Hôm nay,  
Việt Báo Online

Đi Xem Một Kỷ Niệm: Tản Mạn Về Phim “the Post”

19/01/201800:00:00(Xem: 1637)
Đi Xem Một Kỷ Niệm: Tản Mạn Về Phim “the Post”
ĐI XEM MỘT KỶ NIỆM
Tản mạn về phim “The Post”
 
Lý Nguyên Diệu

“Sống trong đời sống, cần có một tấm lòng …”

Trịnh Công Sơn

blank

 
Chiều hôm qua tôi đi xem phim “The Post” vừa được phát hành với giá vé chỉ 6 đồng cho người lớn tuổi. Ngoài cái lợi tiền bạc, người lớn tuổi còn được xem phim nầy như hồi tưởng về một kỷ niệm không thể quên, dựa trên một câu chuyện có thật đã xảy ra cách đây gần nửa thế kỷ.

Điều đặc biệt đầu tiên của phim “The Post” là, dù đã biết rất rõ kết cuộc sẽ như thế nào, người xem càng lớn tuổi (những người đã sống qua thời kỳ những năm 1960, 70), càng thấy thấm thía cái hay của phim nầy. Một điều đặc sắc khác trong thời buổi nầy là một phim Mỹ dài 1 giờ 56 phút mà không có súng đạn (trừ hai phút đầu tiên về chiến tranh Việt Nam), không có tình dục, áo quần hở hang, … lại được đa số các cơ quan truyền thông Mỹ xếp hạng 1 trong 10 phim hay nhất của năm 2017. Một điều hi hữu để lôi kéo các tay ghiền xi-nê là phim nầy tập họp 3 ngôi sao sáng chói của Hollywood: Đạo diễn Steven Spielberg (14 Oscars & 10 Đề cử), nữ tài tử Meryl Streep (3 Oscars & 17 Đề cử) và nam tài tử Tom Hanks (2 Oscars & 3 Đề cử).


Phim “The Post” bao gồm ba câu chuyện chính. Chuyện chiến tranh Việt Nam, chuyện một người đàn bà can đảm và quan trọng nhất là chuyện tự do ngôn luận. Tựa của cuốn phim là tên cắt ngắn của nhật báo “The Washington Post”. Một trong những tờ nhật báo hàng đầu của miền Đông nước Mỹ đã lấy một quyết định vô tiền khoáng hậu khi bất chấp áp lực của Toà Bạch Ốc, in lại Hồ sơ Ngũ Giác Đài (Pentagon Papers) làm rung động nước Mỹ từ mùa Hè năm 1971 cho đến bây giờ, dưới thời đại “fake news” của Tổng thống Donald Trump đang cố gắng khuất phục một nền báo chí bất trị.


Chuyện thứ nhất về Hồ sơ Ngũ Giác Đài thì với người Việt Nam, 4000 trang của Hồ sơ về nguồn gốc và quá trình tham chiến của Mỹ trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam phải là chuyện quan trọng. Đạo diễn Spielberg cũng ý thức điều nầy khi ông bắt đầu phim bằng hình ảnh một cuộc hành quân bi thảm tại Hậu Nghĩa năm 1966. Kéo theo phản ứng của Daniel Ellsberg, một chuyên viên của Rand Corporation, khi làm việc trên Hồ Sơ Ngũ Giác Đài theo lệnh của Bộ trưởng Quốc phòng Robert S. McNamara, đã khám phá những dối trá liên tục của 5 chính quyền Mỹ từ thời Tổng thống Truman đến Nixon.

Đáng chú ý nhất là sau khi lấy trộm Hồ sơ để công khai hoá qua báo chí, một nhà báo đã hỏi anh có biết sẽ có thể bị tù vì giải mật một tài liệu quốc gia không? Ellsberg đã trả lời không ngần ngại bằng lương tâm (“tấm lòng” của TCS) của một con người đầy nhân bản: “Nếu đi tù mà (chấm dứt chiến tranh) cứu được bao nhiêu mạng người thì cũng đáng”. Để làm rõ hơn tính chất dối trá của cuộc chiến, đạo diễn Spielberg còn sưu tầm và trình bày lại những đoạn diễn văn lừa bịp của các Tổng thống Eisenhower, Kennedy, Johnson mà bây giờ một người Việt Nam đã đọc qua Hồ sơ Ngũ Giác Đài không thể không thấy chua xót cho thân phận của hai nền Cộng Hoà của miền Nam Việt Nam, từ Tổng thống Diệm đến Tổng thống Thiệu, đã bị làm con cờ thí cho “đồng minh”. Trong năm 2017, tài liệu truyền hình “Chiến tranh Việt Nam” (The Vietnam War) của Ken Burns cũng đã trình bày rất cặn kẽ và rõ ràng bi kịch nầy của dân tộc ta.


