Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhơn Đọc Hà sĩ Phu: Hán Văn Là Một Bộ Phận Dấu Thành Tiếng Việt

08/10/201600:00:00(Xem: 4204)

Xin thưa Cỏ May tôi xưa nay vẫn giữ riêng đối với Tiên sinh Hà Sĩ Phu sự kính trọng và cảm tình thật lòng bởi đã từ sớm lần bước theo Tiên sinh " Dắt tay nhau đi dưới những tầm bảng chỉ đường trí tuệ ". Tâm đắc nhứt với Tiên sinh, đại ý "... đảng cộng sản là người dẫn đường mà không có bản đồ nên đoàn người đi theo bị lọt xuống vực thẩm, cố trèo lên được, cùng nhau hô thắng lợi. Và cứ như vậy, họ đưa nhau đi từ thắng lợi này tới thắng lợi khác..."

Nhận xét của Tiên sinh thú vị lắm. Cùng ý đó, gần đây, Hàn lâm Học sĩ D'Ormesson của Pháp nhận xét đảng xã hôi Pháp ( Parti Socialiste), một cách dí dỏm tuyệt vời bởi làm bộc lộ rõ đặc tính và khả năng lãnh đạo dất nước của đảng xã hội vốn cùng ông tổ Karl Marx với cộng sản, tuy là kẻ thù không khoang nhượng của cộng sản. Ông dịch nghĩa " GPS ", máy định vị dành cho người lái xe, như sau:

"G = Guide, hướng dẫn, P=Parti, đảng, S=Socialiste, xã hội chủ nghĩa.

Tuyệt chưa?

Thật vậy. Ở Pháp, cho tới nay, sau hơn 4 năm cầm quyền, dân vẫn không biết ông Tổng thống François Hollande (cựu Tổng Bí thư đảng PS) muốn đưa mình đi tới đâu và hiện đang ở đâu nhưng ông vẫn kêu gọi nhơn dân Pháp hãy chờ ngày mai này kinh tế sẽ tăng trưởng, thất nghiệp sẽ giảm,....mà chỉ còn mấy tháng nữa, ông mãn nhiệm kỳ. Ông nhiều lần cam kết nếu thất nghiệp không cải thiện, ông sẽ không tái ứng cử. Thực tế hoàn toàn khác hẳn vì ngày càng thấy tinh hình nước Pháp càng thêm thảm hại: nợ vẫn tràn ngập, kinh tế không tăng trưởng, xã hội thường xuyên bị khủng bố hăm dọa, thất nghiệp tháng 8/16 tăng 50000 người,... Nhưng ông vẫn can đảm chuẩn bị sẽ ra tranh cử Tổng thống kỳ tới nữa! Vì ông thấy nhơn dân cần ông lãnh đạo. Phải người xã hội chủ nghĩa mới có lý luận. Cũng giống như ông Nguyễn Phú Trọng ở Hà nội.

Mạn phép vài dòng giao duyên với Hà Tiên sinh. Giờ đây Cỏ May tôi bắt đầu thưa chuyện với Tìên sinh.

Tìên sinh viết, “Với Việt Nam, Hán văn là một bộ phận cấu tạo nên tiếng Việt, nên dạy Hán văn cũng là dạy một phần của tiếng Việt chứ không phải dạy một ngoại ngữ như Trung văn, Anh văn, Pháp văn… Để có cốt cách Việt cần trau dồi Việt văn, Hán văn, đồng thời để hòa nhập tốt với thế giới thì cần giỏi tiếng Anh, tiếng Pháp….”.

Rất đúng nhưng cần phân biệt rõ “Hán văn” với “Sinh ngữ Tàu” của chương trình giáo dục hiện nay. Trước 30/04/75, hai Trung tâm Đại Học Sài gòn và Huế đều có dạy Hán văn, môn học bắt buộc cho sinh viên Cử nhơn Việt Hán. Sau đó, ai học lên có thể chọn chuyên sâu Hán văn (Cổ văn). Trưa kia, hồi còn thi Văn bằng Cao Tiểu (DEPSI), từ Đệ Nhứt niên tới Đệ Tứ niên (1ère Année – 4è Année), chương trình có môn Hán văn. Cả Lớp Nhì, lớp Nhứt cấp Tiểu học cũng có tuần 2 giờ Hán văn.

Riêng ở Đại Học Huế, còn có Ban Hán văn ròng dành cho sinh viên chọn nghành khảo cổ, ngoại vụ hoặc thư viên sau văn bằng Cử nhơn Hán văn. Hiện nay, ở hải ngoại còn khá nhiều người đã học và tốt nghiệp Ban Hán văn hay Việt Hán.

