Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Nguyễn Du Qua Kê Khang Cầm Đài, & Lưu Linh Mộ

22/07/201600:17:00(Xem: 4419)

NGUYỄN DU  QUA KÊ KHANG CẦM ĐÀI, & LƯU  LINH MỘ
 

TS  PHẠM TRỌNG CHÁNH
 

Nguyễn Du trên đường đi sứ đi qua Kê Khang Cầm Đài và tại Hứa Đô, Hà Bắc trong khoảng thời gian 21-9 đến 4-10 năm Quý Dậu (1813), nơi đây thi hào xúc cảm viết bài Kê Khang Cầm Đài và Lưu Linh Mộ.

Kê Khang (223-262) tên Thúc Dạ, người đời Tấn ở đất Trất, nay thuộc huyện Túc, tỉnh An Huy, dòng họ Hề, có tài liệu cho ông dòng họ Khuê đất Thượng Ngu, huyện Cối Kê, nay huyện Thiên Hưng, tỉnh Chiết Giang, vì có sự thù oán, ông lánh nạn đến Kê Sơn, do đó tự đặt hiệu là Kê Khang. Ông là một trong Trúc Lâm Thất Hiền : gồm Nguyễn Tịch (210-263) Kê Khang (223-263) Lưu Linh (221-300) Sơn Đào (205-283) Hướng Tú (221-300) Vương Nhung (234-305), Nguyễn Hàm ( ?). Kê Khang còn là  rể của tôn thất Tào Ngụy, từng làm quan đến chức Trung Tán đại phu. Ông thường cùng bạn đi chơi uống rượu ở rừng Trúc. Sớm mồ côi, Kê Khang là người đa tài, đa nghệ, thân hình cao lớn, có phong nghi thiên chất tự nhiên, tính tình điềm đạm, ít ham muốn, khoan dung giản dị. Kê Khang thông tuệ học rộng,  tự học tự đọc sách mà giỏi, thích học thuyết Lão Trang, ông nói : « Ba ngày không đọc Đạo Đức Kinh, thì miệng thấy hôi ». Kê Khang đề cao tự nhiên, tính tình chính trực, thích đàn rượu hái thuốc, du chơi sơn trạch. Ông trước tác Thích Tứ Luận, Thanh Vô  Ai Lạc Luận. Lấy chủ nghĩa tự nhiên bài bác học thuyết Nho Giáo, quan niệm nhân cách con người quân tử được không phải lấy lễ giáo bên ngoài mà uốn nắn con người, đẽo gọt thiên nhiên. Ông cũng chống lại tất cả các suy luận tri thức về phải trái, đúng sai. Ông chỉ cốt làm sao được Tâm hư để noi theo tánh mà sống, vì tự nhiên chính là đạo lý.

Sách Thế thuyết kể : Chung Hội (225-264) làm quan, làm tướng, ái mộ Kê Khang, một ngày Chung Hội cùng vài người thân tín đến viếng Kê Khang. Sở thích Kê Khang là rèn đồ kim khí. Chung Hội đến thấy Kê Khang đang rèn dưới gốc cây lớn. Hướng Tú giúp Kê Khang thổi ống bể. Kê Khang tiếp tục rèn, như không có khách đến. Chung Hội bẻ mặt đứng nhìn một lát rồi bỏ đi.

Kê Khang hỏi :- Đã nghe gì mà tới ? Đã thấy gì mà đi ?

Chung Hội đáp :  - Tới vì cái đã nghe, đi vì thấy cái đã thấy.

Người đời Tấn thích cái vẻ đẹp thể chất và tinh thần Kê Khang, người ta sánh ông với núi ngọc, với cây tùng. Có lẽ vì vậy mà Chung Hội mới nói đã nghe, đã thấy.

Thơ Kê Khang  khí vận tuấn thanh, như mùa thu trong trẻo, khác với thơ Nguyễn Tịch thâm thúy, tài hoa như mùa xuân thơm ngát.:

Mắt tiễn hồng bay,

Tay gầy năm dây,

Cúi ngữa tự đắc,

U huyền thích thay.

