Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Không phài Là Một Ngẫu Nhiên

25/05/201713:17:00(Xem: 5138)

Không phài Là Một Ngẫu Nhiên:
Tháng Năm là Tháng Mừng Di Sản
Của Người Mỹ Châu Á -Thái Bình Dương & Tháng Nhận Thức
Về Sức Khỏe Tâm Thần

 

Anh Thu Bui
 
14 Tháng Năm, 2017

Bnh Tâm Thn (Thần Kinh): ba ch y nghe như mt li nguyn ra ghê gm không li thoát.

Chúng ta không dám đ đng đến nó, có l vì nhng triu chng ca căn bnh này đi đôi vi cách phát biu và hành vi mà đôi khi gn lin vi cá tính ca ta, hoc vì chúng ta không tránh khỏi phải đáp ng mt cách tiêu cc khi nhìn thy tâm thc con người chìm đm trong gng kim đáng s ca bnh tt.

Mt lúc nào đó trong cuc đi, mt trong bn người chúng ta s sa vào mt giai đon trm cm. Ba trong mười người s tri qua mt giai đon ri lon tâm thn, được hiu là tách ri vi thc tế thung ngày.  Mt trong mười người s tr thành điên loạn. Bt c ai trong chúng ta cũng đã tng quen biết mt người trong gia đình hay cng đng mang bnh tâm thn.

Lúc tr, ông tôi đã tng b đy đa bi căn bnh này, và trong mt thi gian ngn dưới thi Pháp Thuôc, đã tng b giam gi. Mt người ch ác nghiêt đã làm ông lo âu kch lit, đưa đến trm cm. Ông tôi mt trí, và khi mt ng ông viết lên tường nhng phn n tim n, điên cung. Tôi không th tưởng tượng mt người nho nhã, vui v như ông mà li mt t ch, hung chi đến độ mt trí khôn như thế. Tôi chưa tng được biết khía cnh này ca ông, cho đến khi tôi hi m.

Khi tôi tr thành mt bác sĩ tâm thn và biết cách đưa ra nhng câu hi chính xác, lch s bnh thn kinh ca gia đình m ra nhiu chương, qua nhiu thế hê. Bà tôi, mt người sut ngày nm trên phn, khi v già đã rơi vào trng thái mt trí nh và kh năng phn ng. Chú tôi nghin ngâp, vi nhng vết so đy tay mà không ai nói đến, đã té và chết chtrong khoảnh khắc do đt mch máu đu.  B tôi, người đã tng tri qua mt tui thơ u trong đy đa, đói khát, chiến tranh, thung la hét gin gi, tuyt vng mà sau này tôi mi hiu là PTSD (Bnh Hậu Thuơng Tâm Lý). Nhiu người trong gia đình tôi đã tìm đến t t như mt bin pháp gii thoát khi bị chấn đng, mt mát, tranh chp. Ngay c trong mt văn hóa mà ta thung quan nim rng t sát là bin pháp chánh đáng nhât đ khi xu mt, cúi đầu chp nhn mt mát mt cách đim tĩnh, nhng phn ng căng thng t hy hoi trong gia đình tôi đã có xu huớng quá đ.

Dĩ nhiên, tt c nhng điu trên da trên hi tung, đôi khi ging như mt s chn bnh, nhưng vi riêng tôi, thông hiu bnh Hậu Thuơng Tâm Lý ca b đã giúp tôi trút b các ký c nng n và đau thuơng ca nhng ngày tháng t cô lập, cng vi nhng cơn phn n bt cht, hút thuc liên miên và ung rượu. Có nghĩa rng b tôi không phi ch là môt k ác nghit hay say sưa, nhưng là mt người chu nhiu đau kh ngay t tui u thơ. Và cũng có nghĩa đó không phi li ca tôi, tôi không có kh năng giúp b khi còn bé. Khi b nhà ra đi tôi đã không rung b gia đình, nhưng tôi cn tìm mt con đường cho riêng mình. Khi thng thn tiết l bnh tâm thn ca b, hoc ca mình, tôi đã không phn bi truyn thng hay văn hóa Viêt nhưng đã n lc gom ghép các s kin li để tìm ra kết ni, để hiu thấu lch s chiến tranh tan hoang ca chúng ta, và di sn đau thuơng hn lon đã được truyn qua nhiu thế h trong gia đình tôi.

