Hôm nay,  
Việt Báo Online

Việt Nam Và Khát Vọng Về Một Nền Đại Học Tự Trị

06/12/201700:00:00(Xem: 90240)
Việt Nam Và Khát Vọng Về Một Nền Đại Học Tự Trị
DAO NHU
Đào Như

Lời phi lộ - Sở dĩ chúng tôi cho phổ biến bài viết này lại trên các trang mạng là vì hôm 3 tháng 11 năm 2017 trang mạng trí thức-Tia Sáng- trong nước có cho đăng tải bài viết của tác giả Thu Quỳnh dưới nhan đề: Tự Chủ Đại Học và trách nhiệm giải trình - Hai mặt của một vấn đề- http://tiasang.com.vn/-giao-duc/Tu-chu-dai-hoc-va-trach-nhiem-giai-trinh-Hai-mat-cua-mot-van-de-11009/. Thật sự theo thiển ý, chúng tôi nghĩ tác giả Thu Quỳnh muốn bàn về một Nền Tự trị Đại học, nhưng kỵ húy tác giả phải nói trại qua Tự chủ Đại học. Chúng tôi hy vọng sự đóng góp nhỏ nhoi này với bài viết của tác giả Thu Quỳnh sẽ được góp sức thúc đẩy Nhà nước Việt Nam sớm trả lại nền Tự trị cho Đại học Việt Nam.  

 Đào Như-Chicago-Dec 4-2017

 ***

Khát vọng về một nền Đại Học Tự trị Việt Nam là vô cùng chính đáng và cần thiết. Xây dựng nền Tự trị cho đại học là bước căn bản để tiến tới cuộc cách mạng cải tổ toàn diện hệ thống Giáo dục và Đào tạo tại Việt Nam hôm nay. Cũng như Dân chủ, Tự do, chế độ Tư Trị Đại học là quyền lợi tất yếu của mọi xã hội, của mọi dân tộc. Mối tương quan giữa chế độ Tự trị Đại học và Chính phủ không phải ‘xin và cho’, nó là bổn phận của mọi chính phủ, của mọi nhà lãnh đạo của mọi chế độ khi họ bìết chủ động quan tâm vào việc xây dựng cơ sở thượng tầng trí thức kiến tạo tương lai đất nước ngày càng tốt đẹp hơn. ViệtNam! Trong suốt trong 60 năm dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng Sản, cụm từ “ Tự trị Đại Học” chưa bao giờ được nhắc đến. Có chăng nó chỉ là điểm sáng, có lần cháy lên rồi lại âm thầm lịm đi trong mọi tâm tư của nhà trí thức yêu nước. Nhớ lại GS Tiến Sĩ Nguyễn Mạnh Tường, tác giả ‘L’Histoire d’un Excommunié de Hà Nội’, từ Đại học Thanh hóa- Liên Khu III, năm 1952 đã lên tiếng tố cáo Chuyên chính vô sản đã nhốt các giáo sư Đại học, các nhà trí thức Việt Nam trong chuồng nuôi thú vật chật chội”. Việt Nam! Trong suốt hơn 60 năm dưới chệ độ Cộng Sản “Tự trị Đại học”vẫn nguyên là giấc mơ ngoài tầm với!

