Hôm nay,  
Việt Báo Online

Mỹ-Trung trong thế kỷ 21

12/03/201815:02:00(Xem: 2212)
Mỹ-Trung trong thế kỷ 21
Mỹ-Trung trong thế kỷ 21
 
Đoàn Hưng Quốc

 

 

Người Hoa nhận xét mỗi triều đại Trung Hoa thường kéo dài khoảng 270 năm với ngụ ý rằng chế độ Cộng Sản sẽ còn kéo dài thêm 2 thế kỷ nửa, đồng thời ám chỉ nền dân chủ Hoa Kỳ sau 200 năm bắt đầu già nua cằn cổi. Có 4 mốc điểm trong thời gian sắp tới cần được quan tâm và bao gồm:

 

-       2021: kỷ niệm 100 năm ngày thành lập đảng Cộng Sản Trung Quốc. Để đánh dấu thời điểm này chỉ tiêu của Bắc Kinh là nâng lợi tức đầu người lên 10 ngàn USD, tức là vững vàng trong khối các nước có lợi tức trung bình dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng Sản.

 

-       2022:  bắt đầu với Thế Vận Hội mùa Đông hoành tráng dọn đường cho Đại Hội đảng lần thứ 20 với quyết định Tập Cận Bình tiếp tục nắm vị trí lãnh đạo hạt nhân sau 10 năm tại chức.

 

-       2023: GDP Trung Quốc sẽ sát nút hay ngang bằng Hoa Kỳ nếu tiếp tục đà phát triển hiện tại (giả sử Mỹ 2% còn Hoa Lục 6% mỗi năm, và không nước nào bị khủng hoảng bất ngờ hay bị nợ đè sập)

 

-       2049: kỷ niệm 100 năm ngày thành lập Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc. Khi đó GDP nước này sẽ gấp 2 lần của Mỹ.

 

Dĩ nhiên không ai dự đoán được tương lai. Rất nhiều chuyên viên cho rằng thống kê của Hoa Lục là con số giả và khối nợ khổng lồ sẽ làm chậm lại đà tiến hay khiến sụp đổ nền kinh tế (và đảng Cộng Sản). Nhưng cũng có nhận xét ngược lại là dù con số giả nhưng độ sai số không thay đổi; hơn nửa Trung Quốc còn có thể tăng thêm nợ 30% nhờ vào (a) người Hoa tiết kiệm 40% tiền thu nhập tức là gấp 3 lần dân Mỹ nên số thặng dư này cần được chuyển vào đầu tư [1] [2]; (b) thặng dư trong mậu dịch vẫn là nguồn thu khổng lồ để trả nợ; (c) nhà nước có thể gánh nợ tư thành nợ công nhờ vào khối dự trữ ngoại tệ [3]. Nếu thật sự Trung Quốc mượn thêm nợ mà không làm sập nền kinh tế thì GDP rất có thể qua mặt Hoa Kỳ vào khoảng 2023-2025.

 

Trở lại với Hoa Kỳ đã không thể phát huy truyền thống dân chủ nếu không có sức mạnh kinh tế và quân đội áp đảo trong thế kỷ 20. Tương lai sẽ như thế nào khi nước Mỹ không những thành cường quốc hạng nhì mà còn bị bỏ xa về cả GDP lẫn ngân sách quốc phòng?

 

Giáo sư Graham Allison [4] kêu gọi Hoa Kỳ phải xét lại tầm nhìn về vị trí và tương quan Mỹ-Trung trong thế kỷ 21: Hoa Kỳ hoặc chấp nhận thành cường quốc hạng nhì hay phải quyết tâm ngăn chận đà tiến của Trung Quốc trước khi quá trễ [5]. Hoa Kỳ không thể có chính sách hữu hiệu nếu không thống nhất trong quyết định chiến lược này nên giáo sư Allison đã so sánh biện pháp “chuyển trục” theo kiểu vật vờ từ thời Obama đến Trump cũng giống như xức dầu cù-là trị bướu ung thư (use aspirin to cure cancer).

