Hôm nay,  
Việt Báo Online

Việt Nam Và Khát Vọng Về Một Nền Đại Học Tự Trị

06/12/201700:00:00(Xem: 88901)
Việt Nam Và Khát Vọng Về Một Nền Đại Học Tự Trị
DAO NHU
Đào Như

Lời phi lộ - Sở dĩ chúng tôi cho phổ biến bài viết này lại trên các trang mạng là vì hôm 3 tháng 11 năm 2017 trang mạng trí thức-Tia Sáng- trong nước có cho đăng tải bài viết của tác giả Thu Quỳnh dưới nhan đề: Tự Chủ Đại Học và trách nhiệm giải trình - Hai mặt của một vấn đề- http://tiasang.com.vn/-giao-duc/Tu-chu-dai-hoc-va-trach-nhiem-giai-trinh-Hai-mat-cua-mot-van-de-11009/. Thật sự theo thiển ý, chúng tôi nghĩ tác giả Thu Quỳnh muốn bàn về một Nền Tự trị Đại học, nhưng kỵ húy tác giả phải nói trại qua Tự chủ Đại học. Chúng tôi hy vọng sự đóng góp nhỏ nhoi này với bài viết của tác giả Thu Quỳnh sẽ được góp sức thúc đẩy Nhà nước Việt Nam sớm trả lại nền Tự trị cho Đại học Việt Nam.  

 Đào Như-Chicago-Dec 4-2017

 ***

Khát vọng về một nền Đại Học Tự trị Việt Nam là vô cùng chính đáng và cần thiết. Xây dựng nền Tự trị cho đại học là bước căn bản để tiến tới cuộc cách mạng cải tổ toàn diện hệ thống Giáo dục và Đào tạo tại Việt Nam hôm nay. Cũng như Dân chủ, Tự do, chế độ Tư Trị Đại học là quyền lợi tất yếu của mọi xã hội, của mọi dân tộc. Mối tương quan giữa chế độ Tự trị Đại học và Chính phủ không phải ‘xin và cho’, nó là bổn phận của mọi chính phủ, của mọi nhà lãnh đạo của mọi chế độ khi họ bìết chủ động quan tâm vào việc xây dựng cơ sở thượng tầng trí thức kiến tạo tương lai đất nước ngày càng tốt đẹp hơn. ViệtNam! Trong suốt trong 60 năm dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng Sản, cụm từ “ Tự trị Đại Học” chưa bao giờ được nhắc đến. Có chăng nó chỉ là điểm sáng, có lần cháy lên rồi lại âm thầm lịm đi trong mọi tâm tư của nhà trí thức yêu nước. Nhớ lại GS Tiến Sĩ Nguyễn Mạnh Tường, tác giả ‘L’Histoire d’un Excommunié de Hà Nội’, từ Đại học Thanh hóa- Liên Khu III, năm 1952 đã lên tiếng tố cáo Chuyên chính vô sản đã nhốt các giáo sư Đại học, các nhà trí thức Việt Nam trong chuồng nuôi thú vật chật chội”. Việt Nam! Trong suốt hơn 60 năm dưới chệ độ Cộng Sản “Tự trị Đại học”vẫn nguyên là giấc mơ ngoài tầm với!