Rồi, cuối tháng 7/2014, cụm từ “Tự trị Đại học” được ẩn dụ dưới chủ đề Đối thoại Đổi Mới Chế độ Giáo dục Đại học-lại vang lên theo bước chân GS Ngô Bảo Châu trở về Việtnam từ Viện đại học Chicago-UOC-cùng với nhóm Đối thoại Đổi Mới Chế độ Giáo dục Đại học…Theo thông tin của nhiều trang mạng trong nước, trước khi chính thức mở những buổi đối thoại vào hai ngày, 31-7 và 1-8-2014 tại Saigon, GS Ngô Bảo Châu cùng nhóm Đối thoại đã được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam tiếp đón trọng thể tại Trụ sở Chính phủ ở Hà Nội vào chiều 29/7/2014. Đây là buổi trao đổi tiếp xúc quan trọng giữa nhà lãnh đạo Việt Nam với nhóm Đối Thoại Giáo dục Đai học Việt Nam, một mạng lưới gồm các Học giả, Giáo sư, tại các trường đại học lớn trong và ngoài nước: GS Ngô Bảo Châu, Viện trưởng Viên Nghiên cứu Cao Cấp Toán Việt Nam và cũng là GS Toán tại đại học Chicago, GS Trần Ngọc Anh, đại học Indiana, GS Đỗ Quốc Anh, đại học Sciences Po. Paris, GS Vũ Hà Văn, đại học Yale… Mục đích của Nhóm là nhầm thông qua các hoạt động thiết thực để trao đổi thảo luận nghiên cứu, phân tích hầu đưa ra giải pháp mang tính khả thi nhầm đóng góp cho nền giáo dục đất nước…Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tiếp phái đoàn do GS Ngô Bảo Châu lãnh đạo, qua một phong cách như một buổi trực tiếp đối thoại. Thái độ tiếp cận của Thủ tướng Dũng được miêu tả hợp tác, thoải mái và thẳng thắn. Thủ tướng Dũng nói rằng ông sẵn sàng hỗ trợ mục đích và yêu cầu của nhóm Đối thoại Đổi mới Giáo dục Đại học. Sự biểu lộ đồng tình của Thủ tướng Dũng ở cuối buổi đối thoại được ghi nhận như sau: “…đề nghị GS Ngô Bảo Châu và các giáo sư trong nhóm Đối thoại Đổi Mới Giáo dục Đại học tiếp tục tư vấn và góp ý  góp phần hoàn thiện chính sách phát triển đổi mới nền Giáo dục…”

 Diễn đàn Đối thoại thực sự chính thức diễn ra trong 2 ngày 31/7 và 1/8/2014 tại Trung Tâm Văn Hóa Hoa Kỳ-Sàigòn, với Chủ đề “Đối thoại Giáo dục Việt Nam-Cải cách giáo dục Đại học”. Ngoài các thành viên của nhóm Đối thoại Đổi mới Giáo dục Đại học, còn có sự tham dự  của bộ trưởng bộ Khoa học-Công nghệ Nguyễn Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga…và các Nhà giáo dục, đại diện các trường Đại học, cộng đồng các doanh nhân…Tổng cộng trên dưới 200 người. Bà Rena Bitter-Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ- cho biết bà rất vinh dự chủ trì buổi thảo luận với sự hiện diện của các học giả và bà “tin rằng sự hội tụ của những trí tuệ này sẽ là chất xúc tác cho cải cách nền giáo dục Việt Nam trong tương lai…”

Người dìu dắt buổi hội thảo vẫn là GS Ngô Bảo Châu. Mở đầu buổi thảo GS Châu đưa ra nhận định việc ông đánh giá khách quan về Học sinh tốt nghiệp THPT ở Việt Nam không đến nỗi tệ lắm so với trình độ học sinh tốt nghiệp THPT của các nước ngoài. Nhưng các sinh viên tốt nghiệp Đại Học của ta trông tương đối đuối sức so với người sinh viên tốt nghiệp Đại học của nước ngoài. Đuối về kiến thừc lẫn tác phong làm việc. Do đó vấn đề Giáo dục ở Việt Nam là vấn đề Giáo dục ở Đại học chứ không phải Giáo dục Phổ thông. Tất nhiên Phổ thông cũng có vô vàn vấn đề làm lo ngại không ít cho những ai quan tâm đến nó. Nhưng đứng trên tầm quốc gia mà nhìn GDĐH mới là mảng cần nhiều sự thay đổi hơn. Sự tệ hại này được nảy sinh từ nhiều lý do, nhất là từ hoàn cảnh lịch sử đi đôi với điều kiện giáo dục và xã hội. GS Châu bộc lộ: Nền giáo dục Đại học của ta làm ngược lại với thế giới, nó đã quá lạc hậu, không còn phù hợp bắt kịp các đại học lớn trên thế giới ngày nay. Có lẽ GS Châu đề nghị loại bỏ chương trình học tập “Chủ Nghĩa Mác Lênin” trong hệ thống Giáo dục của Việt Nam hiện tại. Bàn về quá trình tuyển dụng nhân sự tại các trường đại học, GS phát biểu: Các Đại học VN tạo người từ chính sách sinh viên của mình giống như cuộc hôn nhân cận huyết thống. Vì thế các ngành khoa học ngày càng xuống. Học trò không có điều kiện cơ hội để giỏi hơn thầy. Học trò của học trò càng tệ hơn nữa.

