Hôm nay,  
Việt Báo Online

Đi Xem Một Kỷ Niệm: Tản Mạn Về Phim “the Post”

19/01/201800:00:00(Xem: 2650)
Đi Xem Một Kỷ Niệm: Tản Mạn Về Phim “the Post”
ĐI XEM MỘT KỶ NIỆM
Tản mạn về phim “The Post”
 
Lý Nguyên Diệu

“Sống trong đời sống, cần có một tấm lòng …”

Trịnh Công Sơn

blank

 
Chiều hôm qua tôi đi xem phim “The Post” vừa được phát hành với giá vé chỉ 6 đồng cho người lớn tuổi. Ngoài cái lợi tiền bạc, người lớn tuổi còn được xem phim nầy như hồi tưởng về một kỷ niệm không thể quên, dựa trên một câu chuyện có thật đã xảy ra cách đây gần nửa thế kỷ.

Điều đặc biệt đầu tiên của phim “The Post” là, dù đã biết rất rõ kết cuộc sẽ như thế nào, người xem càng lớn tuổi (những người đã sống qua thời kỳ những năm 1960, 70), càng thấy thấm thía cái hay của phim nầy. Một điều đặc sắc khác trong thời buổi nầy là một phim Mỹ dài 1 giờ 56 phút mà không có súng đạn (trừ hai phút đầu tiên về chiến tranh Việt Nam), không có tình dục, áo quần hở hang, … lại được đa số các cơ quan truyền thông Mỹ xếp hạng 1 trong 10 phim hay nhất của năm 2017. Một điều hi hữu để lôi kéo các tay ghiền xi-nê là phim nầy tập họp 3 ngôi sao sáng chói của Hollywood: Đạo diễn Steven Spielberg (14 Oscars & 10 Đề cử), nữ tài tử Meryl Streep (3 Oscars & 17 Đề cử) và nam tài tử Tom Hanks (2 Oscars & 3 Đề cử).


Phim “The Post” bao gồm ba câu chuyện chính. Chuyện chiến tranh Việt Nam, chuyện một người đàn bà can đảm và quan trọng nhất là chuyện tự do ngôn luận. Tựa của cuốn phim là tên cắt ngắn của nhật báo “The Washington Post”. Một trong những tờ nhật báo hàng đầu của miền Đông nước Mỹ đã lấy một quyết định vô tiền khoáng hậu khi bất chấp áp lực của Toà Bạch Ốc, in lại Hồ sơ Ngũ Giác Đài (Pentagon Papers) làm rung động nước Mỹ từ mùa Hè năm 1971 cho đến bây giờ, dưới thời đại “fake news” của Tổng thống Donald Trump đang cố gắng khuất phục một nền báo chí bất trị.


Chuyện thứ nhất về Hồ sơ Ngũ Giác Đài thì với người Việt Nam, 4000 trang của Hồ sơ về nguồn gốc và quá trình tham chiến của Mỹ trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam phải là chuyện quan trọng. Đạo diễn Spielberg cũng ý thức điều nầy khi ông bắt đầu phim bằng hình ảnh một cuộc hành quân bi thảm tại Hậu Nghĩa năm 1966. Kéo theo phản ứng của Daniel Ellsberg, một chuyên viên của Rand Corporation, khi làm việc trên Hồ Sơ Ngũ Giác Đài theo lệnh của Bộ trưởng Quốc phòng Robert S. McNamara, đã khám phá những dối trá liên tục của 5 chính quyền Mỹ từ thời Tổng thống Truman đến Nixon.

