Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Động, tĩnh trong thế giới Origami của Đinh Trường Giang

22/02/201711:38:00(Xem: 7055)

Động, tĩnh trong thế giới Origami của Đinh Trường Giang
 

Nếu bạn đã quen nhìn những tác phẩm xếp bằng giấy sinh động, ba chiều, tỉ mỉ với nhiều nếp gấp phức tạp khéo léo.  Bạn hẳn ngạc nhiên và xúc động khi bắt gặp những tác phẩm giấy xếp Origami của Đinh Trường Giang. Chúng khác hẳn, tao nhã, giản dị, độc đáo và đầy tính sáng tạo nhưng không kém phần sinh động. Càng ngắm bạn càng khám phá ra chiều sâu ấp ủ của chúng chan chứa tính nhân bản trong mối liên hệ giữa con người, vạn vật và thần linh. Điểm đặc biệt nổi bật trong tác phẩm của anh là sự giản đơn và thanh nhã. Anh tạo ra các mẫu đơn giản, trừu tượng, ít nét mà vẫn lột được cái thần của vật muốn xếp. Dejan Stojanovic có nói  “Kỹ năng phức tạp nhất là phải đơn giản." Steve Jobs cũng đồng ý với điều này "Đơn giản có thể được coi là khó hơn so với phức tạp. Muốn cho những nghĩ suy của bạn đơn giản hơn, bạn phải làm việc cật lực lắm. Tuy nhiên một khi bạn đạt được điều đó, cái giá trị cuối cùng của nó là, bạn có thể di chuyển được núi non. "
 

Đứng hay ngồi trước tác phẩm của Giang, bạn chỉ cần thở vào một hơi và để tâm hồn lắng xuống, bạn sẽ đi nhẹ vào chúng để thấy những gì bạn muốn thấy và tưởng tượng ra tác phẩm là một hình hài hay nhân vật gì đó tùy theo ý tưởng của bạn. Giống hệt một bức tranh vừa lập thể, vừa trừu tượng lại mang mang đâu đó nét ấn tượng hay siêu thực. Nghệ thuật xếp giấy Origami của anh đã thoát ra ngoài cái hình thức của một sản phẩm thủ công mà tiến vào một bậc cao của nghệ thuật sáng tác. Anh đã tạo cho tác phẩm của mình một nét riêng, một phong cách mà nhìn vào hàng loạt những tác phẩm giấy xếp khác, bạn vẫn nhận ra được cái nào là tác phẩm của anh, vì nó mang nét đặc thù không lẫn vào đâu được.
 blank

Pic 1. N1. Flowing Nude, 35.5cm(chiều dài/ngang)x18 cm( chiều sâu)x42cm(chiều cao), giấy vẽ màu nước Arches.
 

Khi bạn nhìn vào một tác phẩm của anh, như tác phẩm N1, chỉ với một mảnh giấy mà anh tạo nên một hình thể bạn có thể đoán ra nhiều hình tượng khác nhau, khi bạn ngắm nó dưới nhiều góc độ. Một giải khăn lụa, một tấm lưng cong của thiếu nữ đang ngồi xõa tóc, tùy bạn. Nó như một tác phẩm điêu khắc phóng lớn trưng bày ở các công viên, trong khuôn viên đại học hay trước sân một viện bảo tàng. Sắc trắng thuần khiết của giấy đưa tâm hồn con người trầm và lắng xuống vào một trạng thái tĩnh. Những nếp gấp tạo chiều sâu và bóng tối khiến hình thể chợt sinh động hẳn lên như một động lực đưa cái tâm con người trở về nguồn cội của mình. Bạn đã bước vào thiền khi xem, y như tác giả đã bước vào thiền khi tạo tác vậy.
 
blank

Pic 2. Các mẫu hình Mẹ và Con, chiều cao trung bình độ 37cm, giấy vẽ màu nước Arches.
 