Chuyện thứ hai về người đàn bà vai chính trong phim là Katharine “Kay” Graham (qua phần diễn xuất điêu luyện xứng đáng giải Oscar của Meryl Streep). Goá chồng năm 46 tuổi và phải thay chồng cầm đầu một tạp chí lớn. Tám năm sau, 1971, người đàn bà quý phái, mảnh mai đó phải lấy một quyết định sinh tử mang nặng hai hệ quả: Một là quay lưng lại với tình bạn cố cựu giữa gia đình bà và gia đình Tổng thống Lyndon B. Johnson và gia đình Bộ trưởng McNamara. Hai là chính bà và chủ bút Ben C. Bradlee có thể đi tù vì cãi lệnh toà án đang bị áp lực của chính quyền Nixon.

Trong cái thập niên 1960 hỗn loạn, bà “Kay” đã phải ra khỏi chốn khuê phòng để tương tác với những nhà tài phiệt lão luyện của Thị trường Chứng khoán Nữu Ước (NYSE) đã là một điều đáng khâm phục như một khởi đầu của phong trào phụ nữ bình quyền. Để thể hiện tư cách của bà chủ báo, cuốn phim cho thấy khi nghe nhân viên báo cáo một triệu rưỡi Mỹ kim tiền lời cho báo Washington Post, bà nói ngay: “Đó là lương của 25 ký giả giỏi” chứ không nói gì đến tài khoản ngân hàng của bà sẽ gia tăng. Cũng trong tinh thần đó, bà đã nói với chủ bút Bradlee: “Phẩm chất cũng có thể đi đôi với lợi nhuận”. Thật là ngược hẳn với nguyên tắc kinh tế của Trung Cọng bây giờ là hy sinh phẩm chất để đạt lợi nhuận. Năm 1971, sự nghiệp bà lên đến cao điểm tận cùng khi bà dựa vào lương tâm (“tấm lòng” của TCS), dựa vào sự nghiệp báo chí của cha và của chồng, dựa lên bổn phận của một người dân, để quyết định đăng lên báo Washington Post của bà những trang “Tối Mật” của Hồ sơ Ngũ Giác Đài. Đoạn phim đầy xúc động khi bà đến nhà cựu Bộ trưởng McNamara để, nhân danh là một người bạn, một bà mẹ, một người dân, một nhà báo, đặt thẳng câu hỏi: “Vì sao ông biết không thể thắng cuộc chiến từ năm 1965 mà ông vẫn tiếp tục gửi quân qua chiến trường Việt Nam? Những biện hộ lúng túng của ông cựu Bộ trưởng trong căn nhà vắng vẻ chỉ có hai người cho ta thấy sự thật trần truồng của cuộc chiến bi thảm dài 20 năm đó, không có một “chính nghĩa” nào, một “lý tưởng tự do” nào, mà chỉ có quyền lợi nước Mỹ (“America First”) và thân phận bi thảm của những dân tộc nhược tiểu.


Chuyện cuối cùng và quan trọng nhất, vượt cả thời gian lẫn không gian, của phim “The Post” là cuộc tranh đấu bảo vệ tự do ngôn luận giữa báo chí và quyền lực nhà nước. Ngược lại với những trang sử đen tối của nước Mỹ trong cuộc Nội Chiến chống chế độ nô lệ  năm 1861 hay cuộc “thảm sát Mỹ Lai” năm 1968, những gì đã xảy ra tại Hoa Thịnh Đốn vào mùa Hè năm 1971 phải được coi là trang sử sáng láng nhất của nước Mỹ mà toàn thế giới phải tìm đọc và ráng học lại mỗi ngày. Phần nầy của phim giúp cho chúng ta hiểu vì sao “Tu chính Án số Một” của Hiến Pháp Hoa Kỳ phải là Số Một. Số đầu tiên. Số quan trọng nhất. Hãy cùng nhau đọc lại viên ngọc nầy: “Quốc Hội không được đưa ra bất kỳ luật nào để thiết lập tôn giáo, hoặc để cấm tự do tôn giáo; để giảm bớt quyền tự do ngôn luận, hoặc tự do báo chí; hoặc quyền người dân được tụ tập ôn hoà, và quyền kiến ​​nghị chính quyền phải giải quyết các khiếu nại.” (Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances).

