Hôm nay,  
Việt Báo Online

A Case Study: Cuộc Nổi Dậy Ở Armenia

28/04/201815:38:00(Xem: 1067)
A Case Study: Cuộc Nổi Dậy Ở Armenia
A Case Study: 
Cuộc Nổi Dậy Ở Armenia
 
Lê Minh Nguyên

 

Armenia thường hãnh diện là nước đầu tiên chính thức theo Thiên Chúa Giáo vào đầu thế kỷ thứ tư. Trong lịch sử, dù đôi khi được độc lập nhưng thường bị cuốn hút vào các đế quốc như La Mã, Byzantine, Arab, Persian và Ottoman.

 

Trong Thế Chiến I, phía tây của Armenia bị đế quốc Ottoman cưỡng bức tái định cư để chiếm đất và áp dụng các chính sách diệt chủng, đưa đến khoảng một triệu người bị giết chết.

 

Đế quốc Ottoman nhượng phía đông của Armenia cho Nga năn 1828, phần đất này tuyên bố độc lập năm 1918, nhưng bị Hồng Quân Liên Sô chiếm năm 1920.

 

Các lãnh tụ Armenia lúc nào cũng bận tâm về sự tranh chấp vùng Nagorno-Karabakh với nước Azerbaijan, nơi có nhiều dân Armenia cư trú, vùng này Liên Sô giao cho Soviet Azerbaijan trong những năm 1920s. Armenia và Azerbaijan bắt đầu đánh nhau vì vùng này năm 1988 và gia tăng cường độ sau khi cả hai độc lập từ Liên Sô năm 1991.

 

Tháng 5/1994, khi cuộc ngưng bắn ba bên giữa Armenia, Azerbaijan, và Nagorno-Karabakh diễn ra thì các lực lượng vũ trang sắc tộc Armenia đã chiếm được chẳng những vùng Nagorno-Karabakh mà còn thêm 7 vùng chung quanh - khoảng 14% lãnh thổ Azerbaijan.

 

Kinh tế của hai bên đều bị tổn hại, vì họ không đạt được tiến bộ nào để giải quyết tranh chấp trong hoà bình.

 

Thổ Nhĩ Kỳ đóng cửa biên giới chung với Armenia năm 1993 để hổ trợ cho Azerbaijan, làm tăng thêm thiệt hại cho sự phát triển kinh tế của Armenia.

 

Năm 2009, các lãnh tụ cao cấp của Armenia theo đuổi chính sách nối lại tình hữu nghị với Thổ Nhĩ Kỳ với mong muốn mở cửa biên giới, nhưng chính quyền Thổ vẫn chưa chuẩn thuận Các Thể Thức (Protocols) để bình thường quan hệ hai nước.

 

Tháng 1/2015, Armenia tham gia cùng với Nga, Belarus, và Kazakhstan làm thành viên của tổ chức Kinh Tế Á-Âu Thống Nhất (Eurasian Economic Union).

 

Armenia là một quốc gia nhỏ bé ở vùng tây-nam châu Á, với Thổ phía tây và Azerbaijan phía đông. Về địa chính trị, Armenia tự coi mình là một phần của châu Âu. Tuy nhiên, Armenia có thể được coi là thuộc châu Âu, hoặc thuộc Trung Đông, hoặc thuộc cả hai.

 

Armenia chỉ rộng 29,743 cây số vuông, nhỏ hơn tiểu bang Maryland của Mỹ, tổng sản lượng quốc gia năm 2017 chỉ có 11 tỷ đôla, và dân số chỉ có 3 triệu người (http://bit.ly/2w42iaT)

 

Năm 2017 Armenia thay đổi hiến pháp để từ chế độ tổng thống bán phần (có thủ tướng) sang chế độ đại nghị.

 

Dân Armenia bắt đầu biểu tình ngày 13/4/1018 dưới nhiều dạng thức ôn hoà như xuống đường, bất tuân dân sự, toạ kháng, sinh viên phản đối, vận động trên mạng, tẩy chay thương mại. Cuộc biểu tình kéo dài đã trên hai tuần tính đến ngày 28/4, đòi chống tham nhũng và buộc đảng Cộng hòa Armenia phải nhượng quyền lực.