Dưới mắt nhìn của tôi, trong tác phẩm này anh đã cho ta xem hình ảnh vòng tròn luân chuyển huyền nhiệm, thiêng liêng của một phụ nữ từ thời thiếu nữ mang thai, sinh con, đứa con lớn lên cùng mẹ và khi trưởng thành thiếu nữ chính là cái bóng của bà mẹ hay bà mẹ đã ngã xuống để đi vào cõi vô cùng.
 
blank

Pic 3. Chân dung Đinh Trường Giang
 

_______________________________

Đinh Trường Giang sinh năm 1966 tại Huế. Anh từng là sinh viên Đại học Kiến trúc TP HCM trước khi cùng gia đình sang Mỹ định cư năm 1989. Anh tiếp tục theo đuổi ngành kiến trúc và tốt nghiệp tại CUA(Washington DC) năm 1993. Năm 2008 bỏ làm cho một hãng kiến trúc lớn tại Washington DC để cùng các bạn mở văn phòng kiến trúc tại bang Maryland. Anh sáng tác Origami từ năm 1998. Từng dự nhiều buổi triển lãm về Origami tại Hoa Kỳ, Áo, Tây Ban Nha, Pháp, Do Thái, Đài Loan …
___________________________
 

Trịnh Thanh Thủy: Xin cho biết anh bước vào nghệ thuật xếp giấy Origami như thế nào?

Đinh Trường Giang: Khi còn học lớp 2 hay 3, ba me có mua cho sách xếp giấy, lúc đó đã thích xếp những con thú trong sách. Sau 1975, mất tất cả. Chỉ còn nhớ vài mẫu đơn giản. 1996, 3 năm sau khi ra trường kiến trúc ở Mỹ, trong một lần đi tiệm sách, tình cờ thấy lại quyển sách mà ba me đã mua cho mình hồi nhỏ, nhìn hình là nhớ lại ngay. Như gặp lại một người bạn xưa. Từ đó chơi với giấy và tìm hiểu thêm về origami. 1998 bắt đầu sáng tác cho đến nay.

TTT: Anh bắt đầu một tác phẩm ra sao, ý tưởng trước, bản phác hoạ, vật liệu thích hợp? Và tới khi hoàn thành nó mất thời gian bao lâu?

ĐTG: Tác phẩm bắt đầu từ ý tưởng. Có khi bất chợt. Có khi đã ở trong tiềm thức từ rất lâu. Có khi muốn thực hiện một ý có trong đầu. Có khi chơi với giấy rồi thấy ra những hình ảnh khác. Mình xếp giấy nhưng đôi khi giấy cũng dẫn dắt mình. Thường thì phác họa bằng giấy thường hay khổ nhỏ trước khi xếp lớn hơn. Đôi khi phác thảo nhanh lại có những nét ưng ý, khó bắt lại được khi xếp lần 2.

Thời gian? tùy tác phẩm, tùy cảm hứng, tùy..giấy. Thường thì xếp xong, để đó vài ngày xem lại, có thể chỉnh sửa cho đến khi ưng ý, hoặc chưa thích thì xếp lại cái khác .

Chị hỏi “bao lâu” , nhớ có lần ở Nhật, nghe một tay xếp hỏi Eric Joisel (nghệ sỹ origami Pháp) mất bao lâu để hoàn thành chú thiên nga "đơn giản", Eric trả lời " 30 năm " :) 30 năm chơi với giấy, một nếp vuốt giấy thấy đơn giản trong 1 giây là kết quả của từng đó năm :). Trong câu giỡn chơi có phần sự thật.

TTT: Tôi thấy anh dùng nhiều loại giấy khác nhau, đôi khi tình cờ là giấy gói cà phê hay khăn giấy ở Starbuck để hoàn thành một vật mẫu. Loại giấy thích hợp anh hay dùng là loại nào? Với những loại giấy không thích hợp để làm, anh sẽ phải dùng cách gì để giúp vật mẫu trở nên một tác phẩm toàn hảo?

ĐTG: Giấy gì cũng có thể xếp được, nhưng dĩ nhiên để có tác phẩm giữ dạng lâu dài hay gởi đi triển lãm thì lựa chọn giấy rất quan trọng.

Những tác phẩm dùng giấy napkin làm ướt bằng trà và cà phê vẫn giữ dạng tốt sau nhiều năm (có thể dùng fixative để xịt lên một lớp mỏng nếu muốn). Giấy dĩ nhiên chịu tác động của độ ẩm, nhưng nếu bảo quản trong môi trường tốt hoặc dùng giấy dày với kỹ thuật xếp ướt sẽ không/ít bị biến dạng.

