Hôm nay,  
Việt Báo Online

Ăn Phở Quanh Thế Giới

21/02/201800:00:00(Xem: 2598)
Ăn Phở Quanh Thế Giới
BuiVanPhu_20180219_Pho_H01_Berkeley

Quán phở cạnh trường Đại học Berkeley. (Ảnh: Bùi Văn Phú)

BuiVanPhu_20180219_Pho_H02_LeDalat

Nhà hàng Le Dalat ở Abidjan, Côte d’Ivoire. (Ảnh: Bùi Văn Phú)

BuiVanPhu_20180219_Pho_H03_GiaViPhoHoa

Gia vị phở siêu thị ở Mỹ. (Ảnh: Bùi Văn Phú)


Quán phở bắc trong khu Little Saigon, San Francisco. (Ảnh: Bùi Văn Phú


Nhà hàng Hanoi Plage ở Nouméa, Nouvelle Calédonie có bán phở. (Ảnh: Bùi Văn Phú)

 
Bùi Văn Phú
 

Mùa hè năm 1975 tôi đến định cư ở thành phố đại học Berkeley. Nơi đây chỉ có một tiệm tạp hoá nhỏ bán thực phẩm châu Á trên đường Grove, bây giờ là Martin Luther King. Cửa tiệm gần trường Berkeley Adult School, nơi tôi học ESL, nên thỉnh thoảng ghé mua gạo, mì gói, gia vị, nước mắm Thái. Nghe nói có phố tầu San Francisco bán đủ thứ thức ăn Á đông, nhưng còn đạp xe đi học nên nơi đó xa xôi.

Khi mới qua Mỹ bữa ăn không thiếu canh hay các món kho, sào vì có thể mua rau thịt, tôm cá từ siêu thị Safeway, Lucky hay Co-op về nấu nướng.

Nhưng muốn ăn phở là điều khó. Ở Việt Nam chẳng mấy người biết nấu phở, ngoài những chủ tiệm. Muốn ăn, ghé vào hàng quán là có ngay tô phở nóng, thơm phức. Tôi đã ăn phở Cao Vân, Tàu Bay, Hiền Vương trên trung tâm Sài Gòn, hay phở Cường ở Ngã ba Ông Tạ, gần nhà.

Qua Mỹ nhớ phở mà không biết tìm đâu. Còn nấu phở nhiều khi là bí quyết gia truyền. Nhớ quá nên bà chị họ cũng lò mò nấu. Chị mua đuôi bò về hầm, vì xương bò không bán trong siêu thị Mỹ. Gia vị chỉ có hành và gừng, không hồi, không quế. Bánh phở là thứ bánh khô to sợi và mỏng của người Hoa. Phở tái chỉ có hành xanh, không rau thơm như mùi, ngò gai hay húng. Ăn tô phở bà chị nấu cứ như tô nui (macaroni) vậy thôi, không chút hương vị phở.

Vài năm sau dưới San Jose có tiệm phở mà anh em sinh viên gọi là Phở 13, vì nằm trên đường 13, là nơi chúng tôi hay ghé ăn khi đi họp hội, tham gia sinh hoạt cộng đồng. Quán này có đủ gia vị và rau thơm, ăn vào thấy đỡ nhớ quê hương.

Khi có xe ôtô, tôi khám phá ra nhiều nhà hàng Việt trong vùng có phở. Oakland có quán Vy, Phở 84; San Francisco có quán Mai, Cordon Bleu; San Jose có Đà Lạt là những nhà hàng mở ra vào cuối thập niên 1970, đầu 1980. Vài năm sau khi có cộng đồng Việt ở Mỹ, nhiều nơi đã bán phở để phục vụ khách hàng mang mang nỗi nhớ quê xa.

Năm 1983 tôi rời Hoa Kỳ qua Togo, châu Phi dạy học. Ở Thủ đô Lomé có quán ăn Việt tên Quatrième Zone trên đường Boulevard Circulaire. Một hôm rủ bạn ghé vào ăn thử, một lần nữa mong tìm được hương vị quê nhà nơi xứ lạ. Nhưng hoàn toàn thất vọng vì tô phở ở đây cũng như phở bà chị họ đã nấu cho ăn, mà còn thiếu cả hành xanh nên vô cùng nhạt nhẽo.