Rồi, cuối tháng 7/2014, cụm từ “Tự trị Đại học” được ẩn dụ dưới chủ đề Đối thoại Đổi Mới Chế độ Giáo dục Đại học-lại vang lên theo bước chân GS Ngô Bảo Châu trở về Việtnam từ Viện đại học Chicago-UOC-cùng với nhóm Đối thoại Đổi Mới Chế độ Giáo dục Đại học…Theo thông tin của nhiều trang mạng trong nước, trước khi chính thức mở những buổi đối thoại vào hai ngày, 31-7 và 1-8-2014 tại Saigon, GS Ngô Bảo Châu cùng nhóm Đối thoại đã được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam tiếp đón trọng thể tại Trụ sở Chính phủ ở Hà Nội vào chiều 29/7/2014. Đây là buổi trao đổi tiếp xúc quan trọng giữa nhà lãnh đạo Việt Nam với nhóm Đối Thoại Giáo dục Đai học Việt Nam, một mạng lưới gồm các Học giả, Giáo sư, tại các trường đại học lớn trong và ngoài nước: GS Ngô Bảo Châu, Viện trưởng Viên Nghiên cứu Cao Cấp Toán Việt Nam và cũng là GS Toán tại đại học Chicago, GS Trần Ngọc Anh, đại học Indiana, GS Đỗ Quốc Anh, đại học Sciences Po. Paris, GS Vũ Hà Văn, đại học Yale… Mục đích của Nhóm là nhầm thông qua các hoạt động thiết thực để trao đổi thảo luận nghiên cứu, phân tích hầu đưa ra giải pháp mang tính khả thi nhầm đóng góp cho nền giáo dục đất nước…Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tiếp phái đoàn do GS Ngô Bảo Châu lãnh đạo, qua một phong cách như một buổi trực tiếp đối thoại. Thái độ tiếp cận của Thủ tướng Dũng được miêu tả hợp tác, thoải mái và thẳng thắn. Thủ tướng Dũng nói rằng ông sẵn sàng hỗ trợ mục đích và yêu cầu của nhóm Đối thoại Đổi mới Giáo dục Đại học. Sự biểu lộ đồng tình của Thủ tướng Dũng ở cuối buổi đối thoại được ghi nhận như sau: “…đề nghị GS Ngô Bảo Châu và các giáo sư trong nhóm Đối thoại Đổi Mới Giáo dục Đại học tiếp tục tư vấn và góp ý  góp phần hoàn thiện chính sách phát triển đổi mới nền Giáo dục…”

 Diễn đàn Đối thoại thực sự chính thức diễn ra trong 2 ngày 31/7 và 1/8/2014 tại Trung Tâm Văn Hóa Hoa Kỳ-Sàigòn, với Chủ đề “Đối thoại Giáo dục Việt Nam-Cải cách giáo dục Đại học”. Ngoài các thành viên của nhóm Đối thoại Đổi mới Giáo dục Đại học, còn có sự tham dự  của bộ trưởng bộ Khoa học-Công nghệ Nguyễn Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga…và các Nhà giáo dục, đại diện các trường Đại học, cộng đồng các doanh nhân…Tổng cộng trên dưới 200 người. Bà Rena Bitter-Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ- cho biết bà rất vinh dự chủ trì buổi thảo luận với sự hiện diện của các học giả và bà “tin rằng sự hội tụ của những trí tuệ này sẽ là chất xúc tác cho cải cách nền giáo dục Việt Nam trong tương lai…”

Người dìu dắt buổi hội thảo vẫn là GS Ngô Bảo Châu. Mở đầu buổi thảo GS Châu đưa ra nhận định việc ông đánh giá khách quan về Học sinh tốt nghiệp THPT ở Việt Nam không đến nỗi tệ lắm so với trình độ học sinh tốt nghiệp THPT của các nước ngoài. Nhưng các sinh viên tốt nghiệp Đại Học của ta trông tương đối đuối sức so với người sinh viên tốt nghiệp Đại học của nước ngoài. Đuối về kiến thừc lẫn tác phong làm việc. Do đó vấn đề Giáo dục ở Việt Nam là vấn đề Giáo dục ở Đại học chứ không phải Giáo dục Phổ thông. Tất nhiên Phổ thông cũng có vô vàn vấn đề làm lo ngại không ít cho những ai quan tâm đến nó. Nhưng đứng trên tầm quốc gia mà nhìn GDĐH mới là mảng cần nhiều sự thay đổi hơn. Sự tệ hại này được nảy sinh từ nhiều lý do, nhất là từ hoàn cảnh lịch sử đi đôi với điều kiện giáo dục và xã hội. GS Châu bộc lộ: Nền giáo dục Đại học của ta làm ngược lại với thế giới, nó đã quá lạc hậu, không còn phù hợp bắt kịp các đại học lớn trên thế giới ngày nay. Có lẽ GS Châu đề nghị loại bỏ chương trình học tập “Chủ Nghĩa Mác Lênin” trong hệ thống Giáo dục của Việt Nam hiện tại. Bàn về quá trình tuyển dụng nhân sự tại các trường đại học, GS phát biểu: Các Đại học VN tạo người từ chính sách sinh viên của mình giống như cuộc hôn nhân cận huyết thống. Vì thế các ngành khoa học ngày càng xuống. Học trò không có điều kiện cơ hội để giỏi hơn thầy. Học trò của học trò càng tệ hơn nữa.

