Hôm nay,  
Việt Báo Online

A Case Study: Cuộc Nổi Dậy Ở Armenia

28/04/201815:38:00(Xem: 851)
A Case Study: Cuộc Nổi Dậy Ở Armenia
A Case Study: 
Cuộc Nổi Dậy Ở Armenia
 
Lê Minh Nguyên

 

Armenia thường hãnh diện là nước đầu tiên chính thức theo Thiên Chúa Giáo vào đầu thế kỷ thứ tư. Trong lịch sử, dù đôi khi được độc lập nhưng thường bị cuốn hút vào các đế quốc như La Mã, Byzantine, Arab, Persian và Ottoman.

 

Trong Thế Chiến I, phía tây của Armenia bị đế quốc Ottoman cưỡng bức tái định cư để chiếm đất và áp dụng các chính sách diệt chủng, đưa đến khoảng một triệu người bị giết chết.

 

Đế quốc Ottoman nhượng phía đông của Armenia cho Nga năn 1828, phần đất này tuyên bố độc lập năm 1918, nhưng bị Hồng Quân Liên Sô chiếm năm 1920.

 

Các lãnh tụ Armenia lúc nào cũng bận tâm về sự tranh chấp vùng Nagorno-Karabakh với nước Azerbaijan, nơi có nhiều dân Armenia cư trú, vùng này Liên Sô giao cho Soviet Azerbaijan trong những năm 1920s. Armenia và Azerbaijan bắt đầu đánh nhau vì vùng này năm 1988 và gia tăng cường độ sau khi cả hai độc lập từ Liên Sô năm 1991.

 

Tháng 5/1994, khi cuộc ngưng bắn ba bên giữa Armenia, Azerbaijan, và Nagorno-Karabakh diễn ra thì các lực lượng vũ trang sắc tộc Armenia đã chiếm được chẳng những vùng Nagorno-Karabakh mà còn thêm 7 vùng chung quanh - khoảng 14% lãnh thổ Azerbaijan.

 

Kinh tế của hai bên đều bị tổn hại, vì họ không đạt được tiến bộ nào để giải quyết tranh chấp trong hoà bình.

 

Thổ Nhĩ Kỳ đóng cửa biên giới chung với Armenia năm 1993 để hổ trợ cho Azerbaijan, làm tăng thêm thiệt hại cho sự phát triển kinh tế của Armenia.

 

Năm 2009, các lãnh tụ cao cấp của Armenia theo đuổi chính sách nối lại tình hữu nghị với Thổ Nhĩ Kỳ với mong muốn mở cửa biên giới, nhưng chính quyền Thổ vẫn chưa chuẩn thuận Các Thể Thức (Protocols) để bình thường quan hệ hai nước.

 

Tháng 1/2015, Armenia tham gia cùng với Nga, Belarus, và Kazakhstan làm thành viên của tổ chức Kinh Tế Á-Âu Thống Nhất (Eurasian Economic Union).

 

Armenia là một quốc gia nhỏ bé ở vùng tây-nam châu Á, với Thổ phía tây và Azerbaijan phía đông. Về địa chính trị, Armenia tự coi mình là một phần của châu Âu. Tuy nhiên, Armenia có thể được coi là thuộc châu Âu, hoặc thuộc Trung Đông, hoặc thuộc cả hai.

 

Armenia chỉ rộng 29,743 cây số vuông, nhỏ hơn tiểu bang Maryland của Mỹ, tổng sản lượng quốc gia năm 2017 chỉ có 11 tỷ đôla, và dân số chỉ có 3 triệu người (http://bit.ly/2w42iaT)

 

Năm 2017 Armenia thay đổi hiến pháp để từ chế độ tổng thống bán phần (có thủ tướng) sang chế độ đại nghị.

 

Dân Armenia bắt đầu biểu tình ngày 13/4/1018 dưới nhiều dạng thức ôn hoà như xuống đường, bất tuân dân sự, toạ kháng, sinh viên phản đối, vận động trên mạng, tẩy chay thương mại. Cuộc biểu tình kéo dài đã trên hai tuần tính đến ngày 28/4, đòi chống tham nhũng và buộc đảng Cộng hòa Armenia phải nhượng quyền lực.

 

Các cuộc biểu tình xảy ra ở ít nhất 11 tỉnh thành ở Armenia với khoảng 115,000 người tham dự ở thủ đô Yerevan hôm 22/4, và nhiều nơi ngoài Armenia như Glendale ở California với 5,000 người, Moscow, Marseille, Toronto, Montreal, Vancouver.

 

Những người biểu tình vỗ tay, huýt sáo, đánh trống, gõ nồi và bấm còi xe hơi để ủng hộ dân biểu đối lập Nikol Pashinyan, 42 tuổi. Cảnh sát Armenia thì thờ ơ đứng nhìn mà không can thiệp (https://bbc.in/2HSuIcz).