Phân tích một cách cơ bản thì chính Đệ Nhất Tu Chính Án nầy là thành trì bảo vệ Đệ Tứ Quyền đã giúp kiểm soát, quân bằng và yểm trợ ba quyền Lập Pháp, Tư Pháp và Hành Pháp để nước Mỹ trở thành cường quốc như ngày hôm nay theo logic của một bài chính trị học đơn giản: Quốc gia nào cũng phải có một chính quyền. Chính quyền là sản phẩm của con người nên chính quyền nào cũng không hoàn toàn, phải có lỗi lầm, sai trái (bugs in each and every system). Muốn sửa sai trái thì phải biết có sai trái và sai trái như thế nào. Sau khi sửa sai chính quyền mới có thể có tiến bộ. Trong tiến trình chính trị nầy, báo chí lãnh trách nhiệm nặng nề nhất. Đó là dùng quyền tự do ngôn luận để giúp cho chính quyền “biết có sai trái và sai trái như thế nào”.


Chính vì ý thức được tầm quan trọng căn bản đó mà Katharine Graham và Chủ bút Ben Bradlee (với sự hổ trợ tích cực của các ký giả như Meg Greenfield, Ben Bagdikian) đã đứng đầu sóng ngọn gió để vượt qua áp lực chính trị của Tổng thống Nixon, vượt qua áp lực kinh tế của các chủ ngân hàng. Và chính nghĩa của họ đã “tất thắng” chói lọi khi gần 20 nhật báo lớn khác của Mỹ đoàn kết theo gương tờ Washington Post để cùng trích đăng Hồ sơ Ngũ Giác Đài, và nhất là khi Toà Án Tối Cao Liên Bang đã phán quyết bầu thuận cho tờ Post qua đa số phiếu 6-3.

blank

 
Điều phải nói thêm là cuốn phim cho thấy quyết định xử dụng quyền tự do báo chí của bà chủ nhân Graham và chủ bút Bradlee là một quyết định đầy ý thức trách nhiệm. Trách nhiệm với quốc gia, với dân tộc, dựa trên một quá khứ cách mạng chống thực dân Anh và dựa vào một tin tưởng ở tương lai dân chủ, thịnh vượng của nước Mỹ.

Vì vậy mà giá trị, đáng mua cái vé 6 đồng, của phim “The Post” là đã vẽ được một cách sinh động một kinh nghiệm huy hoàng trong lịch sử nước Mỹ mà người dân Mỹ có thể hãnh diện nhất. Và đó cũng là một bài học về tôn trọng tự do ngôn luận mà nhà nước Việt Nam (và rất nhiều nước khác) phải cho trình chiếu rộng rãi cho đại chúng, và phải học mỗi ngày bằng cách bắt buộc tất cả cán bộ phải xem phim “The Post” mỗi buổi sáng.


LÝ NGUYÊN DIỆU

Đầu năm 2018


Nguồn: http://hoangnamgiao.blogspot.com/2018/01/i-xem-mot-ky-niem-tan-man-ve-phim-post.html                

