Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Chương Trình Kinh Tế Donald Trump

24/11/201600:00:00(Xem: 4358)

...kịch bản đáng sợ là năm tới kinh tế Mỹ có thể bị suy trầm.

Vẫn còn quá sớm để có thể biết đường lối kinh tế của vị Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ. Khi tranh cử, ông Donald Trump đã phác họa một số chủ trương mang tính chất đại cương về kinh tế để thuyết phục cử tri, nhưng khi nhậm chức, ông có thể làm được những gì? Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu chuyện này.

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, Tổng thống Tân cử của Hoa Kỳ là ông Donald Trump còn hai tháng để chuẩn bị nội các cùng ban tham mưu trước khi tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20 Tháng Giêng năm tới. Xuyên qua các cuộc tiếp xúc từ một tuần qua để ông tìm người cộng sự, dư luận có thể dự đoán về chiều hướng lãnh đạo của vị Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ. Nhưng có chi tiết khiến nhiều người ở bên ngoài ngạc nhiên là ứng cử viên đảng Dân Chủ là bà Hillary Clinton được đa số phiếu của cử tri mà vẫn thất cử vì không có đủ 270 phiếu của Cử tri đoàn. Thưa ông, tại sao như vậy?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Đây là chuyện khá tinh vi phức tạp mà tôi chỉ xin tóm lược. Từ thời lập quốc, cử tri Hoa Kỳ không trực tiếp bầu ra Tổng thống mà bầu ra những người sẽ đề cử lãnh đạo Hành Pháp. Họ là cử tri đại diện trong một tập thể gọi là Cử Tri Đoàn, Electoral College. Lý do là Hoa Kỳ không được thành lập như một nền Dân chủ mà là nền Cộng hòa, là hệ thống chính trị cho phép người dân để cử đại biểu để lo việc chung của tập thể cho mình. Bậc Quốc phụ không lập nền Dân chủ, là thể chế dựa trên quyền làm chủ của công dân, vì thời ấy họ gạt ra ba thành phần công dân không có quyền đề cử giới đại diện sẽ cai trị mình, là dân nô lệ, phụ nữ, và ở nhiều tiểu bang, những người không có tài sản. Nghịch lý vào thời kiến quốc có thể giải thích như sau. Giới đại biểu được cử tri bầu lên không nhất thiết nghe công luận mà phải tự ý quyết định về sự lợi hại của từng việc và được công luận phê phán bằng lá phiếu vào kỳ bầu cử sau, cứ sáu năm một lần nếu đại biểu là Nghị sĩ trong Thượng viện, và hai năm một lần nếu là Dân biểu Hạ viện. Ta nên chú ý tới đặc tính gián tiếp đó: lòng người hay ý dân được thể hiện nhưng qua lớp trung gian, tựa như một cái lọc.

- Thứ hai, nền cộng hòa Hoa Kỳ có thể chế liên bang là một tập hợp của nhiều tiểu bang. Sau thời lập quốc có 13 tiểu bang, nước Mỹ ngày nay có 50 tiểu bang và một khu hành chính tự trị là Thủ đô Washington D.C. Mỗi tiểu bang của nền Cộng hòa Liên bang này đều có chính quyền với Thống đốc lãnh đạo Hành pháp. Cơ chế riêng của tiểu bang chịu sống chung và nhường một số quyền quyết định cho cơ chế chung là chính quyền liên bang nhưng vẫn giữ nhiều thẩm quyền riêng. Khi sống chung, các tiểu bang đều đồng ý là không tiểu bang nào bị gạt ra ngoài hoặc bị tiểu bang khác lấn lướt quyền lợi. Dù có đông dân hay ít tài nguyên, mọi tiểu bang lớn nhỏ giàu nghèo phải có quyền bình đẳng pháp lý. Vì vậy, Hoa Kỳ có hai cơ chế đại biểu song hành. Một là Hạ viện với số Dân biểu phản ảnh dân số của từng tiểu bang và bày tỏ ý dân một cách trực tiếp nhất qua nhiệm kỳ hai năm. Hai là Thượng viện. Mọi tiểu bang lớn nhỏ gì cũng có hai Nghị sĩ, sáu năm một lần thì bầu lại để vừa ngăn ngừa nhiệt tình sôi nổi của Hạ viện vừa kiểm soát hay phê chuẩn nhiều quyết định của Tổng thống.

