Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

NS. Đặng Nho Và Chút Duyên Văn Nghệ Huế Trên Đất Mỹ

08/04/201714:31:00(Xem: 5535)

NS. ĐẶNG NHO VÀ CHÚT DUYÊN VĂN NGHỆ HUẾ TRÊN ĐẤT MỸ

 

"Đặng Nho và chút duyên văn nghệ Huế trên đất Mỹ" là lý do mà anh Hoàng Ngân Hà gọi tên cho cuộc gặp mặt thân hữu vui đón nhạc sĩ Đặng Nho tại tư thất của anh ở Sacramento, thành phố thủ phủ tiểu bang California hôm “song Tứ” – ngày 4 tháng 4 năm 2017.

Nhạc sĩ Đặng Nho là một trong những người hoạt động văn nghệ thuộc hàng cựu trào, vang bóng một thời của thành phố Huế. Với niên kỷ “bát thập cổ lai đa”, nghệ sĩ Đặng Nho xuất hiện trước sự vui mừng và ngạc nhiên của thân hữu. Vui mừng vì anh là một khuôn mặt văn nghệ hiếm hoi của Huế trong số những nghệ sĩ âm nhạc thời danh cùng hay gần thế hệ của anh xuất thân từ Huế hầu hết đã ra đi như: Nguyễn Hữu Ba, Ngô Ganh, Văn Giảng, Ưng Lang, Lê Mộng Nguyên… Đồng thời bên cạnh niềm vui chào đón là sự ngạc nhiên đầy thú vị vì Đặng Nho xuất hiện như một thanh niên phương cường và trẻ trung với trang phục “white jean” và áo thun “hiking” trong buổi đầu xuân trời còn lạnh.


 

blank

Nhạc sĩ Đặng Nho đầy đam mê và tài hoa với chiếc kèn Clarinet


Trở lại Huế vào những thập niên năm mươi và sáu mươi, Huế trở thành một trung tâm nghệ thuật và âm nhạc tiêu biểu của miền Trung. Đài phát thanh Huế và những tiếng hát quý tộc, bình dân, cổ kim hòa điệu vẫn được đánh giá là “đậm đà” hơn về nghệ thuật so với đài Pháp Á ở Hà Nội nổi tiếng cả Đông Dương. Những tên tuổi thời danh trong ca nhạc như Hà Thanh, Hoàng Cầm, Thiện Nhân, Duy Khánh, Minh Luận, Phương Mai… cùng thời với Đặng Nho nay đã đi hết. Tuy sự vắng bóng là hiện tượng mất còn, sinh diệt tự nhiên nhưng đâu đó vẫn có tiếng thở dài như “vết lăn trầm” của đời nghệ sĩ.

Một thời, người ta nhắc đến Huế với cảnh sông Hương núi Ngự nên thơ, với những ngôi chùa cổ trầm lắng kinh chiều chuông khuya, những đền thờ lung linh huyền thoại và những lăng miếu hoàng thành rêu phong của vương triều nhà Nguyễn. Và như để trang trí hay minh họa cho vọng âm xứ Huế, người ta tìm đến nhạc Huế như một nguồn cảm hứng nghệ thuật mà xứ nầy đã mang sẵn sự rung động miên trường theo dòng lịch sử từ khúc hào hùng Nam tiến cho đến nỗi đòi đoạn phế tích của Chiêm Thành.  


blank

Thân hữu trong khu vườn sau nhà rợp hoa lá tươi mát của Hà-Thùy tại Orangevale, Cali


 

Dòng âm nhạc của Huế là dòng âm nhạc cổ điển pha với những gì tân cổ điển và dòng nhạc mang tính chất thời đại. Âm nhạc Huế đã hội tụ được cả bốn dòng âm nhạc: cung đình, bác học, dân gian và tôn giáo. Nhạc Huế thể hiện được tinh thần và bản sắc của một vùng quan trọng - miền Trung - trong văn hóa nghệ thuật âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Phải nói rằng dòng âm nhạc tân cổ điển Việt Nam mà Huế là một đơn vị tiêu biểu đã có nhiều đóng góp sâu đậm cho nền âm nhạc truyền thống Việt Nam và được thăng hoa kể từ khi có trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Huế được thành lập và hoạt động từ năm 1962. Bên cạnh những nhạc cụ và lý thuyết âm nhạc cổ truyền, nhạc khí phương Tây đã được giới thiệu qua chương trình giảng dạy có hệ thống đã đào tạo và phát huy tài năng của nhiều học viên và thành viên qua nhiều thế hệ. Từ những ngày đầu, 56 năm về trước, Đặng Nho đã đến với trường Quốc gia Âm nhạc Huế với sự chọn lựa đi vào thế giới âm nhạc qua một nhạc cụ cổ điển nổi tiếng và được ưa chuộng nhất trong âm nhạc phương Tây là kèn Clarinet (tiếng Việt quy ước gọi là Hắc Tiêu nhưng tôi thích gọi là “Huyền Tiêu” vì nó mượt mà và gợi cảm hơn?!). Clarinet được giới nhạc công Âu Mỹ gọi là “Vĩ Cầm Hơi” (Violin of the winds) vì âm thanh réo rắt với mức độ diễn cảm phong phú tương tự như đàn vi-ô-lông. Sự đa năng của Clarinet là bạn có thể sử dụng trong ban nhạc quân hành hay dàn nhạc trên sân khấu với đủ thể loại âm nhạc từ cổ điển đến Jazz, Rock ‘n’ Roll… mà vẫn giữ được nét thanh nhã, quý phái, tiện dụng.