Đáng chú ý nhất là sau khi lấy trộm Hồ sơ để công khai hoá qua báo chí, một nhà báo đã hỏi anh có biết sẽ có thể bị tù vì giải mật một tài liệu quốc gia không? Ellsberg đã trả lời không ngần ngại bằng lương tâm (“tấm lòng” của TCS) của một con người đầy nhân bản: “Nếu đi tù mà (chấm dứt chiến tranh) cứu được bao nhiêu mạng người thì cũng đáng”. Để làm rõ hơn tính chất dối trá của cuộc chiến, đạo diễn Spielberg còn sưu tầm và trình bày lại những đoạn diễn văn lừa bịp của các Tổng thống Eisenhower, Kennedy, Johnson mà bây giờ một người Việt Nam đã đọc qua Hồ sơ Ngũ Giác Đài không thể không thấy chua xót cho thân phận của hai nền Cộng Hoà của miền Nam Việt Nam, từ Tổng thống Diệm đến Tổng thống Thiệu, đã bị làm con cờ thí cho “đồng minh”. Trong năm 2017, tài liệu truyền hình “Chiến tranh Việt Nam” (The Vietnam War) của Ken Burns cũng đã trình bày rất cặn kẽ và rõ ràng bi kịch nầy của dân tộc ta.


Chuyện thứ hai về người đàn bà vai chính trong phim là Katharine “Kay” Graham (qua phần diễn xuất điêu luyện xứng đáng giải Oscar của Meryl Streep). Goá chồng năm 46 tuổi và phải thay chồng cầm đầu một tạp chí lớn. Tám năm sau, 1971, người đàn bà quý phái, mảnh mai đó phải lấy một quyết định sinh tử mang nặng hai hệ quả: Một là quay lưng lại với tình bạn cố cựu giữa gia đình bà và gia đình Tổng thống Lyndon B. Johnson và gia đình Bộ trưởng McNamara. Hai là chính bà và chủ bút Ben C. Bradlee có thể đi tù vì cãi lệnh toà án đang bị áp lực của chính quyền Nixon.

Trong cái thập niên 1960 hỗn loạn, bà “Kay” đã phải ra khỏi chốn khuê phòng để tương tác với những nhà tài phiệt lão luyện của Thị trường Chứng khoán Nữu Ước (NYSE) đã là một điều đáng khâm phục như một khởi đầu của phong trào phụ nữ bình quyền. Để thể hiện tư cách của bà chủ báo, cuốn phim cho thấy khi nghe nhân viên báo cáo một triệu rưỡi Mỹ kim tiền lời cho báo Washington Post, bà nói ngay: “Đó là lương của 25 ký giả giỏi” chứ không nói gì đến tài khoản ngân hàng của bà sẽ gia tăng. Cũng trong tinh thần đó, bà đã nói với chủ bút Bradlee: “Phẩm chất cũng có thể đi đôi với lợi nhuận”. Thật là ngược hẳn với nguyên tắc kinh tế của Trung Cọng bây giờ là hy sinh phẩm chất để đạt lợi nhuận. Năm 1971, sự nghiệp bà lên đến cao điểm tận cùng khi bà dựa vào lương tâm (“tấm lòng” của TCS), dựa vào sự nghiệp báo chí của cha và của chồng, dựa lên bổn phận của một người dân, để quyết định đăng lên báo Washington Post của bà những trang “Tối Mật” của Hồ sơ Ngũ Giác Đài. Đoạn phim đầy xúc động khi bà đến nhà cựu Bộ trưởng McNamara để, nhân danh là một người bạn, một bà mẹ, một người dân, một nhà báo, đặt thẳng câu hỏi: “Vì sao ông biết không thể thắng cuộc chiến từ năm 1965 mà ông vẫn tiếp tục gửi quân qua chiến trường Việt Nam? Những biện hộ lúng túng của ông cựu Bộ trưởng trong căn nhà vắng vẻ chỉ có hai người cho ta thấy sự thật trần truồng của cuộc chiến bi thảm dài 20 năm đó, không có một “chính nghĩa” nào, một “lý tưởng tự do” nào, mà chỉ có quyền lợi nước Mỹ (“America First”) và thân phận bi thảm của những dân tộc nhược tiểu.


