Hôm nay,  
Việt Báo Online

Donald Trump Trong Một Thế Giới Đảo Điên

28/01/201700:00:00(Xem: 7507)
Donald Trump Trong Một Thế Giới Đảo Điên
Tổng thống Hoa Kỳ muốn viết lại luật chơi cho một trật tự mới...

Người ta cứ cho là Donald Trump đang đảo lộn trật tự thế giới sau khi nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ. Sự thật có khi lại khác. Ông tiếp nhận di sản không phải là tám năm của vị tiền nhiệm bên đảng Dân Chủ mà nhiều thập niên của một trật tự cũ, từ an ninh đến kinh tế, đang tan rã từ Đông sang Tây. Siêu cường Hoa Kỳ nằm giữa tâm điểm của tình trạng hỗn loạn ấy nên Tổng thống thứ 45 mới có tham vọng xây dựng lại một trật tự khác.

Từ Đông sang Tây, người Mỹ thấy gì? Trung Cộng hưởng lợi kinh tế, có thêm phương tiện quân sự để đòi khống chế cả khu vực Đông Á, trong khi Bắc Hàn Cộng sản lại coi trời bằng vung với kế hoạch võ khí hạch tâm nhằm đe dọa vùng Đông Bắc Á. Tại Trung Đông, cuộc chiến chống phong trào Hồi giáo cuồng tín và phương pháp khủng bố không có kết quả sau 15 năm tốn công, của và mạng sống. Cuộc khủng hoảng của thế giới Hồi giáo lan vào Âu Châu với làn sóng di dân, nơi mà tổ chức Liên Âu có 28 thành viên bị chấn động, mất thống nhất, và khối tiền tệ Euro của 19 thành viên Liên Âu chưa ra khỏi cơn khủng hoảng manh nha từ năm 2010. Giữa những biến động tại Âu Châu, Liên bang Nga thừa thắng xông lên và coi thường Minh ước NATO, thách đố trật tự của Âu Châu khi khống chế Ukraine và tiến vào Trung Đông. Dù không thể là siêu cường có khả năng đe dọa quyền lợi Hoa Kỳ như Trung Cộng, Liên bang Nga của Putin cũng là bài toán cần giải quyết sau khi kế hoạch hỏa giải (“reset”) của Chính quyền Obama không thành.

Giải quyết những thách đố ấy với ưu tiên nào khi nội bộ Hoa Kỳ cũng có quá nhiều vấn đề?

Từ hai thập niên qua, Hoa Kỳ bị ảnh hưởng của ba trào lưu lớn là 1/ tiến trình toàn cầu hóa khởi sự mạnh sau khi Chiến Tranh Lạnh kết thúc năm 1992, 2/ cuộc cách mạng thuật lý (technology) làm đảo lộn tiến trình sản xuất và cách bố trí phương tiện lẫn nhân lực trong kinh tế; và 3/ nạn lão hóa dân số khi thế hệ Hậu chiến, lớp người sinh đẻ từ 1946 tới 1964 lại bắt đầu về hưu, cần nhiều hưu liễm và dịch vụ y tế hơn khả năng đóng góp của lực lượng lao động.

Những chuyển động trên tại Hoa Kỳ không xuất hiện biệt lập trong biên vực của quốc gia mà hòa chung vào hệ thống giao dịch toàn cầu, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng, supply chain, giữa các nước về nguyên nhiên vật liệu và lực lượng lao động. Trong khung cảnh đó, kinh tế Trung Cộng thu được nhiều lợi ích nhờ nhân công rẻ nên công nghiệp hóa nhanh hơn các nước đi trước như Nhật Bản hay Nam Hàn. Ngược lại, khu vực chế biến của Mỹ bị ảnh hưởng nhiều nhất: sản xuất nhiều hơn với ít nhân công hơn mà cũng có tỷ trọng thấp hơn nếu so sánh với khu vực tài chánh và dịch vụ. Sự bất mãn của thành phần lao động trong khu vực chế biến này trút vào một nguyên nhân kinh tế là tự do thương mại, nhưng các nguyên nhân kia chính là khoa học kỹ thuật cùng hệ thống đào tạo và giáo dục của Hoa Kỳ.

Khi nhìn trên toàn cảnh và ra khỏi khuôn khổ Hoa Kỳ, người ta còn thấy hiện tượng lão hóa dân số đang đe dọa nhiều quốc gia khác như Nhật Bản, Nam Hàn, Đài Loan, Trung Quốc, Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và cả nước Đức. Giải pháp tiếp nhận di dân - trẻ hơn, nghèo hơn, có tỷ lệ sinh sản cao hơn người bản địa không dễ áp dụng cho các nước hải đảo hay quần đảo như Nhật, Hàn, Đài Loan, và còn gây phản ứng ngược như tại nước Đức và Hoa Kỳ.