Nguyên tác:

Mục tống hồng phi,

Thủ huy ngũ huyền.

Phủ ngưỡng tự đắc,

Du tâm thái huyền.

Trước kia có một hôm Kê Khang chơi đất Lạc Tây, trọ ở Hoa Dương Đình, đêm ngồi khảy đàn, chợt có một người khách đến tự xưng mình là người thời cổ. Rồi cùng Kê Khang bàn luận âm luật, lời lẽ rành rọt, thấu đáo lắm, nhân đó ông khách truyền cho Kê Khang khúc nhạc Quảng Lăng Tán. Dặn Kê Khang không truyền cho ai khác.

Kê Khang làm quan rồi từ quan. Tư Mã Chiêu soán ngôi nhà Ngụy Tào, lập nên nhà Tấn trừ khử kẻ nghịch. Huyện Đông Bình có Lữ An ngưỡng mộ Kê Khang tìm đến ra mắt, hai người kết tâm giao. Chẳng ngờ Lữ An có người anh họ tên Lữ Tốn, vốn bộ hạ thân tín Tư Mã Chiêu, ỷ thế lộng hành, thấy vợ Lữ An xinh đẹp muốn chiếm đoạt, bắt Lữ An hạ ngục. Vì tình bạn Kê Khang minh oan, cũng bị bắt giam. Kê Khang vốn con rễ tôn thất nhà Ngụy, họ muốn trừ tuyệt nên dựng chuyện Kê Khang khinh vua Thang, vua Vũ, Khổng Tử, chống lại thuyết Danh Giáo họ Tư Mã dùng Nho Giáo để thống trị thiên hạ là có ý làm loạn, nên bắt tử hình.

Trước khi hành hình ở chợ Đông, Kê Khang quay nhìn bóng mặt trời cầm đàn gảy khúc Quảng Lăng Tán mà nói rằng :

-« Trước kia khúc Quảng Lăng Tán có người tên Viên Hiếu Nê thường theo ta để học, nhưng ta không truyền được, nay khúc Quảng Lăng Tán từ nay mất đi ». Ông bị giết lúc 40 tuổi. Khúc Quảng Lăng Tán kể chuyện : Cha Nhiếp Chính vì Hàn Vương mà đúc kiếm, do trễ ngày giao kiếm nên bị thảm sát. Nhiếp Chính trả thù cho cha, luyện đàn 10 năm nổi tiếng với tiếng đàn, được Hàn Vương triệu vào đàn cho nghe. Nhiếp Chính nhân cơ hội này, giết chết Hàn Vương rồi tự hủy dung nhan, tự tử để khỏi liên lụy đến người thân. Người đời sau cảm khái soạn nên khúc Quảng Lăng Tán. Sáu trăm năm sau Kê Khang phát triển khúc này thành khúc nhạc tuyệt luân. Năm 262 Kê Khang đàn khúc này lần cuối trước khi bị chặt đầu giữa chợ. Sách Thái Lung viết : ‘Cầm Tháo tức  khúc Nhiếp Chính thích Hàn Vương ’. Mẹ Nhiếp Chính không chịu nhục, chết cùng con.

Nguyễn Du viết : Sách xưa ghi dấu tích đây là Đài cầm của Kê Khang. Người chết đàn mất, đài cũng bỏ hoang. Bảy dây văn vũ cuối cùng đã im bặt. Đông Tấn, Tây Tấn cũng đã mất tăm rồi. Đến nay cái bất hủ của ông là tính trẻ con. Sau đây ai là người đến với làng say . Ông là bạn thân  với Lưu Linh. Than thở cho tiếng đàn Quảng Lăng đã dứt.  Bài nhạc mới của Tỳ bà phân nửa là điệu Hồ Khương.


