Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Nguyễn Văn Vĩnh

18/04/201700:01:00(Xem: 3623)
NGUYỄN VĂN VĨNH
(1882 - 1936)
 
     Nguyễn Văn Vĩnh quê Hà Đông, ông là nhà tân học, nhà văn, nhà báo Việt Nam. Nhà của ông nghèo, nhờ thông minh nên Hiệu trưởng D’Argence cấp học bổng để theo học trường thông ngôn (Collège des Intreprêtes) năm 1893-1896, khi ông 15 tuổi thi đỗ thủ khoa, được bổ làm thông ngôn ở tòa Khâm sứ: Lào Cai, Bắc Ninh, sau cùng ở tòa Đốc lý Hà Nội.
 
     Thời Toàn quyền Beau, nhờ sự giúp đỡ của Hauser, ông và các bạn hữu làm đơn xin thành lập Hội Trí Tri (tại Hà Nội), Hội Dịch sách, Hội giúp đỡ người Việt du học Pháp. 
     Năm 1906, ông cùng Hauser sang Pháp lo việc tổ chức gian hàng Bắc Kỳ tại Hội chợ Marseille. Nơi đây, ông nhìn tận mắt nền văn minh xứ người, khi trở về nước, ông quyết tâm truyền bá chữ Quốc ngữ, canh tân đất nước. Hauser giới thiệu ông với Schneider là nhà báo và làm nghề in. Khi đã quen việc, ông xin từ chức ở Phủ Thống sứ để đứng ra làm báo và làm nhà in. Ông thảo điều lệ, xin giấy phép trường Đông Kinh nghĩa thục, còn là giáo viên tiếng Pháp của trường. Đến tháng 11 năm 1907, trường bị Pháp ra lệnh đóng cửa.
     Trong năm 1907, ông được Schneider mời biên soạn và in tờ Đại Nam đồng văn nhật báo. Tờ báo này lại đổi tên là Đăng cổ Tùng báo, ông làm Chủ bút và bị đóng cửa năm 1908. 
      Sau đấy, ông là người Việt đầu tiên gia nhập Hội nhân quyền Pháp. Khi Pháp bắt giam Phan Chu Trinh, ông cùng với bốn người Pháp đã ký tên yêu cầu nhà cầm quyền Pháp thả Phan Chu Trinh, còn đăng bài báo “Đầu Pháp chính phủ thư” của Phan Chu Trinh, Pháp nghi ngờ và hăm dọa ông.
 
     Năm 1908, ông được bầu vào Hội đồng thành phố Hà Nội, trong năm này, ông ra tờ Notre Journal (Nhật báo của chúng ta), hoạt động được 2 năm. Năm 1910, ông ra tờ Notre Revue (Tạp chí của chúng ta), rồi ông vào Sài Gòn lập tờ Lục Tỉnh tân văn. Năm 1913, ông trở lại Hà Nội làm Chủ bút tờ tuần báo Đông Dương tạp chí, là tờ báo đầu tiên ở Việt Nam quy tụ được nhiều nhân sĩ cả Nho học lẫn Tân học trong ban biên tập, đồng thời cũng là tờ báo đầu tiên ở Việt Nam dạy người Việt cách làm văn bằng chữ Quốc ngữ. 
     Sau đó, ông được bầu vào Hội đồng Tư vấn Bắc Kỳ (sau đổi là Viện dân biểu). Năm 1914, ông làm Chủ bút tờ Trung Bắc tân văn, rồi mua tờ báo này. Ngày 15-9-1919, Đông Dương tạp chí đóng cửa, ông liền phối hợp lập tờ Học báo cho bậc tiểu học, ông làm Chủ nhiệm, Trần Trọng Kim lo bài vở.
  
     Năm 1927, ông cùng với Vayrac lập tủ sách Âu Tây tư tưởng (La pensée de l’Occident), rồi in các sách do ông dịch thuật. Năm 1929, ông được bầu vào Hội đồng Kinh tế và tài chính Đông Dương. Năm 1931, ông cho ra tờ An Nam Nouveau (An Nam mới). Ông làm Chủ nhiệm kiêm Chủ bút cho đến năm 1934.
 
    Năm 1932, ông đi dự họp Hội đồng Kinh tế và tài chính Đông Dương tại Sài Gòn. Trong buổi họp, ông đã thay mặt giới doanh nghiệp phản đối việc chuyển đồng tiền Đông Dương từ ngân bản vị sang kim bản vị, vì có lợi cho ngân hàng Pháp nhưng lại có hại cho nền kinh tế Đông Dương. Đang họp thì có trát của Tòa án đòi tịch biên gia sản của ông vì thiếu nợ, do vay tiền lập tờ An Nam Nouveau.     Vì bị túng thiếu nên ông phải qua Lào đi đào đất tìm vàng, rồi bị sốt rét và chết trong một chiếc thuyền con trên sông Sepole. Khi chết, tay ông đang cầm bút và quyển sổ viết về “Một tháng những người tìm vàng” bằng tiếng Pháp. 
 
