Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tưởng niệm: về thăm Fort Chaffee sau 42 năm

13/03/201709:35:10(Xem: 8197)

Tưởng niệm: về thăm Fort Chaffee sau 42 năm
 

Nguyễn-Lâm Kim Oanh & Nguyễn Viết Kim
(bài viết & hình ảnh)
 

Thấm thoát người Việt tị nạn có mặt trên đất Hoa Kỳ đã gần 42 năm. Cứ mỗi năm gần tới khoảng thời gian Tháng Tư Đen là ký ức tự động nhớ lại những diễn tiến cuối cùng ở quê nhà. Thêm vào đó, chúng tôi vừa được dịp về thăm lại trại tị nạn mà gia đình đã định cư khi mới bước chân lên đất Mỹ làm sự tưởng nhớ càng gần gũi hơn. Khoảng thời gian này, cách đây 42 năm (1975), đánh dấu những ngày tháng cuối cùng của Việt Nam Cộng Hoà. Những trận đánh bắt đầu tại Ban Mê Thuật thuộc vùng 2 chiến thuật (Mar 10, 1975), đưa đến việc triệt thoái quân đoàn hai. Tại vùng địa đầu giới tuyến, Huế và Đà Nẵng thuộc vùng 1 chiến thuật, phải di tản vào các ngày cuối tháng 3 (25/3, 28/3). Xuân Lộc bỏ ngỏ ngày 20 tháng 4. Tại Sài gòn, tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức ngày 21 tháng 4, phó tổng thống Trần Văn Hương thay thế, và vào ngày 28 nhường chức vụ tổng thống cho đại tướng Dương Văn Minh sau một phiên họp khẩn cấp tại Quốc Hội với sự chấp thuận của Hạ Viện và Thượng Viện (một số các dân biểu và nghị sĩ còn ở Saigon). Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, thì lịch sử sang trang. Tại nội địa Hoa Kỳ, 4 trại tiếp cư được tạo dựng cấp tốc để chuẩn bị đón đồng bào tỵ nạn, mới đầu được tiếp nhận tại căn cứ Subic và Clark (Phi Luật Tân), đảo Guam ...Đó là Camp Pendleton, California (April 29), Fort Chaffee, Arkansas (May 2), Eglin Air Force Base, Florida (May 4), Fort Indiantown Gap, Pennsylvania (May 28). Quốc Hội thứ 94 của Hoa Kỳ chấp thuận Đạo luật Indochina Migration and Refugee Assistance Act vào ngày 23 tháng 5 năm 1975, dành ngân khoản cho 130,000 đồng hương ty nạn, và chấp thuận cho dễ dàng trở thành thường trú nhân.
 blank

H1: Tiến sĩ Nguyễn-Lâm Kim Oanh tiến sĩ phó khoa trưởng Janet Penner-Williams đứng giữa và ở hai bên là nhân viên phụ trách điều khiển hội thảo chuyên môn Ninth Annual ESL Symposium, đại học Arkansas, Fayetteville
 

