Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sự Hỗn Nhập Về Thương Mại Của Trump

10/04/201800:00:00(Xem: 2922)
Joseph E. Stiglitz

Đỗ Kim Thêm dịch
 

Cuộc tranh chấp mậu dịch giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc về thép, nhôm và các mặt hàng khác là kết qủa của sự khinh miệt của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump về các hiệp định thương mại đa phương và Tổ chức Thương mại Thế giới, một tổ chức được thành lập để phân xử các tranh tụng thương mại.

Vào đầu tháng 3, trước khi thông báo đánh thuế nhập khẩu trên hơn 1.300 loại hàng do Trung Quốc sản xuất trị giá khoảng 60 tỷ Đô la một năm, Trump công bố mức thuế chung 25% đối với thép và 10% đối với nhôm, điều này được ông biện luận là dựa trên cơ sở an ninh quốc gia. Trump nhấn mạnh rằng khoản thuế xuất đối của thép nhập khẩu - mà giá bán định cho toàn cầu -  sẽ đủ để giải quyết về mối đe dọa chiến lược đích thực.

Tuy nhiên, hầu hết các chuyên gia nghi ngờ về lý do này. Chính ông Trump đã bỏ yêu sách về an ninh quốc gia bằng cách miễn thuế cho phần lớn các nhà xuất khẩu thép lớn vào Mỹ. Ví dụ như Canada, trong điều kiện tái thương thuyết thành công của Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ sẽ được miễn thuế, điều này làm đe dọa hiệu quả cho các nước, trừ khi nước nào thuận theo các yêu sách của Hoa Kỳ.

Nhưng có rất nhiều vấn đề tranh cãi, ví dụ như gỗ, sữa và xe ô tô. Liệu Trump có thực sự đề xuất là Hoa Kỳ sẽ hy sinh an ninh quốc gia để có được một thoả hiệp tốt hơn cho những chuyện bực dọc nhỏ trong nền thương mại Mỹ-Canada không? Hoặc về cơ bản, có lẽ yêu sách về an ninh quốc gia là sai lạc, như Bộ trưởng Bộ Thương mại của Trump đã đề nghị, và Trump, đang bị xáo trộn trong hầu hết các vấn đề, để nhận ra điều này.

Khi là trường hợp thường gặp, Trump dường như cố bám chặt trong một vấn đề đã qua. Chúng ta hãy nhớ lại rằng, vào lúc Trump bắt đầu nói chuyện về xây bức tường biên giới, việc nhập cư từ Mexico đã giảm xuống gần bằng không. Khi ông bắt đầu phàn nàn việc Trung Quốc ép tỷ giá hối đoái, chính phủ Trung Quốc đã thực sự hỗ trợ cho đồng Nhân Dân Tệ.

Cũng tương tự như vậy, Trump đang du nhập loại thuế thép sau khi giá thép đã tăng khoảng 130% từ mức giá thấp nhất, một phần là do nỗ lực của chính Trung Quốc để giảm công suất thặng dư. Nhưng Trump không chỉ đề cập chuyện không phải vấn đề. Ông cũng là khơi dậy niềm đam mê và gây mệt mỏi trong các mối quan hệ của Hoa Kỳ với các đồng minh chủ yếu. Tồi tệ nhất là hành động của ông được thúc đẩy bởi động cơ thuần túy chính trị. Trump nôn nóng muốn có vẻ như mình được xem là có bản lĩnh đối đầu trong cái nhìn của cơ sở bầu cử cho ông.

Ngay cả khi Trump không có một nhà kinh tế nào tư vấn cho ông, ông sẽ phải nhận ra rằng vấn đề đáng kể là tình trạng thâm hụt trong thương mại đa phương, chứ không phải thâm hụt thương mại song phương với bất kỳ một quốc gia nào. Giảm hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ không tạo ra việc làm ở Mỹ. Thay vào đó, nó sẽ làm tăng giá cho người Mỹ bình thường và tạo ra việc làm tại Bangladesh, Việt Nam hoặc bất kỳ quốc gia nào khác, nó sẽ can thiệp trong việc thay thế cho hàng nhập khẩu trước đây đến từ Trung Quốc. Trong một vài trường hợp khan hiếm, khi công nghiệp chế biến trở về Mỹ, có thể nó sẽ không tạo ra việc làm trong các khu vực đại công nghiệp củ, từ vùng Trung Tây cho đến Ngũ Đại Hồ (ND). Thay vào đó, hàng hoá có thể được sản xuất bởi người máy, có thể đặt trong các trung tâm công nghệ cao cấp cũng như ở nơi khác.