Tiếp theo là Thứ trưởng GD-ĐT, Bùi Văn Ga lên tiếng đóng góp rằng: “Đổi mới Giáo dục Đại học là nhiệm vụ cấp bách. Mục tiêu Giáo dục Đại học chuyển từ cung cấp kiến thức sang phát triển tư duy là chính”. Câu nói này của Thứ trưởng Bùi Văn Ga gợi nhớ lại đường lối giáo dục của Cộng sản từ thế hệ này sang thế hệ khác chỉ là loài nhai lại đời đời học tập“Chủ Nghĩa Marx-Lénin” từ lúc bước chân vào bậc Tiểu học đến khi tốt nghiệp Đại học.

Trong khi các diễn giả phàn nàn rằng Đại học Việt Nam không được quyền tự quản trị, tự chủ tài chánh, thì Bộ trưởng KH&CN Nguyễn Quân cũng khẳng định: ”Ở một nước mà tôi và anh Phạm Vũ Luận (BT-GD-ĐT) không ký được lương cho GS Ngô Bảo Châu, thì các trường Đại học làm sao có thế có được quyền tự chủ được.”. Thật sư BT Nguyễn Quân muốn đặt vấn đề Tự trị Đại học nhưng kỵ húy, ông không dám nói thẳng ra ông đành phải nói trại qua một bên: Tự chủ Đại học. Bộ trưởng Nguyễn Quân tố cáo: “ Nhiệm vụ Đại học là vừa giáo dục và vừa nghiên cứu. Thế nhưng tỷ trọng nghiên cứu ở Việt Nam lại nghiêng về các Viện Nghiên Cứu chứ không phải các trường Đại học. Cơ chế và tư duy bao cÃp vẫn tồn tại trong cả các trường Đại học. Quan điểm của Hội Đồng Quốc gia Giáo dục là mong muốn từng bước tháo gỡ rào cản này, giao quyền tự chủ cho các trường đại học “…

Có nhiều vấn đề được đưa ra thảo luận, từ Tự chủ Đại học cho đến các vấn đề Quản trị Đại học, Tài chánh ngân khoản dành cho Đại học, Thể chế Đào tạo cán bộ giảng dạy… Các hội viên tham dự hội thảo tích cực thẳng thắn nhiệt tình thảo luân sôi nỗi…

Kết luận sau hai ngày hội thảo, GS Ngô Bảo Châu cho rằng những đề xuất giải pháp nêu ra ở buổi hội thảo này có thể chưa chín, cần đối thoại r¶ng rãi hơn trong những buồi hội thảo lần tới. Sản phẩm của đối thoại không phải chỉ là kết luận, đề xuất cụ thể, mà là lòng tin chúng ta cùng nhau quyết tâm làm việc đó.

Tự trị Đại học là giấc mơ thế kỷ của ViệtNam, không thể nào trong một sớm một chiều mà nó có thể thể hiện được ngay. Ngày nào cơ chế và tư duy bao cÃp còn tồn tại trong các trường đại học, ngày ấy nền Tự trị Đại học vẫn còn những lực cản khó vượt thoát. Muốn khắc phục khó khăn này, đòi hỏi sự kiên trì đấu tranh. Thực tế trước mắt, qua hai buổi họp 31/7 và 1/8/2014 tại Trung Tâm Văn Hóa Hoa Kỳ tại Saigon, cho ta thấy rằng dưới sự đỡ đầu của Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ, có những vị Bộ Trưởng, Thứ trưởng, các Tiến Sĩ, các Giáo Sư, các Giới Trí Thức trong và ngoài nước điều công khai biểu lộ đồng tình chống lại cơ chế và tư duy bao cÃp, chống lại sự lãnh đạo của Chuyên Chính Vô Sản. Hy vọng tất cả đó là hạt nhân sẽ làm bùng nổ tư duy đổi mới, những cải cách toàn diện nền giáo dục Việt Nam trong một tương lai gần đây./.