 

Ở thái cực thứ nhất Mỹ có thể chấp nhận thành cường quốc hạng nhì (giống như Anh Quốc nhường chổ cho Hoa Kỳ vào đầu thế kỷ 20). Dù hạng nhì nhưng Hoa Kỳ vẫn đủ khả năng kinh tế và quốc phòng để tự vệ nên không sợ bị thống trị. Thế giới sẽ chia thành bốn khối thuộc ảnh hưởng của Trung Quốc, Mỹ, Âu Châu và Ấn Độ, cùng các cường quốc khu vực như Nga và Iran, tuy cạnh tranh nhưng không dẫn đến chiến tranh nguyên tử và toàn diện. Vấn đề là Hoa Kỳ phải hiểu mình hiểu người để quyết định và thỏa thuận với Bắc Kinh liệu có một làn ranh đỏ bao gồm Nhật Bản, Nam Hàn, Đài Loan, biển Đông, Trung Đông, Trung Á hay Mỹ sẽ nhường toàn cỏi Tây Thái Bình Dương (như Anh Quốc đã từng nhượng bộ Nam Mỹ theo đà phát triển của chủ thuyết Monroe “châu Mỹ của người Mỹ”). Hoa Kỳ sẽ tiến gần đến mô hình dân chủ xã hội (social democracy) kiếu Âu Châu, một loại ốc đảo hạnh phúc trong thế giới nhiễu nhương để hướng nội nhằm giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, di dân, khoảng cách giàu nghèo, nữ quyền, LGBT, v.v… thay vì làm sen đầm quốc tế giữ gìn trật tự toàn cầu hay phát huy nền dân chủ [6].

 

Thái cực thứ nhì là chọn đối đầu toàn diện với Trung Quốc về cả thương mại lẫn địa chính trị. Nếu chiến tranh thương mại xảy ra GDP Hoa Kỳ sẽ thiệt hại 10% còn Trung Quốc rơi 40%, dẫn đến một cuộc khủng hoảng toàn diện làm thay đổi thể chế (nhưng chưa biết bên nào chết trước). Mỹ cần tăng cường quân lực cho Đài Loan, công khai thúc đẩy phong trào dân chủ trong Hoa Lục, trang bị vũ khí cho Tibet và ngoại Mông dành độc lập. Bài học của thế kỷ thứ 19 là lẻ ra Anh Quốc phải giúp đỡ cho miền Nam nước Mỹ trong cuộc Nội Chiến để Hoa Kỳ bị xâu xé, còn để yên đến khi nước Mỹ thống nhất thì đã quá muộn cho Anh bắt kịp. Hoa Kỳ sẽ áp lực để các nước tại Á Châu không còn đu dây mà phải chọn phe, vì đu dây chỉ giúp cho Trung Quốc thêm giàu mạnh trong lúc Mỹ phải tốn kém bảo vệ an ninh khu vực; hay ít nhất muốn Hoa Kỳ bảo vệ an ninh thì phải mua hàng hoá và vũ khí Mỹ thay vì buôn bán sanh lời cho các đối thủ như Nga-Trung.

 

Dù ông Allison có thúc giục nhưng do những quyền lợi chồng chéo từ Trung Đông đến Bắc Á xuống biển Đông nên nước Mỹ sẽ không có một chọn lựa dứt khoát mà cứ để nền ngoại giao, thương mại và quân sự trôi theo nhiều hướng mâu thuẩn (slow drift). Nội bộ Hoa Kỳ quá rạn nứt, chia rẽ giữa các khuynh hướng xã hội về di dân, thuế má, trợ cấp xã hội, LGBT, nữ quyền, màu da v.v… sâu sắc và chiếm quá nhiều thời gian tranh luận để các nhà lãnh đạo có thể đề ra và thuyết phục quần chúng về một hướng chiến lược lâu dài. Sức sáng tạo và xã hội vẫn năng động nhưng nền chính trị dân chủ có vẻ già cổi sau 200 năm lập quốc.