Việc Hoa Kỳ mất tiền bảo vệ biên cương của nước khác, như qua Minh ước NATO chẳng hạn, mà không bảo vệ được biên cương của mình tại miền Nam mới dẫn tới ý tưởng “xây tường” tại biên giới với xứ Mexico là điều đã được luật lệ cho phép mà chưa hoàn tất và cũng chẳng có biện pháp cưỡng hành. Lồng trong vấn đề an ninh đó còn có kế hoạch cải cách thuế vụ do đảng Cộng Hòa chủ trương từ Tháng Sáu năm ngoái, nhằm tăng thuế trên hàng nhập cảng và giảm thuế cho hàng xuất cảng. Nếu Hành pháp Trump và Hạ viện Cộng Hòa thống nhất ý kiến về dự luật “điều chỉnh mậu biên” (border adjustment), thuế thu vào từ hàng xuất cảng của Mexico có thể giải quyết được nhu cầu tài chánh.

Chính quyền Trump bắn tiếng rằng thuế suất 20% trên hàng nhập cảng từ Mexico có thể tài trợ việc xây tường có khi chỉ là bước đầu của việc mặc cả mà thôi sau khi bị nhập siêu tới 60 tỷ Mỹ kim từ Mexico (so với nhập siêu từ Canada là chín tỷ).

Người ta đả kích ông Trump là đơn phương rút khỏi Hiệp ước Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương TPP mà quên rằng Hiệp ước này vô giá trị vì chưa được Quốc hội Hoa Kỳ phê chuẩn sau khi gặp sự chống đối mạnh từ đảng Dân Chủ, kể cả hai ứng cử viên Dân Chủ là Hillary Clinton và Bernie Sanders, lẫn một số không ít trong giới dân cử Cộng Hòa. Tổng thống không thể “giết” một xác chết chưa chôn, ông chỉ đòi thương thuyết song phương với từng nước trong số 11 quốc gia đã ký kết TPP. Cũng vậy, ông chủ trương thương thuyết lại với từng nước trong Hiệp ước Tự do Mậu dịch Bắc Mỹ NAFTA đã ban hành từ năm 1994, là Canada và Mexico.

Chính quyền Mexico lâm vào thế kẹt vì áp lực trong và ngoài mà nếu rút khỏi Hiệp ước NAFTA thì còn bị thiệt hơn nữa.

Sau một tuần nhậm chức, người ta thấy Tổng thống mới của Hoa Kỳ tận dụng hai phương tiện pháp lý là “sắc lệnh hành pháp” (executive orders) và “bị vong lục” (memorandum, số nhiều là memoranda). Sắc lệnh hành pháp chỉ thị cho các cơ quan hữu trách phải thi hành hoặc không thi hành những gì đã được đưa ra trước đó. Bị vong lục (dịch nôm na là “phòng bị cho khỏi quên”) là văn kiện có giá trị hướng dẫn bộ máy công quyền về đường lối chánh sách chung chứ không nêu ra chi tiết về việc thi hành.

Qua hàng chục văn kiện này, người ta thấy Tổng thống Hoa Kỳ vạch ra luật chơi cho trận đấu với Lập pháp cùng doanh giới và, ra khỏi khuôn khổ Hoa Kỳ, cho các quốc gia hay định chế quốc tế.

Theo dõi trận đấu tại Thủ đô Washington với Quốc hôi hay trên thương trường với các đại tổ hợp, người ta có thể thấy rằng Donald Trump muốn tiến tới một trật tự khác. Nhưng với bên ngoài thì các tổ chức quốc tế như Liên Hiệp Quốc hay NATO cùng các quốc gia khác mới phải vò đầu bứt tai vì chủ trương vừa dọa vừa dụ của Tổng thống Mỹ. Chưa ai biết là ông Trump có thành công hay chăng nhưng ai cũng biết rằng sự thể ngày nay đã khác.

Nhìn theo khuôn khổ thời gian lẫn không gian, chúng ta nên nhớ tới sự thất bại của hệ thống mậu dịch toàn cầu khi Tổ chức Thương mại Thế giới WTO không khởi động nổi vòng đàm phán Doha do Chính quyền George W. Bush đề nghị từ Tháng 10 năm 2001 – 15 năm qua rồi. Từ đó ta mới thấy những nỗ lực hợp tác đa phương, ở cấp vùng, giữa từng nhóm quốc gia với nhau. Nỗ lực ấy cũng không thành, thí dụ không chỉ có Hiệp ước TPP mà còn có Hiệp ước Xuyên Đại Tây Dương TTIP giữa Hoa Kỳ và Liên Âu, hoặc Hiệp ước Tự do Mậu dịch giữa Liên Âu với Canada.

