Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhân kỷ niệm 50 năm Quốc Hội Lập Hiến Đệ Nhị Cộng Hoà (1967-2017)

20/09/201712:26:00(Xem: 5910)

Nhân kỷ niệm 50 năm Quốc Hội Lập Hiến Đệ Nhị Cộng Hoà (1967-2017)

 

Đọc lại bài viết về sự ra đi của một đồng viện

 

Nguyễn Văn Sâm

 

  

Sáng nay trong không khí lành lạnh của trời chớm đông, tự dưng tôi thoáng nghĩ: “Trời nầy thì buồn chết, ai có chuyện buồn càng dễ hiu hắt nao nao hơn”, không hiểu sao tôi thấy mình như nôn nóng trong bụng.

Tôi lái xe đến tiệm bánh mì Nguyễn Ngọ, nơi thường gặp nhóm bạn mình dầu nhiều khi không hẹn hò. Có thể nơi đây người chủ nhân có khuôn mặt xương xương dễ thân thiện, có thể nơi đây bánh mì nóng dòn ngon mang khí vị quê nhà của bánh mì Bưu Điện, Thanh Bạch trước ngày mất nước, và cũng có thể tôi đang đợi ai đó ở chỗ này…

Ông Nguyễn Văn Nam (người hùng của đồng hương hải ngoại, dám tranh đấu chống KKK ở một vùng biển đầy người đánh cá da trắng cách đây 30 năm) bước ùa vào. Khuôn mặt ông không vui như bình thường. Bộ quần áo đặc biệt của quân nhân làm việc chung sự…

Vậy là có người nào đó đã ra đi, lá quốc kỳ đã phủ kín quan tài, tuy ấm chút lòng người quá cố nhưng không đủ phủ những đau buồn mất mát của người ở lại. Tôi nghĩ mau trong trí.

“Mới đi đưa đám Bác sĩ Trịnh Quang Vinh về!”

Tôi thốt lên tiếng lớn, không kềm thúc sự thảng thốt giữa nơi đông người: “Trời ơi!”

Chúng tôi ngó nhau, im lặng thẫn thờ gần một phút. “Phải! Bác sĩ Trịnh Quang Vinh!”

“Tội nghiệp quá, bạn của tôi mà, bây giờ quàn ở đâu, tôi phải đến thăm mới được”.

“Xong hết rồi, mới thiêu xác xong, nhà quàn Vĩnh Phước, chúng tôi đã làm lễ phủ quốc kỳ cho ông ấy theo nghi lễ của một sĩ quan QLVNCH”.

Vậy là hết, người bạn đồng viện của tôi ngày xưa đã ra đi, thật sự ra đi. Thiêu rồi thì còn gì nữa đâu. Cát bụi đã hoàn toàn trở về với cát bụi. Chậm chân, tin trễ tôi không được đến chào tiễn biệt anh. Xin hương hồn anh thông cảm cho người ở xa.
 

Tôi nói với ông Nam như nói với mình: “Vinh nó dễ thương lắm, hiền lành và tử tế. Tôi không biết nói sao cho hết nỗi buồn mất bạn này”.

Tôi trở về chỗ ngồi của mình mà nghe lòng trĩu nặng mối sầu thương cảm, cái lạnh chớm đông càng khiến lòng tôi thêm tê tái. Sự linh cảm thật kỳ dị trong buổi sáng này.

blank

1966. Ủy Ban Lãnh Đạo Quốc Gia do Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu làm Chủ tịch và Ủy Ban Hành Pháp Trung Ương do Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ làm Chủ tịch, tổ chức bầu cử Quốc Hội Lập Hiến để viết hiến pháp cho chế độ Đệ Nhị Cộng Hòa. Người bạn đồng viện cùng đơn vị với tôi, đơn vị 2 đô thành Sài Gòn là Bác sĩ Trịnh Quang Vinh. Cùng đơn vị nên ngồi cùng chung dãy ghế. Tôi còn nhớ, bên phải tôi là ông Trần Văn Văn, ông nầy ngồi kế bên cụ Phan Khắc Sửu. Bên trái tôi là Lý Quí Chung, kế đến là Trịnh Quang Vinh.