 

Các cuộc biểu tình xảy ra ở ít nhất 11 tỉnh thành ở Armenia với khoảng 115,000 người tham dự ở thủ đô Yerevan hôm 22/4, và nhiều nơi ngoài Armenia như Glendale ở California với 5,000 người, Moscow, Marseille, Toronto, Montreal, Vancouver.

 

Những người biểu tình vỗ tay, huýt sáo, đánh trống, gõ nồi và bấm còi xe hơi để ủng hộ dân biểu đối lập Nikol Pashinyan, 42 tuổi. Cảnh sát Armenia thì thờ ơ đứng nhìn mà không can thiệp (https://bbc.in/2HSuIcz).

 

Cuộc biểu tình được vận động bởi ông Pashinyan thuộc đảng đối lập Khế Ước Dân Sự (Civil Contract party) đòi hỏi thủ tướng đầy quyền lực và cầm quyền liên tục 3 nhiệm kỳ Serzh Sargsyan thuộc đảng Cộng Hoà (Republican Party) từ chức (hai nhiệm kỳ 5-năm với tư cách tổng thống và nhiệm kỳ thủ tướng bắt đầu hôm 17/4).

 

Ngày 23/4 ông thủ tướng Sargsyan nhượng bộ và rút lui. Ngày 25/4 đảng Cộng Hoà bị loại ra khỏi liên minh cầm quyền ARF-Dashnaktsutyun. Ngày 28/4 liên minh cầm quyền ARF-Dashnaktsutyun ủng hộ đảng Khế Ước Dân Sự.

 

Đầu tiên người biểu tình đòi hỏi sự từ chức của ông Sargsyan, sau đó họ đòi bầu lại quốc hội, kế đến đòi loại đảng Cộng Hoà ra khỏi liên minh cầm quyền, sau đó nữa là đòi bổ nhiệm ông Pashiniyan làm thủ tướng lâm thời để tổ chức bầu cử lại quốc hội. Việc bầu tân thủ tướng sẽ diễn ra ngày 1/5 ở quốc hội 105 ghế mà trong đó đảng Cộng Hoà chiếm 58 ghế. Quốc hội này được bầu cách nay một năm.

 

Ông Pashinyan gọi đây là một cuộc cách mạng nhung vì ôn hoà và chỉ có 46 người bị thương (http://bit.ly/2vWUhnW).

 

Sau khi Liên Sô sụp đổ, người dân Armenia xem nước họ là một hãnh diện của mô hình dân chủ hoá, nhưng sự trì trệ do chế độ quả đầu mọc rễ (oligarchy - quyền lực và tài sản quốc gia tập trung vào trong tay một nhóm nhỏ) đã làm cho họ thất vọng.

 

Những sự phản đối nhỏ và có chiều sâu đã thường xảy ra trong những năm qua với sự tích cực tham dự của giới trẻ.

 

Nga lo ngại “cách mạng màu” đã xảy ra ở Ukraine, Georgia cùng nhiều nơi khác mà bây giờ là Armenia sẽ lan vào Nga đe doạ chế độ của ông Putin (https://cnn.it/2HTFgIe). Nga có hai căn cứ quân sự ở Armenia và có các quan hệ kinh tế.

 

Tổng thống Nga Putin điện đàm với tổng thống Armen Sarkissian (theo hiến pháp mới 2017 không có thực quyền) của Armenia hôm 25/4, kêu gọi các bên “kềm chế, trách nhiệm” và giải quyết vấn đề qua “đối thoại xây dựng và TUYỆT ĐỐI TRONG KHUÔN KHỔ CỦA HIẾN PHÁP”. Theo một số phân tích gia, câu cuối này của ông Putin là một cảnh cáo rằng cách mạng dân khởi nằm ngoài khuôn khổ của quốc hội hay hiến pháp, sẽ không được Moscow chấp nhận (http://bit.ly/2I0bUI8).