Tiếp theo là Thứ trưởng GD-ĐT, Bùi Văn Ga lên tiếng đóng góp rằng: “Đổi mới Giáo dục Đại học là nhiệm vụ cấp bách. Mục tiêu Giáo dục Đại học chuyển từ cung cấp kiến thức sang phát triển tư duy là chính”. Câu nói này của Thứ trưởng Bùi Văn Ga gợi nhớ lại đường lối giáo dục của Cộng sản từ thế hệ này sang thế hệ khác chỉ là loài nhai lại đời đời học tập“Chủ Nghĩa Marx-Lénin” từ lúc bước chân vào bậc Tiểu học đến khi tốt nghiệp Đại học.

Trong khi các diễn giả phàn nàn rằng Đại học Việt Nam không được quyền tự quản trị, tự chủ tài chánh, thì Bộ trưởng KH&CN Nguyễn Quân cũng khẳng định: ”Ở một nước mà tôi và anh Phạm Vũ Luận (BT-GD-ĐT) không ký được lương cho GS Ngô Bảo Châu, thì các trường Đại học làm sao có thế có được quyền tự chủ được.”. Thật sư BT Nguyễn Quân muốn đặt vấn đề Tự trị Đại học nhưng kỵ húy, ông không dám nói thẳng ra ông đành phải nói trại qua một bên: Tự chủ Đại học. Bộ trưởng Nguyễn Quân tố cáo: “ Nhiệm vụ Đại học là vừa giáo dục và vừa nghiên cứu. Thế nhưng tỷ trọng nghiên cứu ở Việt Nam lại nghiêng về các Viện Nghiên Cứu chứ không phải các trường Đại học. Cơ chế và tư duy bao cÃp vẫn tồn tại trong cả các trường Đại học. Quan điểm của Hội Đồng Quốc gia Giáo dục là mong muốn từng bước tháo gỡ rào cản này, giao quyền tự chủ cho các trường đại học “…

Có nhiều vấn đề được đưa ra thảo luận, từ Tự chủ Đại học cho đến các vấn đề Quản trị Đại học, Tài chánh ngân khoản dành cho Đại học, Thể chế Đào tạo cán bộ giảng dạy… Các hội viên tham dự hội thảo tích cực thẳng thắn nhiệt tình thảo luân sôi nỗi…

Kết luận sau hai ngày hội thảo, GS Ngô Bảo Châu cho rằng những đề xuất giải pháp nêu ra ở buổi hội thảo này có thể chưa chín, cần đối thoại r¶ng rãi hơn trong những buồi hội thảo lần tới. Sản phẩm của đối thoại không phải chỉ là kết luận, đề xuất cụ thể, mà là lòng tin chúng ta cùng nhau quyết tâm làm việc đó.

Tự trị Đại học là giấc mơ thế kỷ của ViệtNam, không thể nào trong một sớm một chiều mà nó có thể thể hiện được ngay. Ngày nào cơ chế và tư duy bao cÃp còn tồn tại trong các trường đại học, ngày ấy nền Tự trị Đại học vẫn còn những lực cản khó vượt thoát. Muốn khắc phục khó khăn này, đòi hỏi sự kiên trì đấu tranh. Thực tế trước mắt, qua hai buổi họp 31/7 và 1/8/2014 tại Trung Tâm Văn Hóa Hoa Kỳ tại Saigon, cho ta thấy rằng dưới sự đỡ đầu của Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ, có những vị Bộ Trưởng, Thứ trưởng, các Tiến Sĩ, các Giáo Sư, các Giới Trí Thức trong và ngoài nước điều công khai biểu lộ đồng tình chống lại cơ chế và tư duy bao cÃp, chống lại sự lãnh đạo của Chuyên Chính Vô Sản. Hy vọng tất cả đó là hạt nhân sẽ làm bùng nổ tư duy đổi mới, những cải cách toàn diện nền giáo dục Việt Nam trong một tương lai gần đây./.

