Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Xã Hội Dân Sự Tại Việt Nam

14/12/200500:00:00(Xem: 4899)
- Mới đây tổ chức Civicus (“civicus” tiếng Latin có nghĩa là “cộng đồng”) vừa thực hiện một cuộc nghiên cứu về sinh hoạt của xã hội dân sự (civil society) tại Việt Nam dưới tiêu đề: “Đánh giá ban đầu về Xã hội Dân sự tại Việt Nam”.

Civicus là một tổ chức quốc tế có mục đích kết hợp công dân trên thế giới thực hiện các công tác xã hội, chính yếu nhắm thúc đẩy một tiến trình dân chủ hóa cho các quốc gia còn khép kín. Civicus được thành lập năm 1993 trụ sở chính đặt tại Johannesburg, thủ đô Nam Phi và có hai trụ sở phụ đặt tại Hoa Thịnh Đốn và Luân Đôn. Cứ hai năm Civicus họp đại hội thế giới một lần. Đại hội thứ 6 của Civicus sẽ được triệu tập vào tháng 6 năm 2006 tại Scotland, Anh quốc. Thành viên của Civicus hiện gồm các NGO, các tổ chức xã hội dân sự, các tổ chức gây quỹ xã hội và các cá nhân có danh phận từng quan tâm đến các vấn đề xã hội sống rải rác trong 106 quốc gia trên thế giới (theo Google – Civicus)

Bà Anna Jones của đài BBC ở Luân Đôn đã phỏng vấn bà Irene Norlund, người thuộc tổ chức Civicus thực hiện cuộc nghiên cứu, và cuộc phỏng vấn đã được phát sóng trong chương trình Việt ngữ của BBC ngày 5/11/2005:

Bà Anna Jones: “Bà có nhìn nhận chính phủ Việt Nam có quan tâm đến các tổ chức NGO không"”

Bà Irene Norlund: “Có chứ, và đây là một trong những điểm để tôi cho rằng tình hình sẽ cải thiện. Chính phủ và Đảng (CSVN) nhìn các tổ chức dân sự theo một ánh sáng tích cực, tuy nhiên trong thực tế lời khuyên dành cho họ (các tổ chức dân sự)là không nên dính đến chủ đề dễ gây ra đối đầu.

Nếu họ làm việc trong lĩnh vực xã hội và nhân đạo thì nhìn chung họ được phép làm, và những tổ chức như thế có ảnh hưởng khá lớn đối với người nghèo trong nước. Tuy nhiên sẽ vô cùng khó khăn khi họ làm công tác phi chính phủ trong lĩnh vực chính trị. Sẽ có nhiều trở ngại đợi họ, ngay cả chuyện ăn nói đôi khi cũng còn khó, huống chi là làm.

Liên quan đến khuôn khổ hoạt động, tôi có thể nói rằng vẫn còn nhiều giới hạn đối với sự hoạt động của NGO - tức tổ chức phi chính phủ. Ví dụ như thời gian đăng ký. Đơn xin thành lập thường hay bị xét duyệt rất lâu. Cuộc nghiên cứu thấy rằng có thể có nhiều tổ chức NGO hoạt động tại Việt Nam, tuy nhiên chúng không mang tính chiều sâu, và không có bản sắc. Theo chúng tôi, cần phải có các cơ cấu hỗ trợ chúng tốt hơn. Do đó có thể nói rằng môi trường hoạt động của NGO chưa thật thuận lợi tại Việt Nam, dù thời gian gần đây chính phủ đã có cái nhìn tích cực hơn giai đoạn trước.”

Thật sự có một sinh hoạt xã hội dân sự tại Việt Nam như dưới con mắt của bà Irene Norlund không" Câu hỏi này được đặt ra vì câu trả lời của bà Irene Norlund tuy dè dặt, kín đáo và đầy đủ, nhưng có thể làm thế giới hiểu lầm về quan điểm của chính quyền Việt Nam đối với các hoạt động của các tổ chức NGO, nói cách khác là hoạt động của một xã hội dân sự tại Việt Nam. Bà Norlund nói hiện nay có nhiều tổ chức NGO hoạt động tại Việt Nam dù không mang tính chiều sâu. Bà ghi nhận chính phủ Việt Nam gần đây đã có một cái nhìn tích cực hơn đối với các sinh hoạt xã hội dân sự trong nước.