Nhân dịp đại học Arkansas, phân khoa giáo dục và y tế, tổ chức buổi hội thảo lần thứ 9 về việc giảng huấn Anh Ngữ là ngôn ngữ thứ hai (cho các người mới định cư) The Ninth Annual ESL (English as a Second Language) Symposium, chúng tôi có dịp về thăm lại Fort Chaffee, nơi bắt đầu cuộc sống tại Hoa Kỳ của khoảng 51,000 đồng hương gốc Việt. Bà phó khoa truởng (senior associate dean), tiến sĩ Janet Penner-Williams rất để ý đến việc giáo dục sinh ngữ này với một sự giúp đỡ nhiệt tình, giáo sư Nguyễn Lâm Kim Oanh được mời làm diễn giả chính (keynote speaker) với phần chia sẻ tiến trình, từ kinh nghiệm một học sinh tỵ nạn không biết đến một chữ tiếng Anh, đến khi ra trường, tìm dạy các học sinh phải phấn đấu với Anh Ngữ như bản thân mình ngày xưa và sau đó trở thành một giáo sư chuyên môn đào tạo các giáo chức chuyên lo cho học sinh da màu, học sinh mới nhập cư và hiện tại là người xem xét các chính sách liên bang ảnh hưởng tới giáo dục học sinh và giáo viên cho các chương trình này. Sau phần trình bày chuyên môn, giáo sư KimOanh giới thiệu các tài liệu giáo dục vừa được soạn thảo của bộ giáo dục liên bang nhằm giúp các học khu đáp ứng nhu cầu giáo dục của các học sinh da màu và mới nhập cư. Buổi nói chuyện của giáo sư Kim Oanh được các thầy cô giáo và nhân viên lãnh đạo các học khu thích thú theo dõi vì các kinh nghiệm bản thân của diễn giả vẫn còn phản ảnh những thực tại của các học sinh mới đến Hoa Kỳ hiện nay. Ban tổ chức đã đặt tên bài nói chuyện LESS to MORE (the journey from Limited English Speaking Student (LESS) to Multicultural program director for the Office of English language acquisition, the story of a Refugee and immigrant Educator (MORE): hành trình của một học sinh với khả năng Anh Ngữ giới hạn, tới giám đốc chương trình đa văn hoá thuộc tổng nha trong bộ giáo dục liên bang có nhiệm vụ giúp đỡ học trình Anh Ngữ, câu truyện của một người ty nạn đi vào giáo dục giúp sự định cư).
 
Trong một sự tình cờ, nói chuyện với bà phó khoa truởng Janet Penner-Williams khi gặp bà tại một buổi họp ở Hoa Thịnh Đốn, giáo sư chúng tôi được biết bà làm việc tại đại học Arkansas (University of Arkansas) và nói là tôi rất muốn đến tiểu bang đó mà chưa có dịp mặc dầu đã đi qua rất nhiều tiểu bang khác. Chúng tôi tâm sự là gia đình vào cuối tháng 4 năm 1975 đã trở thành người tị nạn và sau đó được định cư ở HK – Fort Chaffee ở tiểu bang Arkansas là nơi gia đình chúng tôi đặt chân đến đầu tiên trên đất Hoa Kỳ mà cho đến nay tôi chưa từng có dịp trở lại. Sau đó không lâu, tôi nhận được thư mời nói chuyện cho buổi hội nghị tại trường đại học Univeristy of Arkansas. Một trong những "hứa hẹn" bà phó khoa truởng Janet Penner-Williams nói với tôi khi mời tới đại học thuyết trình là sẽ cho tôi đi thăm Fort Chaffee. Hơn bốn thập niên mới có dịp quay về chốn cũ nên rất bồi hồi, loay hoay về việc mua vé phi cơ, chúng tôi đã mua vé về thành phố Little Rock, phi trường Bill and Hillary Clinton National Airport thay vì đến thành phố Fayetteville, nơi sẽ có cuộc hội thảo, hai thành phố cách nhau gần 190 dặm và cần khoảng 3 giờ lái xe. Phi trường được đặt tên như vậy để ghi nhớ ông bà Clinton. Ông Bill Clinton sinh năm 1946, là bộ trưởng tư pháp (dân cử) thứ năm mươi, ( Arkansas 50th Attorney General from 1977 to 1979), thống đốc thứ bốn mươi, (the 40th Governor of Arkansas from 1979 to 1981), sau đó thất cử, rồi trở thành thống đốc thứ bốn mươi hai, (the 42nd Governor from 1983 to Dec 1992) và thắng cử trong cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11 năm 1992, trở thành tổng thống Mỹ thứ 42 (the 42nd President of the United States from 1993 to 2001).
 
Sau khi đến nơi chúng tôi được bà tiến sĩ Janet Penner-Williams và phu quân lái xe đến thành phố Fort Smith cách đó khoảng hơn 50 miles về phía Nam, nơi có Fort Chaffee để thăm lại nói đặt chân đầu tiên tới Hoa Kỳ và sống vài tháng trước khi xuất trại và bắt đầu cuộc sống tại xứ sở này. Qua sự dẫn giải của ông Jeff Williams và ông Bill Buchanan, người trông coi bảo tàng viện của trại Fort Smith, chúng tôi hiểu rõ hơn lịch sử của Fort Chaffee.


