Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

NS. Đặng Nho Và Chút Duyên Văn Nghệ Huế Trên Đất Mỹ

08/04/201714:31:00(Xem: 5012)

NS. ĐẶNG NHO VÀ CHÚT DUYÊN VĂN NGHỆ HUẾ TRÊN ĐẤT MỸ

 

"Đặng Nho và chút duyên văn nghệ Huế trên đất Mỹ" là lý do mà anh Hoàng Ngân Hà gọi tên cho cuộc gặp mặt thân hữu vui đón nhạc sĩ Đặng Nho tại tư thất của anh ở Sacramento, thành phố thủ phủ tiểu bang California hôm “song Tứ” – ngày 4 tháng 4 năm 2017.

Nhạc sĩ Đặng Nho là một trong những người hoạt động văn nghệ thuộc hàng cựu trào, vang bóng một thời của thành phố Huế. Với niên kỷ “bát thập cổ lai đa”, nghệ sĩ Đặng Nho xuất hiện trước sự vui mừng và ngạc nhiên của thân hữu. Vui mừng vì anh là một khuôn mặt văn nghệ hiếm hoi của Huế trong số những nghệ sĩ âm nhạc thời danh cùng hay gần thế hệ của anh xuất thân từ Huế hầu hết đã ra đi như: Nguyễn Hữu Ba, Ngô Ganh, Văn Giảng, Ưng Lang, Lê Mộng Nguyên… Đồng thời bên cạnh niềm vui chào đón là sự ngạc nhiên đầy thú vị vì Đặng Nho xuất hiện như một thanh niên phương cường và trẻ trung với trang phục “white jean” và áo thun “hiking” trong buổi đầu xuân trời còn lạnh.


 

blank

Nhạc sĩ Đặng Nho đầy đam mê và tài hoa với chiếc kèn Clarinet


Trở lại Huế vào những thập niên năm mươi và sáu mươi, Huế trở thành một trung tâm nghệ thuật và âm nhạc tiêu biểu của miền Trung. Đài phát thanh Huế và những tiếng hát quý tộc, bình dân, cổ kim hòa điệu vẫn được đánh giá là “đậm đà” hơn về nghệ thuật so với đài Pháp Á ở Hà Nội nổi tiếng cả Đông Dương. Những tên tuổi thời danh trong ca nhạc như Hà Thanh, Hoàng Cầm, Thiện Nhân, Duy Khánh, Minh Luận, Phương Mai… cùng thời với Đặng Nho nay đã đi hết. Tuy sự vắng bóng là hiện tượng mất còn, sinh diệt tự nhiên nhưng đâu đó vẫn có tiếng thở dài như “vết lăn trầm” của đời nghệ sĩ.

Một thời, người ta nhắc đến Huế với cảnh sông Hương núi Ngự nên thơ, với những ngôi chùa cổ trầm lắng kinh chiều chuông khuya, những đền thờ lung linh huyền thoại và những lăng miếu hoàng thành rêu phong của vương triều nhà Nguyễn. Và như để trang trí hay minh họa cho vọng âm xứ Huế, người ta tìm đến nhạc Huế như một nguồn cảm hứng nghệ thuật mà xứ nầy đã mang sẵn sự rung động miên trường theo dòng lịch sử từ khúc hào hùng Nam tiến cho đến nỗi đòi đoạn phế tích của Chiêm Thành.  


blank

Thân hữu trong khu vườn sau nhà rợp hoa lá tươi mát của Hà-Thùy tại Orangevale, Cali


 