Lúc bé, vì thung su mun, tôi hay b ác mng và tri qua nhng giai đon chán đi, nng đến ni có ln tôi đã viết thư tuyt mnh trước khi lái xe đến mt b vc trên bin, tìm li gii thoát. Cnh sát đã ngăn tôi kp thi, và đã t tế đ đ nh nh khuyên tôi rng bnh vin tâm thn ca qun ht không phi là nơi có th giúp tôi tìm ra gii đáp.  Vào lúc y, trạc hai mươi, tôi phi quyết đnh tìm mt con đường mi, mt con đường không b ám nh bi nhng đau kh ca quá kh. Tôi nh mãi ch r đó, mt bên là bi thm, bên kia le lói hy vng, là sng còn. Tôi phi tìm ra li thoát; tôi đã chn con đường sng. Tôi đâm đu vào đ loi sách t trị; nhng cun y không mang đến phép l, nhưng ít nht chúng giúp tôi biết rng mình không cô đơn. Không nhng thế, tôi còn có nhiu bn đng hành. Tôi khám phá mình cn được gn gũi vi người khác trong xã hôi, và mc dù tôi sống thiên v ni tâm, loay hoay mt mình trong thế gii riêng biệt ắt sẽ đưa đến nhng ý tưởng đen ti tang thuơng. Vì thế, thay vì chôn mình vào vic nghiên cu lch s, tôi chn ngành y khoa.

Chương trình hc nghiêm ngặt là phương pháp hu hiu nht giúp tôi tp trung tư tưởng. Nhưng nhng lo s khng khiếp cũ vn còn đy; mt hôm tôi phi b chy khi lp dạy v bo lc và vi phm tình dc đ trn trong nhà tm, khóc sướt mướt mà không hiu vì sao. Mt người bn thân giúp tôi tìm đến môt c vn tâm lý, người đã giúp tôi sng sót thêm bn năm na. Kinh nghim điu tr này chc chn đã là mt lý do chính đ tôi chn khoa thn kinh sau này. Đến lúc y, tôi đã vng chân, đã có mt cuc hôn nhân hnh phúc, và s điu tr không ngng không nhng đã giúp tôi cha bnh mà còn cn thiết đ tôi trưởng thành trong ngh nghip với cương v mt y sĩ tâm thn. Tôi đã tìm đến môt chuyên gia về phuong pháp tâm lý ca Freud, sau đó trong nhiu năm lại theo một chuyên gia tuyt vi khác dưới phuong pháp ca Jung. Tôi đã tham gia các khóa hun luyn v thôi miên và thin đnh, tĩnh tâm, và áp dng phương pháp thin đnh tâm. Tôi ng tôi đã thông hiu mi th.

Sau khi tt nghip y khoa, v chng tôi ra nước ngoài đ làm vic nhng khu vc thiếu kém như chúng tôi đã tng mơ ước. Bao nhiêu khám phá mi l, bao nhiêu ngao du tuyt vi. Tôi hc bơi, khc phc c mt đi s nước, ri hc ln sâu dưới s giúp đ ca nhng người bn hết sc kiên nhẫn. Tôi c tưởng là mình s yêu bin, và qu thế, nhưng sóng nước chòng chành đã khiến tôi bun nôn, chóng mt. Tôi ng mình b say sóng, cho đến khi nhn ra y là nhng cơn hong lon. Tôi đã không nghĩ đến nhng ký c còn tắt nghẽn khi thoát chy khi Vit Nam trên chiếc tu sông mng manh, trong nhng đêm đen vô hướng dưới lòng tu vi bao người rên r ói ma vì say sóng và hãi s.  Đến nay tôi vn hay quên; háo hc theo mt cuc thám him nào đó, tôi lên tu hoc máy bay, đ ri khi chao đo, cơn hong ht li ào đến, kéo tôi tr v nơi khi tôi ch mi 11 tui, s hãi vì biết rng chung quanh mình nhng người ln cũng hãi s, không tin s sng (Gn như không ai biết bơi, chen chúc trên môt con tu tí to vi 1 tun thc phm và nước sông đ ung). Điu duy nht giúp tôi tri qua nhng đêm dài vô tn dưới hầm tàu y, là mỗi khi ca hm tu bên trên được m ra cho thoáng khí, tôi nhìn thy chòm sao Lc Hộ. Tôi nhìn mãi chòm sao đó đến khi mt tri mc.