Tới khi chương trình Hán văn ở Trung học hoặc Ban Hán học ở Đại Học Huế bị bải bỏ, Cỏ May không hề nghe thấy có ai phản ứng và đặt thành vấn đề như hiện nay khi được tin nhà cầm quyền cộng sản Hà nội sẽ đưa môn “Hán văn” vào chương trình Trung học và có những lớp Tiệu học, Mẫu giáo dạy tiếng tàu do cô giáo, thầy giáo người tàu phụ trách.

Như vậy, phản ứng của người dân trong và ngoài nước chắc không nhằm ở việc học Hán văn, càng không phải ở vai trò chữ Hán/chữ Nho trong tiếng Việt mà phải ở chổ khác hơn. Vậy Hán văn là một bộ phận cấu thành tiếng Việt, như Tiên sinh nói, tưởng sẽ không còn cần thiệt bởi đó là thực tề trong đời sống hằng ngày của người Việt nam rồi. Tuy nhiên, nếu nói lại xem có rõ hơn không: chữ Hán góp phần làm cho chữ/tiếng Việt thêm phong phú hay nó phải là một bộ phận cấu thành? Chúng ta thử nhìn lại phải chăng người Vìệt nam đã có thứ tiếng Việt tinh ròng mà ngày nay chúng ta còn giữ ít nhiều câu ca dao. Bên cạnh đó, chúng ta có thêm dòng “bác học” với tìếng hán pha trộn để diễn đạt những vấn đề trừu tượng. Như vậy, có thể nói tiếng Việt tinh ròng đã có từ trước khi có chữ viết và dĩ nhiên, trước khi có chữ Hán tới. Nhận xét này sẽ làm rỏ thêm sự kiện khi ông cha ta, duới sự đô hộ nặng áp lực hán hóa của Tàu, học chữ tàu mà vẫn đủ sức bảo vệ sự độc lập dân tộc nên mới có chữ “Hán Việt và Việt Nho”. Không nói tiếng tàu thay tiếng Việt.

Tiếp tục tinh thần giữ độc lập dân tộc này, ông cha ta lại một lần nữa sáng tạo ra chữ Nôm để sẽ thay thế chữ Hán/chữ Nho. Nhưng các quan nhà ta quá nặng đầu óc bảo thủ, phản đối để bảo vệ hia mão của mình nên hai lần chữ Nôm ra đời đều không sống thọ. Sau này, con cháu biết được giá trị chữ nôm nhờ ở những tác phẩm văn học chữ nôm để lại.

Vận nước vẫn bị hắc ám theo đuổi. Tây tới. Nhà truyền giáo dùng chữ la-tinh ghi tiếng Việt. Chúng ta nhờ đó có thêm tiếng Việt thuận tiện xử dụng nhờ tính đơn giản của nó.

Nên nhớ là các nhà truyền giáo sáng tạo ra chữ quốc ngữ để họ dùng trong việc truyền đạo Thiên chúa cho dễ, chớ hoàn toàn không vì để giúp dân Việt nam có thứ chữ tìện lợi. Nhưng chúng ta đã xử dụng hằng trăm nam nay thì nó là thật sự của chúng ta. Không ai tranh cãi được, mặc dầu có dẫn chứng “quyền lịch sử” đi nữa.

Có cái lợi to lớn thì cũng có cái bất lợi liền đó. Kể từ lúc có chữ quốc ngữ lưu hành rộng rãi thì không thấy xuất hiện những tác phẩm văn chương lớn như Truyện Kiều, Chinh phụ, thi ca như của Bà Huyện Thanh Quan, Hồ Xuân Hương, Lục vân Tiên của nguyễn Đình Chiểu, những bài thơ yêu nước,...nữa. Dỉ nhiên, nói như vậy hoàn toàn không có nghĩa là muốn xóa bỏ quốc ngữ, lấy lại hán/nôm, mà phải biết mang trọng ơn đối với người đã sáng tạo ra quốc ngữ.


Thưa Hà Sĩ Phu Tiên sinh,

Cỏ May tôi xin nhắc lại một kỷ niệm nhỏ để chia sẻ với Tiên sinh về những thí dụ “chữ Việt thuần Hán” do Tiên sinh dẫn chứng.

