Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Nguyễn Văn Vĩnh

18/04/201700:01:00(Xem: 3135)
NGUYỄN VĂN VĨNH
(1882 - 1936)
 
     Nguyễn Văn Vĩnh quê Hà Đông, ông là nhà tân học, nhà văn, nhà báo Việt Nam. Nhà của ông nghèo, nhờ thông minh nên Hiệu trưởng D’Argence cấp học bổng để theo học trường thông ngôn (Collège des Intreprêtes) năm 1893-1896, khi ông 15 tuổi thi đỗ thủ khoa, được bổ làm thông ngôn ở tòa Khâm sứ: Lào Cai, Bắc Ninh, sau cùng ở tòa Đốc lý Hà Nội.
 
     Thời Toàn quyền Beau, nhờ sự giúp đỡ của Hauser, ông và các bạn hữu làm đơn xin thành lập Hội Trí Tri (tại Hà Nội), Hội Dịch sách, Hội giúp đỡ người Việt du học Pháp. 
     Năm 1906, ông cùng Hauser sang Pháp lo việc tổ chức gian hàng Bắc Kỳ tại Hội chợ Marseille. Nơi đây, ông nhìn tận mắt nền văn minh xứ người, khi trở về nước, ông quyết tâm truyền bá chữ Quốc ngữ, canh tân đất nước. Hauser giới thiệu ông với Schneider là nhà báo và làm nghề in. Khi đã quen việc, ông xin từ chức ở Phủ Thống sứ để đứng ra làm báo và làm nhà in. Ông thảo điều lệ, xin giấy phép trường Đông Kinh nghĩa thục, còn là giáo viên tiếng Pháp của trường. Đến tháng 11 năm 1907, trường bị Pháp ra lệnh đóng cửa.
     Trong năm 1907, ông được Schneider mời biên soạn và in tờ Đại Nam đồng văn nhật báo. Tờ báo này lại đổi tên là Đăng cổ Tùng báo, ông làm Chủ bút và bị đóng cửa năm 1908. 
      Sau đấy, ông là người Việt đầu tiên gia nhập Hội nhân quyền Pháp. Khi Pháp bắt giam Phan Chu Trinh, ông cùng với bốn người Pháp đã ký tên yêu cầu nhà cầm quyền Pháp thả Phan Chu Trinh, còn đăng bài báo “Đầu Pháp chính phủ thư” của Phan Chu Trinh, Pháp nghi ngờ và hăm dọa ông.
 
     Năm 1908, ông được bầu vào Hội đồng thành phố Hà Nội, trong năm này, ông ra tờ Notre Journal (Nhật báo của chúng ta), hoạt động được 2 năm. Năm 1910, ông ra tờ Notre Revue (Tạp chí của chúng ta), rồi ông vào Sài Gòn lập tờ Lục Tỉnh tân văn. Năm 1913, ông trở lại Hà Nội làm Chủ bút tờ tuần báo Đông Dương tạp chí, là tờ báo đầu tiên ở Việt Nam quy tụ được nhiều nhân sĩ cả Nho học lẫn Tân học trong ban biên tập, đồng thời cũng là tờ báo đầu tiên ở Việt Nam dạy người Việt cách làm văn bằng chữ Quốc ngữ. 
     Sau đó, ông được bầu vào Hội đồng Tư vấn Bắc Kỳ (sau đổi là Viện dân biểu). Năm 1914, ông làm Chủ bút tờ Trung Bắc tân văn, rồi mua tờ báo này. Ngày 15-9-1919, Đông Dương tạp chí đóng cửa, ông liền phối hợp lập tờ Học báo cho bậc tiểu học, ông làm Chủ nhiệm, Trần Trọng Kim lo bài vở.
  
     Năm 1927, ông cùng với Vayrac lập tủ sách Âu Tây tư tưởng (La pensée de l’Occident), rồi in các sách do ông dịch thuật. Năm 1929, ông được bầu vào Hội đồng Kinh tế và tài chính Đông Dương. Năm 1931, ông cho ra tờ An Nam Nouveau (An Nam mới). Ông làm Chủ nhiệm kiêm Chủ bút cho đến năm 1934.
 
    Năm 1932, ông đi dự họp Hội đồng Kinh tế và tài chính Đông Dương tại Sài Gòn. Trong buổi họp, ông đã thay mặt giới doanh nghiệp phản đối việc chuyển đồng tiền Đông Dương từ ngân bản vị sang kim bản vị, vì có lợi cho ngân hàng Pháp nhưng lại có hại cho nền kinh tế Đông Dương. Đang họp thì có trát của Tòa án đòi tịch biên gia sản của ông vì thiếu nợ, do vay tiền lập tờ An Nam Nouveau.     Vì bị túng thiếu nên ông phải qua Lào đi đào đất tìm vàng, rồi bị sốt rét và chết trong một chiếc thuyền con trên sông Sepole. Khi chết, tay ông đang cầm bút và quyển sổ viết về “Một tháng những người tìm vàng” bằng tiếng Pháp. 
 
