Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Lương Văn Can

10/02/201700:01:00(Xem: 3912)
LƯƠNG VĂN CAN 
(1854 - 1927)
 
     Ông Lương Văn Can tự là Ôn Như, Hiếu Liêm, hiệu Sơn Lão, quê huyện Thường Tín, tỉnh Hà Đông (nay Hà Nội).
 
     Năm 1874, ông thi đỗ Cử nhân, nên gọi là “Cử Can”, chính quyền Pháp đã mời ông làm Hội đồng thành phố Hà Nội nhưng ông không nhận. Sau đó, ông mở trường dạy học tại số 4 phố Hàng Đào, Hà Nội. Khi một thầy cũ bị chém vì chống Pháp, bêu đầu ở Phủ Hoài, môn đồ không ai dám lo chung sự cho thầy, ông đã khẳng khái dâng sớ lên triều đình, xin lo chung sự cho thầy, ai cũng khen ông là người nghĩa khí.
 
     Thấy cuộc cải cách ở Nhật thành công, muốn noi gương người Nhật. Ông cùng bạn hữu thành lập trường Đông Kinh Nghĩa Thục ở số 10 Hàng Đào vào tháng 3 năm 1907, giống như trường Khánh Ưng Nghĩa Thục ở Nhật, để làm cuộc cách mạng về văn hóa, đồng thời nhen nhúm lòng yêu nước và tinh thần chống Pháp đến đồng bào. Ông được đề cử làm hiệu trưởng của trường. Trường đã được các sĩ phu yêu nước và nhất là giới thanh niên nhiệt liệt tham gia rầm rộ.
  
     Thực dân Pháp thấy trường Đông Kinh Nghĩa Thục hoạt động vững mạnh thì lo ngại và bắt đầu khủng bố. Tháng 12 năm 1907, trường Đông Kinh Nghĩa Thục bị đóng cửa, ông bị bắt, nhưng thiếu bằng chứng buộc tội nên chúng phải thả.
  
     Ngày 27-6-1908, vụ đầu độc lính Pháp ở Hà Nội, Pháp bắt ông nhưng không có bằng cớ nên thả. Ngày 26-4-1913, vụ ném lựu đạn ở Hà Nội Hotel (Khách sạn Hà Nội), Pháp bắt ông, kết án biệt xứ lưu đày qua Cao Miên (Campuchia). 
      
      Sau 8 năm, ngày 25-11-1921, ông được trả về nước. Ông tiếp tục dạy học và mất tại Hà Nội ngày 23-6-1927. Trước khi mất, ông dặn các môn đồ và con cháu: “Bảo quốc túy, tuyết quốc sỉ” (Giữ tinh hoa đất nước, rửa sạch nhục nước).
 
Cảm kích: Cụ Lương Văn Can
  
Cử Can, mong mỏi giúp quê hương! 
Đánh đuổi thực dân, há nhịn nhường
Lo lắng Trường Đông Kinh Nghĩa Thục
Quyết tâm cứu nước, phải kiên cường!   
 
Nguyễn Lộc Yên  


Ý kiến bạn đọc
10/02/201717:30:59
Khách
Cụ Lương Văn Can có người con thứ là Lương Ngọc Quyến cũng tham gia vào công cuộc chống Pháp.

Lương Ngọc Quyến liên kết với Trịnh Văn Cấn phát động cuộc khởi nghĩa ở Thái Nguyên. Nhưng thất bại và vì không thể đi đứng được, ông yêu cầu ông Trịnh Văn Cấn kết liễu đời mình. Hưởng dương 32 tuổi.

Hổ phụ sinh hổ tử !
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
Có 6 loại cán bộ, đảng viên sẽ bị loại khỏi thành phần Ban Chấp hành Trung ương đảng khóa XIV, nhưng tiêu chuẩn người được chọn “vẫn cũ như trái đất”...
Ông Bill Burns, Trùm CIA, hôm 19/04/24, cảnh báo « Ukraine có thể thua cuộc chiến sanh tử với Poutine từ đây tới cuối năm ». Lời tuyên bố đưa ra trước hôm Hạ viện Huê kỳ biểu quyết có nên tháo khoán 61 tỷ USD để giúp Ukraine hay không? Nay thì Ukraine có 61 tỷ, và còn thêm phần viện trợ của Otan nữa, để tăng cường khả năng quân sự và cả kinh tế để đối đầu với Poutine. Vậy tới cuối năm, chiến tranh Ukraine sẽ kết thúc và thắng lợi sẽ ngả về phía Ukraine?
Thời gian còn làm Trung Sĩ Thông Dịch Viên trong Bộ Tư Lệnh Lục Quân Hoa Kỳ ở căn cứ Long Bình, Việt Nam vào năm 1969, trước khi tôi được chuyển sang phục vụ trong ngành phi hành của Không Quân Việt Nam Cộng Hòa, thì tôi có dịp tháp tùng phái đoàn Dân Sự Vụ (Civic Action) Lữ Đoàn 18 Quân Cảnh Hoa Kỳ (U.S. 18th Military Police Brigade) đi công tác ở Nhật Bản. Cũng trong chuyến công du này tôi đã phát hiện ra rằng, Nhật Bản là một quốc gia thực thi được chính sách phát triển kinh tế làm thịnh vượng cho toàn thể xã hội, và xóa bỏ được nhiều điều bất công...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.