- Vì vậy, Hoa Kỳ mới có thể thức bầu cử Tổng thống phức tạp mà tinh vi nhất: Cử Tri Đoàn là lớp trung gian quy tụ 100 Nghị sĩ, 435 Dân biểu và ba đại biểu của Thủ đô, tổng cộng là 538 “Đại cử tri”. Muốn đắc cử Tổng thống thì phải có hơn nửa (269) số phiếu Đại cử tri là 270 phiếu. Mục đích yêu cầu là 1) không tiểu bang nào có dưới ba phiếu, 2) mọi tiểu bang đều có tiếng nói trong tiến trình tuyển cử, 3) muốn đắc cử, các ứng cử viên phải quan tâm đến quyền lợi của từng tiểu bang; 4) chứ không thể hốt phiếu của vài ba tiêu bang đông dân nhất ở vùng duyên hải là thành Tổng thống của toàn quốc.

Nguyên Lam: Quả thật là một thể thức phức tạp nhưng thích hợp với khung cảnh có quá nhiều dị biệt của nước Mỹ. Chúng ta bước qua phần chính của chương trình kỳ này. Thưa ông, sau khi đắc cử, Tổng thống Hoa Kỳ sẽ khám phá được những gì về hiện tình của quốc gia?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Chúng ta cần nhắc lại hai chuyện. Thứ nhất, Tổng thống Hoa Kỳ không có toàn quyền như lãnh đạo của nhiều nước dân chủ khác vì Hiến pháp muốn giới hạn quyền lực của Hành pháp bằng các cơ chế Lập pháp và Tư pháp, chưa nói đến Ngân hàng Trung ương và cả thị trường rộng lớn trên toàn cầu. Thứ hai, khi tranh cử thì mục tiêu chính chỉ là làm sao đắc cử, khi đắc cử thì mới thấy rõ hiện tình quốc gia và có nhiệm kỳ nhất định để cải thiện.

- Hiện tình của nước Mỹ ngay trước mắt là Hoa Kỳ đang có tổng số nợ công và tư lên tới 67 nghìn tỷ đô la, tức là gần 400% Tổng sản lượng GDP, trong khi đó lại có 95 triệu dân nằm ngoài lực lượng lao động, tức là bị dư dôi không tận dụng được khả năng. Số thất nghiệp thật lên tới 15 triệu cao gấp đôi con số chính thức vì nhiều người nản chí khỏi kiếm việc làm nên không ghi danh là thất nghiệp. Về xã hội, nước Mỹ có 43 triệu dân thuộc diện cùng khốn, có 43 triệu cần phiếu thực phẩm, 57 triệu được hưởng bảo trợ y tế Medicare và 73 triệu được trợ cấp y tế là Medicaid, và 31 triệu vẫn chưa có bảo hiểm y tế trong khi có hai triệu người ở trong tù. Tình hình u ám đó ở dưới mới khiến cử tri nổi giận không bỏ phiếu cho các chính khách chuyên nghiệp mà tín nhiệm một tay ngang chưa kề có kinh nghiệm chính trị là ông Trump, trong khi giới thượng lưu ở trên cứ nói chuyện viễn vông xa vời.

Nguyên Lam: Ông tóm lược một bức tranh kinh tế xã hội khá bất ngờ về nước Mỹ. Bây giờ, sau khi chọn lựa và được Thượng viện phê chuẩn để thành lập Nội các, Tổng thống Trump có thể làm những gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Ông Trump có một lợi thế là đảng Cộng Hòa của ông vẫn giữ đa số tại Lưỡng viện Quốc hội nên có thể ủng hộ các chương trình cải cách ôn hòa và thiết thực, nhưng Quốc hội chẳng dễ chấp nhận những đề nghị quá khích của ông vì làm các Dân biểu có thể thất cử hai năm nữa, vào năm 2018. Chính vì vậy, Tổng thống Tân cử mới đắn đo tuyển chọn những người có thể đối thoại và hợp tác với Quốc hội về các chương trình kinh tế.