Chuyện cuối cùng và quan trọng nhất, vượt cả thời gian lẫn không gian, của phim “The Post” là cuộc tranh đấu bảo vệ tự do ngôn luận giữa báo chí và quyền lực nhà nước. Ngược lại với những trang sử đen tối của nước Mỹ trong cuộc Nội Chiến chống chế độ nô lệ  năm 1861 hay cuộc “thảm sát Mỹ Lai” năm 1968, những gì đã xảy ra tại Hoa Thịnh Đốn vào mùa Hè năm 1971 phải được coi là trang sử sáng láng nhất của nước Mỹ mà toàn thế giới phải tìm đọc và ráng học lại mỗi ngày. Phần nầy của phim giúp cho chúng ta hiểu vì sao “Tu chính Án số Một” của Hiến Pháp Hoa Kỳ phải là Số Một. Số đầu tiên. Số quan trọng nhất. Hãy cùng nhau đọc lại viên ngọc nầy: “Quốc Hội không được đưa ra bất kỳ luật nào để thiết lập tôn giáo, hoặc để cấm tự do tôn giáo; để giảm bớt quyền tự do ngôn luận, hoặc tự do báo chí; hoặc quyền người dân được tụ tập ôn hoà, và quyền kiến ​​nghị chính quyền phải giải quyết các khiếu nại.” (Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances).

Phân tích một cách cơ bản thì chính Đệ Nhất Tu Chính Án nầy là thành trì bảo vệ Đệ Tứ Quyền đã giúp kiểm soát, quân bằng và yểm trợ ba quyền Lập Pháp, Tư Pháp và Hành Pháp để nước Mỹ trở thành cường quốc như ngày hôm nay theo logic của một bài chính trị học đơn giản: Quốc gia nào cũng phải có một chính quyền. Chính quyền là sản phẩm của con người nên chính quyền nào cũng không hoàn toàn, phải có lỗi lầm, sai trái (bugs in each and every system). Muốn sửa sai trái thì phải biết có sai trái và sai trái như thế nào. Sau khi sửa sai chính quyền mới có thể có tiến bộ. Trong tiến trình chính trị nầy, báo chí lãnh trách nhiệm nặng nề nhất. Đó là dùng quyền tự do ngôn luận để giúp cho chính quyền “biết có sai trái và sai trái như thế nào”.


Chính vì ý thức được tầm quan trọng căn bản đó mà Katharine Graham và Chủ bút Ben Bradlee (với sự hổ trợ tích cực của các ký giả như Meg Greenfield, Ben Bagdikian) đã đứng đầu sóng ngọn gió để vượt qua áp lực chính trị của Tổng thống Nixon, vượt qua áp lực kinh tế của các chủ ngân hàng. Và chính nghĩa của họ đã “tất thắng” chói lọi khi gần 20 nhật báo lớn khác của Mỹ đoàn kết theo gương tờ Washington Post để cùng trích đăng Hồ sơ Ngũ Giác Đài, và nhất là khi Toà Án Tối Cao Liên Bang đã phán quyết bầu thuận cho tờ Post qua đa số phiếu 6-3.

blank

 
Điều phải nói thêm là cuốn phim cho thấy quyết định xử dụng quyền tự do báo chí của bà chủ nhân Graham và chủ bút Bradlee là một quyết định đầy ý thức trách nhiệm. Trách nhiệm với quốc gia, với dân tộc, dựa trên một quá khứ cách mạng chống thực dân Anh và dựa vào một tin tưởng ở tương lai dân chủ, thịnh vượng của nước Mỹ.

Vì vậy mà giá trị, đáng mua cái vé 6 đồng, của phim “The Post” là đã vẽ được một cách sinh động một kinh nghiệm huy hoàng trong lịch sử nước Mỹ mà người dân Mỹ có thể hãnh diện nhất. Và đó cũng là một bài học về tôn trọng tự do ngôn luận mà nhà nước Việt Nam (và rất nhiều nước khác) phải cho trình chiếu rộng rãi cho đại chúng, và phải học mỗi ngày bằng cách bắt buộc tất cả cán bộ phải xem phim “The Post” mỗi buổi sáng.