 

Chấp nhận hay không thì yếu tố bên ngoài không phải là yếu tố quyết định, trừ khi Nga trắng trợn dùng vũ lực để xâm lăng. Hai yếu tố quyết định là lòng dân đã chán ngấy chế độ và đầu não của chế độ đã mục rữa, nghĩa là thanh gươm lá chắn công an và quân đội thờ ơ đứng nhìn không can thiệp hay can thiệp để bảo vệ cuộc biểu tình thay vì đàn áp.

 

Cộng Sản Việt Nam sau hơn 70 năm cai trị đất nước đã mọc rễ chế độ quả đầu, gia tộc hoá chính quyền, tập trung tài sản quốc gia vào trong tay của một thiểu số người. Tệ hơn nữa, họ còn đi xa hơn chế độ quả đầu để trở thành chế độ đạo tặc (kleptocracy). Tàn phá Sơn Trà, khai thác Lý Sơn mà FLC đang chiếm đảo là hai thí dụ điển hình.

 

Một đất nước nhỏ bé như Armenia có thể làm cách mạng dân chủ được thì ở Việt Nam tại sao không?

 

Lê Minh Nguyên

28/4/2018

 blank

blank

blank

17/11/2018(Xem: 84)
tại Chicago ngày 22/11/2018 trong ngày Thanksgiving tại Hoa Kỳ - Thánh lễ Tạ Ơn tại Giáo xứ Saint Henry Chicago
17/11/2018(Xem: 144)
tại đất nước tôi, tuy không chiến tranh như Sudan nhưng cũng dẫy đầy tai họa cho những người có lòng. Một bác sĩ trẻ, anh Nguyễn Đình Thành, vừa lãnh một bản án lên đến 7 năm tù vì dám in tờ rơi vận động đồng bào anh chống lại Luật Đặc Khu
17/11/2018(Xem: 279)
đoàn người hàng ngàn người di dân từ các nước Trung Mỹ như Honduras, Nicaragua, v.v. đang đi xuyên qua nước láng giềng Mễ Tây Cơ để mong được đặt chân đến miền đất hứa là Hoa Kỳ.
17/11/2018(Xem: 212)
Tôi đã nghe như tiếng nhạc từ trời... Không phải những âm thanh cõi trần gian này. Cảm ơn anh, một người bạn vong niên, một người đàn anh Chu Văn An... Thế đó, nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Phúc làm nhạc như thế. Tôi nghe, và như đang trôi vào cõi khác.
17/11/2018(Xem: 121)
Khi nghe tiếng chuông nhà thờ trên khắp nước Pháp cùng reo lên hôm 11 tháng 11 năm 1918, người dân chợt tỉnh, biết mình còn sống. Tiếng chuông chào mừng đình chiến. Mọi người bật khóc. Khóc vì mình còn đây. Khóc cho mọi thứ, cho bao nhiêu sanh mạng, tất cả bị chôn vùi và sẽ chẳng bao giờ trở lại.
16/11/2018(Xem: 499)
Chiến Dịch Mới Giúp Hàng Triệu Thành Viên Medi-Cal Sử Dụng Phúc Lợi Chăm Sóc Nha Khoa - đáp ứng các mục tiêu hàng năm của chương trình, tăng số lần đến khám nha khoa
16/11/2018(Xem: 795)
một trăm ạnh chị cùng các thầy cũ và thân nhân đã có mặt ngày hôm nay 10-11-2018 tại Diamond Seafood Palace thì quả là một việc đáng ngạc nhiên thể hiện những tấm lòng thiết tha muốn gặp nhau
16/11/2018(Xem: 811)
Chánh Phủ đầu tiên của Quốc gia Việt Nam bắt đầu Ngày 1 tháng 7 năm 1949… Như vậy, đề nghị ngày nay ở Hải Ngoại chúng ta nên nhớ Ngày 1 tháng 7 như Ngày Quốc Khánh của Việt Nam Tự Do
16/11/2018(Xem: 845)
Giữa lúc Tổng Bí thư đảng, Chủ tịch nước Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng vùi đầu vào canh bạc chọn người cho Đại hội đảng khóa XIII diễn ra vào tháng 01/2021 thì Trung Hoa đã xiết gọng kìm để chuẩn bị bóp cổ Việt Nam ở Biển Đông.
15/11/2018(Xem: 304)