22/05/2018(Xem: 375)
Trước khi đến đây, tôi nghe thầy nói hôm nay chúng ta đến chùa Tượng Phật Nước Bàn. Lòng bàn hoàng tôi liền nghỉ lại ngày hôm qua chúng tôi đến viếng ngôi nhà của Ông Thuần Đà, người đã cung kính dâng món ăn đặc biệt cho đức Phật, đây là một danh dự lớn lao cho cư sĩ Thuần Đà, nào ngờ , sau bửa ăn đức Phật lâm bịnh nặng, đó là bửa ăn cuối cùng của đức Phật.
22/05/2018(Xem: 1252)
Trong các trại tù của CS với tên gọi mỹ miều là “ Trại cải tạo” nằm rải rác trong rừng sân nước độc, nơi khỉ ho gà gáy trên toàn cõi VN, nếu không đề cập đến tên Trại Trưởng trại tù Z.30 Xuân Lộc Đồng Nai Trịnh Văn Thích, là một điều thiếu sót.
21/05/2018(Xem: 1041)
Robert Moliere: “Không có học trò nghèo mà chỉ có cha mẹ nghèo; không có người tốt nghiệp kém mà chỉ có xã hội kém không biết dùng người; không có tuổi trẻ sinh ra xấu mà chỉ có gia đình tắc trách và xã hội suy đồi tạo ra sản phẩm xấu làm con người hư hỏng
21/05/2018(Xem: 953)
Tổ chức tại: THƯ VIỆN VIỆT NAM TOÀN CẦU 14550 Magnolia St # 205 Westminster - CA 92683 Vào Thứ BẢY 26 tháng 5 năm 2018 lúc 7:30pm - VÀO CỬA TỰ DO
21/05/2018(Xem: 439)
Trong tác phẩm “Các Nền Dân chủ chết như thế nào“, Steven Levitsky và Daniel Ziblatt của Đại học Harvard lập luận rằng các nền dân chủ thường không kết thúc bằng một vụ bùng nổ, nhưng với các tiếng kêu than do bị tổn thương
21/05/2018(Xem: 429)
Chia sẻ kinh nghiệm đem Chánh Niệm / Phật Pháp vào Nhà Tù và Trường học ở tiểu bang California (Thầy Thích Thiện Tâm và Htr. Tâm Thường Định)... kinh nghiệm hoằng pháp trên mạng... Ra Mắt Sách của NXB Lotus Media, Inc., Hương Tích Phật Việt, Hoa Đàm, etc...
21/05/2018(Xem: 740)
WESTMINSTER -- Một buôi nóí chuyện đầy tính triết học... và giới thiệu một tác phẩm triết học...
21/05/2018(Xem: 947)
Tưởng rằng chỉ ở thời Tây, dân ta mới khóc ra máu mắt vì sưu cao thuế nặng. Ngoài đồng thì có thuế ruộng, trong nhà thì phải đóng thuế vườn rồi đến thuế thân v.v…
21/05/2018(Xem: 1373)
Đám cưới của Hoàng tử Harry và Meghan hôm 19/5 còn mang những nét hoàng gia, như được tổ chức trong một lâu đài, thái tử và công chúa ngồi trên cỗ xe có ngựa kéo. Còn lại về hình thức đã gần gũi với đời thường hơn nhiều những đám cưới hoàng gia trước đây.
20/05/2018(Xem: 860)
Vào các diễn đàn chúng ta phải đọc những lời lẽ thô tục, chửi bới, chụp mũ, vu cáo, kết tội, mạ lỵ làm chúng ta sững sờ làm đầu óc chúng ta khô cứng.
20/05/2018(Xem: 3443)
Trong số các bạn trẻ đi tìm điểm tựa họp nhau thành tổ chức, tôi thấy có Voice. (Vietnamese Overseas Initia-tive for Conscience Empowerment) Nơi tập hợp các bạn trẻ muốn nâng địa cầu..
20/05/2018(Xem: 425)
ViDan Foundation (VDF) đã hoàn thành chuyến phát đồng phục học sinh và tập, viết… cho 212 cháu học sinh thuộc các gia đình đồng bào nghèo khó ở hai trường Samaki (Kandal) và Bến Ván (An Hoà Tự) thuộc tỉnh Kampong Chhnang ở Cambodia.
20/05/2018(Xem: 2532)
tại Hà Nội, Sài Gòn và Hải Phòng cũng như một nhóm người Việt tại nơi cư trú của ngài ở thị trấn Dharamsala, Ấn Độ... Chủ Nhật ngày 20 tháng 5 năm 2018 lúc 9 giờ tối (giờ California)
19/05/2018(Xem: 1043)
Mỹ giúp Ấn Độ chuyển hướng nguyên tử của Ấn Độ sang cung cấp năng lượng phát triển kinh tế và y học... Hoàng gia Thụy Điển trao giải Nobel Hòa binh năm 2009 cho Tổng thống Barack Obama vì Ông là nhà lãnh đạo đầu tiên của một siêu cường nguyên tử đề xuất một “thế giới phi hạt nhân”.