- Tôi thiển nghĩ mục đích yêu cầu của các chương trình này là cho phép tăng chi để đầu tư vào khu vực xây dựng hạ tầng thật ra đã lạc hậu của nước Mỹ, nhưng việc tiến hành sẽ phải mất nhiều năm mới có kết quả về sản xuất. Thứ hai là đề nghị giảm thuế, nhưng không nhiều và mạnh như ông Trump đề nghị vì càng gây bội chi ngân sách và tăng nợ mà sẽ nhắm vào giới tiểu doanh thương để lập ra doanh nghiệp mới. Khu vực này mới tạo ra việc làm và cần giải tỏa chế độ kiểm soát quá khắt khe thiết lập từ năm 2009. Nói chung thì Chính quyền mới cần tìm bước đột phá để nâng đà tăng trưởng èo uột là chỉ 2% một năm từ 16 năm qua và lại bị bảy năm hồi phục quá yếu ớt kể từ 2009. Ngoài ra, nếu cải thiện được chế độ bảo dưỡng y tế là ObamaCare của Tổng thống Obama, kinh tế Hoa Kỳ cũng sẽ được lợi là điều Tổng thống Tân cử vừa mới khám phá sau khi tranh cử.

Nguyên Lam: Trong cuộc tranh cử vừa qua, cả hai chính đảng lớn của Hoa Kỳ đều kết án tự do mậu dịch và toàn cầu hóa nên có những chủ trương nhuốn màu “bảo hộ mậu dịch”. Ông Trump còn đề nghị tăng thuế nhập nội để giảm nhập khẩu và thúc đẩy xuất khẩu. Thưa ông Nghĩa, liệu đề nghị ấy có thành không và có gây ra một trận chiến mậu dịch không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ trận chiến mậu dịch đã xảy ra trong thực tế như chúng ta có trình bày kỳ trước khi các nước đều bơm tiền và hạ lãi suất làm tiền rẻ và hàng rẻ để dễ xuất khẩu, cho nên ta cần nhìn qua hướng khác. Ban tham mưu kinh tế của ông Trump có loại kinh tế gia đề cao biện pháp tăng trưởng nhưng cũng có nhiều tay lý luận vẫn đề cao tự do mậu dịch nên chưa chắc là Chính quyền Trump sẽ hoàn toàn ngả theo chế độ bảo hộ mậu dịch như các nước lo sợ trong Thượng đỉnh vừa qua của Diễn đàn Kinh tế Á châu Thái bình dương.

- Thứ nữa, Hoa Kỳ ít lệ thuộc vào xuất khẩu nên chẳng thể dùng xuất khẩu làm lực đẩy cho đà tăng trưởng kinh tế vì lực đẩy này cũng có giới hạn. Tuy nhiên, vì chủ trương quốc gia dân tộc của ông Trump, chính quyền mới sẽ đòi hỏi các đối tác, thứ nhất là Trung Quốc, phải nhượng bộ và sẽ khắt khe canh chừng các biện pháp lũng đoạn hối đoái để bán hàng rẻ vào Mỹ. Song song, Hoa Kỳ cũng khai triển nhiều bước đột phá để nâng cao năng suất nội địa và giảm dần sự lệ thuộc vào nguyên nhiên vật liệu nhập khẩu. Nói chung, chính sách kinh tế mới có thể nâng tỷ giá đô la, làm tăng lãi suất và mặc nhiên gây tai họa cho các thị trường đang phát triển vì tư bản sẽ chảy ngược về Mỹ để kiếm phân lời cao hơn. Chúng ta có thể thấy chuyện đó ngay trong năm tới nếu kinh tế toàn cầu không bị thêm một tai họa nữa là nạn Tổng suy trầm!