 

Cuộc biểu tình được vận động bởi ông Pashinyan thuộc đảng đối lập Khế Ước Dân Sự (Civil Contract party) đòi hỏi thủ tướng đầy quyền lực và cầm quyền liên tục 3 nhiệm kỳ Serzh Sargsyan thuộc đảng Cộng Hoà (Republican Party) từ chức (hai nhiệm kỳ 5-năm với tư cách tổng thống và nhiệm kỳ thủ tướng bắt đầu hôm 17/4).

 

Ngày 23/4 ông thủ tướng Sargsyan nhượng bộ và rút lui. Ngày 25/4 đảng Cộng Hoà bị loại ra khỏi liên minh cầm quyền ARF-Dashnaktsutyun. Ngày 28/4 liên minh cầm quyền ARF-Dashnaktsutyun ủng hộ đảng Khế Ước Dân Sự.

 

Đầu tiên người biểu tình đòi hỏi sự từ chức của ông Sargsyan, sau đó họ đòi bầu lại quốc hội, kế đến đòi loại đảng Cộng Hoà ra khỏi liên minh cầm quyền, sau đó nữa là đòi bổ nhiệm ông Pashiniyan làm thủ tướng lâm thời để tổ chức bầu cử lại quốc hội. Việc bầu tân thủ tướng sẽ diễn ra ngày 1/5 ở quốc hội 105 ghế mà trong đó đảng Cộng Hoà chiếm 58 ghế. Quốc hội này được bầu cách nay một năm.

 

Ông Pashinyan gọi đây là một cuộc cách mạng nhung vì ôn hoà và chỉ có 46 người bị thương (http://bit.ly/2vWUhnW).

 

Sau khi Liên Sô sụp đổ, người dân Armenia xem nước họ là một hãnh diện của mô hình dân chủ hoá, nhưng sự trì trệ do chế độ quả đầu mọc rễ (oligarchy - quyền lực và tài sản quốc gia tập trung vào trong tay một nhóm nhỏ) đã làm cho họ thất vọng.

 

Những sự phản đối nhỏ và có chiều sâu đã thường xảy ra trong những năm qua với sự tích cực tham dự của giới trẻ.

 

Nga lo ngại “cách mạng màu” đã xảy ra ở Ukraine, Georgia cùng nhiều nơi khác mà bây giờ là Armenia sẽ lan vào Nga đe doạ chế độ của ông Putin (https://cnn.it/2HTFgIe). Nga có hai căn cứ quân sự ở Armenia và có các quan hệ kinh tế.

 

Tổng thống Nga Putin điện đàm với tổng thống Armen Sarkissian (theo hiến pháp mới 2017 không có thực quyền) của Armenia hôm 25/4, kêu gọi các bên “kềm chế, trách nhiệm” và giải quyết vấn đề qua “đối thoại xây dựng và TUYỆT ĐỐI TRONG KHUÔN KHỔ CỦA HIẾN PHÁP”. Theo một số phân tích gia, câu cuối này của ông Putin là một cảnh cáo rằng cách mạng dân khởi nằm ngoài khuôn khổ của quốc hội hay hiến pháp, sẽ không được Moscow chấp nhận (http://bit.ly/2I0bUI8).

 

Chấp nhận hay không thì yếu tố bên ngoài không phải là yếu tố quyết định, trừ khi Nga trắng trợn dùng vũ lực để xâm lăng. Hai yếu tố quyết định là lòng dân đã chán ngấy chế độ và đầu não của chế độ đã mục rữa, nghĩa là thanh gươm lá chắn công an và quân đội thờ ơ đứng nhìn không can thiệp hay can thiệp để bảo vệ cuộc biểu tình thay vì đàn áp.

 

Cộng Sản Việt Nam sau hơn 70 năm cai trị đất nước đã mọc rễ chế độ quả đầu, gia tộc hoá chính quyền, tập trung tài sản quốc gia vào trong tay của một thiểu số người. Tệ hơn nữa, họ còn đi xa hơn chế độ quả đầu để trở thành chế độ đạo tặc (kleptocracy). Tàn phá Sơn Trà, khai thác Lý Sơn mà FLC đang chiếm đảo là hai thí dụ điển hình.

 

Một đất nước nhỏ bé như Armenia có thể làm cách mạng dân chủ được thì ở Việt Nam tại sao không?