Trào lưu từ toàn cầu tụt xuống đa phương đã có trước khi cử tri Hoa Kỳ nghe nói đến ứng cử viên Donald Trump! Ông Trump chỉ có tội hay có công là thúc đẩy trào lưu này với giải pháp song phương, giữa Hoa Kỳ với từng nước. Bắc Kinh có một chữ cho nghệ thuật vận dụng ấy vì họ thi thố từ lâu: “bẻ đũa từng chiếc”.

Chúng ta sẽ còn cơ hội theo dõi những trận đấu này giữa Hoa Kỳ với từng nước, như Nga, Đức, Tầu, Nhật… và không nên quên thế lực kinh tế của Mỹ là rất ít lệ thuộc vào xuất cảng, vẫn còn công xuất khả dụng để thay thế số nhập cảng bị giảm sút. Còn lại, ba chuyển động lớn là toàn cầu hóa, thuật lý và dân số, tiếp tục là bài toán trường kỳ cho nước Mỹ mà Tổng thống Donald Trump chưa chắc đã giải quyết được.

Ít ra, người ta thấy được một chuyện bất ngờ khác: Tổng thống Trump làm đúng những gì đã nói khi tranh cử. Tưởng là chỉ dọa mà chơi, ai ngờ ông ta làm thật! Dễ sợ cho năm Đinh Dậu….


