Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Nguyễn Thiện Thuật

16/08/201600:01:00(Xem: 3308)
NGUYỄN THIỆN THUẬT
(1841 - 1926)
.
Nguyễn Thiện Thuật tự là Mạnh Hiếu, quê Hưng Yên. Cha ông là tú tài Nguyễn Tuy, các em trai ông là Nguyễn Thiện Dương và Nguyễn Thiện Kế đều sắt son yêu nước. 
Năm 1871, ông thi đậu Cử nhân, làm Tri phủ Từ Sơn (Bắc Ninh) nơi đây ông trừ được giặc cướp Tàu Ô cướp phá.
.
   Năm 1881, ông làm Chánh sứ sơn phòng tỉnh Hưng Hóa kiêm chức Tán tương quân vụ tỉnh Sơn Tây nên gọi là Tán Thuật. Đầu năm 1883, ông cùng Đinh Gia Quế (quê Khoái Châu) lập căn cứ ở Bãi Sậy để chống Pháp. Cuối năm 1883, sau khi ký hòa ước Harmand, vua Tự Đức ra lệnh bãi binh ở Bắc Kỳ, ông kháng chỉ và lên Hưng Hóa, Tuyên Quang cùng  Nguyễn Quang Bích chống Pháp. Năm 1884, thành Hưng Hóa thất thủ, ông đưa nghĩa quân đến Lạng Sơn tiếp tục kháng chiến với Lã Xuân Oai, năm 1885 thành này thất thủ, ông trốn sang Long Châu (Tàu). Năm 1885, vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần Vương; Tán Thuật trở về căn cứ Bãi Sậy. 
.
Căn cứ Bãi Sậy ở giữa các huyện Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ và Mỹ Hào. Khi thủ lĩnh Đinh Gia Quế qua đời, ông tiếp tục làm thủ lĩnh tại căn cứ. Vua Hàm Nghi phong ông làm Bắc Kỳ hiệp thống quân vụ đại thần, gia trấn Trung tướng quân, nên còn gọi ông là quan Hiệp Thống. Tán Thuật lãnh đạo kiệt xuất, Nghĩa quân Bãi Sậy lan ra đánh Pháp khắp tỉnh Hưng Yên và 2 tỉnh lân cận: Hải Dương, Thái Bình.
    .
Tháng 6-1889, Thống sứ Bắc Kỳ phong Hoàng Cao Khải chức Khâm sai Bắc Kỳ làm Tư lệnh trưởng đạo quân Tuần cảnh, Muselier làm Cảnh sát sứ. Quân Bãi Sậy giao chiến với quân Tuần cảnh suốt 8 tháng: Trận Đông Nhu, quân Bãi Sậy giết viên quản khố xanh Leglée, ngày 24-7-1890 giết chết viên quản khố xanh Escot. Ngày 11-4-1891, quân của Hai Kế và Đề Vinh bị vây ở Mậu Duyệt, nhưng giết được viên quản Desmot, giám binh Lambeet bị thương. Pháp bị thua điên đảo, chúng gọi Tán Thuật là “Vua Bãi Sậy”. 
Hoàng Cao Khải nhận lệnh vua Đồng Khánh chiêu dụ Tán Thuật, nếu ra hàng sẽ được thăng thưởng. Tán Thuật lại viết vào tờ sớ dụ 4 chữ “Bất khẳng thụ chỉ” (Không chịu nhận chỉ). Sau đấy, Pháp cử Hoàng Cao Khải đem lực lượng đông đảo tấn công. Ông nghĩ cần viện binh mới giữ được căn cứ. Nên trao quyền chỉ huy cho em trai là Nguyễn Thiện Kế và Đốc Tít (Nguyễn Đức Mậu), rồi sang Tàu tìm gặp Tôn Thất Thuyết tìm cách tăng viện, nhưng việc không thành. 
.
     Ngày 25-5-1926, ông mất vì bệnh, được an táng trên quả đồi ở hương Quan Kiều, ngoại vi thành phố Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây. Bia mộ ông khắc chữ “Việt Nam cách mạng. Cố tướng quân Nguyễn Công Thiện Thuật chi mộ”. Các con của ông là Nguyễn Thiện Tuyển và Nguyễn Thiện Tường, đều noi gương tiết nghĩa của cha, sắt son chống chọi ngoại xâm để bảo vệ quốc gia dân tộc. Đồng bào khắp nơi lúc bấy giờ đều ngưỡng mộ gia đình trung nghĩa của Tán Thuật.
.
 *- Thiết nghĩ: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tại  Bãi Sậy, trong 10 năm ròng rã có thể chia ra làm 3 giai đoạn: Giai đoạn thứ nhất là 2 năm (1883-1885) do thủ lĩnh Đinh Gia Quế lãnh đạo. Giai đoạn thứ hai là 5 năm (1885-1890) do thủ lĩnh Nguyễn Thiện Thuật lãnh đạo và giai đoạn thứ ba là 3 năm (1890-1892) do thủ lĩnh Nguyễn Thiện Kế lãnh đạo. Dù người Thủ lĩnh có thay đổi, nhưng Nghĩa quân ở căn cứ Bãi Sậy vẫn hoạt động giống nhau: Tự sản xuất lương thực để nuôi quân, ban đêm đi tập kích các đồn địch. 
Nhờ Đồng bào cộng tác thám sát, phát hiện các cuộc càn quét của giặc, báo cho Nghĩa quân kịp thời, để Nghĩa quân phục kích giặc. Tuy nhiên, trong giai đoạn 5 năm do thủ lĩnh Tán Thuật lãnh đạo tại Bãi Sậy thì gặt hái được thành tựu hơn hết vì đã đem về nhiều chiến thắng vẻ vang.
.
Cảm mộ: Nguyễn Thiện Thuật
 .
Nguyễn Thiện Thuật, lo toan núi sông!
Miệt mài kháng chiến, nấu nung lòng!
Nghĩa quân, tìm giặc kiên cường đánh  
Bãi sậy, chống Tây cương quyết công
Nghiền ngẫm yêu quê, mong mỏi giữ
Nhúm nhen cứu nước, vẫy vùng mong
Băn khoăn đất khách, nhiều trăn trở
Nhung nhớ cố hương, tha thiết trông!
.
Nguyễn Lộc Yên  

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.