Dòng âm nhạc của Huế là dòng âm nhạc cổ điển pha với những gì tân cổ điển và dòng nhạc mang tính chất thời đại. Âm nhạc Huế đã hội tụ được cả bốn dòng âm nhạc: cung đình, bác học, dân gian và tôn giáo. Nhạc Huế thể hiện được tinh thần và bản sắc của một vùng quan trọng - miền Trung - trong văn hóa nghệ thuật âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Phải nói rằng dòng âm nhạc tân cổ điển Việt Nam mà Huế là một đơn vị tiêu biểu đã có nhiều đóng góp sâu đậm cho nền âm nhạc truyền thống Việt Nam và được thăng hoa kể từ khi có trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Huế được thành lập và hoạt động từ năm 1962. Bên cạnh những nhạc cụ và lý thuyết âm nhạc cổ truyền, nhạc khí phương Tây đã được giới thiệu qua chương trình giảng dạy có hệ thống đã đào tạo và phát huy tài năng của nhiều học viên và thành viên qua nhiều thế hệ. Từ những ngày đầu, 56 năm về trước, Đặng Nho đã đến với trường Quốc gia Âm nhạc Huế với sự chọn lựa đi vào thế giới âm nhạc qua một nhạc cụ cổ điển nổi tiếng và được ưa chuộng nhất trong âm nhạc phương Tây là kèn Clarinet (tiếng Việt quy ước gọi là Hắc Tiêu nhưng tôi thích gọi là “Huyền Tiêu” vì nó mượt mà và gợi cảm hơn?!). Clarinet được giới nhạc công Âu Mỹ gọi là “Vĩ Cầm Hơi” (Violin of the winds) vì âm thanh réo rắt với mức độ diễn cảm phong phú tương tự như đàn vi-ô-lông. Sự đa năng của Clarinet là bạn có thể sử dụng trong ban nhạc quân hành hay dàn nhạc trên sân khấu với đủ thể loại âm nhạc từ cổ điển đến Jazz, Rock ‘n’ Roll… mà vẫn giữ được nét thanh nhã, quý phái, tiện dụng.

blank

Từ trái sang phải: Đặng Nho, Lại Quốc Hùng, Hoàng Ngân Hà

 

Đêm nay, tôi được nghe nhạc sĩ “Huế mình” biểu diễn Clarinet - Huyền Tiêu là cả một niềm vui và hạnh phúc. Hình như các khuôn mặt được biết nhiều trong sinh hoạt âm nhạc cộng đồng tại Sacramento đều có mặt. Với tài ăn nói mượt mà và sự phối hợp khéo léo của anh Lại Quốc Hùng, tiếng kèn Clarinet chưa mở màn mà nước mắt của hai người bạn cũ Đặng Nho – Hoàng Ngân Hà đã trào dâng qua lời phát biểu sụt sùi đẫm nước mắt của cả hai anh. Tất cả thân hữu trong thính phòng đều xúc động trong nét nhìn lặng lẽ mà đầy cảm xúc qua câu nói của anh Hà: “Với tuổi 81, có lẽ đây là lần trình diễn Clarinet cuối cùng của anh Đặng Nho với chúng ta…!” Trong thinh lặng, hình như có tiếng ai đó vọng lại: Chưa đâu, mỗi năm một lần và thêm vài ba chục lần nữa anh nhé!”
 

Tiếng Huyền Tiêu của Đặng Nho đã trỗi lên mở màn với bài Hạ Trắng của nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn. Tiếng tiêu dìu dặt, uốn lượn thâm trầm và bay vút lên chinh phục những ưu tư, xoa dịu những đố kỵ tầm thường và nâng cao những so bì nhỏ bé. Sự quyến rũ của âm nhạc là gạn lọc tinh hoa âm thanh để cho người nghe chỉ còn thưởng ngoạn và nhà trình diễn sống thực với bản chất nghệ sĩ của chính mình. Đó là khi chủ thể và đối tượng nhìn nhau thanh sạch và trong ngần như nắng mai. Theo ý kiến riêng của Lại Quốc Hùng thì đây là nhạc phẩm mang tính triết lý tuyệt vời nhất trong gia tài âm nhạc của Trịnh Công Sơn. Phải chăng vì thế mà anh nói lên một ước vọng… dễ thương của anh là: “Không chỉ là người muốn theo đời gọi nắng mà muốn là tia nắng!”