 

Nổi ám ảnh cho các nước như Nhật, Nam Hàn, Đài Loan, Việt Nam liệu Hoa Kỳ có đủ kiên nhẫn, ý chí và thế lực đương đầu với Trung Quốc ở Thái Bình Dương hay không? Hay cần thêm Úc và Ấn Độ để kết nối thành một vành đai rồi sau đó tìm hậu thuẩn của Mỹ? Trong tất cả các nước này có quốc gia nào không sẳn sàng xé lẻ để hưởng quyền lợi về kinh tế với Trung Quốc? Trong hoàn cảnh Hoa Kỳ bị bỏ xa thành cường quốc hạng nhì thì tương lai và các nền dân chủ Á Châu sẽ đi về đâu?

 

Riêng về Trung Quốc, Cố Tổng Thống Richard Nixon về cuối đời than rằng “Phải chăng chúng ta đã tạo ra một con quái vật” (We might have created a Frankeinstein[‘s monster]) [7].

NOTES:

[1] Why China’s GDP Growth Rate Tells Us Nothing About Its Economy. Fortune Global Forum, Dec 7, 2017

[2] Nợ tại Trung Quốc là 250% so với Nhật 350%, dân chúng cả hai nước đều có mức tiết kiệm rất cao

[3] Dự trữ ngoại tệ 3500 tỷ USD thấp hơn tổng số nợ 28000 tỷ USD rất nhiều, nhưng có sẽ tạm so sánh như “vốn” nhà nước bảo kê cho nợ. Nhờ đó năm 2016 Trung Quốc dù bị nạn chảy máu ngoại tệ ồ ạt nhưng dân chúng không hốt hoảng rút tiền (bank run).

  

[4] Giáo sư Graham Allison là tác giả quyển Destined for War: Can America and China Escape Thucydides’s Trap? (May 30, 2017). Bài viết này dựa trên nhiều dữ kiện rút từ quyển sách bên cạnh những ý kiến riêng của người viết.

 

[5] Quan điểm nói trên có phần giống như cựu cố vấn chiến lược Steve Bannon nay bị Donald Trump đuổi việc. Ông Bannon tuy cực đoan nhưng lúc nào cũng nhất trí rằng không có gì quan trọng vào thế kỷ 21 hơn cuộc đối đầu Mỹ-Trung, và Hoa Kỳ chỉ còn 5 năm để quyết định trước khi quá muộn. Bắc Hàn, Biển Đông, Putin, Iran, v.v… chỉ là những khúc dạo đầu hay câu chuyện bên lề. Ông Banon to mồm nên bị Donald Trump thất sủng, sau này bị “trục người lớn” McMaster & Cohn thuộc cánh toàn cầu (internationalist) cùng chánh văn phòng John Kelly và rể Jared Kushner hất văng ra khỏi tòa Bạch Ốc.    

 

[6] Chủ trương dân chủ xã hội (social democracy) gần với cánh đang lên của Thượng Nghị Sĩ Bernie Sander và Elizabeth Warren trong đảng Dân Chủ.

 

[7] Nixon trong cuộc phỏng vấn với William Safire năm 1994.