 

Lê Minh Nguyên

28/4/2018

 blank

blank

blank

17/07/2018(Xem: 689)
Năm 1968, Chiến tranh Viêt Nam-Vietnam War-như môt địa chấn, cuốn hút nước Mỹ vào những biến động, làm sụp đổ quyền lực: Kinh tế, Chính trị, Xã hội của nước Mỹ.
17/07/2018(Xem: 697)
Biết nhục không phải là điều đáng sợ, trái lại, khi nói về dân tộc mình, không hiểu sao tôi cứ rùng mình ghê sợ trước một thái độ hơn hớn tự đắc.
17/07/2018(Xem: 896)
70 năm trước, nhạc sĩ Hùng Lân, quê ở Hà Nội viết bài ca Cô Gái Việt. Hôm nay, bài ca này xứng đáng để tặng cho cô gái Việt, Như Quỳnh, quê Nha Trang.
17/07/2018(Xem: 766)
Trong thời kỳ chếm đóng nước Pháp, lực lượng Nazi của Đức Quốc Xã chiếm lấy hàng trăm ngàn tranh, tượng, thảm và những danh tác nghệ thuật cổ khác. Hàng chục ngàn tác phẩm các loại đó đến nay vẫn chưa phát hiện được. Năm 1996, hội đồng liên bang của Thụy sĩ thành lập Ủy Ban các Chuyên Gia Độc Lập và ra lệnh ủy ban này điều tra hành động của xứ Thụy Sĩ trong Thế Chiến Thứ Nhì.
17/07/2018(Xem: 285)
Vườn Lộc Uyển Balanai là một Trong Bốn Thánh Tích Quan Trọng Của Phật Giáo. Vườn Lộc Uyển cịn được gọi là Vườn Nai hay Vườn Lộc Giả. Ngài Huyền Trang (trích dẩn trong Tiền Sanh Truyện) giải thích nguồn gốc của Vườn Lộc Uyển. Ơng viết rằng Vườn Lộc Uyển là một khu rừng của vua Benares trong Tiền Sanh hiến cúng khu rừng nơi lồi nai đi lang thang mà khơng bị quấy rầy.
17/07/2018(Xem: 250)
Một buổi sáng mùa Xuân tôi đến Thành Xá Vệ. Tuy là mặt trời mới vương lên nhưng Thành Xá Vệ đã có đông người đến hành hương. Từ cổng thành tôi thấy có nhiều nhốm Phật tử và sư sải từ phương xa đến chiêm bái. Có nhốm chục người, có nhốm cả trăm người khiến cho Xá Vệ Thành nhộn nhịp. Thành Xá Vệ là một địa điểm hành hương quan trộng của Phật Giáo vì vậy thành Xá Vệ luôn luôn nhộn nhịp bất kể ngày hay đêm.
16/07/2018(Xem: 1874)
Vài tháng trước khi Việt Báo thông báo sẽ tổ chức show Khánh Ly-Trầm Tử Thiêng tôi đã lo lắng là không biết người xem sẽ hiểu cái hay của nhạc Trầm tử Thiêng ở mức độ nào.
16/07/2018(Xem: 326)
đã cùng nhau đóng thùng thực phẩm để phân phối cho cư dân có nhu cầu cần thực phẩm. Sau 2 giờ làm việc, hơn 45,600 lbs thực phẩm đã được đóng thùng và sẽ được phân phối phục vụ hơn 1,500 gia đình.
16/07/2018(Xem: 2729)
Ô. Trump có thể là ứng cử viên sáng giá cho Giải Nobel Hòa Bình Thế Giới. Theo tôi chẳng có ai thua hay thắng trong cuộc họp thượng đỉnh này cả. Tôi ca ngợi cả hai ông Trump và Putin…chỉ vì một nền hòa bình cho thế giới.
16/07/2018(Xem: 557)
Có thể nói Luật Đặc Khu và cuộc trấn áp ngày 17/6 đã biến những người dân VN bình thường trở thành những nhà hoạt động. Và đó là khởi đầu một “cuộc chiến” mới
16/07/2018(Xem: 1406)
nhan đề “Không Đặc Khu Cho Ngoại Bang” để hỗ trợ các cuộc biểu tình bùng nổ để phản đối CSVN soạn dự luật thiết lập 3 đặc khu để cho tư bản quốc tế thuê đất 99 năm
16/07/2018(Xem: 747)
Ni sư Thích Nữ Giới Hương, trụ trì Chùa Hương Sen, cho biết trong tương lai sẽ xây một thư viện cho chùa, và sẽ đặt tên là Thư Viện Mật Nghiêm để sẽ là nơi các nhà nghiên cứu tới tìm tài liệu về Phật học.
16/07/2018(Xem: 691)
Với tâm nguyện muốn hình bóng Phật pháp tăng và ngôi Tam Bảo tòng lâm trang nghiêm thanh nhã được hiện diện tại vùng bán sa mạc Perris
16/07/2018(Xem: 408)
nhìn lại toàn bộ lịch sử của dân tộc Việt và văn hóa Việt bằng một cách trung thực, toàn diện, sống động và khích lệ thiết thực hầu làm căn bản cho Nền Giáo Dục Việt Nam thời hậu cộng sản
15/07/2018(Xem: 1446)