Nhng vết thương tui thơ đã khiến tôi không màng có con trong bao năm. Đc thúc bi thi gian, mt thoáng lc quan mang đến cho tôi 1 bé gái xinh xn, sanh tại gia vài ngày trước sinh nht 40 ca tôi. Sau vài tháng nuôi con sơ sanh, nhng cơn ác mng li tr v, cùng vi qu d và ni kinh hòang. Ký c hãi s t thi thơ u chưa biết nói, cm giác dễ b hy dit, nhng lo âu chng cht cúa người làm m ln đu kéo tôi tr v nhng thế h trước.  Lúc mi ba tháng, con gái đu lòng ca m tôi đã qua đi vì b tiêu chy và mt nước, một nguyên nhân bình thung tại Vit Nam trong thp niên 60. Tôi là đa con thay thế ch mình, nên s gn bó m con b rm ri do vết thuơng lòng chưa lành trong m. (Sau này tôi khám phá rng bà tôi cũng đã mt 2 con, 2 người anh trên m, do bnh tinh hng nhiêt—có l vì thế mà bà thường bt n và cau có, và s gn bó ca bà và m cũng b nh hung).  Nhng đau thuơng và lo s y vượt thi gian tr v vi tôi, và tràn ngp trong tôi là cm giác yếu đui, mng manh của mt bé sơ sinh. Tôi phi tr li điu tr, tìm s dìu dt để thoát khi nhng cơn giông bão đen ti để an toàn v bến. Trong năm năm, chuyên gia tâm lý đã giúp tôi khơi li nhng ký c chng cht qua my thp niên, được truyn qua gien và máu huyết, đ tôi hiu được nhng ni đau cũ, để đi phó mi khi chúng tr li hoành hành, và giảm bt ni s là nhng kh đau đó s truyn sang con gái.

Nhiu năm sau, ngay c đến bây gi, tôi vn rơi vào nhng giai đon trm cm và lo lng.  Tôi biết nhng cm giác y s qua đi. Tôi hiu đó là nhng lúc tôi cn ngh ngơi, cuốn tròn như kén, co mình để rồi vươn lên trlại. Tôi nghĩ đến nhng đóa hoa huớng dương làng Mai bên Pháp nơi tôi đã đến (vi m) tìm tuệ giác ca thy Thích Nht Hnh mà cha bnh. Hoa hung dương lúc nào cũng hung và xoay theo qu đo của mt tri. Tôi cũng hướng v tia hy vng y, có lúc lc quan hơn lúc khác, nhưng tôi bám chặt lấy hy vng đó tng ngày cho bnh nhân của mình. Là mt bác sĩ tâm thn phc v cng đng, tôi tiếp xúc vi nhiu người vi cả mt đi đau thuơng. Nhiu người hi là đã bao gi chính tôi tri qua nhng cơn tâm thn và nghin ngp chưa. Tôi tr li bng cách hi li là ti sao h cn biết điu đó, phi chăng h cn s cm thông, hay liên h? Trí óc ca chúng ta không ch là mt b phn nhn thc; Nó cn thiết cho bản sắc ta, chất người trong ta, và khi đu óc lâm bnh, nó tr nên đc hi, có khi hy hoi chính ta. Đôi khi chúng ta tìm cách cô lp căn bnh, nhưng trước sau gì chúng cũng bung ra hoành hành vào lúc bt ng nht.

Vi tôi, nhng khonh khc quan trng y là lúc tôi nhn ra rng tôi cn được giúp đ, và do may mn được bè bn, điu tr gia tr giúp, nhng người đã chu khó lng nghe tôi, đã dìu dt tôi qua khi nhng khung cnh đau thuơng. Không cách gì tôi có th tóm tt li hết cách điu tr nào đã cha bnh cho tôi— nói cho cùng, nó s hướng dn thân tình đã cùng tôi chng kiến, cùng tôi tri qua nhng giây phút thê thảm nht, qua bao nước mt và căm phn tuyt vng mà đưa đến sthu cm và chấp nhận. Tôi không khng định là tôi đã bình phc hoàn toàn, hoc gia đình tôi đã trn vn, nhưng hôm đám ma ca bà, b tôi đã xin li tôi, và tôi đã tha th cho ông.