Cách nay hơn mươi năm, lần đầu tiên, tới chợ Đồng Xuân ở Đông Bá-linh, đoc khẩu hiệu viết chữ đỏ trên nền vàng «Phong phú mặt hàng phục vụ khách hàng» treo trước cửa hàng thực phẩm và tạp hóa “Nông Ích Qưân” (nghe giới thiệu là cháu họ của Nông Đức Mạnh), Cỏ May tôi cũng một lần bàng hoàng muốn xỉu. Vào năm 76, lối 10 giờ sáng, tôi ngồi lề đường Lê Quí Đôn, ngang hông Trường Lê Quí Đôn, dưới bóng mát hàng me, uống cà-phê. Bổng một người lối bốn mươi đi vespa tới, kéo chiếc ghế đẩu thắp, ngồi chung bàn một cách tự nhiên. Người khách mới tới ăn mặc khá Sài gòn, mang săn-đanh da chớ không dép râu nên tôi thấy dễ cảm tình. Tôi bèn bắt chuyện. Nửa giờ sau, tôi đứng dậy đi thì người này vừa bắt tay từ giả tôi, vừa hỏi tôi đang “công tác” ở đâu?

Tôi giựt mình, vội thót lên xe Honda đi, vừa bảo thầm “Bố tiên sư. Nảy giờ mình nói chuyện với một tên VC mà không biết. Cũng may mình không nói gì bậy bạ để có thể bị học tập mút mùa”.

Thưa Hà Tiên sinh,

“Công tác” trong câu nói này có thật sự là một «bộ phận cấu thành tiếng Việt” không? Nếu không có nó thì có tiếng Việt không? Hay nó thể hiện một bản chất lệ thuộc Tàu từ sự lệ thuộc chánh trị tự nguyện “môi hở răng rụng”?

Ở Miền Nam trước 75, “công tác” vẫn phổ thông. Khi một nhơn viên lảnh một công việc đặc biệt, trong một thời hạn qui định, ở một địa điểm khác hơn nhiệm sở hằng ngày thì mọi người sẽ nói nhơn viên đó “đi công tác”. Còn làm việc hằng ngày, dù công việc lớn hay nhỏ, quan trọng hay không, mọi người đều nói “đi làm, đi làm việc, làm việc”. Dân Nam kỳ nói mộc mạc hơn “Đi mần, Đi mần ăn, Mần việc”.

Ở Miền Bắc xhcn đều nói “công tác” vì mọi sanh hoạt của dân chúng đều bị chế độ hoá nên không còn việc làm nào là không phải việc công. Hơn nữa, chủ trương dùng chữ Hán Việt để phân bìệt người của cách mạng, nay phải khác hơn khi anh ta thiến heo, sửa ống khóa dạo. Vì lúc đó thì làm gì biết nói “công tác”, nói “phục vụ”, …

Nhưng tiếng Viêt mà Tìên sinh trích dẫn qua các thí dụ trong bài viết của Tiên sinh chỉ có trong ngôn ngữ tuyên truyền chánh trị của chế độ. Trong sách vở biên khảo văn học, cả trong các bài viết của Tiên sinh, cũng không thấy thứ ”tiếng Việt” quá nặng mùi xì dầu đó nữa.

Chúng ta cứ nhìn lại sách vở, báo chí trước 54 ở Miền Bắc cũng không có thứ tiếng Việt đó. Hiện tượng nô dịch này xuất hiện sau khi Hồ Chí Minh vâng lịnh Mao tiến hành cải cách ruộng đất, cô vần Tàu ra lịnh tiêu diệt từng lớp trí thức yêu nước tiêu tư sản đi theo Cách mạng chỉ vì lòng yêu nước để chỉ còn lại lớp bần cố nông không biết chữ, dễ cho Tàu đào tạo trở thành cán bộ cách mạng nồng cốt.

Dân miền nam sau 30/04/75 đều ngỡ ngàng trưóc những khẩu hiệu, tên cửa hàng, ngôn ngữ của cán bộ. Như “Công ty cung tiêu than củi”, “xưởng đẻ” …Lúc này, đảng Lao động đang lên do lãnh đạo thành công cuộc kháng chiến thần thánh nên từ ngữ “lao động” thay thế hầu hết những tiếng có nghĩa tương tợ.

Và cũng như vậy, tìếng “tốt” thay thế “giỏi”, “hay”, … Nhu cầu chánh trị đã làm nghèo đi tiếng Việt.