blank

Từ trái sang phải: Đặng Nho, Lại Quốc Hùng, Hoàng Ngân Hà

 

Đêm nay, tôi được nghe nhạc sĩ “Huế mình” biểu diễn Clarinet - Huyền Tiêu là cả một niềm vui và hạnh phúc. Hình như các khuôn mặt được biết nhiều trong sinh hoạt âm nhạc cộng đồng tại Sacramento đều có mặt. Với tài ăn nói mượt mà và sự phối hợp khéo léo của anh Lại Quốc Hùng, tiếng kèn Clarinet chưa mở màn mà nước mắt của hai người bạn cũ Đặng Nho – Hoàng Ngân Hà đã trào dâng qua lời phát biểu sụt sùi đẫm nước mắt của cả hai anh. Tất cả thân hữu trong thính phòng đều xúc động trong nét nhìn lặng lẽ mà đầy cảm xúc qua câu nói của anh Hà: “Với tuổi 81, có lẽ đây là lần trình diễn Clarinet cuối cùng của anh Đặng Nho với chúng ta…!” Trong thinh lặng, hình như có tiếng ai đó vọng lại: Chưa đâu, mỗi năm một lần và thêm vài ba chục lần nữa anh nhé!”
 

Tiếng Huyền Tiêu của Đặng Nho đã trỗi lên mở màn với bài Hạ Trắng của nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn. Tiếng tiêu dìu dặt, uốn lượn thâm trầm và bay vút lên chinh phục những ưu tư, xoa dịu những đố kỵ tầm thường và nâng cao những so bì nhỏ bé. Sự quyến rũ của âm nhạc là gạn lọc tinh hoa âm thanh để cho người nghe chỉ còn thưởng ngoạn và nhà trình diễn sống thực với bản chất nghệ sĩ của chính mình. Đó là khi chủ thể và đối tượng nhìn nhau thanh sạch và trong ngần như nắng mai. Theo ý kiến riêng của Lại Quốc Hùng thì đây là nhạc phẩm mang tính triết lý tuyệt vời nhất trong gia tài âm nhạc của Trịnh Công Sơn. Phải chăng vì thế mà anh nói lên một ước vọng… dễ thương của anh là: “Không chỉ là người muốn theo đời gọi nắng mà muốn là tia nắng!”

Tia nắng vàng Hạ Trắng làm người ta nhớ tia nắng làm tan giọt sương như xua đi nỗi buồn trong bản nhạc Tia Nắng và Giọt Sương (Sun Rays and the Dew) của Lina Alsharif:  

 

Nắng làm tan giọt sương

Xua nỗi buồn quá khứ

bằng tâm trong muôn thuở

đi trước mặt trời lên

 

Sun rays wipe the dew

Washing the sorrow of yesterday

by fresh water on your face

racing the sun before it raised

 

Có những niềm cảm khái mà mà tiền bạc không mua được, đó là sự thưởng thức chiều cao của nghệ thuật. Các thân hữu đã trình bày những ca khúc mà mình ưa thích đã hát “hết mình” với nỗi đam mê nghệ thuật hiếm khi thể hiện hay lột tả được trong những cuộc ca hát cộng đồng hay thính phòng: Quỳnh Hoa, Đoàn Ngãi, Tôn Tường Vũ, Thanh Lập, Bích Thọ, Mai Loan, Võ Ngọc Thạch, Trần Hưng Toàn, Thành Nguyễn – Xíu, Đào Quyết, Lại Quốc Hùng… đã hát với sự thể hiện trọn vẹn nhiệt tình cùng cảm xúc bên tiếng nhạc đệm đầy nghệ thuật của Huy Dũng và điệu Clarinet tài hoa của Đặng Nho: một sự cuốn hút rung động diễn biến đồng thời cho cả diễn viên và khán giả.

 blank

 
Đêm âm nhạc “chút duyên văn nghệ Huế” hội ngộ và chia tay với nhiều lưu luyến. Ý kiến của anh Hoàng Xuân Thiệu – niên trưởng thân hữu trong đêm âm nhạc thính phòng nầy – là có được những giây phút mang lại niềm vui đầy ý nghĩa bởi không hứa hẹn lần sau, chẳng quan tâm lần đầu hay lần cuối nên tuổi già hay tuổi trẻ đều chung một tinh thần là thưởng thức nghệ thuật và chia sẻ sự ấm áp của tình bằng hữu.


     Orangevale 4-4-17; ghi qua iOS apps.
Trần Kiêm Đoàn

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.