19/05/2018(Xem: 1171)
Trong thế kỷ qua, ở Việt nam bổng từ đâu xuất hiện một con người mà mặt thật được che dấu kỹ dưới nhiều lớp dày mỏng khác nhau, nhiều cách khác nhau. Từ đời sống bản thân, tên họ, tuổi tác. Đều bằng dối trá và bưng bít. Do bản chất của con người gian ác.
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 05/2018, trang BBC đưa tin, có ít nhất 9 người ở miền nam Ấn Độ đã tử vong trong một vụ bùng phát virus Nipah hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm.
Khoảng cuối tháng 05/2018, trang Blooberg đưa tin, Sony Corp đang tiến hành mua lại công ty EMI Music Publishing, cho phép hãng sở hữus khoảng 2.1 triệu bài hát từ Beyonce, Carole King và các nghệ sĩ khác khi công ty chuyển sang kế hoạch tăng trưởng mới dựa trên nội dung và dịch vụ.
Khoảng cuối tháng 05/2018, Adobe cho biết sẽ mua lại nhà cung cấp nền tảng và dịch vụ thương mại điện tử Magento, từ tay của công ty cổ phần tư nhân Permira với giá trị 1.6 tỷ USD.
Khoảng cuối tháng 05/2018, Facebook đã hợp tác với Qualcomm để cung cấp công nghệ cho dự án Wi-Fi gigabit, nhằm giúp cho việc gửi dữ liệu thông qua router trở nên hiệu quả hơn, và giúp tăng tốc độ Internet.
Khoảng cuối tháng 05/2018, HMD Global đã gọi vốn được 100 triệu USD trong vòng gọi vốn, được dẫn dắt bởi công ty VC Ginko Ventures của Thụy Sỹ, với sự tham gia của DMJ Asia Investment Opportunity và Wonderful Stars, một công ty con của nhà sản xuất điện thoại Nokia FIH Mobile.
Khoảng cuối tháng 05/2018, một số nguồn tin đã đưa tin về một nghiên cứu mới được công bố ở Joule, cho rằng việc khai thác bitcoin trên toàn cầu cần ít nhất năng lượng tiêu thụ trong một năm của cả Ireland (khoảng 24 TWh).
Khoảng cuối tháng 05/2018, Microsoft công bố thành công trong thương vụ mua lại Semantic Machines – startup tại Berkeley với tham vọng giải quyết một trong những thách thức trong đàm thoại AI: khiến cho các chatbot có khả năng nói chuyện giống con người hơn.
Khoảng cuối tháng 05/2018, nhiều tổ chức đã kiến nghị lên FTC, với mong muốn chia tách các nền tảng cốt lõi của Facebook.
Khoảng cuối tháng 05/2018, một số nguồn tin cho biết Samsung đang phát triển smartwatch Gear S4, tên mã Galileo, tại Mỹ và sẽ có 2 kích cỡ
Khoảng giữa tháng 05/2018, theo trang Koreatimes, sau khi chủ tịch LG Group Koo Bon-moo qua đời, con trai nuôi của ông là Koo Kwang-mo được chỉ định nắm vị trí quyền lực cao nhất điều hành đế chế kinh doanh của gia đình.
Khoảng giữa tháng 05/2018, một số nguồn tin phát hiện ra loại malware mới sẽ tận dụng toàn bộ tài nguyên hệ thống để đào tiền mã hóa Monero.
Google luôn có một phương châm hoạt động được gói gọn trong cụm từ “Don’t be evil” – Đừng biến thành quỷ dữ. Có thể hiểu đó là đừng trở thành kẻ xấu xa, hay đừng làm những việc xấu.
Khoảng giữa tháng 05/2018, NASA đã đưa một bộ dụng cụ chuyên dụng có tên Cold Atom Laboratory lên Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS bằng tên lửa Cygnus của Orbital ATK.
Khoảng giữa tháng 05/2018, chuyên gia phân tích Gene Munster nhận định, 3 mẫu iPhone ra mắt trong năm 2018 sẽ đánh dấu một bước tiến lớn trong hệ sinh thái AR.
Sản phẩm loa thông minh HomePod của Apple không phải là một sản phẩm thành công dù nó được đánh giá khá cao với chất lượng âm thanh tuyệt vời, nhiều người dùng vẫn chuộng những chiếc loa thông minh của Amazon và Google hơn.