LÝ NGUYÊN DIỆU

Đầu năm 2018


Nguồn: http://hoangnamgiao.blogspot.com/2018/01/i-xem-mot-ky-niem-tan-man-ve-phim-post.html                

16/01/2019(Xem: 141)
Từ đầu năm 2018 có hơn 100 nhà hoạt động ôn hoà, những người bảo vệ nhân quyền đã bị bắt và kết án với những bản án dài hạn trong khi họ xử dụng quyền tự do diễn đạt của họ.
16/01/2019(Xem: 236)
Tham Gia Vào Cuộc Thăm Dò Ý Kiến Để Hoàn Chỉnh Dự Án 15 Năm Xây Dựng, Sửa Chữa Các Công Viên Trong Garden Grove - Sẽ có nhân viên nói tiếng Việt để giúp trao đổi thông tin tại các buổi hội thảo
16/01/2019(Xem: 866)
562 người đã chết trong năm qua do tai nạn máy bay. Con số này cao hơn nhiều so với năm 2017, khi hàng không dân dụng tránh được các vụ tai nạn và chỉ có 40 trường hợp tử vong được tính
16/01/2019(Xem: 668)
Không chỉ riêng chi Bộ Công Thương mà cả Bộ Chính Trị phải hiểu ra rằng cái thời cả vú lấp miệng em, lấy thịt đè người, và lấy thúng úp voi vĩnh viễn đã qua rồi. Chả có luật lệ nào có thể đi ngược lại với cuộc sống cả.
16/01/2019(Xem: 302)
Niềm tin là cái nền vững chắc của ngôi nhà tôi/ Tinh tấn tạo thành những bức tường cao / Thiền định làm những viên gạch lớn / Và trí tuệ là hòn đá móng vĩ đại
16/01/2019(Xem: 602)
Những ai đã từng phải sống trong các trại giam tại địa phương hay tại cấp tỉnh do công an quản lý đều hiểu sự hung ác của các tên cán bộ này như thế nào. Người dù bị tạm giam hay đang bị giam có án hay không có án, có thể bị gọi lên hỏi cung thẩm vấn bất cứ lúc nào, dù là ngày hay đêm, qua danh từ rất dân chủ là “lên làm việc”.
15/01/2019(Xem: 596)
Năm 2018, năm Mậu Tuất sắp tàn, sau một Mùa Thu Cách Mạng khá khởi sắc, với những cuộc biểu tình, những cuộc xuống đường trong ngoài nước hằng tuần khá nhịp nhàng, nói được tiếng nói Dân Chủ, nhắc nhở thế giới biết dân chúng Việt Nam đang bắt đầu lên tiếng nói rõ
15/01/2019(Xem: 427)
Phou Si là tên của một ngọn núi thiên nhiên đơn độc cheo leo giửa đô thị Luang Prabang. Ngọn núi nằm giửa hai con sông Mekong và Nam Khan. Từ mặt đất lên đến đỉnh núi cao 320 metre. Một ngôi chùa xây trên đỉnh núi nên gọi là chùa Phou Si.
15/01/2019(Xem: 1025)
Những ngày còn thơ ấu, tôi nghe các bô lão thường hay nói: ‘Cọp Khánh Hòa. Ma Bình Thuận.’ Tôi không rõ, lời nói trên có xác thực lắm hay không? Nhưng khi truởng thành, tôi có dịp phục vụ tại ba tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận.
15/01/2019(Xem: 299)
ST - Nguồn: Irving Wallace P.T. Barnun, Phineas Taylor Barnum (1 810- 1891) là một bầu show Mỹ đã dùng những màn trình diễn giật gân, làm naó động dư luận để phổ biến những hình thức giải trí ở những nơi như tại thư viện công, buổi đại hòa nhạc, và biểu diễn xiệc xiếc trong căn lều tới ba gian rộng. Cùng hợp tác với James A. Bailey, ông biến ngành xiệc xủa Mỹ thành ra một hình thức trình diễn phổ thông và vĩ đại với tên gọi là Lối Trình diễn lớn Nhất trên Trái đất.
