Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Đức Giáo Chủ: Huỳnh Phú Sổ

13/06/201700:01:00(Xem: 5156)
ĐỨC GIÁO CHỦ: HUỲNH PHÚ SỔ
(1920 - 1947)
 
     Đức Giáo chủ Huỳnh Phú Sổ, quê làng Hòa Hảo, quận Tân Châu, tỉnh Châu Đốc (nay tỉnh An Giang) gần biên giới Việt-Miên, thân phụ là ông Huỳnh Công Bộ và thân mẫu là bà Lê Thị Nhậm, gia đình khá giả. Huỳnh Phú Sổ đã sáng lập đạo Hoà Hảo hay Phật giáo Hòa Hảo.
 
     Ông đậu bằng Tiểu học tại Tân Châu, sau đấy lại đau yếu liên miên nên thôi học. Ông lên núi Sam trị bệnh và thân thiện với Phật giáo Bửu Sơn Kỳ Hương. Cũng từ đấy, ông quyết chí tu hành. 
 
        Năm 1937, Huỳnh Phú Sổ về làng, bắt đầu chữa bệnh cho dân chúng, viết kinh, giảng sấm, nhân dân gọi ông là Phật thầy. Ngày 18 tháng 5 năm Kỷ Mão (4-7-1939) ông đứng ra cử hành lễ “Đền linh Khứu Sơn trung thọ mạng” khai đạo, lấy tên là Hòa Hảo, tên đạo là tên nơi làng của ông, lại có ý nghĩa là “Hiếu hòa” và “Giao hảo”. Từ đó ông đi chữa bệnh cho dân chúng ở khắp nơi, nói nhiều lời tiên tri, thuyết pháp và sáng tác thơ văn, kệ giảng.
  
Huynh Phu So.JPG
 
     Văn thơ của ông bình dị nên dễ đi vào lòng người. Thời gian từ năm 1940 đến 1942, đông đảo tín đồ đến nghe ông thuyết pháp. Thực dân Pháp lo ngại và bắt đầu giám sát chặt chẽ từ lời nói, cử chỉ của ông. Năm 1942, trước tin người Pháp sẽ đày ông qua Ai Lao, tín đồ Phật giáo Hòa Hảo và Hiến binh Nhật đã giải cứu ông đưa về nơi an toàn.
  
    Năm 1943, ông làm cố vấn cho Thanh Niên Ái Quốc Đoàn, sau này là Việt Nam Ái Quốc Đảng. Năm 1944, ông thành lập Bảo An Đoàn ở một số tỉnh miền Tây. Đến tháng 3 năm 1945, ông thành lập Việt Nam Độc Lập Vận Động Hội vì tinh thần tự lập không thể tin hẳn người Nhật. 
     Từ tháng 6 đến tháng 8 năm 1945, Huỳnh Phú Sổ đi thuyết pháp và khuyến nông (khuyến khích phát triển nông nghiệp) nhiều nơi ở các tỉnh miền Tây Nam bộ. 
 
      Ngày 14-8-1945, Huỳnh Phú Sổ cùng Hồ Văn Ngà, Trần Văn Thạch, Trần Văn Ân, Nguyễn Văn Sâm... liên kết với các lãnh tụ tôn giáo và đảng phái quốc gia thành lập Mật Trận Quốc Gia Thống Nhất. Ngày 25-8-1945, Việt Minh tổ chức biểu tình và cướp chính quyền tại Sài Gòn. Ngày 9-9-1945, Việt Minh bao vây trụ sở Phật giáo Hòa Hảo ở số 8, góc đường Miche và Sohier để bắt Huỳnh Phú Sổ nhưng ông trốn thoát. 
 
     Ngày 7-10-1945, để chống lại tình trạng độc tài Việt Minh, tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở các vùng lân cận tỉnh Cần Thơ, rầm rộ biểu tình với tay không và biểu ngữ. Cầm đầu cuộc biểu tình: Huỳnh Thạnh Mậu (bào đệ Giáo chủ), Nguyễn Xuân Thiếp (tức nhà thơ Việt Châu, anh họ Nguyễn Hiến Lê) và Trần Văn Hoành (con trai ông Năm Lửa) đã dàn xếp với Việt Minh nhưng thất bại, vì họ cho là âm mưu cướp chính quyền và bắt người cầm đầu cuộc biểu tình, đem chém tại sân vận động Cần Thơ. 
 