 
Fort Chaffee có tên khởi đầu là Camp Chaffee. Thiếu tướng Adna R. Chaffee Jr., là một sĩ quan pháo binh của quân đội Hoa Kỳ và trong Thế Chiến thứ nhất tại Âu Châu đã có nhận định viễn kiến là kỵ binh đã lỗi thời và phải thay bằng chiến xa cơ giới. Camp Chaffee được bắt đầu tạo dựng vào September 20, 1941, khi Bộ Chiến Tranh (Department of War) là tên cũ của Bộ Quốc Phòng (Department of Defense) chuẩn bị phát triển quân lực trước viễn ảnh tham chiến vào Thế Chiến thứ hai. Sau cuộc tấn công của Nhật Bản vào Trân Châu Cảng December 7, 1941, trại bắt đầu nhận các tân binh và là nơi huấn luyện các sư đoàn chiến xa cho đến năm 1946. Sau đó là hậu cứ của một sư đoàn cơ giới. Tới ngày 21 tháng 3 năm 1956 thì Camp Chaffee được đổi tên thành Fort Chaffee và trở nên một cơ sở quân sự cơ hữu của lực lượng quân sự tiểu bang, Arkansas National Guard. Trong lịch sử của Fort Chaffee, vì là trung tâm nhập ngũ nên khi danh ca Elvis Presley đến trình diện để chuẩn bị phục vụ quân dịch thì nơi đây nổi tiếng được báo chí truyền hình nhắc đến và loan tin trong 4 ngày vào March 1958, cho tới khi danh ca nầy chuyển trại đi thụ huấn quân sự.

blank
 blank
blank

H2: Quang cảnh trại Fort Chaffee ngày nầy March 2017 và vào năm 1975 khi các quân nhân Hoa Kỳ phụ giúp đồng bào ty nạn

Fort Chaffee có một lịch sử lâu dài phục vụ cho các nhu cầu nhân bản:
- 1943 -1945 là trung tâm tiếp nhận 3,000 tù binh quân đội Đức Quốc trong thế chiến thứ hai
- 1975 -1976 là một trong 4 trung tâm chính tiếp nhận khoảng 51,000 người ty nạn gốc Việt và Cao Miên
- 1980 -1981 trung tâm tiếp nhận người ty nạn gốc Cuba, khoảng 26,000 người Cuban refugees.
- Tháng 9 năm 2005, Fort Chaffee là nơi định cư cho nạn nhân cơn bão Hurricane Katrina, là nơi tiếp nhận và giúp đỡ trên 10,000 người từ Louisiana, Mississippi, Texas, và các nơi khác bị ảnh hưởng bởi thiên tai này.

Chúng tôi được ông Bill Buchanan, người quản thủ cho thăm hai barracks của trại Fort Chaffee hiện tại được dùng làm Bảo Tàng Viện giữ lại nhiều di tích và vật liệu phản ảnh lịch sử của trại từ lúc bắt đâu là nơi nhận các tù binh Đức Quốc, cho đến khi là trại tị nạn cho đồng bào Việt Nam và tiếp theo đó là trại tị nạn cho người Cuban. Qua sự trao đổi thì chúng tôi nhận xét và cảm nhận được là người Việt tị nạn được một cảm tình rất sâu đậm của đồng bào trong vùng lân cận; do đó một số đồng hương gốc Việt sau khi xuất trại đã định cư tại đó, hiện tại thuộc thành phố Fort Smith. Năm năm sau khi trại Fort Chaffee tiễn người Việt tị nạn ra khỏi trại và đóng cửa vào tháng 12 năm 1975 thì năm 1980, trại Fort Chaffee lại mở cửa đón nhận người tị nạn gốc Cuba. Tuy nhiên trong thời gian ở trại, các người gốc Cuba đã nổi loạn trong trại và vì việc này khi tái tranh cử sau nhiệm kỳ đầu, thống đốc Clinton đã thất cử và vào nhiệm kỳ tiếp nối 2 năm sau mới thắng cử trở lại