Trump muốn Trung Quốc giảm thặng dư thương mại song phương với Hoa Kỳ 100 tỷ Đô la, chuyện giảm này có thể làm được bằng cách mua 100 tỷ Đô la dầu mỏ hoặc khí đốt của Hoa Kỳ. Nhưng liệu Trung Quốc có giảm mua hàng từ nơi khác hay chỉ đơn giản là bán dầu hoặc khí đốt của Hoa Kỳ sang các nơi khác, thì sẽ không có nhiều tác động đến nền kinh tế Mỹ hay nền kinh tế toàn cầu. Nói thẳng ra, trọng tâm của Trump về thâm hụt thương mại song phương là ngớ ngẩn.

Có thể đoán trước là Trung Quốc đã đối ứng với biện pháp thuế của Trump bằng cách đe doạ đáp trả việc áp đặt thuế quan của Trung Quốc. Những mức thuế này sẽ ảnh hưởng đến hàng hóa do Mỹ sản xuất trên nhiều lĩnh vực khác nhau, nhưng không cân xứng trong những lĩnh vực mà Trump đã hỗ trợ mạnh mẽ.

Phản ứng của Trung Quốc đã là cứng rắn và cân nhắc, nhằm tránh cả hai việc leo thang và nhân nhượng, mà khi đối phó với một kẻ khích động thiếu bình tâm, các biện pháp chỉ tạo thêm nhiều gây hấn hơn. Người ta hy vọng rằng các tòa án Hoa Kỳ hoặc Đảng Cộng hòa của Quốc hội sẽ kiềm chế Trump. Nhưng, một lần nữa, Đảng Cộng hòa đang đoàn kết với Trump, dường như Đảng đã quên đi cam kết lâu dài đối với thương mại tự do, cũng giống như trước đây một vài tháng, khi Đảng cũng quên cam kết dài hạn về cẩn trọng trong phạm vi tài chính.

Nói rộng hơn, sự hỗ trợ cho Trung Quốc trong cả Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu đã suy giảm vì một số lý do. Khi chúng ta nhìn xa hơn các cử tri Mỹ và châu Âu, mà họ đang lâm vào cảnh mất đi tiến trình công nghiệp hoá, thực tế là Trung Quốc không phải là mỏ vàng mà trước đây một thời đã từng được các doanh nghiệp của Mỹ coi là như vậy.

Khi các doanh nghiệp Trung Quốc trở nên cạnh tranh hơn, mức lương và tiêu chuẩn về môi trường ở Trung Quốc đã tăng lên. Trong khi đó, Trung Quốc đã chậm mở cửa thị trường tài chính, phần lớn gây bất mãn cho các nhà đầu tư của Wall Street. Trớ trêu thay, trong khi Trump tuyên bố sẽ hướng về các công nhân công nghiệp của Hoa Kỳ, người chiến thắng thực sự từ các cuộc đàm phán thành công có thể là Wall Street, điều sẽ thúc đẩy Trung Quốc mở cửa thị trường bảo hiểm và các hoạt động tài chính khác.

Cuộc tranh chấp thương mại hiện nay cho thấy mức độ mà Hoa Kỳ đã mất đi vị trí thống trị trong toàn cầu. Khi Trung Quốc đang phát triển và còn nghèo, bắt đầu tăng thương mại với phương Tây từ một phần tư thế kỷ trước, ít người tưởng tượng rằng bây giờ Trung Quốc sẽ là nhà sản xuất khổng lồ của thế giới. Trung Quốc đã vượt qua Hoa Kỳ trong sản lượng sản xuất, tiết kiệm, thương mại và thậm chí cả GDP, khi đo bằng sức mua tương đương.

Ở các nước tiên tiến, thậm chí đáng sợ hơn nhiều là khả năng thực sự, vượt qua việc đuổi kịp khả năng công nghệ, Trung Quốc có thể thực sự dẫn đầu trong một trong những ngành công nghiệp then chốt của tương lai: trí thông minh nhân tạo. Lĩnh vực trí thông minh nhân tạo dựa trên dữ liệu quy mô và về cơ bản sự khả dụng của dữ liệu là một vấn đề chính trị liên quan đến các vấn đề như lĩnh vực riêng tư, minh bạch, an ninh và các quy tắc cạnh tranh kinh tế

Về phần của cơ quan Liên Âu, dường như họ quan tâm đến việc bảo vệ dữ liệu riêng tư, trong khi Trung Quốc thì không. Thật không may, điều đó có thể mang lại cho Trung Quốc một lợi thế lớn trong việc phát triển lĩnh vực trí thông minh nhân tạo. Những lợi thế trong lĩnh vực trí thông minh nhân tạo sẽ mở rộng vượt ra ngoài lĩnh vực công nghệ, tiềm năng của nó có thể dẫn đến cho hầu hết mọi lĩnh vực của nền kinh tế. Chuyện rõ ràng là cần có một thỏa thuận toàn cầu để đưa ra các tiêu chuẩn để phát triển lĩnh vực trí thông minh nhân tạo và các công nghệ liên quan. Người châu Âu không cần phải thỏa hiệp với những lo lắng thực sự của họ về các quyền  riêng tư chỉ để thúc đẩy thương mại, mà đơn giản là một phương tiện (đôi khi) để đạt được mức sống cao hơn.