    Ông đã đóng góp rất to lớn về phát triển chữ Quốc ngữ, ông nói: “Nước ta mai sau hay hay dở là ở chữ Quốc ngữ”. Về văn học, ông đã sáng tác và dịch thuật:
 a- Sáng tác: Phận làm dân; Xét phận mình, Chỉnh đốn lại cách cai trị dân xã; Hương Sơn hành trình...
 b- Về dịch thuật: - Từ tiếng Pháp qua tiếng Việt: Thơ ngụ ngôn của La Fontaine; Ba người ngự lâm pháo thủ (Les trois mouquetaires); Miếng da lừa (La peau de chagrin)...
 - Việt ngữ ra Pháp ngữ: Kim Vân Kiều tân dẫn Pháp văn. 
 - Chữ Hán ra Pháp ngữ: Tiền Xích bích và Hậu Xích bích.
 
Cảm kích: Nguyễn Văn Vĩnh
  
Nguyễn Văn Vĩnh, Quốc ngữ vun bồi 
Tận tụy nước nhà, thương giống nòi!
Mong mỏi giữ gìn truyền thống Việt!
Lo lường Quốc ngữ, vấn vương đời?!
 
Nguyễn Lộc Yên  


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Như nhiều người khác, sự quý mến và ngưỡng mộ ông của tôi có lý do. Xem phim và đọc về ông, thỉnh thoảng lại dịch các bài viết xuất sắc của ông vốn dễ bắt gặp thì chúng thường là các bài nói chuyện sâu sắc, ý nghĩa, lan truyền niềm cảm hứng đến giới trẻ, người dân. Đặc biệt là những diễn từ với giới trẻ, tại các lễ ra trường đại học vào mỗi mùa bãi trường hàng năm. Chúng truyền cho giới trẻ một niềm lạc quan hy vọng, hướng họ đến với tâm thức bác ái cùng tinh thần phụng vụ xã hội, tha nhân. Chúng đem đến người trưởng thành cái nhìn khơi mở về vấn đề quốc gia, dân chủ.
Tiếng Việt của ta rất phong phú và có ý nghĩa thâm sâu. Khi áp dụng vào chính trị thì nghĩa chữ càng tím ruột, lộn gan lên đầu. Tỷ dụ như khi báo Nhân Dân, tiếng nói chính thức của Đảng và Nhà nước CSVN nghêu gao rằng “dân chủ là bản chất chế độ xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước” (ngày 10/07/2020) thì dân Nam Kỳ Lục Tỉnh biết ngay đó là xạo ke, ba xạo, ba đía, hay là chuyện tào lao thiên địa, bá láp bá xàm.
Trong lịch sử cách mạng tranh đấu giành Độc lập Việt nam gần đây, có 2 Đảng Cách mạng có tuồi thọ cao nhứt là Việt nam Quốc dân Đảng và Đại việt Quốc dân Đảng. Đảng cộng sản tuy xuất hiện năm 1930, sau Việt nam Quốc dân Đảng, nhưng không phải là đảng tranh đấu cách mạng cho Độc lập dân tộc, mà tranh đấu cho quyền lợi của phong trào cộng sản quốc tế. Vì người cộng sản không có dân tộc và không có đất nước riêng của họ.
Đại dịch Vũ hán do virus cộng sản Bắc Kinh gây ra chưa dứt thì nhiều tổ chức, nhiều nước đã lập hồ sơ kiện Xi và đảng cộng sản Trung Quốc về tội dấu xử thật. Trong lúc đó, chánh phủ một số các nước khác cũng bị dân chúng khiếu kiện về tội không bảo vệ hữu hiệu xửc khỏe và đời sống dân chúng.
Sự tăm tối và độ hoang tưởng của các chú – xem ra – cũng ngang ngửa với các bác, chứ chả kém cạnh gì. Cỡ Lê Duẩn, Đỗ Mười, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Xuân Phúc… e cũng chỉ “ngoan cố” và “ngu dốt” đến cỡ đó là cùng. Tuổi trẻ và những năm du học, ngó bộ, không giúp cho các chú đỡ “gù” hơn các bác bao nhiêu. Vậy mà các chú vẫn được coi như những ngôi sao đang lên (rising stars) trên chính trường nước Việt, một đất nước là vô phúc. Thiệt là họa vô đơn chí!
