Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tiến Sĩ Nhật Tahara:Tôi Yêu tiếng Việt và nhạc Bolero, nhạc Vàng

04/04/201800:13:00(Xem: 4204)
Tiến Sĩ Nhật Tahara:Tôi Yêu tiếng Việt và nhạc Bolero, nhạc Vàng
Tiến Sĩ Nhật Tahara:
Tôi Yêu tiếng Việt và nhạc Bolero, nhạc Vàng.
 
Trịnh Thanh Thủy thực hiện
 

 

Nhân dịp Tiến sĩ Hiroki Tahara, phó giám đốc Trung tâm giáo dục ngôn ngữ học tại đại học APU Nhật, ghé thăm và nghiên cứu về sự phát triển tiếng Việt ở Hoa Kỳ, tôi có cơ hội gặp và nói chuyện với ông. Ông không những nói, viết tiếng Việt lưu loát mà còn am hiểu văn hoá Việt rất sâu. Mời bạn đọc theo dõi cuộc nói chuyện về tiếng Việt rất thú vị này.

 

Tiểu Sử

Hiroki TAHARA Sinh năm 1972 Quê quán: Tỉnh Niigata 1991-1996. Học tiếng Việt tại Đại học Ngoại ngữ Tokyo, Nhật Bản, 1992-1993. Học tiếng Việt tại Đại học Tổng hợp, Saigon 1996-1999. Tùy viên, Đại sứ quán Nhật tại Hà Nội 1999-2000. Visiting Scholar, Đại học Hawaii at Manoa 2000. Làm việc tại Đại học Ritsumeikan Asia Pacific (2018- Giáo sư) Xuất bản sách học tiếng Việt, sách ngữ pháp tiếng Việt, từ điển Việt – Nhật. Thích nghe nhạc Bolero, nhạc vàng.

 

TTT: Cơ duyên nào đã đưa đẩy ông học tiếng Việt, học bao lâu, và ở đâu. Ông có làm việc trong ngành gì liên quan tới tiếng Việt không?

Tahara: Đó là một sự tình cờ. Hồi tôi học khoa ngoại ngữ ở trung học, tôi muốn đi chuyên ngành khi vào đại học, tôi đã xem lại một loạt những ngôn ngữ ít người biết tới và chưa được phổ biến ở Nhật. Tôi nghĩ nếu tôi học chăm và xuất sắc, nó sẽ phù hợp với tôi vì nếu học ngôn ngữ nào mà nhiều người đã theo học, rất khó cạnh tranh để thành người giỏi nhất. Trong số ba thứ tiếng ít ai học, có tiếng Việt, Thái và Miến, tôi chọn tiếng Việt bởi tiếng Việt có chữ La Tinh dễ học hơn hai thứ chữ kia mà chữ viết không phải La Tinh. Năm 1991 tới 1996, tôi theo học đại học ngoại ngữ ở Tokyo. Sau đó, 1992-93, tôi qua học tiếng Việt ở Sài Gòn. Ngày đó những người ở SG rất dễ thương. Dạo ấy, hoàn cảnh sinh sống còn khó khăn nhưng họ sẵn sàng và vui vẻ giúp tôi học hỏi. Tốt nghiệp chuyên ngành ngữ học, tôi vào làm tại toà đại sứ Nhật. Sinh hoạt của tôi tại đây là tùy viên, đi thông dịch, chuyên phiên dịch, các tài liệu, thông tin và những gì liên hệ tới ngoại giao đoàn và bộ ngoại giao Nhật ở Hà Nội và Tokyo.

 blank

Pic 1 TS Tahara ngày còn học tiếng Việt với cố GS Bác Sĩ Nguyễn Đình Hoà
 blank
Pic 2 TS Tahara trong sân trường đại học ở Nhật
 blank
Pic 3 TS Tahara với tranh của HS Ái Lan ở Hoa Kỳ

 

TTT: Ông có thường đọc sách, báo hay tiểu thuyết tiếng Việt không? Nếu có, loại sách hay tác giả nào ông ưa thích?