Đã lâu ri, trong căn nhà u thơ ca chúng tôi, b tôi có vài b truyn thuyết Vit Pht. Mt trong nhng câu chuyn tôi thích nht là chuyn ca Mc Kin Liên đã xung sâu vào lòng đa ngc đ cu m, người b đy đa do đã sng mt cuc đi đc ác và ti li. Câu chuyn này tn ti trong tôi, hình nh v B Tát bế m ra khỏi b kh trin miên, ng ý là khi giúp đ người khác chính ta kết hp bn thân vi bn cht giác ng ca mình. Li nguyn ca bnh thn kinh không nht thiết phi lưu truyn qua các thế h, ta có th chm dt s đy đa bng cách chp ni li nhng phn kh đau trong ta, đưa chúng thoát khi bóng ti, ra ánh sáng. Đàm thoi v bnh tâm thn ca mình giúp ta thông cm vi nhng người bị đy đa khác, mc dù mi người đau đn mt cách khác nhau. Chính vì chia s vi nhau mà chúng ta vn nuôi hy vng biến bnh tt thành mt tri nghim điu tr, và mc dù lm khi đy vết thương lòng, ta vn có th tr thành mt mô hình mnh m hơn, t tế hơn ca chính ta.

 

Tiểu Sử: Bác Sĩ Bui Thu Anh sinh ti Saigon. Ba năm sau khi chiến tranh Vietnam kết thúc, bà vượt biên t nn cùng gia đình lúc 11 tui. Bà là mt bác sĩ tâm thn ca cng đng trong 20 năm qua ti Cali.


Trang Thiết Bị/Phục Vụ:

The Jed Foundation -T Chc đ bo v sc khe tâm thn và phòng tr t vn cho gii tr

https://www.jedfoundation.org/

Đường Giây Gọi Cơ Quan Phòng Ngừa Tự Sát  1-800- 273-TALK (8255)

@800273TALK

https://suicidepreventionlifeline.org/

 

Dịch Vụ Điều Trị Lạm Dụng Dược Chất Phc V Sc Khe Tâm Thn (SAMHSA) https://www.samhsa.gov/find-help/national- helpline

Đường giây Quốc Gia Phòng Chống Tự Tử  1-800- 662-HELP (4357)

Tìm Nơi Cha Tr Sc khe Hành Vi https://findtreatment.samhsa.gov/


Trung Tâm Phòng Ngừa Tự SátTiếng Việt http://www.didihirsch.org/spc-vietnamese

877-727- 4747 mỗi ngày t4:30 chiều đến 12:30 đêm


KHUYÊN GIẢI/HỌC HỎI:


Trung Tâm Pháp Lý quyền của người tàn tật http://drlcenter.org/

Sc khe Tâm Thần Tại Hoa Kỳ http://www.mentalhealthamerica.net/

Liên Minh Quốc Gia Về Bệnh Tâm Thần https://www.nami.org/

Liên Hiệp Ủng Hộ Trẻ Em và Gia Đình  http://www.uacf4hope.org/


Chú Thích:

Mục Kiền Liên, tiếng Phạn gọi là Maudgalyayana, là 1 trong những đệ tử của Đức Phật Shakyamuni.

Nguồn: https://www.buddhistdoor.net/news/vietnamese-buddhists- honor-parents-in-vu- lan-festival & http://www.buddhistchannel.tv/index.php?id=55,6981,0,0,1,0