Vinh gây ấn tượng với tôi ngay từ những buổi họp đầu tiên vì dáng người của anh, hơi thấp, chắc nịch và đen, nói giọng Bắc, trong khi tất cả năm người cùng đơn vị đều là người Nam – Triệu Sên(h) Hoạch, người Việt gốc Hoa, nói giọng Nam. Vinh ít phát biểu, nhưng khi cần lên diễn đàn thì anh từ tốn. Sinh hoạt giao tế anh chiếm cảm tình của người trước mặt bằng nụ cười thân thiện. Là Bác sĩ Quân y, ra trường cũng độ 5, 6 năm gì rồi cho nên đời sống anh đã ổn định. Anh đi họp bằng cái xe hơi loại nhỏ đẹp, có hình dáng như xe đua, màu thật bắt mắt, tôi đi họp trên chiếc Solex cà tàng. Vậy mà chúng tôi thân thiện nhau ngay, tuy không cùng chung nhóm.
 

Rồi Quốc Hội Lập Hiến hết nhiệm kỳ, những người đắc cử vào Thượng Viện hay Hạ Viện tiếp tục con đường chánh trị của mình, những người không ứng cử nữa – như Vinh, hay thất cử – như tôi, trở về với nghề nghiệp mình. Tôi về dạy ở trường Pétrus Ký, rồi lên Đại Học Văn Khoa, Vinh làm Giám Đốc cơ quan nghiên cứu bịnh nhiệt đới, trụ sở ở góc Trần Hưng Đạo và Nguyễn Biểu Sài Gòn. Nhớ một hai lần ghé thăm Vinh ở văn phòng, hỏi sao không ứng cử nữa, Vinh cười hiền, moi chỉ muốn giải ngũ thôi, cho nên ứng cử kỳ rồi.

Vậy đó, Vinh thiệt thà nói hết ý mình, không có nhiều tham vọng để bị cuốn hút vào dòng thác chính trường. Tôi ôm hoài bão ngất trời nhưng cánh tay ngắn nên đành bỏ ý định vói trời cao ứng cử sau hailần thất bại…

1980. Sau mấy tháng chân ướt tới Mỹ, tình cờ tôi thấy phòng mạch Bác sĩ Trịnh Quang Vinh trên đường Milam, Houston. Tôi tự hỏi mình có nên ghé vào không. Trước kia là bạn đồng viện, mỗi lần lên diễn đàn đều có câu “kính thưa các bạn đồng viện” sau khi “kính thưa ông chủ tịch”. Bây giờ người bạn đồng viện cũ là bác sĩ, còn mình áo quần lang thang mới ra khỏi trại tỵ nạn một vài tháng, nét phong trần nghèo khổ của những năm ăn bo-bo còn hằn ghi trên gương mặt. Câu hỏi nên không quện trong trí…
 

“Thưa bác ghi tên vào sổ”. Cô thư ký văn phòng nhìn tôi lơ đảng, trong ánh mắt cô không có sự hiện diện của tôi, cô nói vì thói quen nghề nghiệp hằng ngày, thế thôi.

Tôi ngập ngừng: “Tôi không khám bịnh, tôi đến thăm Bác sĩ Trịnh Quang Vinh. Chúng tôi từng là bạn với nhau”.

“Xin bác cho tên, tôi vào báo Bác sĩ”.

Vậy là tôi vào gặp người bạn đồng viện ngày xưa trong khi ở phòng đợi còn nhiều người bệnh đang chờ.

Anh mập hơn, vui hơn, bệ vệ sau cái bàn giấy thiệt lớn, tràn ngập hồ sơ bịnh lý và vài dụng cụ y khoa.
Chúng tôi phá tan được cái băng lạnh ngăn cách của thời gian và của vị thế hai người khi Vinh bước ra khỏi bàn giấy hăm hở bắt tay chào: “Sâm đấy à, khỏe không toa, đến Mỹ lâu chưa? Bây giờ ở đâu?” Những câu hỏi quan tâm đến hoàn cảnh làm tôi cảm động và bắt nhịp được sự thân thiện ngay. Tôi quan sát căn phòng và thấy bạn đồng viện xưa của mình vẫn vui vẻ dầu bận rộn với công việc của phòng mạch. Qua câu chuyện, tôi được biết cùng trong Quốc Hội Lập Hiến ở đây hiện giờ còn có Vũ Ban, của đơn vị Gia Định, giờ là Bác sĩ Giám đốc thẩm mỹ viện Bích Ngọc, Nguyễn Duy Cung, cũng của đơn vị Gia Định, đang học lại để thi bằng hành nghề bác sĩ, Nguyễn Văn Ngãi, của đơn vị (…) đang làm thương mãi gì đó cũng khá.
 