15/01/2019(Xem: 136)
Năm 2018, năm Mậu Tuất sắp tàn, sau một Mùa Thu Cách Mạng khá khởi sắc, với những cuộc biểu tình, những cuộc xuống đường trong ngoài nước hằng tuần khá nhịp nhàng, nói được tiếng nói Dân Chủ, nhắc nhở thế giới biết dân chúng Việt Nam đang bắt đầu lên tiếng nói rõ
15/01/2019(Xem: 275)
Phou Si là tên của một ngọn núi thiên nhiên đơn độc cheo leo giửa đô thị Luang Prabang. Ngọn núi nằm giửa hai con sông Mekong và Nam Khan. Từ mặt đất lên đến đỉnh núi cao 320 metre. Một ngôi chùa xây trên đỉnh núi nên gọi là chùa Phou Si.
15/01/2019(Xem: 722)
Những ngày còn thơ ấu, tôi nghe các bô lão thường hay nói: ‘Cọp Khánh Hòa. Ma Bình Thuận.’ Tôi không rõ, lời nói trên có xác thực lắm hay không? Nhưng khi truởng thành, tôi có dịp phục vụ tại ba tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận.
15/01/2019(Xem: 212)
ST - Nguồn: Irving Wallace P.T. Barnun, Phineas Taylor Barnum (1 810- 1891) là một bầu show Mỹ đã dùng những màn trình diễn giật gân, làm naó động dư luận để phổ biến những hình thức giải trí ở những nơi như tại thư viện công, buổi đại hòa nhạc, và biểu diễn xiệc xiếc trong căn lều tới ba gian rộng. Cùng hợp tác với James A. Bailey, ông biến ngành xiệc xủa Mỹ thành ra một hình thức trình diễn phổ thông và vĩ đại với tên gọi là Lối Trình diễn lớn Nhất trên Trái đất.
14/01/2019(Xem: 393)
Người tiêu dùng có tới ngày 15 tháng Một để đăng ký bảo hiểm, sớm hơn các năm trước, khi kỳ đăng ký mở kéo dài đến cuối tháng Một.
14/01/2019(Xem: 927)
Trong giới nghiên cứu về chính sách đối ngoại, ý tưởng cho rằng nước Mỹ nên duy trì “trật tự quốc tế tự do” được coi như là một tín điều. Tôi không phải là người thuộc ngoại lệ.
14/01/2019(Xem: 818)
ngày 14/1/2019, mỗi đại diện của 5 tôn giáo trình bày quan điểm và chia sẽ những nổi khổ đau mà các giáo dân tại vườn rau Lộc Hưng đang gánh chịu
14/01/2019(Xem: 605)
đây là đêm nhạc Phật giáo quy mô lớn đầu tiên tại hải ngoại. Mặc dù vậy, với nội dung phong phú, chất lượng nghệ thuật đáng khen ngợi, có thể nói là Gia Huy và các cộng sự đã rất thành công với hướng đi mới mẻ này.
13/01/2019(Xem: 1266)
chính phủ đóng cửa, gây nên hậu quả 800,000 người dân Hoa Kỳ phải tạm nghỉ việc hoặc làm việc mà không được trả lương, Dân Biểu Liên Bang Hoa Kỳ Lou Correa đã gửi thư đến ông Phillip G. Kiko, trưởng bộ hành chính, yêu cầu lương của ông
13/01/2019(Xem: 676)
khác xa Đức, VC và những kẻ đồng lõa gây tội ác trong dịp Tết Mậu Thân 1968 đối với những người cùng dòng máu, cùng màu da cho đến nay hầu như họ im hơi lặng tiếng CHƯA một lời xin lỗi.
13/01/2019(Xem: 1405)
Năm nay chúng tôi tham dự, hay đúng hơn, đi xem người Mỹ đón Giao Thừa Tây tại Las Vegas. Nghe nói Las Vegas lạnh lắm – thời tiết quá biến đổi – chúng tôi mang theo nhiều áo ấm, có cả găng tay và khăn quàng cổ. Đi từ Orange County...
12/01/2019(Xem: 855)
Trong nhóm kinh chư tăng tụng hàng ngày khi Đức Phật sinh tiền, có bản kinh Sn 5.15 dạy rất cô đọng, rằng hãy luôn luôn tỉnh thức và nhìn tất cả các pháp rỗng rang... nhiều kinh trong Tạng Pali là cội nguồn cho các câu thơ của Ngài Bồ Đề Đạt Ma, người khai sáng ra Thiền Tông
12/01/2019(Xem: 644)
Phong trào Áo Vàng biểu tình tới nay gần 2 tháng. Thời gian khá dài hơn nhiều cuộc biểu tình lớn khác đã xảy ra, như hồi tháng 5/68 chỉ có 1 tháng hay hồi 95, gần cả tháng, chống chánh sách về hưu trí và an sinh xã hội của Thủ tướng Jupé, đã dẫn tới việc ông Jupé đã phải từ chức. Nhưng nay dân Áo Vàng tỏ ra còn hăng hái, có thể kéo dài hơn nữa cho tới khi những đòi hỏi được thỏa mãn. Mà đòi hỏi tối hậu là Ông Tổng thống Macron từ chức!
11/01/2019(Xem: 958)
Nỗi đau nào bằng nỗi đau mất nước? Tang thương nào hơn khi bị tước mất cửa nhà? Oan trái nào bằng khi nhà cầm quyền gieo họa? Uất hận nào hơn khi tai vạ trắng tay? Lo lắng nào hơn khi giấc ngủ không đầy
11/01/2019(Xem: 685)
Công khai đối thoại với người dân càng sớm càng tốt sau chiến dịch triệt hạ vườn rau Lộc Hưng... cưỡng chế nhà cửa được tiến hành gấp rút, đẩy hàng trăm người dân vào cảnh “vong gia thất thổ” trong khi chỉ còn hơn ba tuần là đến tết cổ truyền của dân tộc
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 01/2019, một nghiên cứu mới tiến hành ở thành phố Salt Lake được đăng tải trên tạp chí Fertility and Sterility chỉ ra một mối liên quan đáng lo ngại giữa chất lượng không khí với khả năng sinh sản của con người. Trước đó, cũng đã có những kết quả nghiên cứu khẳng định ô nhiễm không khí gây tác hại xấu đến thai nhi, dễ làm cho trẻ sinh non. Điều này cũng có thể coi là 1 hồi chuông cảnh báo cho thế hệ hiện tại hay cả các thế hệ tương lai khi hiện tại con người vẫn loay hoay giải quyết về các vấn đề liên quan đến phát triển và môi trường.
