Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đọc Thơ Trần Yên Hòa: Hơn Năm Mươi Lăm Năm Thơ

26/05/201806:44:05(Xem: 2587)
tran-yen-hoa-hon-nam-muoi-lam-nam-1
Bìa tập thơ.

Đọc Thơ Trần Yên Hòa: 
Hơn Năm Mươi Lăm Năm Thơ

 

Phan Tấn Hải

 

Nhà thơ Trần Yên Hòa vừa phát hành thi tuyển “Trần Yên Hòa: Hơn Năm Mươi Lăm Năm Thơ”… Đó là một tuyển tập gói trọn một đời thơ, cũng là nơi mang rất nhiều tình tự với quê nhà, với những khung trời kỷ niệm tình ca. 

 

Đó là một tập thơ, khi bạn mở ra đọc vài trang, sẽ thấy như bị lôi cuốn đi mãi theo dòng ngôn ngữ. Bởi vì, thơ Trần Yên Hòa có nơi không còn là chữ, mà đã là cái gì rất gần gũi với chính bạn. Tuyển tập thơ của anh không chỉ là dấu mốc sáng tạo thi ca Trần Yên Hòa, mà cũng là một tấm gương soi mặt hồn thơ cho một một thế hệ, những người sinh ra và trưởng thành trong một cuộc nội chiến, và đã đào tỵ vào thơ như một thế giới hòa bình bay bổng riêng.

 

Khi mở ra các trang sách Trần Yên Hòa, tôi tự thấy chính hồn mình hiện ra lơ  lửng giữa những dòng thơ của anh. Sức mạnh thi ca của Trần Yên Hòa là, qua thơ, anh hòa nhập với tình tự của hồn nước, với dòng chảy ngôn ngữ của dân tộc. Hãy hình dung thơ như một dòng sông đón nhận trăm suối trôi vào. Thơ Trần Yên Hòa là một dòng sông, nơi đó tôi đứng nhìn thấy cả chân dung dân tộc, có hình tôi, hình anh, hình ảnh cả một dòng chảy dân tộc. Của những năm khốn khó, gian nan, và thơ mộng.

 

Hãy đọc trích đoạn bài “Tự Tình cùng Đất Nước” (trang 63-67), Trần Yên Hòa viết:

 

Những tháng ngày tôi còn nhỏ xíu

Ôm tập vở nhàu theo bạn bè đến lớp

Nước mắt chảy quanh sợ sệt đủ điều

Đất nước quanh tôi là cô giáo nhỏ

Dạy tôi i tờ và đọc ca dao

...

Tôi lớn lên với tình yêu của Mẹ

Tình yêu của Em

Những ngày đầu tiên rộn rã

Đâu đâu cũng nghe tiếng chim ca

Đâu đâu cũng là mật ngọt

(những mật đắng sau này

Em làm sao thấu được)

...

Đất của ta

Và Nước của ta

Không bao giờ mất được.

.

Tình yêu với Trần Yên Hòa đôi khi có vẻ như định mệnh. Có gì rất mực tiền kiếp hiện ra, khi nhà thơ gặp nàng. Như trong bài “Nguyên đán, em và tôi” (trang 168), Trần Yên Hòa làm thơ, không chỉ nói về ngày Tết Nguyên Đán, nhưng chính hình ảnh em hiện ra trước mắt mới thực là ngày khởi  đầu xuân:

 

Tình tôi em chắc mới vừa nguyên đán

Em thắm tươi má đỏ với môi hường

Em thắm tươi nào quần là áo lượt

Ta nắm tay từ nguyên thủy thơm hương…

Ta đã có bài thơ chưa ráo mực

Viết về ta và em nhỏ mộng mơ

Ta đặt cho em tên là nguyên đán

Là trắng ngần, thơm phức, một trời thơ...

.

Cũng có một lúc, nhà thơ Trần Yên Hòa nhìn thấy giai nhân tuyệt sắc thực sự là một ni sư ẩn giữa chợ, và do vậy chàng bày tỏ ước nguyện hiện thân làm tỳ kheo để ôm bình bát khất thực tình em… Bài thơ "Ta, tì kheo, khất thực em, chút tình" (trang 274) viết như sau:

.

Vào chùa học Quán Thế Âm

Học kinh Bát Nhã học Thiền lãng quên

Học Kim Cang Tứ Diệu Ân

Mà không sao trọn căn phần duyên do

Ta đi tìm hủy tìm hoài

Em ni sư ẩn trong hồn thế gian.