Đào Như

BS Đào Trong Thể

Thetrongdao2000@yahoo.com

Aug 6-2014

GHI CHÚ VỀ NGUỒN

Các websites sau đây là nguồn cung cấp những dữ kiện của bài viết trên viết trên

1-ĐỐI THOẠI GIÁO DỤC VIỆT NAM-2014: CẢI CÁCH GIÁO DỤC ĐẠI HỌC

http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=113&CategoryID=6&News=7725   

2- 200 ĐẠI BIỂU THAM DỰ BUỔI ĐỐI THOẠI CẢI CÁCH GIAO DỤC ĐẠI HỌC

http://tuoitre.vn/Giao-duc/620786/200-dai-bieu-tham-gia-doi-thoai-cai-cach-giao-duc-dh.html  

3- GS NGÔ BẢO CH U: CHÚNG TA LÀM NGƯỢC VỚI THẾ GIỚI

http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/gs-ngo-bao-chau-dai-hoc-viet-nam-lam-nguoc-voi-the-gioi-3025200.html

4- THỦ TƯỚNG DŨNG TIẾP GS NGÔ BẢO CH U

http://nguyentandung.org/thu-tuong-nguyen-tan-dung-tiep-giao-su-ngo-bao-chau.html

25/04/2018(Xem: 64)
đề nghị các Học khu California đưa chương trình giảng dạy về cuộc chiến Việt Nam, sau ngày mất nước, và cuộc vượt biển của Người Việt để tỵ nạn
25/04/2018(Xem: 151)
tiểu thuyết được nói đến nhiều nhất của nhà văn Milan Kundera, bản dịch Việt ngữ của Trịnh Y Thư, VĂN HỌC xuất bản -- NXB Nhã Nam tái bản 2018
25/04/2018(Xem: 476)
Sáng ngày 24 tháng Tư năm 2018, Tòa Thượng Thẩm Landgericht tại Berlin, Cộng Hòa Liên Bang Đức, đã mở phiên đầu tiên xét xử vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh. Theo phía Đức, Trịnh Xuân Thanh đã bị bắt cóc đem về Việt Nam, bị đưa ra tòa án tại Hà Nội, bị kết án và tống giam. Tại Việt Nam, vụ án này coi như đã xong, nhưng với Cộng Hòa Liên Bang Đức, bây giờ mới chỉ là khởi đầu. Phiên tòa trong các ngày 24, 25 tháng 4, và 7, 8, 15, 17 tháng 5, còn kéo dài cho đến cuối tháng 8, và có thể kéo dài đến 4 tháng, sẽ xử các bị can liên hệ đến vụ bắt cóc. Địa điểm của các tòa án xử vụ này đã được công khai phổ biến cho công chúng và cơ quan truyền thông tham dự, nhưng phút cuối vẫn có thể thay đổi.
25/04/2018(Xem: 242)
Tượng Đài là những tác phẩm nghệ thuật gồm một hoặc nhiều bức tượng được xây dựng nơi công cộng ngoài trời để kỷ niệm những sự kiện quan trọng hoặc nhân vật có công với đất nước.
24/04/2018(Xem: 1093)
Chiều hôm đó, chị tôi dặn dò tỉ mỉ trước khi Thanh Đào và tôi đi vượt biển.
24/04/2018(Xem: 1784)
Đến năm nay, năm 2018 gần như các nhân vật lịch sử liên quan đến cuộc chiến Quốc Cộng kể cả 2 miền Nam Bắc Việt Nam và Hoa Kỳ cũng chẳng còn mấy người.
24/04/2018(Xem: 727)
Cách mạng tháng Tám đến, vì buộc mọi người “yêu nước là yêu xã hội chủ nghĩa” nên mang theo chiến tranh, chết chóc trong 30 năm; chia cắt đất nước; chia cắt lòng người;
24/04/2018(Xem: 1297)
Tác giả Đinh Quang Anh Thái đưa cho tôi tập Ký (nhà xuất bản Người Việt Books) của anh vào những ngày cuối tháng Tư. Những mẫu chuyện anh ghi lại trong tập Ký không có chủ đề về biến cố Tháng Tư Đen. Nhưng nó làm cho tôi trăn trở thật nhiều về cái ngày lịch sử đó, và những hệ lụy mà nó để lại cho dân tộc Việt Nam mãi đến ngày hôm nay.
24/04/2018(Xem: 1474)