Có một tờ báo được xuất bản trong Fort Chaffee có tên là Tân Dân (công dân mới), theo cựu đại úy Nguyễn Đức Nam, lúc đó đang tu nghiệp tại Hoa Kỳ cho biết thì ông được lệnh di chuyển cấp tốc về Fort Chaffee, vì là một nhà văn đã thành danh (tiểu thuyết Những Thần Tượng Mới, phụ trách chương trình Bé Ngôn Bé Luận, Mai Bê Bi của nhật báo Ngôn Luận, Chính Luận thập niên 60, trước khi nhập ngũ rồi sau đó du học tại Mỹ) ông được giao phó phụ trách thông tin báo chí cho trại.

blank
blank
blank
H3: Những hình ảnh được lưu lại trong trại, tiến sĩ Nguyễn-Lâm Kim Oanh (right) & Nguyễn Viết Kim (left) trước một tấm bảng chỉ dẫn trong trại năm 1975.


Gia đình chúng tôi cũng như bao nhiêu gia đình tị nạn cộng sản đến Hoa Kỳ năm 1975 sau đó đi định cư ở bất cứ một nơi nào có người bảo trợ. Thời gian ở trại tị nạn trên đất HK tuy tương lai bấp bênh vẫn để lại một ấn tượng đẹp trong ký ức của nhiều người. Sau những ngày lênh đênh trên biển cả như gia đình chúng tôi rời Việt Nam trên một chiến hạm Hải Quân VNCH, và những ngày hoang mang ở hai trại tiếp cư Subic Bay và Guam, thì những trại tị nạn ở Hoa Kỳ là một khởi đầu khả quan cho một cuộc đời mới. Khi nhắc tới thời gian ở trại Fort Chaffee với một số người đã từng sống ở đây, họ cũng có những ký ức đẹp nhắc tới sự giúp đỡ tận tình của những nhân viên làm trong trại – từ người lo những bữa cơm cho người tị nạn sắp hàng đi ăn một ngày 3 bữa cho đến những người dạy Anh Văn cấp tốc để chuẩn bị cho người tị nạn hoà nhập xã hội Hoa Kỳ và các nhân viên lo thủ tục hành chánh để tìm người bảo lãnh cho chúng tôi. Tất cả đều làm việc tận tình và tích cực để giúp người tị nạn Việt Nam lúc ấy. Có những tổ chức quyên góp áo quần và đồ chơi đem vào trại cho chúng tôi. Có những nhóm vào tổ chức các cuộc chơi và sinh hoạt cho trẻ em. Có những người tình nguyện vào dạy học hoặc dạy nghề cho chúng tôi. Nếu như người Việt tị nầy thời ấy gặp phải bối cảnh chính trị chống đối và từ chối giúp đỡ như hiện tại thì chắc chắn đời sống mới và những bước đầu của người Việt tị nạn sẽ khó khăn hơn gấp bội. Chính vì sự phụ giúp của những chính sách này mà người dân của đợt tị nạn 1975 đã vững mạnh để đủ sức tiếp tay giúp đỡ những đợt người Việt tị nạn tiếp theo qua các thập niên 80 và 90 cho tới khi có những chương trình chính thức của chính phủ liên bang Hoa Kỳ như ODP và HO. Cho tới nay thì sự đóng góp lại của người Mỹ gốc Việt khắp nơi trên Hoa Kỳ trị giá gấp bội những sự cứu trợ và trợ giúp cho đồng bào tị nạn Việt Nam. Ai qua tới HK cũng hiểu giá trị của cơ hội và tận tâm tận lực xây dựng một cuộc sống mới.


Cuộc đi thăm lại trại tị nạn Fort Chaffee đã để lại cho chúng tôi hai cảm xúc, một là lòng biết ơn sâu xa đến người Hoa Kỳ và chính sách tị nạn lúc ấy, hai là niềm tin vào tiềm năng của người di dân, bất cứ từ đâu đến. Họ là những người có nhiều động lực nhất để tiếp nối đóng góp và xây dựng giúp nền kinh tế và xã hội Hoa Kỳ tiếp tục bành trướng.



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.