Tahara: Nói đến báo chí thì trong nước VN, tôi hay đọc báo Tuổi Trẻ mỗi tuần 3 số và Tuổi Trẻ Cười. Ngày xưa, khi còn là sinh viên, thì đọc báo Công An nhưng các thầy cô giáo dạy tôi không thích tôi đọc báo Công An. Với tờ Tuổi Trẻ, tôi thích vì viết dễ hiểu, qua thông tin của họ, tôi nắm được tình hình và họ nói đến đời sống và sinh hoạt của người dân Sài Gòn thực hơn. Có điều tôi thấy định nghĩa của chữ “Tuổi trẻ” ở Nhật và VN khác nhau. Người Nhật dùng từ “Trẻ”, phải trẻ thật sự, chỉ tối đa từ 25 tới 28 thôi. Trong khi ở VN ngày nay chữ “Tuổi trẻ hay Thanh niên” tuổi tối đa 35 đến 40 còn được gọi là “Trẻ”. Tôi ít đọc tiểu thuyết dù thầy giáo dạy tiếng Việt của tôi là chuyên gia về Tự Lực Văn Đoàn và rất giỏi về văn học VN. Tuy nhiên tôi rất yêu âm nhạc VN, nhất là nhạc Bolero. Chị nói nhạc Bolero dễ hiểu à, tôi chỉ hiểu 7,8, chục phần trăm là tối đa, vì có nhiều câu mang tính nghệ thuật và phải hiểu rõ văn hoá VN mới rõ nghĩa được. Trong nước tôi thích nghe ca sĩ Hạ Vân hát Bolero. Còn ở hải ngoại, tôi thích Thiên Kim, Khánh Hà, Thanh Hà. Các bài Bolero tôi thích là, Nắng Chiều, Kiếp Nghèo, Biển Tình..v..v.. Chị hỏi tôi biết từ nhạc sến không, tôi biết chứ, nhạc sến, hay chữ sến đại diện cho giới bình dân dễ hiểu.

TTT:Tiếng Việt ngày nay có thể nói là bị hỗn loạn hay biến dạng vì những tiếng lóng, ba rọi, ngôn ngữ mạng chit chat được chế biến làm tiếng Việt đơn giản hoặc phức tạp hơn. Là người học và dạy tiếng Việt ông có nhận thấy việc này không và nghĩ thế nào? Tiếng Nhật của ông có bị như vậy không?

Tahara:Ngôn ngữ thay đổi và biến đổi là việc tự nhiên. Chính tả, có khi không phù hợp với thực tế khiến có vài chỗ ngắt quãng không hợp lý. Tôi thấy điều đó cũng không có gì lạ. Nhiều người có nhiều ý kiến khác nhau cũng không có gì lạ. Tỷ như chữ “Hoá”. Cố giáo sư Nguyễn Đình Hoà chủ trương rằng “Đánh dấu sắc trên chữ a”, nhưng trong nước VN bây giờ họ “Đánh dấu sắc trên chữ o”. Theo nguyên tắc phonetic (ngữ âm) thì đánh dấu sắc trên chữ a đúng hơn. Nếu theo cách phát âm đánh trên chữ o sẽ là hó a. Nếu theo ngữ âm thì đánh trên chữ a phát âm thành hoá đúng hơn. Tôi thấy trong báo chí hay giấy tờ trong nước họ đánh dấu sắc trên chữ o. Cho nên rất khó mà nói, cái nào đúng, cái nào sai hoàn toàn. Theo tôi, thì đã là thói quen của nhiều người rất khó mà sửa được. Trong tiếng Nhật về ngữ âm cũng có vấn đề tương tự. Tiếng Anh gọi là “New” tiếng Việt là “Mới”, người Nhật bây giờ đọc là “Atarashii”. Ngày xưa đọc là “Aratashi”. Trong lịch sử tiếng Nhật cổ thì “Aratashii” mới đúng. Trong lịch sử ngôn ngữ phát triển, có rất nhiều người nói sai nhưng cái sai đó được phổ biến đã thay đổi lịch sử và bây giờ sai biến thành đúng. Cũng như tên của hoa Sơn Trà Sazanka(âm mới) phải đọc là Sanzaka(âm cổ) mới đúng nhưng nhiều người đọc sai nên bây giờ nó thành đúng. Do đó, những người trẻ sửa đổi hay thay đổi tiếng Việt có khi đối với con mắt của người không được trẻ thì coi như là bậy bạ, phá nát tiếng Việt nhưng có thể đối với giới trẻ họ hết sức cố gắng làm cho tiếng Việt đơn giản hay phong phú hơn, trong sáng hơn. Bên Nhật cũng thế, giới trẻ chit chat với nhau bằng ngôn ngữ riêng trên mạng và người già chửi họ dữ lắm nói làm mất đi cái đẹp của tiếng Nhật, có người còn nói nó ảnh hưởng đến tinh thần của người Nhật. 