Trump có tâm tính độc tài nhưng nhiều cử tri vẫn ủng hộ tin rằng nền dân chủ Mỹ sẽ tiếp tục đứng vững cho dù có phải chao đảo thêm bốn năm nửa do những quyết định độc đoán của Trump. Cho nên bỏ phiếu cho Trump là cái giá cần phải trả vì Trump chống Tàu và sẽ ngăn chận khuynh hướng xã hội chủ nghĩa của phe cấp tiến trong đảng Dân Chủ. Điều này chẳng khác gì bán linh hồn cho ác quỷ vì không kẻ nào thương lượng với quỷ dữ trước đó nghĩ rằng mình sẽ suốt đời trở thành nô lệ cho cái ác.
(Lời người dịch: Là một trong những nhân vật cuối cùng còn sót lại của nhóm Big Six, sáu lãnh tụ chính yếu của phong trào dân quyền Hoa Kỳ vào thập niên 60, Dân Biểu John Lewis vừa qua đời vào ngày 17/07/2020 vừa qua, hưởng thọ 80 tuổi. Tốt nghiệp Thần Học và trở thành Mục sư, Dân Biểu John Lewis đã sát cánh cùng Mục Sư Luther King Jr. để trở thành một biểu tượng của phong trào dân quyền và nhân quyền Hoa Kỳ, cũng như là một dân biểu Quốc Hội có tầm ảnh hưởng lớn lao trong suốt hơn 30 năm qua. Tang lễ của ông được tổ chức trang trọng với sự tham dự và phát biểu của các tổng thống tiền nhiệm như Bill Clinton, George W. Bush và Barack Obama. Chúng tôi xin lược dịch bài điếu văn của Tổng Thống Obama đọc trong tang lễ của ông vừa được tổ chức tại thành phố Atlanta, Georgia hồi cuối tuần qua).
Ngày 24/6/2020, Cố vấn an ninh quốc gia Robert O’Brien nêu lên một sự thật phũ phàng là gần nửa thế kỷ qua các chính trị gia cả hai đảng, các nhà khoa bảng, nhà giáo dục, nhà báo, nhà kinh doanh Mỹ đều thụ động và ngây thơ (passivity and naivety) trước Trung cộng. Người Mỹ không biết sự khác biệt giữa người dân Trung Hoa và đảng Cộng sản, một tổ chức theo chủ nghĩa Marxist-Leninist, mà Tập Cận Bình là hiện thân của Joseph Stalin.
Giống như hầu hết các nước trên thế giới, Hoa Kỳ đang cố gắng vượt qua trận đại dịch COVID-19 và cuộc suy thoái kinh tế trầm trọng do lệnh đóng cửa của chính phủ. Tính theo tỷ lệ thường niên, nền kinh tế Mỹ đã giảm 5% trong quý đầu năm 2020 và trong quý hai vừa kết thúc, có thể giảm đến 40%, mức suy sụp mạnh nhất kể từ thời Đại Suy thoái năm 1930. Hơn nữa, hàng chục triệu công nhân đã mất việc, khiến tỷ lệ thất nghiệp trong tháng Tư tăng vọt lên mức cao sau Đại Khủng hoảng là 14,7%. Dù 70% những người bị sa thải hy vọng sẽ được gọi làm việc lại, nhưng không phải tất cả sẽ có việc, vì nhiều doanh nghiệp sẽ sát nhập, di dời hoặc tổ chức lại. Đúng vậy, lúc đầu, sự mở cửa lại của nền kinh tế đã dẫn đến tình trạng phục hồi mạnh mẽ, nó được dự kiến là sẽ tiếp tục trong quý ba. Việc làm đã tăng 2,5 triệu trong tháng Năm, trong khi dữ liệu từ các thẻ tín dụng và theo dõi di động cho tháng Năm và tháng Sáu cho thấy, mức phục hồi khá lớn từ lúc thấp trong tháng Tư, với hoạt động trong
Bộ Ngoại giao Cộng sản Việt Nam đã kín đáo bắn tiếng muốn Mỹ nhảy vào giải quyết xung đột ở Biển Đông, nhưng Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị của Trung Cộng đã cảnh giác Việt Nam “không dành bất cứ cơ hội nào cho sự quấy rối và phá hoại của thế lực bên ngoài”. Đề nghị bán chính thức của Việt Nam đưa ra ngày 17/7/2020, bốn ngày sau khi Bộ trưởnng Ngoại giao Mỹ, Mike Pompeo gọi hành động đe dọa các nước nhỏ để chiếm đoạt và mưu toan cướp chủ quyền nguồn tài nguyên ở phần lớn Biển Đông của Trung Quốc là “phi pháp”.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.