Một lần đi chơi Côte d’Ivoire, ở thủ phủ kinh tế Abidjan có nhiều nhà hàng Việt. Ghé quán Le Dalat và tôi ngạc nhiên khi được thưởng thức một tô phở đậm vị quê hương nơi đất châu Phi với mùi hồi, quế và có cả rau húng. Tôi cứ ngỡ chất liệu nấu phở của quán phải đến từ Pháp, cách đây 5 giờ bay, nhưng khi hỏi chuyện chủ nhà hàng là bác Đỗ Đắc Lộc, nguyên tổng lãnh sự Việt Nam Cộng hòa tại đây, nghe bác kể mỗi năm đều qua California, cách xa hơn nửa vòng trái đất, khi về mang theo nhiều kiện bánh phở khô và các loại gia vị.

Như thế từ đầu thập niên 1980 hương vị phở đã lan toả sang châu Phi, không phải từ Việt Nam hay Pháp mà từ thủ phủ của người Việt tị nạn ở California.

Phở có thể đã được ra đời từ khi người Pháp đô hộ Việt Nam trong thế kỷ 19, đem theo món “pot-au-feu”, cải biến theo văn hoá thực phẩm Bắc Kỳ và được phát âm thành phở. Phở đã có tại Pháp từ thập niên 1950, nhưng chưa lan toả ra thế giới.

Một lần đến Paris, ăn phở trong quán gần Đại học Sorbonne và thấy không ngon bằng phở California. Nhưng tôi thích, vì gọi phở mà còn được phục vụ hai nem rán nhỏ, ăn với sa-lát chấm nước mắm chua ngọt để khai vị.

Sau năm 1975, với Quận Cam là nôi sinh của cộng đồng người Việt tị nạn và với môi trường tự do kinh doanh nên hương vị phở đã bay ra khắp nước Mỹ và thế giới. Có thể nói ở đâu có người Việt ở đó có phở.

Xem cuốn Niên giám Thương mại 2018 do cơ sở Người Việt ấn hành, dưới danh mục “Pho” có đến 110 tiệm trong Quận Cam và Los Angeles. Riêng Phở 54, Phở 99 có dăm bảy chi nhánh ở các thành phố khác nhau. Trước đây có danh hiệu phở Hòa rất nổi tiếng.

Trên khu vực San Jose, niên giám thương mại địa phương có hơn 50 tiệm phở. Ngày nay quán Phở 13 không còn. Thỉnh thoảng bạn rủ đi ăn phở Bằng hay phở Ý, ngon hết ý, như lời quảng cáo từ hơn hai chục năm trước.

Khu Vietnam Town, Phở 90 Degrees có món phở bê thui, ăn với rau ngổ chấm tương. Hương vị lạ, nhưng ngon.

Vào một quán chuyên phở bạn có thể tìm thấy 20 loại khác nhau. Tái, nạm, gầu, gân, sách, bò viên, gà đi bộ, gà xé phay. Có cả phở hải sản, nghe không quen, hương vị ra sao vì tôi chưa thử. Sợ phí tiền.

Bây giờ phở Việt đã có mặt khắp nơi. Từ đảo nhỏ ở Nam Thái Bình Dương lên đến bang Alaska, của Mỹ giáp ranh giới với Nga Sô.

Một lần đi chơi Nouvelle Calédonie, ghé quán Hanoi Plage ở thủ phủ Nouméa ăn phở. Phở tái ở đây ngoài thịt bò còn thêm chả lụa. Thấy lạ, hỏi bà chủ và nghe giải thích vì tối hôm đó hết bò viên, bà thay bằng chả.

Hương vị phở đã lan tỏa thật xa. Ở Nouméa, ở đảo Bora Bora của Tahiti trong siêu thị cũng bán phở gói, sản xuất từ Việt Nam.

Lớn lên ở miền Nam nên tôi quen với phở do người di cư 1954 nấu, cải biến cho hợp với văn hóa ẩm thực miệt vườn, vì thế ăn phở với giá, các loại rau thơm và tương ớt, tương đen.