(Viết theo lòi kể của một bạn tù, nhân chứng sống của sự kiện xẩy ra ở Trại tù An Dưỡng) Khoảng cuối năm 1976, nhằm trong sách lược âm mưu trả thù thâm độc, giết người một cách khoa học có tính toán, vô nhân tính của CS trong các lao tù CS rải rác nơi khỉ ho gà gáy, trong rừng sâu nước độc trên khắp nước VN Điển hình tại Trại tù An Dưỡng, CS đã âm mưu thiết lập khoảng 11, 12 toán, kéo dây kẽm gai, mỗi toán 3 người để làm sao có thể giải tỏa hết hàng rào kẽm gai trong Trại tù An Dưỡng đúng theo kế họạch của Trại tù đề ra.
24/04/2018(Xem: 627)
Ngày 17 tháng 5 năm 2004, trưởng đoàn leo núi Craig Van Hoy, 46 tuổi và các đoàn viên, từ phía Nam, đã đặt chân lên nóc nhà thế giới: Đỉnh núi Everest, trên dãy Hi Mã Lạp Sơn.
24/04/2018(Xem: 386)
Tôi và hai mươi lăm người theo thầy đi hành hương Phật tích Ấn Độ. Từ thành phố Patna miền nam Ấn Độ, xe chạy quanh co dưới dảy núi Hy Mả Lạp Sơn đến biên giới Nepal. Xe chạy vào bải đậu đối diện với văn phòng biên cảnh Nepal. Làm xong thủ tục nhập cảnh, xe chở chúng tôi vượt biên vào nội địa Nepal.
24/04/2018(Xem: 275)
đầu từ Phi Trường SeaTac, tiểu bang Washington. Chúng tôi từ đây bay qua Phi trường Quốc Tế Incheong Nam Hàn, rồi đổi chuyến bay, tiếp tục bay đến phi trường quốc tế New Delhi, Ấn Độ lúc 12 giờ khuya giờ địa phương. Sau khi chờ mấy tiếng đồng hồ ở đây, chúng tôi đáp một chuyến bay nội địa, bay xuống thành phố Patna, miền nam.
23/04/2018(Xem: 1160)
Khi nhạc sĩ mù Nobuyuki Tsujii ngồi xuống, trình diễn ca khúc không lời để tưởng niệm nạn nhân sóng thần Tōhoku 2011, soạn cho đàn dương cầm ở Carnegie Hall tại New York, cả thính đường bất động
23/04/2018(Xem: 1305)
Hoa đào bắt đầu nở rộ vào ngày 7 Tháng Tư 2018. Vòng quanh bờ hồ Tidal Basin tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn có khoảng 3 ngàn cây hoa đào cùng nở tạo cảnh sắc thơ mộng bát ngát.
23/04/2018(Xem: 1733)
LTS. Một trong các trận đánh lớn vào những ngày tháng 4 của năm 1975 là Mặt Trận Long Khánh. Để tưởng niệm tháng 4 đen, xin ghi lại bài cuả quân sử gia VNCH Vương Hồng Anh về Mặt Trận Long Khánh. Bài như sau.
Tin công nghệ
Một số nguồn tin cho biết, trong năm 2018, Apple dự kiến sẽ ra mắt 3 mẫu iPhone bao gồm một model iPhone LCD 6.1 inch giá 550 USD, một phiên bản mới của iPhone X và iPhone X Plus. Hàng năm, các model iPhone mới luôn là mục tiêu để đánh bại hoặc sao chép, nhưng iPhone 2018 sẽ có một tính năng quan trọng mà Android không sao chép được.
Khoảng cuối tháng 04/2018, các nhà nghiên cứu tại Kaspersky Lab đã phát hiện phần mềm độc hại mới trên Android tấn công vào smartphone ở khu vực Châu Á thông qua DNS, có tên là Roaming Mantis.
TSMC là đối tác cung cấp vi xử lý chính của Apple trong một thời gian dài và đang tìm cách tăng lợi nhuận bằng việc đẩy mạnh quá trình phát triển chip 7nm. Với mục tiêu đạt doanh thu kỷ lục trong năm 2018, chip Apple A12 sẽ đóng vai trò chủ chốt với TSMC.