Ta làm một kẻ hỗn mang

Đậu trên cành trúc bay sang áo người

Em ni sư ban nụ cười

Làm ta quýnh quáng rã rời tứ chi

Đành làm một kẻ tình si

Thổi cây sáo trúc độ trì ta chưa?

Rồi ta làm Phật tì kheo

Tay ôm bình bát xin theo chút tình

Dẫu em bỏ quán vô đình

Ta, tì kheo, khất thực tình của em

Ta đang sống giữa mê quên

Ta, tì kheo, khất thực em, chút tình.

.

  Đôi khi, nhà thơ tự thấy trước mắt chỉ là hình ảnh nàng, nơi đó chính vì nàng đã hóa thân vào ánh trăng rằm, và ánh sáng của nàng làm cho đời chàng thoát kiếp bóng tối.

 

Như trong bài thơ "Môi Mắt Tình" (trang 289-292)  Trần Yên Hòa viết, trích:

 

...Em như ánh trăng rằm

Soi đời anh tăm tối

Em như ánh sao xa

Cho đời anh sống lại

...

Những dấu vết trăm năm

Anh dang tay tìm kiếm

Một mùa xuân bắt đầu

Trong cuộc đời dâu biển

.

Hai chúng mình yêu nhau

Như đôi sam quấn quít

Lòng anh là trẻ nít

Lòng em là vàng thau

.

Dù có sến đến đâu

Anh cũng không cần biết

Anh mãi nói yêu em

Với một lòng tha thiết...

.

Nhà thơ Trần Yên Hòa tâm sự về tuyển tập thơ này, nơi trang 7-15, về cơ duyên của “hơn năm mươi lăm năm thơ” trích như sau:

 

“Tôi không nhớ rõ tôi yêu thơ từ khi nào. Có thể khoảng 10, 11 tuổi cũng nên. Đó là thời gian tôi học lớp nhì, lớp nhất trường tiểu học Kỳ Mỹ, Tam Kỳ, Quảng Nam.

 

Tuổi con nít mà, tôi thích nghe những điệu hò dân dã của quê mình, đó là môn "hát nhơn ngãi". Lối hát và lời hát này là của các nam thanh nữ tú quê tôi tự đặt ra, những chàng trai quê, những cô gái quê, đi cấy, đi gặt lúa, hay đi đập lúa trong những đêm sáng trăng, trời trong xanh vằng vặc. Những câu hát huê tình, chọc ghẹo nhau (tán) nhau  giữa nam nữ. Nhiều câu đối đáp, thật hay, thường là bằng thơ lục bát hay 7 chữ, có khi là một câu dài tự do. Đối đáp để trả lời bên kia làm sao cho vừa hay, vừa thật tài tình,....để đối phương cảm động, xao xuyến tâm hồn. Nhờ thế mà có nhiều cặp sau này thành vợ thành chồng. Chữ Nhơn Ngãi này ai đặt ra nghe thấm thía quá.

 

Từ những câu hát đó, kèm theo, cha tôi, người cũng mê thơ. Ông có làm thơ đường, thơ thất ngôn bát cú, hay họa lại với các ông chú, ông bác trong làng xóm. Hay mẹ tôi, thường hát ru tôi bằng những câu ca dao thắm đượm mùi vị quê hương, tình yêu trai gái, nên tôi thấm sâu vào lòng những âm thanh ấy, để mà sau này tôi yêu thơ và làm thơ, cũng nên.

 

Lại một người nữa là chị Khiêm tôi, người chị đầu duy nhất, chị cũng mang trong lòng một "bụng" thơ. Ngày còn nhỏ, trong những buổi trưa hè, hay trong những đêm trăng sáng, chị thường nằm trên võng hay ngâm nga những bài thơ, đoạn thơ, trong tác phẩm như "Đồi Thông Hai Mộ" (không biết tác giả là ai). Tác phẩm này có từ đâu, mà chị hai tôi đã chép tay lại, thành một tập…”(ngưng trích)

 

Với cơ duyên như thế, tất nhiên là Trần Yên Hòa trở thành nhà thơ. Bạn đừng nên hỏi vì sao chàng mê thơ, vì hàng ngày khi còn là một cậu bé đã được nuôi lớn bằng các dòng thơ Đường của cha, bằng lời  hát ru của mẹ, bằng giọng ngâm thơ bên võng của chị…

 

Và cũng đặc biệt và ngọt ngào, tình thơ của chàng được nuôi lớn bằng hình ảnh cô gái Tam Kỳ, cùng lớn lên theo những vồng khoai, như Trần Yên Hòa kể qua bài thơ "Gởi Cô Gái Tam Kỳ, Đất Khổ" (trang 94-96), trích đoạn:

.