Tôi thưởng thức phở bắc lần đầu ở Thái Lan. Cuối năm 1985 đến xứ Thái, lên tham quan Nakhon Phanom trên vùng đông bắc, dọc theo sông Mekong phân chia Thái-Lào, ở đó có đông người Việt sinh sống từ trước năm 1954. Buổi chiều ra khu chợ có nhiều sạp hàng và xe bán thức ăn. Nghe mời chào mua gì đó bằng tiếng Thái, tôi chỉ biết trả lời: “mài Thái, người Việt” – không phải Thái, người Việt. Thấy thế có bà cụ giọng bắc đặc hỏi có phải tôi trốn trại tị nạn ra. Tôi trả lời không, từ Mỹ qua.

Thế là tôi nói tiếng Việt thoải mái và ai cũng hiểu. Có một quầy bán phở nhưng tôi không chắc vì người Thái cũng có món nước như phở, giống hủ tiếu hơn, tôi đã ăn ở chợ Bangkok. Hỏi có phải phở, bà bán hàng nói phở bắc chính hiệu. Tôi gọi một tô. Nước trong, bánh to, bên trên là mấy lát thịt bò tái và hành xanh. Chỉ có thế, không rau thơm, không giá, không tương đen tương đỏ, đúng là phở bắc. Ngon, nhưng không bằng bún mọc hôm sau tôi ăn cũng ở khu chợ này.

Hồi làm việc ở Hong Kong, có phở ở nhà hàng Saigon, nấu kiểu miền Nam. Một quán khác trong khu Yau Ma Tei, gần bến tầu, mà tôi hay giới thiệu cho thuyền viên khi ghé bến vào ăn và được các anh xác nhận là đúng hương vị phở bắc.

Đến Hà Nội lần đầu năm 1995, tôi và bà xã đi ăn sáng ở một quán phở nơi góc phố Tràng Thi và Hàng Khay. Bên trong có mấy bàn thấp và hàng ghế dài, đông khách. Bát phở tái bên trên chỉ có thịt và hành hương đặc biệt miền Bắc, không rau thơm, tương. Thơm, ngon nên chúng tôi mỗi người ăn hai bát.

Chuyến đi đó tôi cũng ghé ăn phở Nam Định, gần bưu điện, trên đường về quê thăm họ hàng ở làng Chiền. Không ngon vì lõng bõng quá nhiều mỡ. Phở Hải Phòng cũng thế.

Bây giờ San Francisco cũng có phở bắc là quán Turtle Tower trên đường Larkin khu Little Saigon. Nghe giọng chủ quán và những người phục vụ là nhận ra ngay chính gốc miền Bắc.

Rong chơi Hà Nội tôi thường thấy hàng quán có biển chữ: bánh cuốn gia truyền, bánh gai gia truyền, bánh cốm gia truyền, phở gia truyền, bún thịt nướng gia truyền. Công thức nấu nướng của người Bắc hình như luôn là những điều bí mật.

Phở hải ngoại không còn là bí quyết hay mang tính gia truyền. Ngày nay gia đình nào cũng có thể tự nấu. Chất liệu nấu phở đều có bán trong các siêu thị. Các loại rau thơm như mùi, ngò gai, húng có quanh năm, ngoài tiệm hay vườn sau nhà. Nấu ăn liền có nước cốt phở Quốc Việt, có gia vị mang thương hiệu phở Hòa, phở Pasteur.

Bà chị họ cho tôi ăn phở lần đầu ở Mỹ hơn bốn mươi năm trước giờ vẫn thỉnh thoảng nấu cho gia đình ăn, ngon. U tôi qua Mỹ cũng biết nấu phở cho con cháu ăn, rất thích.

Nhà tôi gốc miền Trung, cũng nấu phở, tôi ăn ba bữa chưa ngán, vì không bỏ bột ngọt, hầm nhiều xương, ít hồi, gia giảm theo khẩu vị của mình. Hay vì “cơm nhà quà vợ” nên thế?

Tôi dạy sác xuất thống kê nhập môn, khi làm khảo sát với sinh viên trong bản câu hỏi luôn luôn có câu: “Một điều gì mà bạn biết về Việt Nam” (Name one thing you know about Vietnam). Dữ kiện thu thập trong nhiều năm qua, có bốn điều liên quan đến Việt Nam được sinh viên ghi nhận nhiều nhất là: war, phở, bánh mì và áo dài.