Nhơn đây, tưởng cũng nên nhắc lại sách vở, báo chí Miền Nam trước 30/04/75 đều tiếp nối nhuần nhuyễn dòng ngôn ngữ và văn học từ lúc có chữ quốc ngữ, từng bước cải thiện cho nó trong sáng hơn, hoàn thiện hơn, không bị gián đoạn như ở Miền Bắc. Ngày nay, nhìn lại một ít sách vở ở Việt nam - báo còn dưới sự kiểm soát gắt gao của đảng cs - thấy có nhiều nét mới, văn chương, chữ nghĩa trong sáng hơn, nhẹ nhàng hơn những sản phẩm trước đây. Phải chăng nhờ ảnh hưởng Miền Nam, tuy đó là điều chế độ không muốn. Nhưng là cái may của đất nước! Hãy nhìn qua kinh nghiệm thống nhứt của nước Đức để thấy ngày nay tại sao Đức chỉ giữ lại 1 km bức tường làm kỷ niệm nên văn hóa xhcn một thời.

Thưa Hà Tiên sinh,

Cách giải bày của Tiên sinh “Hán văn là một bộ phận cấu thành của tiếng Việt” dễ làm cho nhiều người đọc qua không kịp thấy “Hán văn là một bộ phận do ông cha ta tiếp thu” đề làm phong phú tiếng Việt, nhưng rất bác học, rất chuẩn xác, chớ hoàn toàn không phải thứ tiếng Việt đặc sệt xì dầu của chế độ cộng sản hà nội như Tiên sinh trích dẩn. Cái tai hại có thể có là lập luận của Tiên sinh sẽ làm cho một bộ phận lớn cán bộ cộng sản vở lẽ ra là tiếng tàu và tiếng Việt không thể tách rời thì mai này Việt nam có sáp nhập vào Tàu là tất yếu lịch sử. Vì văn hóa ngôn ngữ đã vậy rồi.

Tuy nhiên, Tiên sinh đã cảnh cáo ở kết luận: “Nhưng nay, trong tình huống quan hệ Việt Trung đang gặp thử thách sống còn thì đặt vấn đề chữ Hán lúc này là không đúng lúc, phải đối phó với sự lợi dụng và sự nghi ngờ, nếu tiến hành càng phải thận trọng, từng bước thăm dò và cảnh giác.

Cùng một việc nhưng hiệu quả sẽ tốt hay xấu phụ thuộc vào con người: ai chủ trương, bộ máy nào thực hiện, thực hiện với động cơ gì? Văn hóa không thể tách rời chính trị, và đấy mới là ẩn số lớn nhất, quyết định việc dạy chữ Nho rộng rãi cho học sinh nên bắt đầu lúc nào và tổ chức thực hiện ra sao”.

Hà Tiên sinh ơi,

Tìên sinh đã hơn một lần can đảm “chia tay ý thức hệ” thì nay còn tiếc gì nữa mà không rủ bỏ luôn cái nảo trạng xã hội chủ nghiã để dứt khoát hơn trong tư tưởng.