Facebook được Mark Zuckerberg tạo ra từ ký túc xá đại học Harvard vào tháng 02/2004. Chỉ trong một thời gian ngắn, Facebook đã trở thành nơi tuyệt vời để bất kỳ ai cũng có thể kết nối các mối quan hệ, từ bạn học cũ hay người thân, cho tới mở rộng những mối quan hệ mới, và theo dõi những người họ ngưỡng mộ.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Alphabet, công ty mẹ của Google, đã công bố mức lợi nhuận ấn tượng 9.4 tỷ USD trong Q1/2018.
Tính đến tháng 04/2018, nhiều người vẫn chưa thể khẳng định chính xác liệu sử dụng Facebook có hoàn toàn miễn phí hay không. Lý do là vì khi truy cập vào mạng xã hội lớn nhất thế giới để kết nối với bạn bè và sử dụng hàng loạt dịch vụ miễn phí khác, người dùng đã chấp nhận đánh đổi thông tin cá nhân của mình.
Tính đến tháng 04/2018, Chrome OS hiện đã hỗ trợ chính thức các ứng dụng Android thông qua Google Play Store, và thậm chí còn hỗ trợ cả các ứng dụng Windows thông qua WINE cho Android trên Chrome OS. Trong tương lai, Chrome OS sẽ có thể chạy cả ứng dụng Linux, ứng dụng Terminal đã được phát hành trên kênh dev của Chrome OS.
Khoảng cuối tháng 04/2018, theo trang Mashable, có vẻ như vụ bê bối Cambridge Analytica sẽ chưa thể kết thúc, một nhân vật đóng vai trò quan trọng trong vụ việc sẽ đến điều trần ở Washington, D.C.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Apple tuyển dụng lãnh đạo mới cho mảng kinh doanh tại Hàn Quốc. Bản thân ở Hàn Quốc, Apple cũng đang gặp khó khăn về mặt pháp lý.
Khoảng cuối tháng 04/2018, một số nguồn tin cho biết, Amazon đang đặt cược khá lớn vào một thị trường mới, là Robot gia đình. Đây là một dự án bí mật và đầy tham vọng của hãng, có tên mã là Vesta, đặt theo tên nữ thần ấm áp, gia đình và mái ấm của La Mã.
Chẩn đoán ung thư sớm đủ để điều trị hiệu quả là một việc vô cùng khó khăn, nhưng một hệ thống cảnh báo sớm có thể sẽ thay đổi hoàn toàn tình hình. Khoảng cuối tháng 04/2018, các nhà nghiên cứu với ETH Zurich đã phát triển một biện pháp cấy ghép sinh học, nó sẽ tự động tạo ra một nốt rùi nhân tạo khi phát hiện ra một loại ung thư nào đó
Khoảng cuối tháng 04/2018, với đa số phiếu, Nghị viện Châu Âu đã đạt được thỏa thuận để thực thi quy định chặt chẽ hơn về tiền mã hóa.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Bộ Tư pháp Mỹ đang điều tra các nhà mạng của Mỹ và một nhóm thương mại công nghiệp để xem liệu họ có hợp tác với nhau khiến người dùng di động gặp khó khăn khi muốn chuyển đổi sang nhà mạng khác
Khoảng cuối tháng 04/2018, trước yêu cầu giải thích của Eugene Kaspersky, CEO Kaspersky Lab, người phát ngôn của Twitter tuyên bố rằng quảng cáo của Kaspersky Lab bị cấm do mô hình kinh doanh của công ty mâu thuẫn với những điều khoản quảng cáo của nền tảng Twitter.
Khoảng cuối tháng 04/2018, giới truyền thông Nhật Bản cho biết, ban quản trị Toshiba quyết định sẽ hủy thương vụ bán bộ phận chip nhớ nếu vẫn không có được sự đồng ý của Uỷ ban Chống độc quyền Trung Quốc trong tháng 05/2018.