 blank

Pic 4 TS Tahara và con gái
 blank
Pic 5 Cuốn sách cố GS Bác sĩ NĐHoà tặng TS Tahara

 

TTT: Xin chia sẻ vài kinh nghiệm khó khăn của ông khi ông giảng dạy tiếng Việt cho sinh viên người Nhật.

Tahara: Về mặt ngữ âm thì tiếng Nhật không có thanh điệu nên đối với người Nhật dạy và học tiếng Việt rất khó như tên Thủy, Thúy, Thụy chẳng hạn. Người Nhật khó phân biệt được Thủy khác với Thúy và Thụy ra sao. Họ cũng gặp trở ngại với các phụ âm cuối như an, ang, am, anh. Còn về mặt từ ngữ tôi thấy lối dùng và các sắc thái khác nhau của từ ngữ tiếng Việt rất khó. Giả dụ trong tiếng Anh người vợ chỉ có “Wife” nhưng tiếng Việt thì có “Vợ, nhà tôi, bà xã..v..v..). Chuyện buồn cười xảy ra khi sinh viên học tiếng Việt bằng cách tra tự điển để viết sẽ có hậu quả không hay và không đúng như sau. Câu tiếng Anh “ The thief’s wife”, khi tra tự điển họ không biết lựa từ nào giữa, vợ, phu nhân, bà xã .. và kết quả là “phu nhân của thằng ăn cắp”, nghe ra rất buồn cười và nghịch tai. Vì vậy cần phải học rất cẩn thận trong cách gọi và cả cách xưng hô nữa. Như “Anh ấy, thằng đó, hắn..” có ý nghĩa hoàn toàn khác nhau. Trong một nhật ký của sinh viên Nhật học và thực tập tiếng Việt có câu “Hôm qua tôi đi chơi với ba tôi, hắn mua bánh cho tôi” Chữ “hắn” dùng trong trường hợp này không thích hợp.

TTT: Ông có xuất bản 3 cuốn sách về ngữ pháp tiếng Việt cho người Nhật và tự điển Việt-Nhật, xin ông nói về nó. Với kỹ nghệ liên mạng ngày nay, sách của ông có tiện lợi cho sinh viên dùng được trên mạng như Google Translation không?

Tahara: Tôi có làm 3 cuốn sách về tiếng Việt là: Nhập môn tiếng Việt, Ngữ pháp tiếng việt Luyện Tập Ngữ pháp tiếng Việt. Cả ba đều bán rất chạy, nhất là Nhập môn tiếng Việt.  Nói đến Google Translation bây giờ rất phát triển và được sử dụng rất nhiều nhưng tôi không biết nó thực sự đáp ứng được yêu cầu của người học ngoại ngữ hay không, nhất là phù hợp với văn hoá Việt, vì hệ thống xưng hô rất phức tạp. Google Translation không biết rành và dịch sai rất nhiều. Năm ngoái, khi tôi xuất bản sách tôi có giải thích sự giống, và khác nhau, thay đổi trong cách dùng như thế nào hay hơn Google Translation nhiều. Tôi cảm thấy những công trình của tôi vẫn giá trị hơn.

TTT: Được biết ông có làm cho toà đại sứ Nhật ở Hà Nội và từng sống ở VN. Theo ông thì ngành giáo dục VN bây giờ ông thấy thế nào so với nền giáo dục của Nhật? Ưu và khuyết điểm. Có điều gì ông cảm thấy không hài lòng mà ông cho rằng không bằng các quốc gia khác?