Đào Như

BS Đào Trong Thể

Thetrongdao2000@yahoo.com

Aug 6-2014

GHI CHÚ VỀ NGUỒN

Các websites sau đây là nguồn cung cấp những dữ kiện của bài viết trên viết trên

1-ĐỐI THOẠI GIÁO DỤC VIỆT NAM-2014: CẢI CÁCH GIÁO DỤC ĐẠI HỌC

http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=113&CategoryID=6&News=7725   

2- 200 ĐẠI BIỂU THAM DỰ BUỔI ĐỐI THOẠI CẢI CÁCH GIAO DỤC ĐẠI HỌC

http://tuoitre.vn/Giao-duc/620786/200-dai-bieu-tham-gia-doi-thoai-cai-cach-giao-duc-dh.html  

3- GS NGÔ BẢO CH U: CHÚNG TA LÀM NGƯỢC VỚI THẾ GIỚI

http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/gs-ngo-bao-chau-dai-hoc-viet-nam-lam-nguoc-voi-the-gioi-3025200.html

4- THỦ TƯỚNG DŨNG TIẾP GS NGÔ BẢO CH U

http://nguyentandung.org/thu-tuong-nguyen-tan-dung-tiep-giao-su-ngo-bao-chau.html

24/05/2019(Xem: 222)
Tại sao ông Nguyễn Phú Trọng vắng mặt tại phiên họp khai mạc Quốc hội kỳ 7, và trong đoàn Quốc hội viếng lăng Hồ Chí Minh ngày 20/05/2019? Thời Nhân văn Giai phẩm 1956, Cụ Phan Khôi đã viết về sự tích “Ông bình vôi”
23/05/2019(Xem: 170)
tôn trọng các quyền con người là một bộ phận quan trọng của EVFTA và vi phạm các quyền này là một vi phạm nguyên tắc của thỏa thuận. Kể từ khi triển khai thực hiện Hiệp định PCA vào năm 2012 và kể từ khi kết thúc đàm phán EVFTA vào năm 2016, tình hình nhân quyền tại Việt Nam đã xấu đi một cách đáng kể
23/05/2019(Xem: 1620)
Về hưu, chữ nghĩa của tài tình của “vi-xi” bây giờ gọi là “nghỉ hưu?”, là nghỉ làm việc, không còn tiếp tục làm công việc hàng ngày để kiếm lương bổng, lợi tức cần cho đời sống nữa.
23/05/2019(Xem: 726)
Tháng 4 của Hoa Kỳ là một ngày tháng đáng lưu ý của lịch sử. Cuộc nội chiến Nam Bắc Hoa Kỳ bắt đầu vào ngày 12 tháng 4-1861. Bốn năm sau vào ngày 9 tháng 4-1865, tướng Lee của miền Nam đầu hàng tướng Grant của miền Bắc...
23/05/2019(Xem: 1177)
Kể về những giai thoại liên quan đến Kinh Kim Cang trong lịch sử và duyên may của chính bản thân mình với kinh này, tôi không có ý đề cao sự màu nhiệm của Kinh Kim Cang. Cái đó để từng người phán xét “Linh tại ngã, bất linh tại ngã.” ... Sự vĩ đại nằm ở chỗ dám xả bỏ tất cả những gì mình đang có để cống hiến cho đời. Và Đức Phật chính là con người như vậy.
22/05/2019(Xem: 405)
Viện Việt-Học kính giới thiệu đến các quí-vị chương-trình Mạn-đàm Văn-chương, về đề tài: "TRUYỆN THẠCH SANH LÝ THÔNG: MỘT CÁCH NHÌN KHÁC" Diễn-giả: GS Nguyễn Văn Sâm Với sự góp mặt của: Nhà văn Phan Tấn Hải – GS Trần Văn Chi – GS Nguyễn Trung Quân - Lời ngỏ: Soeur Trần Nữ
22/05/2019(Xem: 797)
Irvine là một thành phố ở Quận Cam (Orange County )- Nam California – là một thành phố được quy hoạch, phát triển bởi công ty Irvine , từ thập niên 1960.
22/05/2019(Xem: 990)
Mọi người ở xứ sở này – xem chừng – chỉ rôm rả nói cười khi vào quán cà phê, và năng động lúc ngồi quanh bàn rượu. Kỳ dư thì họ đều ngủ vùi, nếu ở nhà; và ngủ gà, khi vào đến chỗ làm. Bởi thế nên nước bốn ngàn năm hồn chửa tỉnh!
22/05/2019(Xem: 954)