Tuy không mang tính đại chúng vì chỉ giới hạn trong lớp nhưng bạn đọc có thể hình dung những câu trả lời của sinh viên với trò chơi Family Feud trên truyền hình Mỹ, hay Chung Sức trên VTV ở Việt Nam.

Kết quả trả lời cho câu hỏi: Một điều gì bạn biết về Việt Nam, có những đáp án sau: war (50), phở (25), bánh mì (10), áo dài (4), còn lại vài ba điều ít được biết đến hơn, như fish sauce (nước mắm), egg roll (chả giò), conic hat (nón lá) hay Hồ Chí Minh.

Sinh viên của tôi ngày nay đa số vẫn liên tưởng đến cuộc chiến khi nhắc đến hai chữ Việt Nam. Sau chiến tranh, nhiều bạn biết đến món ăn bình dân nhất của người Việt là phở, vì phở là món ăn hấp dẫn đã có ở nhiều nơi, cả ở những vùng xa xôi hẻo lánh, băng giá như thành phố Anchorage của tiểu bang Alaska cũng có đến dăm tiệm phở.

Tổng thống Bill Clinton là lãnh đạo Hoa Kỳ đầu tiên đến thăm Việt Nam kể từ khi chiến tranh chấm dứt. Đến Sài Gòn ông và ái nữ Chelsea đi ăn phở, giúp nâng tầm quảng bá cho món ăn quốc hồn quốc túy của người Việt. Tiệm phở này nay có tên “Phở 2000” để ghi dấu niên lịch quán được vinh dự đón tiếp lãnh đạo Mỹ.

Phở đối với người Việt có thể so sánh như hamburger với người Mỹ. Người Mỹ mang hamburger ra khắp thế giới, ngày nay phở cũng đã theo chân người Việt đến mọi nơi trên địa cầu.