19/01/2019(Xem: 40)
Ngôi trường, theo nhận xét của nhà văn TNT khi đến thăm khoảng gần năm trước là: "... một căn nhà sàn … a make shift school... Mấy chục em bé leo vô thì không sao chớ người lớn thì dám sập như không...", nay đã không còn cảnh trạng hồi hộp đó nữa
19/01/2019(Xem: 867)
Lá cờ của tự do dân chủ trong lòng người Việt mà bà đã từng đứng bên nhau với cộng đồng trong nhiều thập niên. Sau cùng bà cho biết sẽ không có mặt trong hội truờng với ông đại sứ nếu không có bóng cờ Vàng.
19/01/2019(Xem: 239)
Đầu năm mới 2019, nếu đúng hẹn, chỉ còn một năm nữa, năm 2020, là Văn kiện Bán Nước Thành Đô sẽ có hiệu lực. Kết quả : Việt Nam sẽ là một bộ phận của đất nước Trung Hoa Cộng Sản
19/01/2019(Xem: 591)
Phó Đề Đốc Hồ Văn Kỳ Thoại: “… việc tấn công lực lượng Trung Cộng là hoàn toàn do tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra lịnh, không có sự đồng ý của Hoa Kỳ và không có sự giúp đỡ của Hoa Kỳ dù là nhân đạo tối thiểu như vớt người trôi trên biển cả.”
19/01/2019(Xem: 291)
Nữ Dân Biểu Zoe Lofgren (Dân Chủ, California) cho biết Bà sẽ nêu tình trạng công an Việt Nam sử dụng bạo lực và tra tấn đối với những người biểu tình ôn hoà
19/01/2019(Xem: 250)
ngày thứ Ba 15/1/2019 Hội Đồng Thành Phố San Jose đã đem việc này ra thảo uận biểu quyết trong một buổi họp công khai để lấy ý kiến dân chúng. Buổi họp diễn ra lúc 1 giờ 30 chiều tại toà Thị chính
19/01/2019(Xem: 350)
Kính tặng tất cả Quả Phụ Hoàng Sa – ngày 19-01-1974 -... Thấy vài chiến hạm cặp dọc cầu tàu, tự dưng tiếng hát ngân lên âm thầm trong lòng nàng: “Bến ấy ngày xưa người đi vấn vương biệt ly… Thấy bóng người về hay chăng?
18/01/2019(Xem: 1043)
đầy rẫy các xì-căng-đan, từ đời sống cá nhân bê bối cho đến các sinh hoạt thương mại thiếu minh bạch. Ông Trump đã từng lập ra “viện đại học” sau bị đóng cửa và phải đền 25 triệu đô-la cho những học sinh viên bị lừa, đã từng khai phá sản bốn lần và quỵt nhiều chủ nợ, cũng như tạo ra quỹ từ thiện dưới tên mình để thu hút tiền của những người nhẹ dạ
18/01/2019(Xem: 428)
Hiện nay đang có cuộc bàn cãi về việc đổ bộ lên Hỏa Tinh, lập căn cứ thường trực tại Mặt Trăng, trong lớp phi hành gia mới nhất được tuyển có người Mỹ Gốc Á. Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất có phi thuyền người máy thành công đổ bộ và hoạt động trên Hỏa Tinh.
18/01/2019(Xem: 263)
Đại sứ Hoa Kỳ Daniel Kritenbrink không dự hội thảo tại Nam Cali ngày 20/1/2019 được vì chính phủ đóng cửa. Do vậy, hội thảo do Ban Vận Động Trùng Tu Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa cùng đại diện Vietnamese American Foundation sẽ dời sang ngày khác.
18/01/2019(Xem: 915)
Nhiều người về hưu ở Đức chỉ nhận được một khoản tiền hưu rất nhỏ mà họ khó có thể sống ở Đức được. Mặt khác, ở nước ngoài rẻ hơn, lương hưu có thể đủ cho chất lượng cuộc sống tốt hơn
18/01/2019(Xem: 303)
Khủng hoảng nợ công ở khu vực đồng euro đã làm cho sự hoài nghi vốn có của người Anh về hoạt động của Liên Âu ngày càng tăng. Chính giới lo rằng vai trò của các quốc gia thành viên sẽ mất đi và nền kinh tế Anh sẽ chịu nhiều hậu quả nghiêm trọng