ĐÀI GẢY ĐÀN KÊ KHANG

Cầm đài chuyện cũ nhớ Kê Khang,

Người khuất đàn phai, đài bỏ hoang.

Văn vũ bảy dây im lặng tiếng,

Đông Tây hai Tấn luống mơ màng.

Trẻ trung bất hủ còn lưu tiếng,

Bợm nhậu ai đây đến nhập làng.

Xót nỗi Quảng Lăng đà bặt tiếng,

Tỳ bà nửa điệu ấy Hồ Khương.

Nhất Uyên dịch thơ

Nguyên tác phiên âm Hán Việt :

KÊ KHANG CẦM ĐÀI

Cầm đài cổ tích ký Kê Khang,

Nhân tử cầm vong đài diệc hoang.

Văn võ thất huyền chung tịch tịch,

Đông Tây lưỡng Tấn diệc mang mang.

Chí kim bất hủ duy đồng tính,

Thử hậu hà nhân đáo túy hương ?

Thán tức Quảng Lăng huyền tuyệt hậu,

Tỳ bà tân phổ bản Hồ Khương.

Trong Trúc Lâm Thất Hiền, Nguyễn Du có viết bài Lưu Linh Mộ và bài Hành Lạc Từ có nhắc đến Vương Nhung, và trong bài Phúc Thực Đình có nhắc đến Nguyễn Tịch mắt xanh khi gặp người tri kỷ.  Nguyễn Du còn thông thạo đàn Nguyệt tức đàn Nguyễn Cầm do Nguyễn Hàm chế ra. Nguyễn Hàm là cháu Nguyễn Tịch, không rõ năm sinh năm mất. Bài Long Thành Cầm Giả Ca : Giai nhân  Thăng Long, chẳng biết rõ tính danh Thạo đàn Nguyễn Cầm, nên trong thành gọi nàng Cầm là tên. Nguyễn Du là một người tinh thông về âm nhạc. Nguyễn Hành khi nói đến chú đã viết : Giang hồ Long miếu hai điều đủ, Thi  Họa, Cầm, Thư bốn nghệ tinh. Nguyễn Du có cuộc đời đi khắp sông hồ (Giang Nam, Giang Bắc, Ngũ Đại Hồ..) thời tuổi trẻ và thời đi sứ  và một đời làm quan  các nơi  (Phù Dung, Thường, Tín, Quảng Bình) và tại triều đình Phú Xuân. Bốn nghề chơi : Cầm, Thư,  Thi, Họa đều tinh xảo.

LƯU LINH (220-300) tự Bá Luân người đất Bái, thân hình xấu xí, tính tình phóng túng, coi nhỏ vũ trụ, xem muôn vật làm tâm, lạnh nhạt ít lời, không quen giao du. Nhưng tương đắc với Nguyễn Tịch và Kê Khang, cùng các bạn tương ngộ dắt tay nhau vào rừng trúc, nên được người đời xếp vào nhóm Trúc Lâm Thất Hiền. Lưu Linh thường ngồi xe đi chơi uống rượu, sai người vác mai theo, sau bảo rằng : « Chết ở đâu thì chôn ở đó. » Ông xem thường thân thể đến thế. Lưu Linh uống rượu nổi tiếng, uống bao nhiêu cũng không say.

Giai thoại kể rằng : Một hôm ông bảo vợ đi lấy rượu. Vợ ông đổ rượu đi và đập bể vò rượu. Vợ khóc mà can rắng : « (Ông uống rượu nhiều quá, không phải là cái đạo nhiếp sinh, ông phải bỏ bớt rượu đi. ( Nhiếp sinh là đạo lấy tinh thần mà nuôi sức khỏe)

Lưu Linh nói : Phải, ta không thể tự cấm được, phải cầu quỷ thần lên để thề nguyện mới được. Vậy phải đủ rượu thịt để làm lễ chứ. Vợ nghe lời sắm sửa đủ thứ. Xong Lưu Linh quỳ xuống khấn rằng :

Trời sanh Lưu Linh,

Lấy rượu làm danh.