Pleiku, đọc theo tiếng Việt là Pờ-lây-cu, là thành phố lớn nhất của tỉnh Gia Lai ở Tây Nguyên, Việt Nam. Cái tên thân yêu Pleiku đã có thời Pháp thuộc, theo từ điển mở, "Plơi" tiếng Jarai nghĩa là "làng".
22/05/2019(Xem: 861)
Úc vừa trải qua một cuộc bầu cử với kết quả bất ngờ đến nỗi Thủ Tướng Scott Morrison phải thốt lên rằng ông luôn tin tưởng có phép lạ nhiệm mầu (“I have always believed in miracles”).
22/05/2019(Xem: 3421)
Nhà thơ Tô Thùy Yên đã từ trần vào lúc 9:15 giờ đêm giờ Houston (tức 7:15 giờ chiều giờ California) hôm Thứ Ba 21/5/2019... Một trong các bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Tô Thùy Yên là bài Ta Về, sáng tác năm 1985 khi còn trong Việt Nam, về sau in trong tập “Thơ tuyển” ấn hành năm 1995 ở hải ngoại.
21/05/2019(Xem: 1191)
Hai tập “Ký” và “Ký 2” của Đinh Quang Anh Thái là thể loại ký sự nhân vật, trong đó tác giả ghi lại những nét riêng và hoạt động của nhiều người Việt, đặc biệt là những người từng bị tù cộng sản và những người phải sống lưu vong trong gần nửa thế kỷ qua.
21/05/2019(Xem: 1954)
Có thể nói rằng suốt hơn 40 năm qua, ngoại trừ một số vị đã sống ở ngoại quốc trước tháng Tư, 1975, còn thì hầu hết người Việt tỵ nạn chúng ta đều đã hơn một lần phải mang ơn một sắc dân, một đất nước, hay một chủng tộc khác.
21/05/2019(Xem: 1383)
Nằm ở trung tâm thành phố Sơn La và cách biên giới Lào chừng 45 cây số , nhà tù Sơn La được người Pháp xây dựng năm 1908 để giam giữ những người làm cách mạng VN.
20/05/2019(Xem: 2524)
Các sử gia VN thường mắc cái bẫy lý luận của TQ là các triều đại Nguyên và Thanh là hai triều đại của lịch sử TQ. Đây là một sự “nhận vơ”, đánh lừa khiến trong tâm cảm của người Việt mang một dòng máu tự ti, lúc nào cũng sợ TQ
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 05/2019, sau nhiều lần trì hoãn, cuối cùng dự án Starlink, dự án bao phủ Internet băng thông rộng trên toàn thế giới qua vệ tinh, của Elon Musk sẽ bắt đầu bằng việc phóng tàu SpaceX chở 60 vệ tinh lên vũ trụ vào ngày 23/05/2019.
Khoảng cuối tháng 05/2019, mẫu xe thử nghiệm các nghệ an toàn mới nhất của Mercedes-Benz đã chính thức được giới thiệu với tên gọi khá dài - Experimental Safety Vehicle (ESF) và được xây dựng dựa trên phiên bản hybrid cắm sạc (plug-in hybrid) của Mercedes-Benz GLE-Class thế hệ thứ 4. Bên cạnh vai trò dùng thử các công nghệ an toàn tiên tiến nhất của Mercedes, ESF còn có khả năng tự lái ở một số điều kiện lưu thông nhất định. Đặc biệt, ESF có thể giao tiếp với các phương tiện khác khi tham gia giao thông dưới chế độ tự lái.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Cơ quan giám sát bảo mật dữ liệu của Ireland thông báo mở cuộc điều tra nhắm vào hoạt động thu thập dữ liệu quảng cáo trực tuyến của Google.
