018, đợt tấn công mới trên Twitter nhắm vào một loạt tài khoản Twitter chính thức của các hệ thống bán lẻ lớn như Target hay The Body Shop. Các tài khoản sau khi bị chiếm quyền đều đăng một tweet hứa tặng tới hàng nghìn Bitcoin (BTC), cùng với đó là đường dẫn tới một trang web. Trang web là một trang thanh toán bằng Bitcoin. Ở hình thức lừa đảo dạng này, người dùng được yêu cầu phải thanh toán mức phí 0.1 - 2 BTC để được nhận lại 1 - 20 BTC.