CS vẫn nắm độc quyền chính trị, như ông Chủ tịch Hội Nông dân Nguyễn Quốc Cường đã nói rõ mặc dầu Hội Nông Dân đại diện 23 triệu nông dân nhưng lại không có sức mạnh kinh tế lẫn sức mạnh chính trị nên nông dân mãi vẫn nghèo
15/11/2018(Xem: 451)
Thứ Bảy, 1 tháng 12, 2018, tại Village Green Park, 12732 Main Street, từ 4:00 giờ chiều tới 8:00 giờ tối. Thành phố hợp hai chương trình 'Winterfest' và 'Christmas Tree Lighting' vào một.
15/11/2018(Xem: 725)
Hãy vứt bỏ tất cả những tình cảm, ý nghĩ kỳ thị, ghét bỏ, hận thù, chia rẽ nếu thật sự muốn một cuộc sống bình an. Thế nhưng: Khuyên một người đang căm thù bỏ căm thù, rất khó. Có khi họ quay sang kết tội mình yếu hèn, nhu nhược
15/11/2018(Xem: 1388)
phục kích với ống nhắm ghi hình khổng lồ như khẩu Bazooka bắn xe tăng... không thể lại gần động vật hoang dã, động nhẹ là chúng bay hay chạy mất, mà chụp hình, ảnh phải đẹp, rõ nét, cả đôi mắt và thân hình nữa.
14/11/2018(Xem: 518)
họp tại Penang Malaysia từ ngày 10 đến ngày 15.11.2018 của Hoà Thượng Thích Như Điển (Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất tại Âu Châu)
14/11/2018(Xem: 1313)
Bà Huỳnh Thục Vy, rõ ràng, không hề nao núng trước chuyện giam cầm. Với tâm thế này thì bản án của phiên toà sắp tới (dù xử kiểu gì chăng nữa) cũng sẽ chả răn đe được ai mà chỉ là một vết lọ đen
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 11/2018, trước vấn nạn sử dụng thuốc lá điện tử tràn lan của trẻ vị thành niên, và thuốc lá truyền thống vẫn đang là nguyên nhân hàng đầu gây ra những tử vong có thể phòng ngừa, Scott Gottlieb, Ủy viên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm FDA cho biết, cơ quan chính phủ đang lên kế hoạch ban hành hai động thái chính thức
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học từ Đại học New York đã sử dụng một mạng nơ ron nhân tạo có tên là "DeepMasterPrints" để mô phỏng một trong năm dấu vân tay trong một hệ thống sinh trắc học có tỷ lệ sai lệch 1/1000.
Với mong muốn trở thành dịch vụ lưu trữ hình ảnh phổ biết nhất, khoảng giữa tháng 11/2018, nhà phát triển ứng dụng Google Photos đã phát hành công cụ mới có tên là PhotoScan. Đây là một giải pháp hoàn hảo, giúp biến những bức tranh quý giá thành các bản sao kỹ thuật số cực kỳ dễ dàng.
Chủ nhật tuần thứ 2 của tháng 11/2018, khi Mặt Trăng đang còn là Trăng non, phần lưỡi liềm chứa ánh sáng treo nghiêng lơ lửng gần chân trời phía tây lúc hoàng hôn. Với ánh đất (sự chiếu sáng phần tối của mặt trăng do ánh sáng từ đất ánh lên) mạnh, được kết hợp thêm bởi Sao Thổ tỏa sáng trên bầu trời đêm buổi sớm, cho ra kết quả là hình ảnh tuyệt đẹp có thể nhìn thấy bằng mắt thường đối với những người leo núi.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trong động thái nhằm củng cố dịch vụ tài chính ở Đông Nam Á, Grab ra mắt tính năng chuyển tiền xuyên biên giới thuộc Grab Financial. Sản phẩm sẽ chính thức phát hành vào đầu năm 2019
Khoảng giữa tháng 11/2018, người ta đã phát hiện một hố thiên thạch khổng lồ nằm dưới thảm băng dày 800 mét tại Greenland. Hố sâu hiện ra cho thấy 12,000 năm trước, một tảng thiên thạch cấu tạo từ sắt đã đâm xuống với tốc độ 19 km/s.