18/01/2019(Xem: 585)
Giữa VNCH Và Trung Cộng Tưởng Nhớ Hạm Trưởng Ngụy Văn Thà Và Các Chiến Sĩ Hải Quân VNCH Đã Hi Sinh - Sóng nước mênh mông còn ghi dấu vết, người chiến sĩ Hải Quân, trận tử chiến năm xưa. Hoàng Sa Hoàng Sa là của Việt Nam, vang vang lời thề
18/01/2019(Xem: 553)
Quốc hội biểu quyết “chín-chín-phầm trăm” hơn nhất trí,/Ngàn đại biểu dùng chung một miếng khẩu trang! /Mỗi buổi sớm mai../ Mặt trời mọc nơi phương Đông vô hồi vĩnh cửu/ Rọi xuống muôn đời ô nhục/ Loang thấm dần từ vết máu Hoàng-Trường Sa..
18/01/2019(Xem: 328)
Năm bảy tư, hải chiến Hoàng Sa(*) Việt Nam, Quân đội Quốc gia/ Giữ gìn biển đảo, xông pha hào hùng/ Trang sử Việt, nấu nung khí tiết / Gương Tiền nhân oanh liệt can trường/ Hoàng Sa, quyết chẳng nhịn nhường?! Giao tranh ác liệt, trùng dương mịt mù!
Tin công nghệ
Trong những năm qua, không thiếu các vụ rò rỉ dữ liệu lớn. Tuy nhiên, vụ rò rỉ mới có thể gây bất ngờ bởi quy mô của nó. Được đặt tên là "Collection #1", đây là vụ rò rỉ dữ liệu lớn nhất tính theo quy mô với 772,904,991 email và 21,222,975 mật mã đã bị chia sẻ công khai trên Internet.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Netflix bất ngờ tăng giá các gói streaming của hãng từ 13-18% so với chi phí hiện hành. Đây là mức tăng giá cao nhất từ trước tới nay, từ khi Netflix ra mắt vào năm 2007 và được áp dụng tại Mỹ. Hiện chưa biết Netflix có áp dụng tăng giá tại thị trường khác hay không.
Người dân Trung Quốc hiện đã có thể biết được ai đang vô công rồi nghề hoặc có vấn đề với tài chính ở quanh họ. "Deadbeat Map", một ứng dụng mini của WeChat, sẽ cho biết vị trí của những "lão lại", từ ngữ được nhà chức trách sử dụng để chỉ những cá nhân không thể trả nợ và bị đưa vào danh sách nợ xấu. Khi mở WeChat, người dùng có thể thấy những cá nhân mang nợ xấu nếu họ ở trong phạm vi 500 mét. Chương trình đang được thử nghiệm tại Thạch Gia Trang, thủ phủ Hà Bắc.
Tính đến tháng 01/2019, ở Mỹ, các bệnh viện cùng phối hợp và liên kết với nhau để chung tay thành lập một công ty sản xuất thuốc không lợi nhuận có tên Civica Rx. Được biết, Civica Rx được công bố vào đầu năm 2018, và từ đó đã có rất nhiều các bệnh viện trên toàn nước Mỹ hứng thú với dự án. Hiện đã có hơn 250 bệnh viện đồng ý tham gia, mục tiêu của tổ chức là làm giảm giá và làm giảm cả sự khan hiếm của các thuốc generic đang có trên thị trường.
Tính đến tháng 01/2019, cuộc chiến bằng sáng chiến giữa Apple và VirnetX đã dần đi đến hồi kết sau khi Apple kháng kiện bất thành, phải chịu khoảng phạt lên đến 440 triệu USD. Trong năm 2018, Apple được lệnh phải bồi thường vì đã vi phạm các giấy phép về kết nối LTE an toàn được sử dụng trong nhiều ứng dụng iOS, bao gồm cả FaceTime.
Vì Trái Đất quay quanh trục của nó, nên các ngôi sao trông có vẻ như đang quay xung quanh một đài quan sát trên Đảo Tenerife của quần đảo Canary. Tất nhiên, các vòng cung đồng tâm đầy màu sắc được vẽ ra bởi các ngôi sao, thực ra tập trung ở Cực Bắc của Trái Đất