Em lớn lên theo những vồng khoai

vồng khoai lang chảy dài cồn cát

cái nóng se khô, cơn mưa dứt hạt

em le te đội nón qua cầu

.

Em đạp xe đi học trường làng 

mẹ gắng cho em kiếm ba mớ chữ

cắn chữ làm đôi đọc thư tình anh gởi

cái nghĩa yêu đương mù mịt quá chừng

.

Rồi mười lăm tuổi lên trung học

khung trời thị xã, cổng trường vôi

áo dài như bướm bay phất phới

em mang theo hồn anh đi đâu?

.

Tuyệt vời là như thế. Tôi đâm ra ghen tỵ với Trần Yên Hòa: Làm sao để có cơ duyên lớn lên giữa những dòng thơ và các mối tình thuở dậy thì rất mực thi ca như thế? Phải chi thời đi học của tôi cũng vướng một  tà áo dài để tự mình ngẩn ngơ hỏi em mang theo hồn anh đi đâu…

 

Trần Yên Hòa sinh năm 1947 tại làng Kỳ Mỹ, Tam Kỳ, Quảng Nam. Học trườngTrần Cao Vân, và sau đó gia nhập khóa 2 trường Đại Học Chiến Tranh Chính Trị Đà Lạt. Sau 1975, anh vào tù Cộng Sản, ra tù đi làm rẫy. Sau khi định cư tại California từ 1995, Trần Yên Hòa sáng tác nhiều hơn. Rất nhiều tác phẩm thơ và truyện ngắn đã xuất bản và được độc giả đón nhận.

 

Thi tập “Hơn Năm Mươi Lăm Năm Thơ” dày 350 trang. giấy vàng tốt. bìa láng. giá: $20.00. 

Có thể tìm mua bằng cách vào Amazon.com và gõ nhóm chữ: hon nam muoi lam nam lam tho.

hay liên lạc email: tran_hao47@yahoo.com

 

Trân trọng cảm ơn Trần Yên Hòa, một hồn thơ rất mực ngọt ngào của dân tộc… 

 

.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Công bằng mà nói, ngày càng có nhiều sự đồng thuận là chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc trong khu vực. Sự răn đe đòi hỏi những khả năng đáng tin cậy. Liên minh mới này phù hợp với lý luận đó.
Liên quan đến cuộc bầu cử Quốc Hội Đức 2021 trước đây tôi đã giới thiệu lần lượt ba ứng cử viên: Scholz của SPD, Laschet (CDU) và Baerbock (Xanh). Nhưng trong những tháng qua có khá nhiều tin giật gân nên để rộng đường dư luận tôi lại mạn phép ghi ra vài điểm chính bằng Việt ngữ từ vài tin tức liên quan đến cuộc bầu cử 2021 được truyền thông và báo chí Đức loan tải.
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
Gần đây, chỉ một tấm ảnh của nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ – Nicole Gee – ôm em bé người Afghan với thái độ đầy thương cảm thì nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đều phổ biến và ca ngợi! Nhân loại chỉ tôn trọng sự thật, trân quý những tâm hồn cao thượng và những trái tim biết rung động vì tình người – như nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ, Nicole Gee – chứ nhân loại không bao giờ thán phục hoặc ca ngợi sự tàn ác, dã man, như những gì người csVN đã và đang áp đặt lên thân phận người Việt Nam!
Tôi vừa mới nghe ông Trần Văn Chánh phàn nàn: “Cũng như các hội nghề nghiệp khác, chưa từng thấy Hội nhà giáo Việt Nam, giới giáo chức đại học có một lời tuyên bố hay kiến nghị tập thể gì liên quan những vấn đề quốc kế dân sinh hệ trọng; thậm chí nhiều lần Trung Quốc lấn hiếp Việt Nam ở Biển Đông trong khoảng chục năm gần đây cũng thấy họ im phăng phắc, thủ khẩu như bình…”
Thế giới chưa an toàn và sẽ không an toàn chừng nào các lực lượng khủng bố trên thế giới vẫn còn tồn tại, một nhà báo, cựu phóng viên đài VOA từ Washington D.C. nói với BBC News Tiếng Việt hôm thứ Năm. Sự kiện nước Mỹ bị tấn công vào ngày 11 tháng 09 năm 2001 đã thức tỉnh thế giới về một chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo cực đoan đang tồn tại trong lòng các nước Trung Đông. Giờ đây, sau 20 năm, liệu người Mỹ có cảm thấy an toàn hơn hay họ vẫn lo sợ về một cuộc tấn công khủng bố khác trên đất nước Hoa Kỳ hay nhằm vào công dân Mỹ ở nước ngoài.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.