 
© 2018 Buivanphu.wordpress.com

16/12/2018(Xem: 212)
Bằng giọng văn trần trụi cảm xúc, phối hợp với những biện pháp nghịch dị trong văn chương, nhà văn đã rạch toác những vết ung nhọt khiếp hãi của xã hội đương đại trên đất nước quê hương ông từ thời hậu chiến cho đến tận bây giờ
16/12/2018(Xem: 242)
Thực hiện nguyên tắc áp dụng Điều luật có lợi cho phạm nhân, theo đó chúng tôi kiến nghị trả tự do ngay cho ông Trần Huỳnh Duy Thức... Yêu cầu chấm dứt ngay chính sách dùng tù nhân trị tù nhân
16/12/2018(Xem: 1648)
ngày 15 tháng 12, 2018, hơn 9 giờ sáng, trời nắng chói chang và không lạnh nhiều, khoảng gần 200 người tụ tập trước Phước Lộc Thọ ở trên đường Bolsa, phản đối lệnh trục xuất di dân gốc Việt của chính quyền Trump
15/12/2018(Xem: 426)
do Chùa Đại Bảo Trang Nghiêm – Hayward, California đảm nhiệm việc tổ chức - Thời gian: Từ Thứ Năm đến Thứ Hai, ngày 25 - 29 tháng 7 năm 2019
15/12/2018(Xem: 653)
Chúc mừng đội tuyển Việt Nam vừa đoạt CUP 2018 AFF Suzuki và mong ước Việt Nam đổi mới trên mọi bình diện không chỉ riêng lãnh vực bóng đá.
15/12/2018(Xem: 372)
dân ở đâu cũng vậy, họ chỉ mong cầu một cuộc sống yên bình để làm ăn, sản xuất, cho con cái ăn học, du lịch, vui chơi, giải trí. Người dân chẳng muốn xuống đường biểu tình, đốt phá
15/12/2018(Xem: 1047)
Nếu Chính quyền không tôn trọng Thỏa thuận ấy thì hơn 8,500 người Việt có thể bị giam giữ và trục xuất.
15/12/2018(Xem: 1352)
Trong quá khứ, người Đức đã tung ra một số phát minh trên thế giới, điều đã thay đổi thế giới này trong nhiều lĩnh vực máy in, xe điện, xe hơi, bia, chip, aspirin, MP3
15/12/2018(Xem: 839)
nhiều người đã và đang tranh đấu hoặc bị giết hại trong các lao tù của cộng sản rất xứng đáng là những "Nhân Vật Trong Năm" trong trái tim của những người Việt yêu tự do, dân chủ và nhân quyền
14/12/2018(Xem: 746)
Tố TP San Jose chèn ép công ty CWS của người Việt và kêu gọi đòi công bằng - sẽ cạnh tranh với CWS là công ty người thân của ông thị trưởng Sam Liccardo.
14/12/2018(Xem: 1121)
biểu tình để ừng hộ và bảo vệ cộng đồng người Việt và các người tị nạn Đông Nam Á bị ảnh hưởng bởi nguy cơ bị trục xuất. Lúc 9:00AM P.T. Thứ Bảy, Ngày 15 Tháng 12/2018 -- Ở Phước Lộc Thọ, Westminster, California
14/12/2018(Xem: 689)
giải pháp thích hợp nhất là vừa thoát Trung vừa thoát Cộng bằng cách phát động những chiến dịch kêu gọi thoát Trung và thoát Cộng sâu rộng trong các giới nhân dân
14/12/2018(Xem: 658)
Bày Tỏ Sự Lưu Tâm Về Chính Sách Trục Xuất Di Dân Tị Nạn Cs Việt Nam - Trục xuất những người Tị Nạn Cộng Sản sau cuộc chiến Việt Nam sẽ có ảnh hưởng nhân đạo nghiêm trọng và sự tổn thương không thể nào hàn gắn được
14/12/2018(Xem: 386)
Phật Dược Sư có 12 đại nguyện với mục đích trợ giúp chúng sanh trên đường tu hành, đạt tới giác ngộ và giải thoát... đại nguyện thứ 11 của Phật Dược Sư được dùng làm chủ đề cho số báo Tinh Tấn thứ hai: Mang thức ăn đến cho người đói
14/12/2018(Xem: 324)
một từ rất thường ngày, rất thật sự gốc Đại Việt, thực sự gốc Nôm (Nam) Đó là từ Nước. Nước nghĩa đầu tiên là chất liệu cần thiết để có đời sống, là chất uống. Vậy thì Nước là chất uống, là nước uống! Nước cũng được dùng để tắm rửa vệ sanh, nấu ăn bếp núc. Nước là sức sống, nước là đời sống
Tin công nghệ
Hồi năm 1988, Jean-Louis Gassee tới thăm nhà máy của Apple ở Fremont, California. Cảnh tượng của cái nhà máy, thứ được những vị giám đốc Apple thời điểm đó mô tả là “tự động hóa rất cao”, thực ra không ổn cho lắm.
Ngày 16/12/2018, Sao chổi Wirtanen bay ngang qua Trái Đất. Quả cầu tuyết bùn có kích thước hàng km và quay quanh Mặt Trời mỗi 5.4 năm, phạm vi khi xa thì cỡ Sao Mộc và khi ở gần thì cỡ Trái Đất.