Nguyên Lam: Thưa ông, sau khi Hoa Kỳ bị suy trầm kinh tế từ cuối năm 2007 tới giữa năm 2009 thì thế giới đã bị Tổng suy trầm vào các năm 2008-2009. Bây giờ, ông lại nói đến một tai họa nữa là nạn Tổng suy trầm. Liệu điều ấy có thể xảy ra không, thưa ông?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Chúng ta không thể biết trước mọi chuyện và suy trầm là khi đà tăng trưởng giảm sút trong hai quý liền, tức là người ta chỉ biết sáu tháng sau khi xảy ra! Nhưng nếu suy từ lịch sử Hoa Kỳ trong trăm năm qua thì người ta thấy rằng nạn suy trầm thường xảy ra sau khi một Tổng thống kết thúc hai nhiệm kỳ lãnh đạo. thí dụ gần nhất là năm 2000 sau hai nhiệm kỳ Bill Clinton và năm 2008 sau hai nhiệm kỳ George W. Bush. Lần này, ông Obama sẽ kết thúc hai nhiệm kỳ Tổng thống vào đầu năm tới. Vì vậy, chúng ta không loại bỏ kịch bản đáng sợ là năm tới kinh tế Mỹ có thể bị suy trầm. Khi đó, nguồn thu về thuế khóa sẽ giảm, bội chi ngân sách lại tăng làm Hoa Kỳ mắc nợ nhiều hơn nữa. Nếu giải quyết nổi bài toán đó, ông Trump mới thật sự là Tổng thống có tài, là điều ta chỉ thấy từ năm tới mà thôi.

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin cảm tạ ông Nghĩa bề cuộc phỏn vấn này.

