Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Mai Xuân Thưởng

19/08/201600:01:00(Xem: 4978)
MAI XUÂN THƯỞNG   
(1860 -1887)
 
Mai Xuân Thưởng lúc trẻ tên là Mai Văn Siêu, quê huyện Tuy Viễn, Bình Định. Cha là Mai Xuân Tín, từng làm Bố chính tỉnh Cao Bằng nhưng mất sớm. 
       
Ông đỗ Cử nhân năm 1884. Năm 1885, hưởng ứng chiếu Cần vương, ông chiêu mộ nghĩa quân lập căn cứ ở Hòn Sưng (nay thôn Phú Lạc, xã Bình Thành, huyện Tây Sơn) để chống Pháp, được nhân dân hưởng ứng mạnh mẽ. Trong thời gian này, nguyên Tổng đốc Đào Doãn Địch cũng đã chiêu mộ được khoảng 600 nghĩa quân, đóng quân ở thôn Tùng Giản (nay xã Phước Hòa, Tuy Phước).
     
Tại Bình Định từ năm 1885 đến 1887, phong trào cần vương chống Pháp rất mạnh mẽ và lan nhanh đến các tỉnh Quảng Ngãi, Phú Yên, đông đảo dân chúng nhiệt tình tham gia.
 
Tháng 7-1885, Đoàn Doãn Địch đánh chiếm thành Bình Định. Quân Pháp kéo quân từ Qui Nhơn lên phản công. Hai bên giao tranh ác liệt ở Trường Úc và Phong Niên. Trước hỏa lực mạnh của giặc, lực lượng của Đoàn Doãn Địch yếu thế, rút quân về đại bản doanh của Mai Xuân Thưởng, ở tại Lộc Đỗng, thôn Phú Phong, huyện Bình Khê, Bình Định.
 
Tháng 9-1885, Đoàn Doãn Địch bị bệnh mất. Mai Xuân Thưởng cử binh đánh nhiều trận rất ác liệt với quân Pháp ở Cẩm Vân, Thủ Thiện, Hòn Kho. Các nhân sĩ giúp Mai Xuân Thưởng, lúc đấy có: Tăng Bạt Hổ, Hồ Tá Quốc, Võ Đạt, Nguyễn Bá Hưng, Nguyễn Hoá... cùng hàng ngàn sĩ phu và nhân dân các tỉnh Phú Yên, Khánh Hoà... Lực lượng Mai Xuân Thưởng phát triển lớn mạnh đã gây cho Pháp nhiều thiệt hại. Soái phủ Sài Gòn điều thiếu tá De Lorme đem chiến thuyền đến Qui Nhơn và sai Trần Bá Lộc đem quân từ Khánh Hòa đánh ra, Nguyễn Thân từ Quảng Ngãi đánh vào. Giặc có pháo binh yểm trợ, nên Nghĩa quân bị giặc áp đảo. Đến tháng 3-1887, trận ác chiến ở Bàu Sấu (An Nhơn), Mai Xuân Thưởng bị thương nặng, phải rút quân vào vùng núi Linh Đỗng, dùng nơi hiểm yếu này để dưỡng quân và tính kế kháng chiến lâu dài.
 
Pháp cử 2 tên Việt gian là Trần Bá Lộc và Nguyễn Thân đến dụ ông hàng hoặc tìm mọi cách bắt sống hay giết chết. Dụ không hàng, bắt không được, giết không xong, chúng dùng thủ đoạn hèn hạ, tàn ác; đến bắt mẹ ông và một số đồng bào ở 2 làng Phú Lạc và Phú Phong thuộc tỉnh Bình Định là nơi sinh quán của ông, đem giam và tra tấn. Nghe tin này, ông vô cùng đau đớn, vì hiếu với mẹ, trung với dân nên ông tự nạp mình cho giặc để người thân được thả. Nhưng có tài liệu khác ghi rằng: Ngày 21-4-1887, Trần Bá Lộc cho bao vây căn cứ Linh Đỗng. Mai Xuân Thưởng đột phá giải trùng vây, cùng đoàn thuộc hạ gồm 50 người vượt núi vào Phú Yên để tiếp tục kháng chiến, nhưng khi đến đèo Phủ Quý (ranh giới giữa tỉnh Bình Định và Phú Yên) thì bị tay sai Pháp là Trần Bá Lộc phục binh bắt được ông, chúng phao tin Mai Xuân Thưởng ra hàng để hạ uy tín của ông đấy thôi?!. 
 
Trần Bá Lộc dụ hàng, ông khẳng khái: “Chỉ có đoạn đầu tướng quân, chứ không có hàng đầu tướng quân”. Biết không khuất phục được, giặc đã xử trảm ông cùng các chiến sĩ tại Gò Chàm (phía đông thành Bình Định cũ) vào ngày 7-6-1887 (15-4 Đinh Hợi). Đồng bào đã làm lễ đưa hài cốt ông từ Phú Lạc về thôn Hòa Sơn, xã Bình Tường an táng (nơi ông khởi nghĩa chống Pháp). Ông đã làm thơ “Tuyệt bút”:
 
        Không tính làm chi việc mất còn
Nợ trai lo trả ấy là khôn
Gió đưa hồn nghĩa gươm ba thước
Đá tạc lòng trung quí mấy hòn
Tái ngắt mặt gian xương tợ giá
Đỏ loè bìa sách máu là son
Rồi đây thoi ngọc đưa xuân tới
Một nhánh mai già trổ nụ non.
  
Cảm kích: Mai Xuân thưởng
  
Mai Xuân Thưởng, tận tụy non sông!
Nghe chiếu Cần Vương, ghi tạc lòng!
Đánh đuổi ngoại xâm, bền bỉ đánh 
Mong yên non nước, thiết tha mong!
Tây giam hiền mẫu, băn khoăn nghĩ
Giặc bắt lương dân, đau đớn trông?!
Tên tuổi nghìn thu, sao chẳng thẹn!
Sắt son tiết nghĩa, mặc nguy vong?!
 
Nguyễn Lộc Yên


.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
Trận đánh tái chiếm cổ thành Quảng Trị kéo dài 81 ngày trong mùa Hè đỏ lửa 1972 là một trong những trận đánh dài và khốc liệt nhất trong chiến tranh Việt Nam. Trong tạp chí tháng Tư trên trang mạng khảo cứu lịch sử historynet năm nay, Thiếu Tướng hồi hưu John D. Howard, một sĩ quan West Point và cựu cố vấn tại chiến trường Việt Nam vào năm 1972 đã kể lại diễn biến toàn bộ chiến dịch và trận tái chiếm lịch sử này. Xin giới thiệu lại bài viết này nhân kỷ niệm 50 năm trận tái chiếm cổ thành kết thúc vào ngày 16 tháng 9 năm 1972...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.