Tahara: Nền giáo dục Nhật là nền giáo dục công lập rất hay vì nó phát triển từ cấp 1 tới cấp 2 hoàn toàn miễn phí với mọi công dân. Con đi học được, phụ huynh không phải trả lệ phí và sách giáo khoa. Trẻ em còn được ăn trưa trong trường. Trong khi ở VN mặc dù trường công lập vẫn phải trả lệ phí và phải mua sách giáo khoa. Theo tôi, thì cách giáo dục trẻ em của bậc tiểu học ở Nhật kỷ luật và đạo đức là chính khiến con người không được tự do, suy nghĩ không được thoải mái cho lắm. Trong khi đó thế giới đã toàn cầu hoá, trẻ em Nhật cần được tự do suy nghĩ hơn. Thêm nữa, nhiều người Nhật nói rằng nên cải cách giáo dục nhất là về ngoại ngữ vì người Nhật nói ngoại ngữ kém.

Trịnh Thanh Thủy thực hiện

 

19/01/2019(Xem: 187)
Ngôi trường, theo nhận xét của nhà văn TNT khi đến thăm khoảng gần năm trước là: "... một căn nhà sàn … a make shift school... Mấy chục em bé leo vô thì không sao chớ người lớn thì dám sập như không...", nay đã không còn cảnh trạng hồi hộp đó nữa
19/01/2019(Xem: 1004)
Lá cờ của tự do dân chủ trong lòng người Việt mà bà đã từng đứng bên nhau với cộng đồng trong nhiều thập niên. Sau cùng bà cho biết sẽ không có mặt trong hội truờng với ông đại sứ nếu không có bóng cờ Vàng.
19/01/2019(Xem: 295)
Đầu năm mới 2019, nếu đúng hẹn, chỉ còn một năm nữa, năm 2020, là Văn kiện Bán Nước Thành Đô sẽ có hiệu lực. Kết quả : Việt Nam sẽ là một bộ phận của đất nước Trung Hoa Cộng Sản
19/01/2019(Xem: 702)
Phó Đề Đốc Hồ Văn Kỳ Thoại: “… việc tấn công lực lượng Trung Cộng là hoàn toàn do tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra lịnh, không có sự đồng ý của Hoa Kỳ và không có sự giúp đỡ của Hoa Kỳ dù là nhân đạo tối thiểu như vớt người trôi trên biển cả.”
19/01/2019(Xem: 347)
Nữ Dân Biểu Zoe Lofgren (Dân Chủ, California) cho biết Bà sẽ nêu tình trạng công an Việt Nam sử dụng bạo lực và tra tấn đối với những người biểu tình ôn hoà
19/01/2019(Xem: 289)
ngày thứ Ba 15/1/2019 Hội Đồng Thành Phố San Jose đã đem việc này ra thảo uận biểu quyết trong một buổi họp công khai để lấy ý kiến dân chúng. Buổi họp diễn ra lúc 1 giờ 30 chiều tại toà Thị chính
19/01/2019(Xem: 367)
Kính tặng tất cả Quả Phụ Hoàng Sa – ngày 19-01-1974 -... Thấy vài chiến hạm cặp dọc cầu tàu, tự dưng tiếng hát ngân lên âm thầm trong lòng nàng: “Bến ấy ngày xưa người đi vấn vương biệt ly… Thấy bóng người về hay chăng?
18/01/2019(Xem: 1076)
đầy rẫy các xì-căng-đan, từ đời sống cá nhân bê bối cho đến các sinh hoạt thương mại thiếu minh bạch. Ông Trump đã từng lập ra “viện đại học” sau bị đóng cửa và phải đền 25 triệu đô-la cho những học sinh viên bị lừa, đã từng khai phá sản bốn lần và quỵt nhiều chủ nợ, cũng như tạo ra quỹ từ thiện dưới tên mình để thu hút tiền của những người nhẹ dạ
18/01/2019(Xem: 439)
Hiện nay đang có cuộc bàn cãi về việc đổ bộ lên Hỏa Tinh, lập căn cứ thường trực tại Mặt Trăng, trong lớp phi hành gia mới nhất được tuyển có người Mỹ Gốc Á. Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất có phi thuyền người máy thành công đổ bộ và hoạt động trên Hỏa Tinh.
18/01/2019(Xem: 265)
Đại sứ Hoa Kỳ Daniel Kritenbrink không dự hội thảo tại Nam Cali ngày 20/1/2019 được vì chính phủ đóng cửa. Do vậy, hội thảo do Ban Vận Động Trùng Tu Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa cùng đại diện Vietnamese American Foundation sẽ dời sang ngày khác.