     Sau tạm ước giữa Pháp và Việt Minh ngày 6-3-1946. Việt Minh cải thiện quan hệ với Hòa Hảo. Huỳnh Phú Sổ vì tình dân tộc, tạm gác thù nhà (bào đệ bị Việt Minh giết) tham gia Ủy ban Hành chánh Kháng chiến Nam bộ Việt Minh, với chức vụ Ủy viên Đặc biệt của Ủy Ban hành chánh Nam Bộ và là người lãnh đạo cao nhất của Hoà Hảo. Ông lại về miền Tây theo thư mời của viên thanh tra Quân khu 8 miền Tây là Trần Văn Nguyên để cùng tìm cách giải quyết xung đột giữa Hoà Hảo và Việt Minh.
 
    Ngày 21-9-1946, Huỳnh Phú Sổ và một số trí thức có khuynh hướng dân tộc, dân chủ, thành lập Việt Nam Dân chủ Xã hội đảng, gọi tắt là Dân Xã đảng. Ngày 27-2-1947, đại diện của Giáo chủ Huỳnh Phú Sổ là Nguyễn Bảo Toàn cùng với lãnh tụ các đảng quốc gia khác: Nguyễn Hải Thần (Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội), Nguyễn Tường Tam (Việt Nam Quốc dân đảng) thành lập Mặt trận Thống nhất Quốc gia Liên hiệp để hậu thuẫn Cựu hoàng Bảo Đại đàm phán với Pháp thành lập Quốc Gia Việt Nam.
 
     Cuộc hòa giải sự xung đột giữa Việt Minh và Phật Giáo Hòa Hảo vào khoảng 9 giờ đêm 16-4-1947 (ngày 25 tháng 2 năm Đinh Hợi), tại rạch Đốc Vàng Hạ nay thuộc xã Tân Phú, Đồng Tháp. Chi đội trưởng Vệ quốc quân Bửu Vinh và viên Chánh trị miền Tây Nam bộ Trần Văn Nguyên, đây là âm mưu mời Giáo chủ đến họp để ám hại. Từ đấy, Huỳnh Giáo chủ không còn xuất hiện nữa. Theo tài liệu của Tây phương và Việt Nam Cộng hòa xác nhận là Huỳnh Giáo chủ đã bị Việt Minh ám hại. 
     Nơi sinh sống của Giáo chủ, nay là Tổ đình Phật giáo Hòa Hảo (Phú Mỹ, Phú Tân, An Giang) là một ấn tích ghi nhớ. Tín đồ Đạo Hòa Hảo do Huỳnh Phú Sổ sáng lập, hiện nay có khoảng trên 2 triệu người, phần đông ở các tỉnh miền Tây Nam bộ. 
 
     Bài thơ “Tình yêu” của Giáo chủ, tình thương thật bao la:
 
Ta có tình yêu rất đượm nồng
Yêu đời yêu lẫn cả non sông
Tình yêu chan chứa trên hoàn vũ
Không thể yêu riêng khách má hồng
  
Nếu khách má hồng muốn được yêu
Thì trong tâm trí hãy xoay chiều
Hướng về phụng sự cho nhơn loại
Sẽ gặp tình Ta trong khối yêu
  
Ta đã đa mang một khối tình
Dường như thệ hải với sơn minh 
Tình yêu mà chẳng riêng ai cả
Yêu khắp muôn loài lẫn chúng sinh 
 
     Về văn thơ, kệ thi, Huỳnh Giáo chủ đã để lại: 
- Quyển I: Sấm giảng khuyên người đời tu niệm: Thể lục bát, dài 910 câu (năm 1939). 
- Quyển II: Kệ Dân của Người Khùng: Thể thất ngôn dài 846 câu (năm 1939). 
- Quyển III: Sám giảng: thể lục bát dài 612 câu (năm 1939). 
- Quyển IV: Giác Mê Tâm Kệ: Thể thất ngôn dài 846 câu (năm 1939). 
- Quyển V: Khuyến thiện: Thể lục bát và thất ngôn, dài 756 câu (năm 1942). 
- Quyển VI: Tôn chỉ hành đạo: Thể văn xuôi (năm 1945). 
- Và một số bài thơ, bài văn đã gom lại in thành quyển: “Sưu Tập Thi Văn Giáo Lý của Đức Huỳnh Giáo Chủ”.
 
Cảm niệm: Đức Huỳnh Giáo Chủ
  
Đức Huỳnh Giáo chủ, trí phi thường
Lo đạo, thương đời, tâm vấn vương
Chống chọi ngoại xâm, gìn giữ nước
Việt Minh hãm hại, chúng vô lương?!     
 
Nguyễn Lộc Yên   


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.