Vần đề cần được nhìn một cách nghiêm chỉnh hơn. Đó là không thể có một sinh hoạt xã hội dân sự tại Việt Nam, vì một lý do đơn giản là đảng Cộng sản Việt Nam không công nhận những hoạt động này, mặc dù bề ngoài vì một nhu cầu chính trị họ có thể để cho các sinh hoạt này xuất hiện. Hiện nay tại Việt Nam chỉ có một hoạt động có tính độc lập với chính quyền là sinh hoạt kinh tế tư nhân (sau khi đảng đã nắm chắc hoạt động kinh tế quốc doanh bao gồm các lĩnh vực kinh tế quan trọng), mà điều này có được là do nhu cầu sống còn của chế độ. Các hoạt động khác có tính cách quần chúng đều phải qua một mặt trận quần chúng giả tạo do đảng kiểm soát là Mặt Trận Tổ Quốc.

Có rất nhiều tổ chức NGO nước ngoài và các tổ chức bất vụ lợi của người Việt ở hải ngoại muốn giúp đỡ nhân dân và đồng bào trong nước, nhưng không có một cơ cấu hoạt động dân sự đúng nghĩa nào trong nước để họ có thể hợp tác. Nếu gắng gượng làm việc qua các tổ chức thuộc Mặt Trận Tổ Quốc thì cuối cùng họ thấy bàn tay thiếu vô tư của Đảng họ đều muốn thối lui. Và đó là lý do tại sao cái phương tiện khá dồi dào của người Việt hải ngoại muốn giúp đỡ đồng bào trong nước đã không thực hiện được. Chỉ kể một thí dụ điển hình. Một trong những lĩnh vực đồng bào hải ngoại quan tâm là trợ giúp thương phế binh trong nước, không phân biệt thương phế binh thuộc bên nào trong cuộc chiến. Giúp qua cơ cấu Nhà nước thì người thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa bị thiệt thòi vì Nhà nước kỳ thị. Giúp trực tiếp cho cả hai phía thương phế binh thì Nhà nước không cho phép cho là chủ quyền bị xâm phạm.

Vì vậy không thể có một hoạt động xã hội dân sự đúng nghĩa tại Việt Nam. Nếu có (như bà Norlund thấy loáng thoáng) chỉ là cái vỏ nứt của một hạt mầm không bao giờ có thể nảy mầm. Viên đá chận đường là thể chế chính trị được quy định bằng điều 4 trong bản Hiến Pháp đặt đảng Cộng sản Việt Nam ngồi trên đầu của mọi cơ cấu và mọi sinh hoạt quốc gia.

Trong một chế độ có hiến pháp đa nguyên (như chế độ tại Liên bang Nga hiện nay) mà người lãnh đạo có khuynh hướng độc tài (như tổng thống Putin), sự sinh hoạt của một xã hội dân sự đã cảm thấy ngột ngạt, vì vậy không thể nói đến một xã hội dân sự như tại Việt Nam.

Mới đây để tăng cường sự hợp tác của dân, tổng thống Putin cho thành lập một tổ chức quần chúng gọi là “Văn Phòng Công Cọng” (Public Chamber) không thuộc chính phủ, như một thứ NGO, và mời vào đó một ca sĩ nổi danh toàn quốc, một vận động viên thể thao uy tín, vài nhà tư bản độc lập với mục đích (nói là) để dân kiểm soát các hành động của chính quyền. Nhưng “Văn Phòng” chưa hoạt động ông Putin đã vội vàng cho quốc hội do ông kiểm soát thông qua luật ràng buộc sự hoạt động của các tổ chức NGO. Bộ luật này cho phép chính phủ đóng cửa các NGO vì lý do an ninh quốc gia và không cho phép các NGO nước ngoài hoạt động tại Liên bang Nga nói là để tránh các hoạt động gián điệp. Khi luật này ban hành trụ sở của tổ chức “Y Sĩ Không Biên Giới” tại Liên bang Nga sẽ phải đóng cửa. Đối với tổng thống Putin cuộc cách mạng năm 2004 lật đổ chính phủ Ukraine thân Liên bang Nga là thành tích của các tổ chức NGO nước ngoài tại Ukraine (theo The Economist, “Russian Democracy: Frozen out” issued 3rd – 9th 2005)

Cho nên cho thành lập “Văn Phòng Công Cọng” ông Putin chỉ muốn đánh bóng chế độ. Và nếu hoạt động của một xã hội dân sự tại Liên bang Nga, một nước đã thoát ra khỏi chế độ độc tài toàn trị còn như vậy thì hy vọng như bà Irene Norlund của tổ chức Civicus về một xã hội dân sự tại Việt Nam chỉ là một hy vọng hão huyền.

Trần Bình Nam

Dec. 13, 2005

BinhNam@sbcglobal.net

http://www.tranbinhnam.net

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.