Mới uống một vò,

Năm đấu giải tỉnh.

Lời nói đàn bà,

Cẩn thận đừng nghe.

Khấn xong thì đem rượu thịt ra ăn uống li bì, say say, tỉnh tỉnh.

Lưu Linh mê man, tỉnh tỉnh, nhưng khi gặp việc thì ứng biến chẳng sai. Ít khi làm văn thơ nhưng có bài Tửu đức tụng, nổi danh ca tụng người uống rượu.

TỬU ĐỨC TỤNG

Chàng ta vốn là người cao quý,

Cả đất trời chỉ một cơn say.

Vĩnh hằng một thoáng mây bay,

Trời trăng là cửa sổ nơi dưới nhà.

Tám sa mạc chỉ là sân rộng,

Chàng ra đi chẳng đọng dấu đời.

Không nương nhà ở một nơi,

Đất làm chiếu trải, trời coi làm nhà.

Chàng đeo đuổi cuộc đời phóng đãng,

Dừng lại khi nâng chén ôm bầu.

Khi đi mang rượu mang vò,

Rượu là tất cả, chẳng trò gì hơn.

Có chúa trẻ và quan cáo lão,

Nghe nói năng những thói quen nhà.

Bác bài cách sống của ta,

Vung tay xắn áo, thu chà  nắm tay.

Mắt dữ tợn hàm răng nghiến chặt

Họ dạy ta phép tắc xã giao.

Phải rằng thế nọ, thế kia,

Ù tai tiếng nói như là bầy ong.

Nhưng lúc đó ông kia thấy rượu,

Cầm cái vò rót chén nâng lên.

Nốc cạn, râu vuốt, thẳng chân,

Lấy men làm gối, rượu tăm gối dài.

Chẳng suy nghĩ, chẳng là chi tá,

Hạnh phúc chàng trọn vẹn mười phân.

Thoát say, thoát tỉnh xoay vần,

Lắng tai chẳng thấy chàng lăn sấm rền.

Trong mắt chẳng thấy hình núi Thái,

Không lạnh căm, nóng bức xé da.

Thành công cũng chẳng thấy xa,

Chẳng còn ham muốn nệ hà đam mê.

Mắt nhìn xuống đám đông như kiến,

Giống như bèo Giang Hán nổi trôi.

Cao sang kia đứng cạnh tôi,

Chỉ loài ong nọ hay thời sâu kia.

(Nhất Uyên dịch thơ).

Khi đi qua mộ Lưu Linh, Nguyễn Du viết : Chàng họ Lưu chẳng làm nên trò trống gì. Vác cuốc rêu rao, chết đâu chôn đó. Trong cơn say đã có thể coi vạn vật như nhau. Lúc chết hà tất phải lo nghĩ đến hình hài. Ngôi mộ cổ nghìn năm đầy gai góc. Đường quan muôn dậm nhiều gió bụi. Sao ta lại đem trong sạch tỉnh táo nhìn đời. Để phải như cánh bèo trôi giạt rất đáng thương. Câu kết Nguyễn Du lập lại câu cuối bài Tửu Đức Tụng của Lưu Linh.

MỘ LƯU LINH

Trò trống ra gì, chàng họ Lưu,

Chết đâu chôn đó khéo rao rêu.

Khi say muôn vật cùng như thế,

Lúc chết thân kia chớ nghĩ nhiều.

Mộ cổ nghìn năm gai góc mọc,

Đường quan muôn dậm gió tiêu điều.

Tỉnh đem trong sạch nhìn chi đó,

Tan tác thương thay một cánh bèo.

Nhất Uyên dịch thơ

Nguyên tác phiên âm Hán Việt:

LƯU LINH MỘ

Lưu gia chi tử bất thành tài,

Hà sáp đương ngôn tử tiện mai.

Túy lý dĩ năng tề vạn vật,

Tử thời hà tất niệm di hài ?