Tôi nhìn lại mình, 4 đứa con nhỏ dại, người vợ còn phải đi học lại một thời gian dài, chân thầy giáo của mình chỉ là tạm bợ vì còn cần phải qua nhiều bước nữa mới được lầy bằng hành nghề. Hình như Vinh thấy sự ái ngại của tôi, anh nhắc đi nhắc lại rằng “đừng nghĩ gì cả, khi nào rảnh cứ ghé chơi, bây giờ để moa khám sức khỏe cho toa coi có bị bịnh gì không”.

Và Vinh đã khám tận tình, như một bác sĩ yêu nghề, có lương tâm. Đưa tôi ra về, Vinh dẫn đến giới thiệu với vợ anh. Chị Vinh cũng thân thiện, nụ cười tươi và hiền hậu như hơn ba thập niên trước khi chào người bạn đồng viện của chồng mình. Tôi hỏi chị cô con gái sanh thời Quốc Hội Lập Hiến bây giờ ra sao, tôi cười: Lúc đó chúng tôi cũng sanh một đứa con trai, định đặt tên là Nguyễn Văn Lập Hiến nhưng gia đình không đồng ý. Thời đó có vài lần hai bà bầu đã gặp nhau.
 

Tôi ở xa, không liên lạc nhiều với Vinh, thỉnh thoảng ghé thăm phòng mạch của bạn, rủ nhau đi ăn, cười vui chuyện nay, ngậm ngùi chuyện xưa, bâng khuâng kẻ mất người còn. Quốc Hội Lập Hiến 117 đồng viện giờ liên lạc được không đầy chục người mà quá khứ chênh lệch, hiện tại thì chân trời góc biển, tương lai ước vọng khác biệt, không thể thân tình. Ai lo chuyện nấy, gặp lại chăng chỉ còn là chào hỏi xã giao qua loa. Có lần Vinh trầm ngâm nói với tôi: “Toa đi trúng đường, toa sướng lắm”. Tôi ngạc nhiên: “Gì mà sướng, ông hái ra tiền, tôi dạy học chỉ đủ ăn qua ngày, không đói là may”. Vinh cười gật gù: “Toa biết đi đúng đường là sao không? Là viết lách theo kiểu của toa lâu nay. Làm theo sở thích của mình mà cảm thấy có ích lợi về lâu về dài. Tiền thì rồi cũng hết, tác phẩm lúc nào nó cũng ở đó, là của mình”.
 

Cái ông bác sĩ nầy! Lại nói chuyện dính dáng tới văn chương!

Rồi cuộc sống bôn ba khiến tôi rời Houston, chuyện nầy chuyện nọ đã bó chân mình ở lì nơi làm việc, ít liên lạc với bạn bè, kể cả Vinh. Lần gặp nhau cuối cùng nghe Vinh hăm hở cười vui khoe: “Moa lúc nầy khỏe lắm, mỗ tim xong rồi cả năm nay, lại tập ca hát theo máy Karaoke, lấy hơi dài nên càng khỏe hơn”. Tôi chúc mừng bạn mình, vui với cái vui của bạn. Chắc là trước khi mổ Vinh đã băn khoăn nhiều về căn bệnh nên sau khi mổ mới vui như vậy. Cũng đúng thôi, đó là cuộc đời, mười người như một. Tôi an ủi bạn: Luật Tạo Hóa khiến cho ai cũng có tuổi già. Càng già thân thể mình càng “chướng” (Tôi bắt chước chữ nầy của nhà văn Mai Thảo) sanh ra đủ thứ. Mình trị từ từ cái chướng của nó. Nếu không trị được thì làm quen với nó để cả hai cùng sinh tồn.

Lần đó là lần tôi nhìn bạn đồng viện của tôi vui thiệt vui, khuôn mặt anh trông rạng rỡ, phấn chấn… Và lần đó cũng là lần chia tay mãi mãi của chúng tôi.