Loại giấy tôi xử dụng chính là giấy vẽ màu nước hay giấy dày làm bằng tay, thích hợp với kỹ thuật xếp ướt .
 
blank

Pic 4. Bò rừng Bison, 41cm Chiều ngang x 23cm chiều cao, giấy làm bằng tay.
 

TTT: Màu trắng và sự giản dị được dùng nhiều trong tác phẩm của anh, anh có thể giải thích lý do không?

ĐTG: Tôi thích sự đơn giản, thích câu nói của Saint-Exupéry "sự hoàn hảo được đạt đến không phải khi không còn gì để thêm vào, mà khi không còn gì để bớt đi "

Với tác phẩm dùng giấy một màu, chủ yếu là màu trắng của giấy vẽ màu nước, tôi muốn người xem chú tâm vào hình khối và bóng đổ mà không bị phân tâm bởi màu sắc hay các chi tiết trang trí của giấy. 

Sự giản dị của tác phẩm cũng giúp chính mình dễ thấy những lỗi cần sửa, vì so với một tác phẩm phức tạp, một nếp nhăn hay gãy của giấy mình không thích trong một tác phẩm đơn giản sẽ lộ ra rõ ràng. Cái "tưởng chừng như đơn giản" nhiều khi lại không đơn giản :)

Màu trắng và sự giản dị cũng phù hợp với điều mà tôi muốn đạt đến: tối giản và trang nhã
 blank

Pic 5.  Phật 25cm chiều ngang x32cm chiều cao, giấy vẽ màu nước Arches.
 

TTT: Là một kiến trúc sư, theo anh kỹ nghệ hoạ có ảnh hưởng và liên kết nào với một tác phẩm Origami của anh không ? Hình thể rất quan trọng với một tác phẩm Origami, khi sáng tác, anh xử dụng những vòng tròn, vuông, tam giác hay chữ nhật của hình học như thế nào trong vật mẫu?

ĐTG: Học kiến trúc giúp nhìn vật thể 3 chiều, chú trọng hình khối, tỷ lệ, độ tương phản … nên cũng giúp cho sáng tác. Tuy nhiên trong các tác phẩm của tôi, người xem hiếm khi thấy bóng dáng của hình học căn bản hoàn hảo, như chị nhắc đến hình tròn, vuông, tam giá . Thay vào đó là những đường cong nương theo chiều giấy. Có lẽ người xem khi nghe "kiến trúc sư" thì nghĩ sáng tác một cách khoa học, xếp theo kiểu hình học nhiều...

Cách xếp giấy ngẫu hứng dựa vào cảm tính của tôi  có thể nói là phản khoa học :)

TTT: Tôi có theo dõi tiểu sử(DTG là con trai của hoạ sĩ Đinh Cường) và quá trình sáng tác của anh. Theo tôi, những sáng tác của anh là một kết hợp tinh túy của nhiều kiến thức anh có từ hội hoạ, kiến trúc, điêu khắc và thơ ca (Haiku) cũng như văn hóa Đông Phương của thiền tông trong Phât Giáo nữa? Xin anh cho biết về những ảnh hưởng có được của anh trong các tác phẩm.

ĐTG: Cảm hứng sáng tác đến từ nhiều nguồn, từ hội họa, điêu khắc, văn thơ, âm nhạc, phim ảnh ...tôi thích sự tối giản và mạnh mẽ của những bức tranh thiền, sự cô đọng sâu lắng của những bài thơ thiền và Haiku, thích tác phẩm điêu khắc của Constantin Brancusi và Henry Moore, thích sự thơ mộng trong tranh Marc Chagall ...

Ba là họa sĩ nên chúng tôi sống gần cọ, màu và tranh cũng như sách hội họa, điêu khắc từ nhỏ. Tuy ba chưa bao giờ dạy các con vẽ và hiếm khi góp ý phê bình sáng tác của con (cứ để phát triển tự nhiên), tôi đã học được rất nhiều khi nhìn ba mình vẽ. Từ khi chơi với giấy thì ít thời gian dành cho cọ và màu (hi vọng tương lai sẽ có thời gian quay lại). Mọi người thường bảo tài (nếu có một chút) là thừa hưởng của ba-điều đó không sai vì chắc cũng có gene J. Nhưng nền tảng văn hóa của tôi chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ me . Nhờ me mà tôi biết thêm về thơ, văn, âm nhạc, phim ảnh cổ điển .