Hàng triệu năm trước, một tai nạn di truyền ngẫu nhiên có thể đã kích hoạt cho sự ra đời và phát triển của tất cả cuộc sống đa bào như hiện nay. Chỉ một thay đổi duy nhất đã tạo nên bước chuyển đổi từ sự sống đơn bào (như vi khuẩn) sang sự sống đa bào, trong đó bao gồm cả con người.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang Bloomberg, nhiều khả năng sẽ có thêm 5 công ty công nghệ Trung Quốc bị Mỹ đưa vào danh sách đen và áp dụng lệnh cấm giống Huawei, mà đa số là các công ty sản xuất thiết bị và camera giám sát.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Panasonic, hãng công nghệ Nhật Bản, đã đưa ra thông báo chính thức về việc ngừng cung cấp linh kiện cho Huawei sau khi hãng phải chịu những cấm vận từ Mỹ.
Khoảng cuối tháng 05/2019, trong một bài viết được đăng tải trên blog của công ty, Google cho biết đã phát hiện ra một lỗ hổng bảo mật có thể khiến mật mã tài khoản của một lượng lớn người dùng dịch vụ G Suite bị lưu dưới dạng văn bản thuần túy.
Ngày 20 tháng 5, Trăng tròn và Sao Mộc, hành tinh lớn nhất của Hệ Mặt trời, gần như đã chia sẻ cùng khung nhìn trong ảnh.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang TechCrunch, dữ liệu tài khoản chứa thông tin cá nhân của 49 triệu người dùng Instagram đã vô tình bị rò rỉ trên mạng Internet. Những tài khoản bị ảnh hưởng bao gồm cả người nổi tiếng, tài khoản thương hiệu và một lượng người dùng có tầm ảnh hưởng lớn trên Instagram.
Hồi tháng 03/2019, Apple chính thức thừa nhận bàn phím cánh bướm của hãng gặp lỗi và ra mắt chương trình sửa miễn phí. Tuy nhiên, chương trình vẫn bị nhiều người dùng phàn nàn vì không hỗ trợ các mẫu MacBook vừa ra mắt như MacBook Air 2018 và MacBook Pro 2018. Hai mẫu laptop đã được cập nhật bàn phím nhưng cuối cùng vẫn gặp lỗi.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Ngân hàng Trung ương Nepal tuyên bố cấm cửa ví điện tử Alipay và WeChat Pay tại Nepal
Tháng 05/2019, chính quyền ông Donald Trump đã ra lệnh cấm các công ty Mỹ hợp tác với Huawei. Tuân thủ chính sách mới, Google đã chính thức rút giấy phép sử dụng Android của Huawei và một loạt công ty Mỹ khác như Qualcomm, Intel cũng yêu cầu nhân viên tạm ngừng hợp tác với Huawei.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Facebook chia sẻ rằng hãng đang giúp đỡ các tổ chức y tế cộng đồng chống lại các dạng dịch bệnh bằng cách chia sẻ cho họ 3 dạng bản đồ số có chứa các thông tin liên quan đến nhân khẩu học, cách thức di chuyển và khả năng truy cập Internet của người dùng mạng xã hội.
Xung đột thương mại Mỹ - Trung leo thang lên một bước mới khi vào ngày 10/05/2019, tổng thống Trump chính thức nâng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, từ 10% lên 25%. Điều này đang làm các nhà đầu tư vào Apple và chuỗi cung cấp của họ lo lắng hơn bao giờ hết. Ngay cả người luôn lạc quan vào Trung Quốc như nhà đầu tư lớn Thornburg Investment Management cũng đang rút vốn ra khỏi Apple và các công ty thuộc chuỗi cung ứng của họ, khi lo ngại rằng việc Mỹ áp đặt thuế quan có thể gây ra các tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái công nghệ.
Tại thời điểm tế bào khỏe mạnh bị căng thẳng, nó có thể chọn một trong hai con đường: hoặc là kích hoạt một quá trình tự hủy rồi chết, hoặc trở thành tế bào zombie