Một lần nữa, những bảo bối trong bộ truyện Doraemon cho thấy những dự báo về công nghệ đi trước thời đại. Trong một tập truyện ngắn, chú mèo máyDoraemon đã trình diễn khả năng gom ánh sáng Mặt Trời lại thành các viên đá, có thể dùng để chiếu sáng hoặc sưởi ấm bất cứ khi nào cần thiết. Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học đã biến điều đó thành sự thực, dù nó hơi khác một chút so với trong truyện.
Sẽ có khá nhiều người cảm thấy nực cười khi một vị lãnh đạo cao cấp của một chính phủ và thậm chí còn phụ trách về an ninh mạng lại không có chút kiến thức nào về máy tính. Tuy nhiên, đây không phải là trò đùa, vị bộ trưởng mới được chỉ định của chính phủ Nhật Bản – ông Yoshitaka Sakurada, 68 tuổi – được giao trọng trách đứng đầu văn phòng phụ trách an ninh mạng của chính phủ dù ông chưa từng sử dụng một chiếc máy tính nào
Khoảng giữa tháng 11/2018, đại diện Sony bất ngờ cho biết hãng sẽ không tham gia hội chợ E3 Electronic Entertainment Expo 2019, hội chợ game được coi là lớn nhất thế giới hiện nay. Một trong những lý do chủ yếu là trong năm 2019 nhiều khả năng 4 tựa game độc quyền cuối cùng trên PS4 sẽ đồng loạt ra mắt. Days Gone đã có ngày phát hành chính thức là 26/04/2019. Ba tựa game còn lại là Ghost of Tsushima, Death Stranding và The Last of Us Part 2 đều chưa có ngày phát hành.
Có lẽ việc Elon Musk và SpaceX thống trị lĩnh vực tên lửa tái sử dụng sẽ không kéo dài lâu, nếu Nga làm được những gì họ vừa tuyên bố
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo một nghiên cứu mới dược đăng tải trên Nature, các nhà khoa học vừa phát hiện ra một Siêu Trái Đất đang quay quanh Sao Barnard, một ngôi sao lùn đỏ cách Trái Đất chỉ 6 năm ánh sáng.
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học ước tính, tầng ozon ở Bắc Bán Cầu sẽ hồi phục trở lại trong hơn một thập kỷ tới, và sau khoảng 30 năm tiếp theo, tầng ozon ở Nam Bán Cầu sẽ trở lại nguyên vẹn.
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo trang Reuters, Đức đang xem xét một lệnh cấm các nhà mạng sử dụng thiết bị phần cứng về mạng và viễn thông của hai hãng Huawei và ZTE khi triển khai mạng 5G.
Sao chổi có chu kỳ ngắn hạn 46P / Wirtanen hiện là sao chổi sáng nhất trên bầu trời đêm, nhưng rất mờ nhạt nếu nhìn thấy bằng mắt thường. Từ bầu trời tăm tối, nó chỉ có thể trở thành “có thể thấy được bằng mắt thường”, khi quỹ đạo vòng lặp dài 5.4 năm mang nó mang tới gần Trái Đất và Mặt Trời nhất vào giữa tháng 12
Khoảng giữa tháng 11/2018, đợt tấn công mới trên Twitter nhắm vào một loạt tài khoản Twitter chính thức của các hệ thống bán lẻ lớn như Target hay The Body Shop. Các tài khoản sau khi bị chiếm quyền đều đăng một tweet hứa tặng tới hàng nghìn Bitcoin (BTC), cùng với đó là đường dẫn tới một trang web. Trang web là một trang thanh toán bằng Bitcoin. Ở hình thức lừa đảo dạng này, người dùng được yêu cầu phải thanh toán mức phí 0.1 - 2 BTC để được nhận lại 1 - 20 BTC.