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Sartre là con người hoài nghi muôn thuở nổi trôi giữa hai cực Hiên Hữu và Hư Vô- L'Être et Le Néant. Chủ thuyết Existentialisme của Jean Paul Sartre là hiện thân của nước Pháp và Châu Âu ở hậu bán thế kỷ thứ XX. Charles De Gaule có lý khi ông bảo Sartre là nước Pháp- "Sartre, c'est la France"./.
Chúng ta nên công nhận rằng "cuộc tranh luận về lạm phát" hiện nay như là những gì mà nó đang là: một dấu vết sai lầm được đặt ra bởi những người tìm cách cản trở những nỗ lực của chính quyền Biden để giải quyết một số vấn đề cơ bản nhất của Mỹ. Thành công đòi hỏi nhiều công chi. Cuối cùng, Hoa Kỳ cũng may mắn có được giới lãnh đạo kinh tế mà họ sẽ không chịu khuất phục trước nỗi sợ hãi.
Trước khi hạ cánh an toàn, Bộ Trưởng Quốc Phòng Phùng Quang Thanh đã không quên bầy tỏ sự quan ngại sâu sắc về cái mối tình hữu nghị (rất) mong manh giữa nước ta và nước bạn: “Tôi thấy lo lắng lắm, không biết tuyên truyền thế nào, chứ từ trẻ con đến người già có xu thế ghét Trung Quốc.”
Hôm nay tôi và quý vị là người được đón nhận ngày lễ quốc gia đầu tiên để ghi nhớ ngày Juneteenth. Chúng ta hãy cùng nhau đi vào lịch sử để ôn và tìm hiểu thêm về ngày này và hi vọng từ đó chúng ta sẽ có những bài học sẽ làm cho cuộc sống ta thêm phần ý nghĩa về tình người cũng như đạo đức.
Cuộc họp thượng đỉnh giữa hai tổng thống Biden và Putin được báo chí quốc tế quan tâm và tin tức về cuộc họp này được loan tải rộng rãi. Phần tóm lược sau dựa vào các bản tin và bình luận của các cơ quan truyên thông Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc về cuộc họp này.
Một tiểu tiết khá thú vị được ghi nhận trong cuộc gặp gỡ này là TT Biden đã đến biệt thự Villa La Grande, nơi tổ chức cuộc họp sau Putin. Theo bản tin của VOA Anh ngữ, dù Putin đã đến khá đúng giờ, nhưng đây là sắp xếp chu đáo của các nhân viên Bạch Ốc nhằm ngừa sự tái diễn như TT Donald Trump đã bị Putin cho đợi đến 30 phút trong cuộc họp thượng đỉnh tại Helsinki vào năm 2018, dù trước đó Trump đã đến muộn khi đến họp với NATO hay yết kiến Nữ Hoàng Anh.
Nền âm nhạc Việt Nam đã mất đi những khuôn mặt tài hoa, nhân cách… nhưng, rất may đã gởi lại những ca khúc bất tử. Nhạc sĩ tài hoa của nhân loại Johann Sebastian Bach (1865-1750) cho rằng “Âm nhạc có thể giúp tinh thần rũ sạch mọi bụi trần của cuộc sống thường ngày” nên khi “đầu óc vẩn đục” hãy lắng nghe ca khúc của tác giả đã quý mến để rũ sạch bụi trần.
Tôi đã được đọc rất nhiều bài trong “Hoa Cỏ Bên Đường” trước khi chúng được chọn cho vào tuyển tập này. Mấy năm nay, cô Kiều Mỹ Duyên luôn dành cho Bút Tre hân hạnh đăng những bài viết ngắn của cô. Bài nào cũng được độc giả khen tặng, đặc biệt bài “Cho Nhau Thì Giờ” gây tác động sâu sắc đến người đọc.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa ở trong Nam, chuyện tranh luận giữa Chính quyền và người dân về những ưu, khuyết điểm của chế độ chính trị là việc bình thường. Các Dân biểu và Nghị sỹ tại lưỡng viện Quốc hội có quyền chất vấn Thủ tướng và các Bộ trưởng Chính phủ bất kỳ lúc nào thấy cần. Nhưng ở Việt Nam Dân chủ Công hòa miền Bắc trước năm 1975 thì khác. Phê bình đảng cầm quyền là tự mở cửa vào tù. Đại biểu Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ biết làm việc theo lệnh của Bộ Chính trị và cấp trên.
Nước Úc đã bước vào tiết Thu, khí trời lạnh, những chiếc lá đang đổi sang màu, cơn mưa đầu mùa làm lòng người se lại. Nhận tin báo từ quê nhà Thầy đã viên tịch, lòng con đau nhói vì không về được để đảnh lễ Kim Quan nhục thân Thầy, thọ tang Ân Sư Giáo Dưỡng. Nơi phương trời viễn xứ, con hướng về ngôi Chùa Bình An, Giác Linh Đài tâm tang thọ phục.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.