Thiên hà lớn gần nhất với Dải Ngân hà Milky Way của chúng ta là gì? Là Andromeda. Thực tế, Dải Ngân hà của chúng ta được cho là trông rất giống với Andromeda. Cả hai thiên hà cùng thống trị Nhóm Địa phương (The Local Group).
Khoảng giữa tháng 12/2018, Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu Ireland (DPC), cơ quan được giao quyền giám sát việc tuân thủ pháp luật của Facebook tại Châu Âu, đã xác nhận sẽ tiến hành điều tra đối với Facebook sau khi nhận được nhiều báo cáo về việc dữ liệu người dùng bị rò rỉ.
Tin tặc đã nghĩ ra một cách mới để đánh cắp tiền mật mã: chúng đang chạy một chiến dịch quét khổng lồ để chọn ra công cụ khai thác và ví điện tử Ethereum với một lỗ hổng cụ thể.
Samsung và LG là 2 hãng sản xuất màn hình lớn với lợi thế về giá vì đặc thù "cây nhà lá vườn". Khoảng giữa tháng 12/2018, LG đã giới thiệu một màn hình mới có kích thước 32 inch tấm nền IPS, phân giải QHD, hỗ trợ FreeSync, tốc độ làm tươi 75 Hz, với mức giá chỉ khoảng 300 USD.
Hầu hết xe điện hiện nay được vận hành dựa trên động cơ nam châm vĩnh cửu, với lợi thế về kích thước lẫn hiệu suất hoạt động. Nhưng nhu cầu ngày càng cao về việc đẩy mạnh công suất, các nhà chế tạo cần những thỏi nam châm có lực mạnh hơn, kéo theo đó chính là nhu cầu về nguyên liệu làm nên chúng – các nguyên tố đất hiếm. Một trong số các nguyên tố chính là Neodymi (Nd) vốn có rất nhiều bên trong lòng Trái Đất nhưng việc khai thác chúng đòi hỏi qua nhiều quá trình phức tạp và không hề dễ dàng.
Khoảng giữa tháng 12/2018, Tòa án Phúc Châu đã đứng về phía Qualcomm khi ra phán quyết tạm thời chống lại 4 công ty con của Apple tại Trung Quốc. Tòa án yêu cầu các công ty ngay lập tức ngừng nhập khẩu, bán 1 số model iPhone vì đã vi phạm 2 bằng sáng chế của Qualcomm.
Khoảng giữa tháng 12/2018, Apple đã công bố kế hoạch xây dựng một trụ sở mới với kinh phí lên đến 1 tỷ USD tại Austin, Texas. Cụ thể, trong một thông cáo báo chí, Apple cho biết trụ sở mới sẽ trải dài trên diện tích hơn 0.5 km2, và sẽ là nơi làm việc của 5,000 nhân viên công ty, trong tương lai có thể mở rộng ra 15,000 nhân viên.
Khoảng giữa tháng 12/2018, tàu thăm dò Mặt Trời Parker đang trên đường thực hiện sứ mệnh "nóng bỏng nhất" NASA từng thực hiện, nó đang bay quanh quỹ đạo của Mặt Trời, đưa về những hình ảnh và dữ liệu từ khoảng cách gần chưa từng có. Trong khoảng thời gian 12 ngày kéo dài từ tháng 10 tới tháng 11, tàu Parker phóng xuyên qua quầng hào quang của Mặt Trời – khu vực khí quyển cực nóng – và chụp được tấm hình tuyệt vời.
Vào ngày 29/10/2018, tàu vũ trụ Juno một lần nữa bay đến gần các đỉnh mây phức tạp Jovian. Lần tiếp cận điểm trên quỹ đạo gần trung tâm nhất thứ 16, hay là bay qua điểm perijove* thứ 16, đã đưa Juno vào trong phạm vi 3,500 km của bầu khí quyển hành tinh lớn nhất của Hệ Mặt trời
Khoảng giữa tháng 12/2018, ASUS đã gửi đi một thông báo quan trọng về việc thay đổi đội ngũ quản lý và các định hướng phát triển trong tương lai.
Khoảng giữa tháng 12/2018, toàn bộ nước Mỹ đã trở nên hỗn loạn vì hàng triệu người nhận được email đe dọa đánh bom. Những kẻ tấn công đe dọa sẽ cho nổ văn phòng làm việc hoặc nhà riêng của nạn nhân, nếu không gửi cho chúng 20,000 USD dưới dạng Bitcoin, tới một địa chỉ ví điện tử.
Khoảng giữa tháng 12/2018, một số nguồn tin cho biết, Facebook đang đàm phán với các kênh truyền hình trả tiền, bao gồm HBO, Showtime và Starz về thỏa thuận bán các dịch vụ trên Facebook. Người dùng ghi danh thuê bao có thể xem chúng trên các nền tảng của Facebook hoặc các nền tảng và thiết bị khác như Roku TV. Đây chính là mô hình Amazon đã làm trong vài năm và Apple đang muốn cung cấp vào năm 2019.
Khoảng giữa tháng 12/2018, chương trình sức khỏe trí tuệ nhân tạo AI được Google triển khai ở Thái Lan nhằm điều trị bệnh lý võng mạc tiểu đường có thể dẫn tới mù lòa.