Ý kiến bạn đọc
24/11/201621:48:38
Khách
Bài này TS nguyễn Xuân nghĩa nói khá tốt ! Chuyện của tương lai xa theo tôi là tốt, nhưng tương lai gần theo TT Trump là phải đầu tư số tiền khá lớn cho hạ tầng, tất nhiên chi nhiều mà thu ít nên phải gồng mình !
Chuyện tôi nghĩ cũng như ta khai hoang trồng cây, đầu tiên là mất tiền đã .... rồi vài ba bốn năm sau mới thu hoạch, lúc đó kinh tế mới tăng được !
Hy vọng tương lai là tốt !
Ấy nhưng mà khổ nỗi, dân cứ phải thắt lưng buộc bụng một tí là kêu và rồi khiến miệng lưỡi chính tri nhảy vào dè bỉu mong kiếm chác !!! Cho nên ai không lì, không kiên gan mà chỉ theo dư luận, nhất là dư nô báo chí thì sẽ không thể làm chính trị được, sẽ gục sớm !
Tôi vẫn nghĩ TT Trump sẽ làm tốt, ngoạn mục vì ông rất giỏi về tiền !
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Rừng điêu tàn thì đất nước suy vong; đây mới chính là cội rễ của vấn đề.bChúng ta cứu giúp đồng bào bị nạn nhưng chính chúng ta có ai nghĩ đến cội nguồn của vấn đề là nạn phá rừng cưa gỗ tàn phá đất nước. Tác động tới môi trường, phá rừng vẫn đang tiếp diễn và đang làm thay đổi khí hậu và địa lý.
Trưa ngày 16/10/2020, một thanh niên người Tchétchène, tên Abdoullakh Anzarov, đã cắt cổ Thầy giáo Sử Địa, ông Samuel Paty, ngay trước trường Trung học Le Bois d'Aulne nơi ông đang dạy, ở Thành phố Conflans-Sainte-Honorine, ngoại ô Tây-Bắc cách Paris chừng 40km Paris.
Tôi rất hãnh diện đã ủng hộ đạo luật lịch sử, mang 130,000 người tị nạn đầu tiên từ các nước Việt Nam, Lào, và Campuchia đến Hoa Kỳ vào năm 1975 và đã thông qua nghị quyết chào đón họ. Tôi đã bỏ phiếu chấp thuận gia tăng ngân quỹ để giúp những người Việt mới đến định cư và sau này tôi đã đồng bảo trợ cho đạo luật dẫn đến sự hình thành của hệ thống di trú theo quy chế tị nạn hiện hành. Tinh thần cứu giúp người tị nạn, chào đón họ đến với tự do sau khi trốn thoát chế độ đàn áp, là giá trị nền tảng của chúng ta và của Hoa Kỳ. Cũng do giá trị đó mà nước Mỹ trở thành biểu tượng của tự do và hy vọng, dẫn đầu thế giới không chỉ bằng sức mạnh của một cường quốc mà bằng hành động cụ thể làm gương cho thế giới. Trong vai trò tổng thống, tôi cam kết sẽ giữ cho nước Mỹ là quốc gia luôn chào đón người tỵ nạn và di dân, và chúng ta ghi nhận sức mạnh phi thường của Hoa Kỳ đến từ xã hội đa dạng và đa sắc tộc của chúng ta.
Hai Dự thảo “Báo cáo Chính trị” (BCCT) và “Tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XII”, gọi ngắn là “Xây dựng, chỉnh đốn đảng”, dành cho Đại hội đảng XIII vào đầu tháng Giêng năm 2021, đã bộc lộ bản tính tham quyền cố vị và tư duy giáo điều
Tại Hoa Kỳ, tháng 10 được chọn là tháng nâng cao hiểu biết về ung thư vú. Theo thông tin từ trang web của Hiệp Hội Ung Thư Vú Quốc Gia (National Breast Cancer Foundation), trung bình cứ 2 phút thì có một phụ nữ được chẩn đoán bị ung thư vú tại đất nước có hệ thống y tế đứng đầu thế giới này. Theo trang web của Hội Ung Thư Việt Mỹ (Vietnamese American Cancer Foundation), ung thư vú là loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ người Việt nhưng lại có rất ít thông tin về những gì người mắc bệnh đã từng trải qua. Đây một tổ chức vô vụ lợi có văn phòng tại miền Nam Cali được thành lập từ năm 2002 với sứ mệnh ủng hộ và tranh đấu cho quyền lợi của bệnh nhân ung thư.
Dân Việt Nam và các dân tộc trên thế giới tùy theo ảnh hưởng môi trường của nơi cư trú, văn hóa tập tục truyền từ đời này qua đời khác, cách sinh sống, tôn giáo khác nhau, họ có các hình thức mai táng khác biệt riêng mà tôi xin dần dà trình bày ra đây để gọi là góp thêm chút ý kiến với quý vị:
Mấy ngày qua nghe tin nước lụt ngập tràn miền Trung, tôi cứ cố "giả lơ" vì biết mình không thể cầm lòng được khi đối diện thêm lần nữa cảnh hoang tàn mùa lụt lội. Tôi xem lướt qua những hình ảnh nước ngập nhiều nơi ở miền Trung trong tâm trạng bất lực vì những điều tôi mong và muốn cho quê hương vẫn còn xa quá trong tầm với của tay mình.
Chị Phạm Thị Thập làm phu vác ở chợ Đồng Xuân đã được gần 10 năm. Người phu nữ đến từ Hưng Yên có gia đình và hai con nhỏ ở quê nhà, tuy nhiên phải đôi ba tháng chị mới về một lần. Những lúc nhàn rỗi chờ việc chị lại mang kim chỉ ra thêu thùa tranh và khăn dành tặng cho chồng con ở nhà.
Bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Quốc gia Mỹ về các bệnh dị ứng và truyền nhiễm, cảnh báo chính sách này có thể khiến nhiều người tử vong, ngay cả khi tỷ lệ người nhiễm không triệu chứng ở mức tương đối cao. “Với nạn béo phì, cao huyết áp và tiểu đường tại Mỹ, nếu mọi người bị nhiễm Covid-19, con số tử vong sẽ rất lớn và hoàn toàn không thể chấp nhận”, bác sĩ Fauci giải thích.
Một chi tiết khá thú vị cho sự thành công ngoài mặt trân của ông mà TT. Việt từng chia sẻ, đó là khi ra trận ông luôn nghe như có tiếng trống thúc quân Mê Linh của Hai Bà Trưng, tiếng trống thúc giục lòng yêu nước của quân sĩ chiến đấu để bảo vệ bờ cõi.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.