Tia nắng vàng Hạ Trắng làm người ta nhớ tia nắng làm tan giọt sương như xua đi nỗi buồn trong bản nhạc Tia Nắng và Giọt Sương (Sun Rays and the Dew) của Lina Alsharif:  

 

Nắng làm tan giọt sương

Xua nỗi buồn quá khứ

bằng tâm trong muôn thuở

đi trước mặt trời lên

 

Sun rays wipe the dew

Washing the sorrow of yesterday

by fresh water on your face

racing the sun before it raised

 

Có những niềm cảm khái mà mà tiền bạc không mua được, đó là sự thưởng thức chiều cao của nghệ thuật. Các thân hữu đã trình bày những ca khúc mà mình ưa thích đã hát “hết mình” với nỗi đam mê nghệ thuật hiếm khi thể hiện hay lột tả được trong những cuộc ca hát cộng đồng hay thính phòng: Quỳnh Hoa, Đoàn Ngãi, Tôn Tường Vũ, Thanh Lập, Bích Thọ, Mai Loan, Võ Ngọc Thạch, Trần Hưng Toàn, Thành Nguyễn – Xíu, Đào Quyết, Lại Quốc Hùng… đã hát với sự thể hiện trọn vẹn nhiệt tình cùng cảm xúc bên tiếng nhạc đệm đầy nghệ thuật của Huy Dũng và điệu Clarinet tài hoa của Đặng Nho: một sự cuốn hút rung động diễn biến đồng thời cho cả diễn viên và khán giả.

 blank

 
Đêm âm nhạc “chút duyên văn nghệ Huế” hội ngộ và chia tay với nhiều lưu luyến. Ý kiến của anh Hoàng Xuân Thiệu – niên trưởng thân hữu trong đêm âm nhạc thính phòng nầy – là có được những giây phút mang lại niềm vui đầy ý nghĩa bởi không hứa hẹn lần sau, chẳng quan tâm lần đầu hay lần cuối nên tuổi già hay tuổi trẻ đều chung một tinh thần là thưởng thức nghệ thuật và chia sẻ sự ấm áp của tình bằng hữu.