Trong những năm tới, chúng ta sẽ phải hình dung cách tạo ra một chế độ thương mại toàn cầu "công bằng" giữa các quốc gia, mà về mặt cơ bản có hệ thống kinh tế, lịch sử, văn hoá và ưu tiên xã hội khác nhau. Nguy cơ của kỷ nguyên của Trump là trong khi thế giới quan tâm đến Twitter của Tổng thống Mỹ và cố gắng không bị đẩy lui khỏi từ vách đá này sang vách đá khác, những thách thức thực sự và khó khăn như thế sẽ không được giải quyết

***

Joseph E. Stiglitz, đoạt giải Nobel kinh tế, là Giáo sư Đại học Columbia và Kinh tế trưởng tại Học Viện Roosevelt. Cuốn sách gần đây nhất của ông: Anti-Globalization in the Era of Trump.

Nguyên tác: Trump’s Trade Confusion

https://www.project-syndicate.org/commentary/trump-unnecessary-trade-war-by-joseph-e--stiglitz-2018-04

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Một hệ thống truyền thông do chính quyền kiểm soát có thể tạo ra một làn sóng thông tin sai lệch, nhưng sẽ chỉ làm gia tăng hiệu ứng ngược khi chính quyền đó đã mất tín nhiệm nơi dân chúng.
Ngày 12/2/2020 Nghị viện châu Âu chính thức thông qua Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam, với đa số ủng hộ là 401 phiếu, 192 phiếu chống, và 40 phiếu trắng.
Sau khi Nghị viện Âu châu chấp thuận phê chuẩn Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam, các báo lề trái lề phải, mạng xã hội, đã cùng cho thấy một hiện tượng bất ngờ chưa từng xảy ra: sự đồng thanh tương ứng giữa các giới khác nhau của Việt Nam: vui mừng và tràn đầy hy vọng, EVFTA sẽ lả đòn bẩy đẩy VN vươn lên, chuyển mình v.v...và v.v...
Theo phần mở đầu Bản Nội Quy, Cộng Đồng Người Việt Tự Do tại Victoria đã được hình thành vào những năm cuối của thập niên 1970, nhưng Bản Nội Quy không cho biết ngày thành lập.
“Cây cộng sản” là tên một truyện ngắn của Phan Khôi trong tâp bản thảo Nắng chiều. Ông xin xuất bản năm 1957 ở Hà Nội, nhưng không được CS cấp phép.
Từ khi dịch bệnh Corona bùng phát đến nay có nhiều nhà bình luận về tình hình chính trị của ĐCSTQ có thể sụp đổ và chế độ CS không còn đứng vững ở Trung Quốc.
Người Nhật Bản nói: “Một lời tử tế có thể làm ấm lòng suốt cả mùa Đông – One kind word can warm three winter months.” Nghe xong, tôi (trộm) nghĩ thêm rằng: “Một hành động tử tế còn có thể làm ấm lòng người suốt cả cuộc đời!”
Sau 41 năm thắng Trung Cộng xâm lược, Việt Nam đã học được gì với hậu qủa của 10 năm đẫm máu và tàn bạo (1979-1989) của cuộc chiến này? Không nhiều. Việt Nam Cộng sản vẫn chịu nhục để tồn tại bên cạnh những người phương Bắc mà họ gọi là “vừa là đồng chí vừa là anh em”.
Để miêu tả sự phụ thuộc của Việt Nam vào nền kinh tế Trung Quốc, các nhà quan sát về tình trạng kinh tế của 2 quốc gia này, họ thường ví von: “Bắc Kinh đổ mưa-Hà Nội giăng ô”.
Đây là một đề tài vô cùng nhạy cảm, tế nhị thuộc vào loại cấm kỵ hàng đầu trong các vấn đề cấm kỵ tabou. Đó là vấn đề vợ bạo hành chồng hay “gà mái đá gà cồ”.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
XEM NHIỀU
(Xem: 50576)
Rất nhiều khách trở lại tiệm làm móng tay, than phiền vì móng bị tróc, hở , thường gọi là lift.
(Xem: 44290)
Đây là kinh nghiệm đi thi của một thí sinh thi đậu về kể lại. Xin chia xẻ với quí bạn.
(Xem: 38677)
Hội đồng Thẩm mỹ (HĐTM) sẽ gởi thơ báo trong thời gian hai tháng rưỡi
(Xem: 34544)
Chào quí anh chị trang Thẩm mỹ, Cho em hỏi là vợ em có bằng thẩm mỹ ở tiểu bang Florida, chuyển qua Michigan. Ở trên nầy họ bắt phải thi lại