18/01/2019(Xem: 923)
Nhiều người về hưu ở Đức chỉ nhận được một khoản tiền hưu rất nhỏ mà họ khó có thể sống ở Đức được. Mặt khác, ở nước ngoài rẻ hơn, lương hưu có thể đủ cho chất lượng cuộc sống tốt hơn
18/01/2019(Xem: 307)
Khủng hoảng nợ công ở khu vực đồng euro đã làm cho sự hoài nghi vốn có của người Anh về hoạt động của Liên Âu ngày càng tăng. Chính giới lo rằng vai trò của các quốc gia thành viên sẽ mất đi và nền kinh tế Anh sẽ chịu nhiều hậu quả nghiêm trọng
18/01/2019(Xem: 591)
Giữa VNCH Và Trung Cộng Tưởng Nhớ Hạm Trưởng Ngụy Văn Thà Và Các Chiến Sĩ Hải Quân VNCH Đã Hi Sinh - Sóng nước mênh mông còn ghi dấu vết, người chiến sĩ Hải Quân, trận tử chiến năm xưa. Hoàng Sa Hoàng Sa là của Việt Nam, vang vang lời thề
18/01/2019(Xem: 555)
Quốc hội biểu quyết “chín-chín-phầm trăm” hơn nhất trí,/Ngàn đại biểu dùng chung một miếng khẩu trang! /Mỗi buổi sớm mai../ Mặt trời mọc nơi phương Đông vô hồi vĩnh cửu/ Rọi xuống muôn đời ô nhục/ Loang thấm dần từ vết máu Hoàng-Trường Sa..
18/01/2019(Xem: 328)
Năm bảy tư, hải chiến Hoàng Sa(*) Việt Nam, Quân đội Quốc gia/ Giữ gìn biển đảo, xông pha hào hùng/ Trang sử Việt, nấu nung khí tiết / Gương Tiền nhân oanh liệt can trường/ Hoàng Sa, quyết chẳng nhịn nhường?! Giao tranh ác liệt, trùng dương mịt mù!
Tin công nghệ
Trong những năm qua, không thiếu các vụ rò rỉ dữ liệu lớn. Tuy nhiên, vụ rò rỉ mới có thể gây bất ngờ bởi quy mô của nó. Được đặt tên là "Collection #1", đây là vụ rò rỉ dữ liệu lớn nhất tính theo quy mô với 772,904,991 email và 21,222,975 mật mã đã bị chia sẻ công khai trên Internet.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Netflix bất ngờ tăng giá các gói streaming của hãng từ 13-18% so với chi phí hiện hành. Đây là mức tăng giá cao nhất từ trước tới nay, từ khi Netflix ra mắt vào năm 2007 và được áp dụng tại Mỹ. Hiện chưa biết Netflix có áp dụng tăng giá tại thị trường khác hay không.
Người dân Trung Quốc hiện đã có thể biết được ai đang vô công rồi nghề hoặc có vấn đề với tài chính ở quanh họ. "Deadbeat Map", một ứng dụng mini của WeChat, sẽ cho biết vị trí của những "lão lại", từ ngữ được nhà chức trách sử dụng để chỉ những cá nhân không thể trả nợ và bị đưa vào danh sách nợ xấu. Khi mở WeChat, người dùng có thể thấy những cá nhân mang nợ xấu nếu họ ở trong phạm vi 500 mét. Chương trình đang được thử nghiệm tại Thạch Gia Trang, thủ phủ Hà Bắc.
Tính đến tháng 01/2019, ở Mỹ, các bệnh viện cùng phối hợp và liên kết với nhau để chung tay thành lập một công ty sản xuất thuốc không lợi nhuận có tên Civica Rx. Được biết, Civica Rx được công bố vào đầu năm 2018, và từ đó đã có rất nhiều các bệnh viện trên toàn nước Mỹ hứng thú với dự án. Hiện đã có hơn 250 bệnh viện đồng ý tham gia, mục tiêu của tổ chức là làm giảm giá và làm giảm cả sự khan hiếm của các thuốc generic đang có trên thị trường.
Tính đến tháng 01/2019, cuộc chiến bằng sáng chiến giữa Apple và VirnetX đã dần đi đến hồi kết sau khi Apple kháng kiện bất thành, phải chịu khoảng phạt lên đến 440 triệu USD. Trong năm 2018, Apple được lệnh phải bồi thường vì đã vi phạm các giấy phép về kết nối LTE an toàn được sử dụng trong nhiều ứng dụng iOS, bao gồm cả FaceTime.