Với cú đoạt cúp vàng kỳ này thì huấn luyện viên Deschamps (Pháp) là nhân vật thứ 3 trong lịch sử đạt được thành tích lẫy lừng là trong vai trò cầu thủ và sau đó 20 năm trong vai trò là huấn luyện viên, ông Deschamps đã thắng giải World Cup.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, Virgin Orbit, công ty con của tập đoàn Virgin Group, đã hợp tác với sân bay Cornwall, Newquay tại Tây Nam nước Anh để thiết lập một sân bay không gian
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, không chỉ sản xuất các dòng xe siêu sang hay động cơ máy bay, Roll Royce còn đang muốn làm cả xe bay với khả năng cất cánh thẳng đứng EVTOL, nhờ vào đôi cánh với khả năng xoay 90 độ.
Khoảng giữa tháng 07/2018, Citroën, hãng sản xuất xe hơi hàng đầu tại Pháp, đã ra mắt một sản phẩm kính mắt mới có tên là SEETROËN. Đây là một giải pháp dành cho những người thường có cảm giác say xe hay bồng bềnh mỗi khi ngồi xe hơi, đặc biệt là khi vừa đọc sách hay vừa xem điện thoại mỗi khi di chuyển lòng vòng trong xe hơi.
Khoảng giữa tháng 07/2018, trang Telegraph đưa tin, Liên Minh Châu Âu EU chuẩn bị đưa ra án phạt nặng dành cho Google để trừng phạt công ty vì lạm dụng sự độc quyền của Android nhằm củng cố đế chế tìm kiếm, mang lại doanh thu chênh lệch hơn 20 tỷ USD.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một cây bút ở kênh Channel 4 ở Anh đã xin vào làm quản trị viên cho Facebook. Anh được hướng dẫn không xóa các fanpage hoặc group Facebook trong đa số các trường hợp, kể cả khi các group bàn luận về những vấn đề tiêu cực hay có ảnh hưởng tiêu cực tới bên ngoài.
Hồi đầu năm 2018, Honda tuyên bố hợp tác với Panasonic để phát triển pin Mobile Power Packs cho các sản phẩm chạy điện, đặc biệt là xe hai bánh. Đến tháng 07/2018, hãng đã chính thức đưa pin tới Indonesia để thử nghiệm.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, IBM đang hợp tác với startup về công nghệ tài chính Stronghold để ra mắt một đồng tiền mã hóa được neo bám vào đồng USD.
Khoảng giữa tháng 07/2018, cuộc chiến pháp lý giữa IBM và Groupon sau vụ kiện năm 2016 vì 4 bằng sáng chế vẫn đang tiếp diễn.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, Microsoft và Walmart đang hợp tác chiến lược nhằm lật đổ đối thủ Amazon trong cả lĩnh vực công nghệ và bán lẻ
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, Hiệp hội Blockchain Hàn Quốc đã phê duyệt 12 sàn giao dịch tiền mã hóa đáp ứng đủ các biện pháp an ninh và hệ thống quản lý nội bộ.
Khoảng giữa tháng 07/2018, Tòa án Tư pháp Liên bang Đức FCJ đã ra phán quyết ủng hộ đôi vợ chống cố gắng truy cập tin nhắn Facebook của cô con gái đã mất hơn 5 năm.
Khoảng giữa tháng 07/2018, công ty phân tích ứng dụng Sensor Tower công khai báo cáo mới nhất, cho thấy App Store của Apple tiếp tục bỏ xa đối thủ Google Play Store về mặt lợi nhuận.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, công nghệ True Tone trên những chiếc MacBook Pro sẽ hoạt động trên một số màn hình cắm ngoài. Theo đó, Apple đã công bố tài liệu tham khảo và trong đó có đề cập đến các loại màn hình sẽ hỗ trợ công nghệ True Tone, bao gồm: Thunderbolt Display của Apple, UltraFine 5K và UltraFine 4K của LG.
Khoảng giữa tháng 07/2018, khi doanh số của iPhone X đang có xu hướng chậm lại trước thời điểm Apple ra mắt các sản phẩm iPhone mới trong năm 2018, công ty lại tiếp tục phải đón nhận một tin không vui khác. Theo trang DigiTimes, nhiều đối tác cung ứng của Apple hiện đang tồn kho rất nhiều linh kiện sản xuất iPhone X.
Một trong những xu hướng nổi lên trong thời gian qua tại Thung lũng Silicon đó là tự phát triển chip của riêng mình, để không còn phải phụ thuộc vào các bên cung cấp thứ ba như Intel hay Qualcomm. Apple là một trong những công ty đầu tiên khởi xướng xu hướng, công ty đã bắt tay nghiên cứu chip của riêng mình từ năm 2018. Google cũng đã có những động thái ban đầu và Facebook cũng tương tự.