Thời gian như mây bay mau, ba bốn năm qua cái vèo. Người bạn đồng viện dễ thương của tôi đã không còn nữa. Tôi trách mình vô tình, có thể đến thăm hay gọi điện thoại cho bạn được mà bấy lâu nay đã không làm, bây giờ thì quá trễ…
 

Thôi chào anh bạn:

Hơn bảy mươi năm thoáng trôi qua,
Vết chân để lại la đà hư không,
Cuộc trần huyễn mộng trăng-sông
Sống đời đáng sống chạm lòng nhân sinh.

Bạn đã chạm lòng tôi bằng nụ cười của bạn và những đối xử chí tình, dầu rằng mình gặp nhau cũng chẳng nhiều nhỏi gì. Nhưng nhằm nhò gì ba cái lẻ tẻ đó: Quân tử “tương giao” mà!
 

Nguyễn Văn Sâm (Texas, mùa đông 2009)

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
Gần đây, chỉ một tấm ảnh của nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ – Nicole Gee – ôm em bé người Afghan với thái độ đầy thương cảm thì nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đều phổ biến và ca ngợi! Nhân loại chỉ tôn trọng sự thật, trân quý những tâm hồn cao thượng và những trái tim biết rung động vì tình người – như nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ, Nicole Gee – chứ nhân loại không bao giờ thán phục hoặc ca ngợi sự tàn ác, dã man, như những gì người csVN đã và đang áp đặt lên thân phận người Việt Nam!
Tôi vừa mới nghe ông Trần Văn Chánh phàn nàn: “Cũng như các hội nghề nghiệp khác, chưa từng thấy Hội nhà giáo Việt Nam, giới giáo chức đại học có một lời tuyên bố hay kiến nghị tập thể gì liên quan những vấn đề quốc kế dân sinh hệ trọng; thậm chí nhiều lần Trung Quốc lấn hiếp Việt Nam ở Biển Đông trong khoảng chục năm gần đây cũng thấy họ im phăng phắc, thủ khẩu như bình…”
Thế giới chưa an toàn và sẽ không an toàn chừng nào các lực lượng khủng bố trên thế giới vẫn còn tồn tại, một nhà báo, cựu phóng viên đài VOA từ Washington D.C. nói với BBC News Tiếng Việt hôm thứ Năm. Sự kiện nước Mỹ bị tấn công vào ngày 11 tháng 09 năm 2001 đã thức tỉnh thế giới về một chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo cực đoan đang tồn tại trong lòng các nước Trung Đông. Giờ đây, sau 20 năm, liệu người Mỹ có cảm thấy an toàn hơn hay họ vẫn lo sợ về một cuộc tấn công khủng bố khác trên đất nước Hoa Kỳ hay nhằm vào công dân Mỹ ở nước ngoài.
Vào ngày 11 tháng 9 năm 2001, những kẻ khủng bố Hồi giáo thuộc tổ chức mạng lưới Al-Qaida đã dùng bốn phi cơ dân sự làm thành một loại vũ khí quân sự để tấn công vào Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York và Lầu Năm Góc ở Washington D.C. Các sự kiện không tặc loại này là lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh của nhân loại và đã có hậu quả nghiêm trọng nhất trong lịch sử cận đại.
Thứ Bảy, ngày 11/09/2021, nước Mỹ tưởng niệm 20 năm vụ tấn công khủng bố thảm khốc nhắm vào tòa tháp đôi World Trade Center ở New York, bộ Quốc Phòng Mỹ ở gần Washington và ở Shanksville tại Pennsylvania. Gần 3.000 người chết, hơn 6.000 người bị thương. Hai mươi năm đã trôi qua, vẫn còn hơn 1.000 người chết đã không thể nhận dạng. Chấn thương tinh thần vẫn còn đó. Mối họa khủng bố vẫn đeo dai dẳng. Lễ tưởng niệm 20 năm vụ khủng bố gây chấn động thế giới diễn ra như thế nào, nhất là trong bối cảnh Hoa Kỳ triệt thoái toàn bộ binh sĩ khỏi Afghanistan sau đúng 20 năm tham chiến ? Mời quý vị theo dõi cuộc phỏng vấn với nhà báo Phạm Trần từ Washington.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.