TTT: Những nghệ sĩ Origami bậc thầy đã ảnh hưởng anh ?

ĐTG: Người đầu tiên gây ấn tượng mạnh về "thổi hồn vào giấy" là Akira Yoshizawa (1911-2005). Ông cũng là người tiên phong xử dụng kỹ thuật xếp ướt. Ngoài ra tôi thích sự đơn giản và cách điệu của Kunihiko Kasahara.

Các tác phẩm của Eric Joisel( 1956-2010 ), Vincent Floderer, Jean Claude Correa (1945-2016 )-3 nghệ sĩ origami Pháp có phong cách rất khác với tôi-cũng để lại ấn tượng mạnh. Hiện nay cũng có nhiều tay xếp mà tôi yêu thích, nhưng không kể hết ra được.

TTT: Anh có kế hoạch gì trong tương lai cho hoạt động trong nghệ thuật xếp giấy Origami không? Phát triển nó trong một quy mô rộng chẳng hạn?

ĐTG: Tương lai sẽ xếp tác phẩm khổ lớn hơn (khi nói đến origami, người ta thường nghĩ đến những tác phẩm nhỏ), tham gia thêm nhiều triển lãm với mong muốn thay đổi cách nhìn của đại chúng về origami (phần lớn vẫn cho xếp giấy là một môn thủ công chứ không phải nghệ thuật có thể sánh ngang với điêu khắc xử dụng các chất liệu khác). Cũng mong có ngày sẽ đúc các tượng kim loại tỷ lệ lớn từ tác phẩm xếp giấy. Có nhiều người hỏi về in sách, nhưng cần thêm nhiều thời gian để có một quyển sách như ý mình.
 blank

Pic 6. Một mẫu Origami trong Dự Án tương lai
 

TTT: Cảm ơn anh, Chúc anh sáng tác sung mãn và ngày càng thành công hơn nữa

Bạn đọc có thể tham khảo thêm về thế giới Origami của Đinh Trường Giang ở đây Website: giangdinh.com

 

TEDx talk: A simple fold, a thousand words

https://www.youtube.com/watch?v=YY_EjYpHBwM
 

Trịnh Thanh Thủy

 





Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
Trận đánh tái chiếm cổ thành Quảng Trị kéo dài 81 ngày trong mùa Hè đỏ lửa 1972 là một trong những trận đánh dài và khốc liệt nhất trong chiến tranh Việt Nam. Trong tạp chí tháng Tư trên trang mạng khảo cứu lịch sử historynet năm nay, Thiếu Tướng hồi hưu John D. Howard, một sĩ quan West Point và cựu cố vấn tại chiến trường Việt Nam vào năm 1972 đã kể lại diễn biến toàn bộ chiến dịch và trận tái chiếm lịch sử này. Xin giới thiệu lại bài viết này nhân kỷ niệm 50 năm trận tái chiếm cổ thành kết thúc vào ngày 16 tháng 9 năm 1972...
Vào giữa tháng 3, chưa đầy một tháng sau khi Nga xâm lăng Ukraine, nhà khoa học chính trị Francis Fukuyama đã đưa ra một dự đoán nổi bật: Ukraine sẽ chiến thắng. Sáu tháng sau, Ukraine đang trên đà tấn công và tái chiếm lãnh thổ quan trọng giữa nhiều dấu hiệu là quyết tâm của Nga đang suy yếu. Các bản tường thuật chỉ ra rằng vũ khí và thông tin tình báo do Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh khác cung cấp đang mang lại cho cuộc phản công của Ukraine một sự thúc đẩy nghiêm trọng. Liên minh NATO vẫn bền vững và đoàn kết đứng sau Ukraine, bất chấp nỗ lực của Nga nhằm làm suy yếu sự thống nhất đó bằng cách hạn chế xuất khẩu khí đốt tự nhiên sang châu Âu...
Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) đã “cạn kiệt” các vấn đề quốc kế dân sinh hay sao mà lại đem những chuyện cũ ra thảo luận tại Hội nghị Trung ương 6 vào tháng 10?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.