14/01/2019(Xem: 446)
Người tiêu dùng có tới ngày 15 tháng Một để đăng ký bảo hiểm, sớm hơn các năm trước, khi kỳ đăng ký mở kéo dài đến cuối tháng Một.
14/01/2019(Xem: 980)
Trong giới nghiên cứu về chính sách đối ngoại, ý tưởng cho rằng nước Mỹ nên duy trì “trật tự quốc tế tự do” được coi như là một tín điều. Tôi không phải là người thuộc ngoại lệ.
14/01/2019(Xem: 892)
ngày 14/1/2019, mỗi đại diện của 5 tôn giáo trình bày quan điểm và chia sẽ những nổi khổ đau mà các giáo dân tại vườn rau Lộc Hưng đang gánh chịu
14/01/2019(Xem: 651)
đây là đêm nhạc Phật giáo quy mô lớn đầu tiên tại hải ngoại. Mặc dù vậy, với nội dung phong phú, chất lượng nghệ thuật đáng khen ngợi, có thể nói là Gia Huy và các cộng sự đã rất thành công với hướng đi mới mẻ này.
13/01/2019(Xem: 1289)
chính phủ đóng cửa, gây nên hậu quả 800,000 người dân Hoa Kỳ phải tạm nghỉ việc hoặc làm việc mà không được trả lương, Dân Biểu Liên Bang Hoa Kỳ Lou Correa đã gửi thư đến ông Phillip G. Kiko, trưởng bộ hành chính, yêu cầu lương của ông
Tin công nghệ
Cùng kích cỡ với các thiên hà xoắn to và sáng khác xung quanh Dải Ngân Hà của chúng ta, IC 342 nằm cách Dải Ngân Hà khoảng 10 triệu năm ánh sáng, thuộc chòm sao phương bắc Lộc Báo (Camelopardalis).
Tháng 01/2019, AWS đã ra mắt DocumentDB, một cơ sở dữ liệu mới có thể tương thích với API của MongoDB. Công ty mô tả DocumentDB như một document database tốc độ nhanh, có thể mở rộng và khả năng có sẵn cao, được thiết kế để tương thích với các ứng dụng và công cụ MongoDB hiện tại của người dùng. Thực tế, nó là sự thay thế hiệu quả cho MongoDB mà không sử dụng bất kỳ dòng code nào của MongoDB.
Có thể trồng lương thực trên Mặt trăng sẽ cho phép con người xây dựng căn cứ không gian trong tương lai.
Khoảng giữa tháng 01/2019, một thẩm phán tại Mannheim, Đức đã xét xử một trong vô số các vụ kiện tụng giữa Apple và Qualcomm, và đưa ra kết luận rằng iPhone không vi phạm một trong các bằng sáng chế về quản lý năng lượng của Qualcomm.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Microsoft đang tìm cách để Windows có thể hoạt động trên những thiết bị có màn hình gập lại được. Thông tin được trang The Verge tiết lộ, cho thấy Microsoft đang muốn đầu tư nhiều hơn cho các thiết bị gập hoặc thiết bị 2 màn hình trên cả Windows lẫn Surface. Cụ thể, hãng sẽ tìm cách để Windows cùng các ứng dụng cài đặt sẵn trong đó có thể tự thích ứng với nhiều thiết bị có màn hình gập được hoặc 2 màn hình.
Tính đến tháng 01/2019, chỉ còn hơn một tháng nữa là sẽ đến sự kiện ra mắt Galaxy S10 của Samsung, nên các thông tin về sản phẩm đang xuất hiện khá nhiều. Trong số đó, Galaxy S10 Plus đã lộ điểm hiệu năng trên trang Geekbench cùng với vài thông tin về cấu hình.
Khoảng giữa tháng 01/2019, theo một số nguồn tin cho biết, chính phủ Thái Lan đang nỗ lực giải trừ nạn ô nhiễm không khí hoành hành tại thủ đô: họ sẽ sử dụng mưa nhân tạo để giảm thiểu mức độ ô nhiễm tại Bangkok.