Kể từ thế hệ iPhone đầu tiên, Apple vẫn trung thành với màn hình LCD không chỉ bởi chi phí thấp mà còn bởi công nghệ màn hình đã quá phổ biến và dễ lắp ráp. Tuy nhiên kể từ 2017, Apple đã lần đầu tiên chuyển hướng sang sử dụng màn hình OLED trên iPhone X.
Có phải trái tim và linh hồn của Dải Ngân Hà nằm ở Cassiopeia? Có thể là không, nhưng đó là nơi có thể tìm thấy hai tinh vân phát sáng có tên là Trái tim và Linh hồn. Trong ảnh, Tinh vân Trái tim, được đặt tên chính thức là IC 1805, nằm ở phía dưới bên phải với hình dạng gợi nhớ đến một biểu tượng trái tim cổ điển. Tinh vân Linh hồn, tên chính thức IC 1871, nằm ở phía trên bên trái.
Dự kiến, sắp tới Samsung sẽ ra mắt dòng smartphone Galaxy M để thay thế cho các dòng Galaxy C, Galaxy J và Galaxy On. Samsung kỳ vọng rằng dòng Galaxy M sẽ giúp hãng chiếm lại thị phần ở phân khúc giá rẻ.
HMD Global đã khơi lại những ký ức tốt đẹp của người dùng với các sản phẩm truyền thống của Nokia khi ra mắt Nokia 3310 mới vào năm 2018. Mẫu điện thoại mới ngay lập tức đã gây ấn tượng với người dùng.
Cuối tháng 12/2018, những người muốn mua những tờ báo giấy tại Mỹ như LA Times, New York Times, Wall Street Journal hay nhiều trang tin tức khác đều không thể đạt được mục đích của mình. Lý do là vì một loại malware có tên Ryuk đã tấn công vào hệ thống của Tribune Publishing, cơ quan chủ quản nhiều tờ báo lớn ở khu vực bờ Tây nước Mỹ. Ước tính, từ 85 đến 90% lượng báo in ra trong ngày thứ 7 đã không đến được tay độc giả.
Khoảng giữa tháng 01/2019, theo một email do Gwynne Shotwell, chủ tịch kiêm COO SpaceX gửi tới nhân viên có đoạn viết: “Để tiếp tục phục vụ khách hàng, để thành công hơn trong việc phát triển tàu vũ trụ và triển khai Internet trên toàn cầu, SpaceX phải trở thành một công ty tinh gọn hơn”. Shotwell cho rằng, đây là một quyết định khá khó khăn nhưng cần thiết với SpaceX hiện nay.
Apple đã thành công với nhiều sản phẩm trong lịch sử, chẳng hạn như iMac G3, iPod và gần đây nhất là iPhone, sản phẩm tuy chỉ 10 năm tuổi nhưng đã giúp Apple trở thành công ty nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới.
Huawei là một trong số ít các hãng công nghệ viễn thông trên thế giới sở hữu nhiều hợp đồng xây dựng và lắp đặt mạng 5G trên thế giới bên cạnh Ericsson và Nokia. Nhưng hãng đang gặp muôn vàn khó khăn trong việc triển khai mạng 5G trên thế giới khi ngày càng có nhiều nước phương Tây bày tỏ lo ngại về vấn đề an ninh quốc gia với hãng công nghệ Trung Quốc.
Apple hiếm khi vội vàng áp dụng công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ di động. Thực tế, điều này khiến hãng đi sau một bước so với tất cả các đối thủ nhưng bù lại những sản phẩm đến từ Apple lại hoàn thiện và có được trải nghiệm người dùng nhất định. Tuy nhiên, mọi chuyện có thể sẽ khác trong thế hệ iPhone mới.
Khoảng giữa tháng 01/2019, trong sự kiện CES 2019, ngoài các mẫu laptop mới, Alienware cũng trưng bày mẫu màn hình OLED mới, mang thiết kế theo ngôn ngữ Alienware Legend với logo và dải LED ở phía sau. Màn hình được trang bị tấm nền 55 inch của LG cùng một loạt thông số ấn tượng.
Sau một khoảng thời gian rất lâu bị hoãn, khoảng giữa tháng 01/2019, nhiều nguồn tin cho biết các bên đảm nhận sản xuất tấm sạc không dây AirPower cho Apple đã bắt đầu đi vào quy trình sản xuất hàng loạt.
Đây là một góc nhìn thú vị và gây phấn khích. Từ núi Tschirgant trên dãy Alps, chúng ta có thể nhìn ngắm không chỉ các thị trấn lân cận và các đỉnh Tyrolean xa xôi, mà nếu thời tiết cho phép, còn có thể là các ngôi sao, tinh vân và Dải Ngân Hà Milky Way. Tuy nhiên, điều làm cho cuộc leo núi gian khổ trong đêm đáng giá là một điều tuyệt vời khác - đỉnh điểm của Mưa sao băng Perseids 2018.
Apple không phải đối tượng duy nhất phải gánh chịu nỗi đau do sự sụt giảm nhu cầu smartphone mới
Na Uy được cho là một trong những quốc gia thịnh vượng nhờ vào dầu mỏ, nhưng bán một cái gì đó không có nghĩa là phải sử dụng nó, và đó là cách mà chính phủ đã lựa chọn. Theo kế hoạch của Na Uy, bắt đầu từ năm 2025, sẽ không một phương tiện nào dùng động cơ đốt trong có thể được bán trên thị trường. Liên quan đến vấn đề, bản báo cáo mới nhất trong năm 2018 cho thấy dường như họ đang đi đúng hướng.