Nguyễn Thị Cỏ May

Ý kiến bạn đọc
09/10/201621:33:40
Khách
Tử ngữ gốc Hán Việt là một bộ phận cấu tạo thành Tiếng Việt, nó có thể chiếm một tỉ lệ khá lớn trong tiếng Việt, nhưng việc xử dụng các từ ngữ Hán Việt phải đúng chứ không thể lạm dụng hay hay dùng một cách tùy tiện. Ví dụ; Đăng ký nghĩa là "ghi vào sổ sách". Nhưng không phải việc cũng dùng từ ngữ "đăng ký". Chính quyền CSVN dùng từ ngữ "đăng ký" hay "hộ khẩu" (miệng ăn trong nhà) với mục đích an ninh, chính trị là để "kiểm soát, chăn dắt..." nhu cầu đời sống, miếng ăn của dân chúng chứ không phải với ý nghĩa thuần túy ngôn ngữ.
09/10/201608:00:05
Khách
Trong nuoc, co luc bao hoc chu Han, nhung bay gio ro rang la hoc tieng Trung, tieng Nga, khong phai hoc chu Han (nom-viet) gi dau. Xin t/g hay viet bai ve viec bo giao duc yeu cau cac em hoc sinh tu lop-lop 12 hoc tieng Trung thi diem (?) bat dau tu nam 2017. tran trong.
09/10/201606:15:27
Khách
Môt ngàn năm bị nô lệ giặc Tầu ,những vẩn giữ được nguồn gốc của mình , không bi đồng hóa , sau đó được giám mục Bá Đa Lộc dậy chữ quốc ngữ tạo thành tiếng Việt ,nó khác biệt hẳn về cách viết với chữ Hán , chữ Tầu
rất đễ đọc , dễ hiểu và dễ viết , hơn thế nữa nó chứng tỏ người Việt có ngôn ngữ riêng , lãnh thổ riêng ......... học tiếng Hán là lọt vào bẫy của bọn Tầu , chúng tính chuyện đường dài để đồng hóa dân Việt
Nhất định phải chống đối việc này
CHỮ VIỆT CÒN , DÂN VIỆT CÒN
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Quốc gia Mỹ về các bệnh dị ứng và truyền nhiễm, cảnh báo chính sách này có thể khiến nhiều người tử vong, ngay cả khi tỷ lệ người nhiễm không triệu chứng ở mức tương đối cao. “Với nạn béo phì, cao huyết áp và tiểu đường tại Mỹ, nếu mọi người bị nhiễm Covid-19, con số tử vong sẽ rất lớn và hoàn toàn không thể chấp nhận”, bác sĩ Fauci giải thích.
Một chi tiết khá thú vị cho sự thành công ngoài mặt trân của ông mà TT. Việt từng chia sẻ, đó là khi ra trận ông luôn nghe như có tiếng trống thúc quân Mê Linh của Hai Bà Trưng, tiếng trống thúc giục lòng yêu nước của quân sĩ chiến đấu để bảo vệ bờ cõi.
Các chuyên gia Việt nhìn thấy bất cập (giàu nghèo, môi trường, bất công, thất thoát…) nhưng đối với giới đầu tư ngoại quốc thì cơ hội đầu tư lại đến từ những mất cân đối trong số này (giá lương thấp, hư hại môi trường,…) Cho nên dù hai kết luận khác nhau nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội cất cánh trong một thời gian dài.
Người ta nghi rằng nguồn gốc của triết lý tam không nói trên có lẽ đã được một nhà sư Phật gíáo thuộc tông phái Thiên thai (?) (Tiantai Zong), Trung Quốc đề cập đến trong tác phẩm của ông ta, "Không thấy, không nghe và không nói" vào koảng thế kỷ thứ VIII.
Đại hội XIII của ĐCSVN được dự kiến vào đầu năm 2021 với những yêu cầu đổi mới Chính trị, Xã hội. Người dân có thể kỳ vọng những gì nếu ĐCSVN thực sự muốn có thực chất trong đổi mới, trong cải cách, trong cải tổ? Câu hỏi ở đây là ĐCSVN sẽ ưu tiên làm điều gì để có đổi mới căn bản, sâu rộng từ trong đảng ra đến xã hội, người dân?
Vấn đề căn bản nhất mà Đảng Cộng Sản Việt Nam phải đối phó trong Đại hội Đảng XIII là lòng bất mãn cao độ của toàn dân với các chủ trương hiện nay của Đảng mà điểm chủ yếu là dân chúng không tin tưởng về hệ thống chính quyền và uy lực pháp quyền.
Buôn bán nhà cửa không khó, học lấy bằng địa ốc của tiểu bang, các đại học đều có dạy về ngành này. Làm nghề gì cũng dễ, học lấy bằng địa ốc, gia nhập công ty địa ốc nào đó, được huấn luyện nhiều lớp chuyên môn, những lớp có liên quan đến nghề địa ốc, nhưng khó là ở chính mình.
Chưa đầy ba tuần nữa là đến ngày tổng tuyển cử 3/11. Sôi nổi nhất là tranh chức lãnh đạo Hoa Kỳ với Tổng thống đương nhiệm Donald Trump đại diện cho Đảng Cộng hoà tái tranh cử, gặp đối thủ là cựu Phó Tổng thống Joe Biden đại diện cho Đảng Dân chủ.
Hậu quả của thời đại Trump là những cơ quan ngôn luận như CNN, New York Times… trước đây được xem như mẫu mực của nền tự do báo chí toàn cầu với các thông tin trung thực, nhưng nay thiên vị về một phía mà trở nên phiếm diện một chiều.
Trong gần đây xuất hiện ở Mỹ nhiều hiên tượng xã hội kỳ lạ gắn liền với thời sự địa phương và chỉ sau thời gian ngắn, liền xâm nhập qua Âu châu, trong số đó, có hai hiện tượng liên hệ tới đời sống xã hội khá quan trọng, đáng để ý là Phong trào «XÙ» và Phong trào «QAnon».
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.