Sony đã chính thức gửi thư mời tham gia sự kiện của mình tại MWC 2019, diễn ra vào ngày 25 tháng 2 tại Barcelona. Mặc dù không tiết lộ những thiết bị nào sẽ được ra mắt tại sự kiện này, nhưng theo những nguồn tin trước đây thì rất nhiều khả năng Sony sẽ công bố Xperia XZ4, XA3 và XA3 Ultra.
Khoảng giữa tháng 01/2019, COO Jeff Williams của Apple tiết lộ trong phiên điều trần trước Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC), rằng Apple muốn dùng modem 4G LTE của Qualcomm cho iPhone XS, XS Max và iPhone XR, tuy nhiên Qualcomm đã không chịu bán hàng vì trước đó Apple đã kiện họ. Sau đó, Apple đã phải chuyển sang dùng chip của Intel cho các dòng điện thoại mới. Qualcomm bị Apple cáo buộc tính phí sử dụng các bằng sáng chế quá cao, không đồng ý cấp bản quyền cho các hãng làm chip khác, và ép những hãng như Apple chỉ được dùng độc quyền chip Qualcomm.
Tính đến tháng 01/2019, Windows 7 vẫn là hệ điều hành có lượng người dùng lớn nhất. Không có gì ngạc nhiên khi chúng ta vẫn có thể thấy những chiếc máy tính chạy Windows 7. Và thực sự phải thừa nhận rằng Windows 7 là thành công lớn nhất của Microsoft, trước khi Windows 10 ra mắt
Khoảng giữa tháng 01/2019, một nghiên cứu mới tiến hành ở thành phố Salt Lake được đăng tải trên tạp chí Fertility and Sterility chỉ ra một mối liên quan đáng lo ngại giữa chất lượng không khí với khả năng sinh sản của con người. Trước đó, cũng đã có những kết quả nghiên cứu khẳng định ô nhiễm không khí gây tác hại xấu đến thai nhi, dễ làm cho trẻ sinh non. Điều này cũng có thể coi là 1 hồi chuông cảnh báo cho thế hệ hiện tại hay cả các thế hệ tương lai khi hiện tại con người vẫn loay hoay giải quyết về các vấn đề liên quan đến phát triển và môi trường.
Kể từ thế hệ iPhone đầu tiên, Apple vẫn trung thành với màn hình LCD không chỉ bởi chi phí thấp mà còn bởi công nghệ màn hình đã quá phổ biến và dễ lắp ráp. Tuy nhiên kể từ 2017, Apple đã lần đầu tiên chuyển hướng sang sử dụng màn hình OLED trên iPhone X.
Có phải trái tim và linh hồn của Dải Ngân Hà nằm ở Cassiopeia? Có thể là không, nhưng đó là nơi có thể tìm thấy hai tinh vân phát sáng có tên là Trái tim và Linh hồn. Trong ảnh, Tinh vân Trái tim, được đặt tên chính thức là IC 1805, nằm ở phía dưới bên phải với hình dạng gợi nhớ đến một biểu tượng trái tim cổ điển. Tinh vân Linh hồn, tên chính thức IC 1871, nằm ở phía trên bên trái.
Dự kiến, sắp tới Samsung sẽ ra mắt dòng smartphone Galaxy M để thay thế cho các dòng Galaxy C, Galaxy J và Galaxy On. Samsung kỳ vọng rằng dòng Galaxy M sẽ giúp hãng chiếm lại thị phần ở phân khúc giá rẻ.
HMD Global đã khơi lại những ký ức tốt đẹp của người dùng với các sản phẩm truyền thống của Nokia khi ra mắt Nokia 3310 mới vào năm 2018. Mẫu điện thoại mới ngay lập tức đã gây ấn tượng với người dùng.