Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhà Cách mạng Báo chí Nguyễn Ngọc Linh

13/04/201720:41:19(Xem: 3758)
Nhà Cách mạng Báo chí Nguyễn Ngọc Linh
  
Phạm Trần
(tưởng niệm ngày tiễn đưa GS Linh)
  

Giáo sư, Nhà báo Nguyễn Ngọc Linh đã để lại cho Lịch sử báo chí Việt Nam một gia tài vô giá về tài năng, đức độ và tính trung thực của ngành Truyền thông-Báo chí.
 
blank

 
Ông đã nhắm mắt lìa đời ở tuổi 87 (1930-2017), nhưng đếm tuổi ta là 88 tại Arlington, Virginia gần Thủ đô Hoa Thịnh Đốn tối 9/04/2017. Ông là Nhà báo chuyên nghiệp lão thành lưu vong thứ hai, sau Nhà Bình luận Sơn Điền Nguyễn Viêt Khánh qua đời ở Mỹ.

Cả hai ông đều rất xứng đáng là “những cây đại thụ” của báo chí miền Nam, sau 1954. Và cũng rất tình cờ, ông Khánh, một Ký gỉa chiến trường của Thông tấn xã Việt Nam từ thời Pháp lại là Tổng thư ký Tòa sọan Việt Nam Thông tấn xã (VTX) dưới  thời ông Linh làm Tổng Giám đốc.
 

Tôi biết họ đều kính trọng tài năng của nhau, sau khi  vào làm cho VTX từ 1966 đến 1968.  Lý do tôi có mặt ở VTX là qua trung gian của Nhà báo qúa cố Duy Sinh Nguyễn Đức Phúc Khôi (con Nhà văn tiền chiến Nguyễn Đức Qùynh của nhóm Hàn Thuyên), khi ấy được ông Linh “chiêu dụ” từ báo ngoài vào, cùng với vài người khác như Dzõan Bình và Mai Anh với mục đích làm cho VTX khởi sắc hơn lối làm xưa cũ của “những ký giả công chức” của VTX.
 

Nhưng cũng nhờ vào làm cho VTX mà tôi “học lóm” được những kỹ thuật viết mới của một bản tin ngắn, một bài tường thuật dài, cách bố cục và đặt câu hỏi của một bài phỏng vấn hay lối viết của một phóng sự xã hôi.

Những lối viết và sắp đặt này khác hẳn với lới viết “kể chuyện” của báo ngoài thời ấy đã làm tôi “hoa mắt”, nhưng cũng mở mắt tôi ra với một thể văn của thế giới báo chí mới.
 

Vì vậy tôi luôn luôn ghi ơn ông đã tạo cho tôi cơ hội được học những bài học qúy giá ấy mà không tốn một đồng xu teng nào !

Sau này, khi có dịp làm cho Văn phòng Thông tín viên Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, Voice of America, và được tiếp xúc với nhiều Nhà báo danh tiếng của Mỹ, Pháp, Nhật và Nam Hàn tôi mới biết kỹ thuật viết lách của họ cũng chính là những gì ông Linh đã dạy cho học trò của ông tại Đài Phát thanh Sài Gòn và VTX.
 

Vì vậy, cả cuộc đời của ông Linh  là “ăn nằm với Báo chí”, dù ở trong Quân đội hay Chính quyền thời Việt Nam Cộng Hòa.

Thời kỳ vàng son nhất của ông được ghi ở hai ngành Truyền Thanh (Giám đốc Nha Truyền thanh Quốc gia 1964) và Tổng Giám đốc Việt Nam Thông Tấn Xã từ 1965 đến 1968.

Ở cả hai nơi này, ông đã đào tạo thành danh nhiều Nhà báo trẻ cho làng báo thời Việt Nam Cộng hòa cho đến tháng 4/1975, khi miền Nam rơi vào tay quân Cộng sản miền Bắc.
 

Ông và hai người em, Giáo sư-Ký gỉa Nguyễn Ngọc Phách và Giáo sư Văn chương qúa cố Nguyễn Ngọc Bích, cũng đã đóng góp rất nhiều trong nỗ lực đưa môn học Báo chí vào Đại học miền Nam trước 1975.

Cũng từ những tài năng mới xuất thân từ các trường Đại học này mà ông Nguyễn Ngọc Linh đã thổi vào làng báo thời bấy gờ một sinh khí mới, không những trẻ trung mà, quan trọng hơn cả, là lối viết hấp dẫn, khúc chiết và mạch lạc của những ngỏi bút mới.

Thuở ấy, lớp làm báo được mệnh danh là “đi trước” chúng tôi ở Sài Gòn, tạm gọi là thời “tiền Nguyễn Ngọc Linh”, là thời của “những người viết báo kể chuyện” và lạc hậu.  Lớp gìa chúng tôi ngày ấy và lớp “đàn anh của chúng tôi” đi trước đã dắt díu nhau vào làng báo qua quen biết hay bạn bè.
 

Chúng tôi và phần đông những lớp trước, chưa hề bao giờ được huấn luyện làm báo ở nhà trường.

Thời của chúng tôi, nếu biết viết văn trôi chảy và biết cấu kết câu chuyện là có thể thành ký gỉa lúc náo cũng được. Vì vậy đã có nhiều Phóng viên trở thành Nhà văn và ngược lại, Nhà Thơ cũng có thể làm Phóng viên được !

Đối với ông Nhà báo chuyên nghiệp Nguyễn Ngọc Linh thì khác. Ông là người rất minh bạch. Ký gỉa không thể lẫn lộn với Tài tử hay nhà Thơ muốn “đi khuya về sớm” lúc nào cũng được. Anh phải được huấn luyện viết lách theo “tiêu chuẩn của báo chí Quốc tế”; phải biết viết hấp dẫn người đọc ngay từ hàng chữ đầu tiên theo mô hình  tam giác ngược, nghĩa là “lớn” trước, “bé sau” chứ không thể đầu đuôi lộn tùng phèo không biết đâu mà mò.
 

Rất tiếc, khi làng báo miền Nam bắt đầu chuyển hướng từ “nhà quê ra tỉnh” thì quân Cộng sản chiếm miền Nam, bóp chết đi một thế hệ nhà báo mới xuất thân từ “cuộc cách mạng Nguyễn Ngọc Linh”.

Dù vậy, nếu ta nhìn vào  báo chí của người Cộng sản trong nước bây giờ, dầu được tô vẽ là “báo chí cách mạng”, họ cũng vẫn lạc hậu, một chiều  và không có tự do như báo chí miền Nam trước đây.

Trong niềm hãnh diện này, tên Nhà báo Nguyễn Ngọc Linh đã chiếm một góc trong lịch sử. -/-

  

Phạm Trần

(04/017)

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.