Vì Trái Đất quay quanh trục của nó, nên các ngôi sao trông có vẻ như đang quay xung quanh một đài quan sát trên Đảo Tenerife của quần đảo Canary. Tất nhiên, các vòng cung đồng tâm đầy màu sắc được vẽ ra bởi các ngôi sao, thực ra tập trung ở Cực Bắc của Trái Đất
Microsoft ra mắt phiên bản Windows Phone cuối cùng vào năm 2017, đó là phiên bản Windows 10 Mobile 1709. Dù hệ điều hành Windows Phone đã không còn thu hút được sự quan tâm của các nhà phát triển, nhưng Microsoft vẫn đảm bảo rằng người dùng nhận được những bản cập nhật bảo mật và vá lỗi kịp thời.
ES File Explorer là một trong những ứng dụng quản lý tập tin được nhiều người sử dụng nhất trên Android với hơn 100,000,000 lượt tải về . Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 01/2019, một số nguồn tin cho biết, ES File Explorer đang có một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, khiến cho các dữ liệu trong máy của người dùng có thể bị người khác lấy đi nếu cả hai đang dùng chung một kết nối mạng Internet.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Ford và Volkswagen chính thức công bố thỏa thuận hợp tác đầu tiên trong lĩnh vực xe bán tải và xe thương mại bằng việc thành lập một liên minh mới.
Sau khi CES 2019 khép lại, MWC 2019 sẽ là sự kiện được chờ đợi tiếp theo. Sự kiện diễn ra tháng 02/2019 tại Barcelona, Tây Ban Nha. Xiaomi đã xác nhận có mặt, còn Sony cũng bắt đầu gửi giấy mời cho báo chí. Một công ty lớn khác cũng sẽ xuất hiện là LG, và theo một số nguồn tin từ Hàn Quốc, nhà sản xuất sẽ giới thiệu smartphone màn hình gập.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Cơ quan chức năng Na Uy chính thức mở cuộc điều tra hình sự đối với dịch vụ stream nhạc chất lượng cao TIDAL vì đã giả mạo số liệu lượt nghe của 2 album Lemonade của Beyoncé và The Life of Pablo của Kanye West. Theo trang tin Dagens Næringsliv của Na Uy, có thể một số cá nhân làm việc ở TIDAL đã sử dụng 1.3 triệu tài khoản để tăng lương truy cập 2 album nói trên lên khoảng vài trăm triệu lượt nghe.
Để kiếm nguồn ngoại tệ phát triển chương trình vũ khí hạt nhân, Triều Tiên sử dụng những hacker cũng như những thủ đoạn để ăn cắp tiền từ các ngân hàng cũng như các tổ chức trên toàn thế giới. Nạn nhân mới nhất của họ là Redbanc, ngân hàng có nhiệm vụ kiểm soát và hoạt động hệ thống máy rút tiền ATM tại Chile. Tất cả câu chuyện đến từ sự bất cẩn của một nhân viên duy nhất của Redbanc.
Nhiều người dùng thường hay sự dụng thử (trial) phần mềm hay dịch vụ nào đó mà quên hủy thuê bao, đến khi hết hạn mà không sử dụng tiếp vẫn bị tính phí qua thẻ. MasterCard muốn ngăn chặn điều này và đã đặt ra quy định mới cho các bên bán hàng rằng người dùng phải đồng ý thì mới được tính phí tiếp
Khoảng giữa tháng 01/2019, sau nhiều đồn đoán, BMW Series 7 phiên bản nâng cấp facelift đã chính thức được ra mắt. Thay đổi dễ dàng nhận thấy nhất về ngoại hình chính là phần lưới tản nhiệt đã to và hầm hố hơn, kèm theo đó là hệ thống đèn pha với họa tiết LED quen thuộc nhưng được làm mỏng hơn.
Ai sẽ là khách hàng toàn lớn nhất của hãng hàng không United Airline? Câu trả lời chính là Apple, công ty đặt mua 50 ghế thương gia mỗi ngày để bay từ San Francisco tới Thượng Hải.