Microsoft ra mắt phiên bản Windows Phone cuối cùng vào năm 2017, đó là phiên bản Windows 10 Mobile 1709. Dù hệ điều hành Windows Phone đã không còn thu hút được sự quan tâm của các nhà phát triển, nhưng Microsoft vẫn đảm bảo rằng người dùng nhận được những bản cập nhật bảo mật và vá lỗi kịp thời.
ES File Explorer là một trong những ứng dụng quản lý tập tin được nhiều người sử dụng nhất trên Android với hơn 100,000,000 lượt tải về . Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 01/2019, một số nguồn tin cho biết, ES File Explorer đang có một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, khiến cho các dữ liệu trong máy của người dùng có thể bị người khác lấy đi nếu cả hai đang dùng chung một kết nối mạng Internet.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Ford và Volkswagen chính thức công bố thỏa thuận hợp tác đầu tiên trong lĩnh vực xe bán tải và xe thương mại bằng việc thành lập một liên minh mới.
Sau khi CES 2019 khép lại, MWC 2019 sẽ là sự kiện được chờ đợi tiếp theo. Sự kiện diễn ra tháng 02/2019 tại Barcelona, Tây Ban Nha. Xiaomi đã xác nhận có mặt, còn Sony cũng bắt đầu gửi giấy mời cho báo chí. Một công ty lớn khác cũng sẽ xuất hiện là LG, và theo một số nguồn tin từ Hàn Quốc, nhà sản xuất sẽ giới thiệu smartphone màn hình gập.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Cơ quan chức năng Na Uy chính thức mở cuộc điều tra hình sự đối với dịch vụ stream nhạc chất lượng cao TIDAL vì đã giả mạo số liệu lượt nghe của 2 album Lemonade của Beyoncé và The Life of Pablo của Kanye West. Theo trang tin Dagens Næringsliv của Na Uy, có thể một số cá nhân làm việc ở TIDAL đã sử dụng 1.3 triệu tài khoản để tăng lương truy cập 2 album nói trên lên khoảng vài trăm triệu lượt nghe.
Để kiếm nguồn ngoại tệ phát triển chương trình vũ khí hạt nhân, Triều Tiên sử dụng những hacker cũng như những thủ đoạn để ăn cắp tiền từ các ngân hàng cũng như các tổ chức trên toàn thế giới. Nạn nhân mới nhất của họ là Redbanc, ngân hàng có nhiệm vụ kiểm soát và hoạt động hệ thống máy rút tiền ATM tại Chile. Tất cả câu chuyện đến từ sự bất cẩn của một nhân viên duy nhất của Redbanc.
Nhiều người dùng thường hay sự dụng thử (trial) phần mềm hay dịch vụ nào đó mà quên hủy thuê bao, đến khi hết hạn mà không sử dụng tiếp vẫn bị tính phí qua thẻ. MasterCard muốn ngăn chặn điều này và đã đặt ra quy định mới cho các bên bán hàng rằng người dùng phải đồng ý thì mới được tính phí tiếp
Khoảng giữa tháng 01/2019, sau nhiều đồn đoán, BMW Series 7 phiên bản nâng cấp facelift đã chính thức được ra mắt. Thay đổi dễ dàng nhận thấy nhất về ngoại hình chính là phần lưới tản nhiệt đã to và hầm hố hơn, kèm theo đó là hệ thống đèn pha với họa tiết LED quen thuộc nhưng được làm mỏng hơn.
Ai sẽ là khách hàng toàn lớn nhất của hãng hàng không United Airline? Câu trả lời chính là Apple, công ty đặt mua 50 ghế thương gia mỗi ngày để bay từ San Francisco tới Thượng Hải.