Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Nguyễn Thiện Thuật

16/08/201600:01:00(Xem: 3652)
NGUYỄN THIỆN THUẬT
(1841 - 1926)
.
Nguyễn Thiện Thuật tự là Mạnh Hiếu, quê Hưng Yên. Cha ông là tú tài Nguyễn Tuy, các em trai ông là Nguyễn Thiện Dương và Nguyễn Thiện Kế đều sắt son yêu nước. 
Năm 1871, ông thi đậu Cử nhân, làm Tri phủ Từ Sơn (Bắc Ninh) nơi đây ông trừ được giặc cướp Tàu Ô cướp phá.
.
   Năm 1881, ông làm Chánh sứ sơn phòng tỉnh Hưng Hóa kiêm chức Tán tương quân vụ tỉnh Sơn Tây nên gọi là Tán Thuật. Đầu năm 1883, ông cùng Đinh Gia Quế (quê Khoái Châu) lập căn cứ ở Bãi Sậy để chống Pháp. Cuối năm 1883, sau khi ký hòa ước Harmand, vua Tự Đức ra lệnh bãi binh ở Bắc Kỳ, ông kháng chỉ và lên Hưng Hóa, Tuyên Quang cùng  Nguyễn Quang Bích chống Pháp. Năm 1884, thành Hưng Hóa thất thủ, ông đưa nghĩa quân đến Lạng Sơn tiếp tục kháng chiến với Lã Xuân Oai, năm 1885 thành này thất thủ, ông trốn sang Long Châu (Tàu). Năm 1885, vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần Vương; Tán Thuật trở về căn cứ Bãi Sậy. 
.
Căn cứ Bãi Sậy ở giữa các huyện Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ và Mỹ Hào. Khi thủ lĩnh Đinh Gia Quế qua đời, ông tiếp tục làm thủ lĩnh tại căn cứ. Vua Hàm Nghi phong ông làm Bắc Kỳ hiệp thống quân vụ đại thần, gia trấn Trung tướng quân, nên còn gọi ông là quan Hiệp Thống. Tán Thuật lãnh đạo kiệt xuất, Nghĩa quân Bãi Sậy lan ra đánh Pháp khắp tỉnh Hưng Yên và 2 tỉnh lân cận: Hải Dương, Thái Bình.
    .
Tháng 6-1889, Thống sứ Bắc Kỳ phong Hoàng Cao Khải chức Khâm sai Bắc Kỳ làm Tư lệnh trưởng đạo quân Tuần cảnh, Muselier làm Cảnh sát sứ. Quân Bãi Sậy giao chiến với quân Tuần cảnh suốt 8 tháng: Trận Đông Nhu, quân Bãi Sậy giết viên quản khố xanh Leglée, ngày 24-7-1890 giết chết viên quản khố xanh Escot. Ngày 11-4-1891, quân của Hai Kế và Đề Vinh bị vây ở Mậu Duyệt, nhưng giết được viên quản Desmot, giám binh Lambeet bị thương. Pháp bị thua điên đảo, chúng gọi Tán Thuật là “Vua Bãi Sậy”. 
Hoàng Cao Khải nhận lệnh vua Đồng Khánh chiêu dụ Tán Thuật, nếu ra hàng sẽ được thăng thưởng. Tán Thuật lại viết vào tờ sớ dụ 4 chữ “Bất khẳng thụ chỉ” (Không chịu nhận chỉ). Sau đấy, Pháp cử Hoàng Cao Khải đem lực lượng đông đảo tấn công. Ông nghĩ cần viện binh mới giữ được căn cứ. Nên trao quyền chỉ huy cho em trai là Nguyễn Thiện Kế và Đốc Tít (Nguyễn Đức Mậu), rồi sang Tàu tìm gặp Tôn Thất Thuyết tìm cách tăng viện, nhưng việc không thành. 
.
     Ngày 25-5-1926, ông mất vì bệnh, được an táng trên quả đồi ở hương Quan Kiều, ngoại vi thành phố Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây. Bia mộ ông khắc chữ “Việt Nam cách mạng. Cố tướng quân Nguyễn Công Thiện Thuật chi mộ”. Các con của ông là Nguyễn Thiện Tuyển và Nguyễn Thiện Tường, đều noi gương tiết nghĩa của cha, sắt son chống chọi ngoại xâm để bảo vệ quốc gia dân tộc. Đồng bào khắp nơi lúc bấy giờ đều ngưỡng mộ gia đình trung nghĩa của Tán Thuật.
.
 *- Thiết nghĩ: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tại  Bãi Sậy, trong 10 năm ròng rã có thể chia ra làm 3 giai đoạn: Giai đoạn thứ nhất là 2 năm (1883-1885) do thủ lĩnh Đinh Gia Quế lãnh đạo. Giai đoạn thứ hai là 5 năm (1885-1890) do thủ lĩnh Nguyễn Thiện Thuật lãnh đạo và giai đoạn thứ ba là 3 năm (1890-1892) do thủ lĩnh Nguyễn Thiện Kế lãnh đạo. Dù người Thủ lĩnh có thay đổi, nhưng Nghĩa quân ở căn cứ Bãi Sậy vẫn hoạt động giống nhau: Tự sản xuất lương thực để nuôi quân, ban đêm đi tập kích các đồn địch. 
Nhờ Đồng bào cộng tác thám sát, phát hiện các cuộc càn quét của giặc, báo cho Nghĩa quân kịp thời, để Nghĩa quân phục kích giặc. Tuy nhiên, trong giai đoạn 5 năm do thủ lĩnh Tán Thuật lãnh đạo tại Bãi Sậy thì gặt hái được thành tựu hơn hết vì đã đem về nhiều chiến thắng vẻ vang.
.
Cảm mộ: Nguyễn Thiện Thuật
 .
Nguyễn Thiện Thuật, lo toan núi sông!
Miệt mài kháng chiến, nấu nung lòng!
Nghĩa quân, tìm giặc kiên cường đánh  
Bãi sậy, chống Tây cương quyết công
Nghiền ngẫm yêu quê, mong mỏi giữ
Nhúm nhen cứu nước, vẫy vùng mong
Băn khoăn đất khách, nhiều trăn trở
Nhung nhớ cố hương, tha thiết trông!
.
Nguyễn Lộc Yên  

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
Trận đánh tái chiếm cổ thành Quảng Trị kéo dài 81 ngày trong mùa Hè đỏ lửa 1972 là một trong những trận đánh dài và khốc liệt nhất trong chiến tranh Việt Nam. Trong tạp chí tháng Tư trên trang mạng khảo cứu lịch sử historynet năm nay, Thiếu Tướng hồi hưu John D. Howard, một sĩ quan West Point và cựu cố vấn tại chiến trường Việt Nam vào năm 1972 đã kể lại diễn biến toàn bộ chiến dịch và trận tái chiếm lịch sử này. Xin giới thiệu lại bài viết này nhân kỷ niệm 50 năm trận tái chiếm cổ thành kết thúc vào ngày 16 tháng 9 năm 1972...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.