    Ông đã đóng góp rất to lớn về phát triển chữ Quốc ngữ, ông nói: “Nước ta mai sau hay hay dở là ở chữ Quốc ngữ”. Về văn học, ông đã sáng tác và dịch thuật:
 a- Sáng tác: Phận làm dân; Xét phận mình, Chỉnh đốn lại cách cai trị dân xã; Hương Sơn hành trình...
 b- Về dịch thuật: - Từ tiếng Pháp qua tiếng Việt: Thơ ngụ ngôn của La Fontaine; Ba người ngự lâm pháo thủ (Les trois mouquetaires); Miếng da lừa (La peau de chagrin)...
 - Việt ngữ ra Pháp ngữ: Kim Vân Kiều tân dẫn Pháp văn. 
 - Chữ Hán ra Pháp ngữ: Tiền Xích bích và Hậu Xích bích.
 
Cảm kích: Nguyễn Văn Vĩnh
  
Nguyễn Văn Vĩnh, Quốc ngữ vun bồi 
Tận tụy nước nhà, thương giống nòi!
Mong mỏi giữ gìn truyền thống Việt!
Lo lường Quốc ngữ, vấn vương đời?!
 
Nguyễn Lộc Yên  


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cùng với số phận chung của Thế giới, nạn dịch Covid-19 đã phủ mây mù lên nền kinh tế của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2021. Khoảng 80,000 Doanh nghiệp đóng cửa và hàng chục triệu công nhân mất việc làm. Việt Nam đã nhập siêu 2,7 Tỷ Dollars trong thời gian này, trong khi tình hình dịch Covid-19 vẫn còn nghiêm trọng.
Mười một năm trời ròng rã, mỗi lần nghĩ tới anh là tôi nghĩ tới Nelson Mandela, chỉ ra được khỏi tù sau 27 năm, vì những người khác đã tranh đấu thành công để có một cuộc thay đổi toàn diện trong xã hội. Ngay sau khi ra tù, Mandela đã được bầu làm lãnh đạo một cuộc thương nghị với nhà cầm quyền cho vấn đề hòa giải dân tộc.
‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng …’ 40.000 đồng có giá trị như thế nào lúc này. Đó là giá của 2 bát phở, giá của 4 lít xăng, giá của hai xuất cơm trưa văn phòng, giá của một cuốc xe ôm trên đoạn đường 10km, giá của hơn một bao thuốc lá 555, giá của 3 ly cà phê… Tôi biết sẽ có rất nhiều người không thể tin rằng tổng thu nhập hàng tháng của một khẩu trong hầu hết những gia đình nông dân lại chỉ với một con số ‘kinh hoàng’ như thế.”
Các lãnh tụ của Đảng Cộng Hòa có thể tiếp tục than phiền về tình trạng kinh tế khó khăn và các chương trình của Biden có khuynh hướng xã hội, nhưng khi nhìn những thống kê về dư luận quần chúng thì rõ ràng quan điểm của Đảng Cộng Hòa không phản ảnh đúng với nhận thức của đa số dân Mỹ.
Nhạc Sĩ Tô Hải và Cựu Đại Tá Bùi Tín là hai nhân vật đã có dịp theo dõi và tham gia cuộc sống trong thời gian hai biến cố kể trên xảy ra, đã phục vụ chính quyền Cộng Sản trong Quân Đội Nhân Dân, trong văn nghệ và báo chí, sau đó đã đổi thái độ. Ngày 11/8/ 2018, hơn một tuần lễ trước ngày có thể coi là mở đầu cho định mệnh của hai ông, hai ông cùng qua đời, cùng ở tuổi 91. Câu hỏi được đặt ra là hai ông đã nhận định ra sao về ngày 19/8/1945 này? Người viết xin vắn tắt ghi lại sau đây để người đọc tiện theo dõi và hiểu rõ hơn quan điểm của hai ông, đồng thời cũng xin ghi thêm một vai chi tiết liên quan tới ngày 19/8/1945 ít được mọi người biết tới hay chỉ biết mơ hồ, trong đó có chuyện tấm ảnh của Tướng Cọp Bay Chennault ký tặng Hồ Chí Minh, chuyện Việt Minh lấy đồ trong cung vua đem ra chợ bán, chuyện bốn tấn bạc người Nhật trả lại cho Chính Phủ Việt Nam, chuyện Việt Minh tịch thu của cải của nhà giầu...
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.