     Orangevale 4-4-17; ghi qua iOS apps.
Trần Kiêm Đoàn

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Phe Biden sẽ dựa vào ngoại giao, thương thuyết và liên minh (alliance) thay vì đánh bài thấu cáy như Trump. Ngược lại cánh diều hâu cho rằng Mỹ thương thuyết bị gạt từ 30 năm nay trong lúc liên minh kiểu ASEAN đã bị Bắc Kinh bẻ gãy. Mỹ không dễ dàng trở lại TPP khi bị cả hai cánh tả Bernie Sander lẫn hữu chống đối. Phần Trump chẳng nhờ cậy nước nào mà lại dấu kín lá bài tủ nên không ai biết Mỹ sẽ giải quyết căng thẳng với Trung Quốc như thế nào, thế giới lo sợ trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết.
Ngày xửa ngày xưa, dưới chân Hy Mã Lạp Sơn có một vương quốc trù phú tên gọi Thắng Man. Dù là một vương quốc giàu mạnh nhưng lòng người ở đây không thành thật, sống trên những giá trị giả dối, phù phiếm. Tại ngôi chợ bên ngoài hoàng thành có một người đàn ông sống bằng nghề bán mũ. Mũ của anh chàng này rất đẹp nhưng không hiểu sao hàng ế ẩm nên anh chàng toan tính bỏ nghề, tìm nghề khác sinh sống.
Theo dõi các cuộc tranh luận cộng đồng trên các trang mạng xã hội, có lẽ cũng dễ dàng nhận ra một điều rằng: cộng đồng mạng của người Việt khá bạo lực. Một dạng bạo lực tâm lý, từ trong tâm tưởng và thể hiện qua những mẩu viết, lời bình trên Facebook hay dưới các bài báo. Đặc biệt khi liên quan đến các vấn đề chính trị xã hội, như về chính trường Hoa Kỳ hiện nay chẳng hạn.
Hôm nay, 6 tháng 8 năm 2020, thế giới kỷ niệm lần thứ 75 ngày hai quả bom nguyên tử được ném xuống hai thành phố lớn của Nhật bản: Hiroshima và Nagasaki. Tưởng không cần phải nhắc lại những thiệt hại về người, của và tinh thần người dân Nhật Bản và những hệ quả tai hại khôn lường từ 75 năm qua. Điều cần nói đến là sự quên lãng của nhân lọai về một tai họa nhãn tiền, một tai họa đã xẩy ra cách đây 75 năm, nhưng cũng có thể xẩy ra lần nữa vào bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu.
Sau khi triều đại nhà Thanh sụp đổ và trước năm 1950, khu vực tương ứng với Vùng Tự Trị Tây Tạng (TAR) ngày nay thực tế là một quốc gia độc lập. Đất nước này [Tây Tạng] lúc đó đã tự phát hành tiền tệ và tem, và duy trì các mối quan hệ quốc tế. Tây Tạng tuyên bố có 3 tỉnh (Amdo, Kham và U-Tsang), nhưng chỉ kiểm soát tỉnh Kham phía tây và U-Tsang.
Như nhiều người khác, sự quý mến và ngưỡng mộ ông của tôi có lý do. Xem phim và đọc về ông, thỉnh thoảng lại dịch các bài viết xuất sắc của ông vốn dễ bắt gặp thì chúng thường là các bài nói chuyện sâu sắc, ý nghĩa, lan truyền niềm cảm hứng đến giới trẻ, người dân. Đặc biệt là những diễn từ với giới trẻ, tại các lễ ra trường đại học vào mỗi mùa bãi trường hàng năm.
Tiếng Việt của ta rất phong phú và có ý nghĩa thâm sâu. Khi áp dụng vào chính trị thì nghĩa chữ càng tím ruột, lộn gan lên đầu. Tỷ dụ như khi báo Nhân Dân, tiếng nói chính thức của Đảng và Nhà nước CSVN nghêu gao rằng “dân chủ là bản chất chế độ xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước” (ngày 10/07/2020) thì dân Nam Kỳ Lục Tỉnh biết ngay đó là xạo ke, ba xạo, ba đía, hay là chuyện tào lao thiên địa, bá láp bá xàm.
Trong lịch sử cách mạng tranh đấu giành Độc lập Việt nam gần đây, có 2 Đảng Cách mạng có tuồi thọ cao nhứt là Việt nam Quốc dân Đảng và Đại việt Quốc dân Đảng. Đảng cộng sản tuy xuất hiện năm 1930, sau Việt nam Quốc dân Đảng, nhưng không phải là đảng tranh đấu cách mạng cho Độc lập dân tộc, mà tranh đấu cho quyền lợi của phong trào cộng sản quốc tế. Vì người cộng sản không có dân tộc và không có đất nước riêng của họ.
Đại dịch Vũ hán do virus cộng sản Bắc Kinh gây ra chưa dứt thì nhiều tổ chức, nhiều nước đã lập hồ sơ kiện Xi và đảng cộng sản Trung Quốc về tội dấu xử thật. Trong lúc đó, chánh phủ một số các nước khác cũng bị dân chúng khiếu kiện về tội không bảo vệ hữu hiệu xửc khỏe và đời sống dân chúng.
Sự tăm tối và độ hoang tưởng của các chú – xem ra – cũng ngang ngửa với các bác, chứ chả kém cạnh gì. Cỡ Lê Duẩn, Đỗ Mười, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Xuân Phúc… e cũng chỉ “ngoan cố” và “ngu dốt” đến cỡ đó là cùng. Tuổi trẻ và những năm du học, ngó bộ, không giúp cho các chú đỡ “gù” hơn các bác bao nhiêu. Vậy mà các chú vẫn được coi như những ngôi sao đang lên (rising stars) trên chính trường nước Việt, một đất nước là vô phúc. Thiệt là họa vô đơn chí!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.