Thiên niên cổ mộ trường kinh cúc,

Vạn lý đạo quang đa phong ai.

Hà dĩ thanh tinh khan thế sự,

Phù bình nhiễu nhiễu cánh kham ai.

Bài Hành Lạc Từ II. Nguyễn Du có nhắc đến Vương Nhung, một trong Trúc Lâm Thất Hiền: Vương Nhung nhà giàu ruộng vườn khắp các châu, nhưng lại là tay biển lận, ngày nào cũng cầm thẻ ngà trong tay để tính toán, trong nhà có cây mận rất ngon, bán quả sợ người ta được giống nên dùi nát hột mới bán. Vương Nhung là người có câu nói nổi tiếng được nhắc trong Xuân Đường Đàm Thoại của Tam Nguyên Vị Xuyên Trần Bích San và bài tựa Truyện Kiều của Mộng Liên Đường: ”Người thượng trí vong tình, kẻ hạ ngu bất cập tình, mối tình chung đúc chính là ở bọn ta.” Nguyên Vương Nhung có người con nhỏ tuổi chết, người bạn đển bảo, cháu còn nhỏ có gì mà khóc đến thế. Vương Nhung nói câu này và hai người cùng khóc.

Anh có thấy:

Ông Vương Nhung tự tay cầm bàn ngà,

Ngày ngày tính toán lòng chưa vui sướng,

Đài Tam công đổ, cây mận ngon tàn,

Bạc vàng tiêu tán người khác hưởng.

Nguyên tác:

Quân bất kiến:

Vương Nhung nha trù thủ tự tróc,

Nhật nhật cối kê thường bất túc.

Tam công đài khuynh hảo lý tử,

Kim tiền tán tác tha nhân túc.

Bài Phúc Thực Đình. Nguyễn Du có câu thơ nhắc đến Nguyễn Tịch:

Hợp bạn khó tìm người mắt biếc,

Gỡ đầu thêm rối cõi lòng ta.

Tụ đầu nan đắc thường thanh mục,

Lý phát đương tri vị bạch tâm.

Nguyễn Tịch gặp người tri kỷ như Kê Khang thì mắt xanh, gặp kẻ tục thì mắt trắng.

Cũng như bao người xưa chịu ảnh hưởng của Tam Giáo: Phật, Nho, Lão. Ở Đạo Phật Nguyễn Du chọn tư tưởng Thiền Tông, Ngài Huệ Năng, bài bác chữ nghĩa mơ hồ Kinh Kim Cương chỉ để bọn ngu tăng đời sau đọc điếc tai người ta, trong bài Phân Kinh Thạch Đài. Ở Khổng Giáo, Nguyễn Du chỉ nhắc đến Mạnh Tử qua Cây Liễu Xưa đền Mạnh Tử. Nguyễn Du không đi thăm khu di tích Khổng Tử 30 Km gần đó cũng không nhắc đến một lời Thánh Khổng. Ở đạo Lão Nguyễn Du đi thăm Hoàng Hạc Lâu, Nhạc Dương Lâu nơi có di tích Phí Vân Tiên, Lã Đồng Tân. Nguyễn Du bài bác Vương Nhung, người  biển lận, giàu có làm cả đời chỉ cho người khác hưởng. Nguyễn Du có thiện cảm với Kê Khang trong Trúc Lâm Thất Hiền, tiếc cho khúc Quảng Lăng Tán bị thất truyền, nhạc đàn tỳ bà thời Nguyễn Du phân nửa là điệu nhạc của người Hồ Khương. Nguyễn Du thương xót cho Lưu Linh chỉ uống rượu, chẳng ra trò trống gì: Tỉnh đem trong sạch nhìn chi đó, Tang tác thương thay một cánh bèo. Nguyễn Du không nhắc trực tiếp đến đến  Lão , Trang. Bài Hành Lạc Từ tư tưởng Lão Trang bàng bạc với quê hương Hồng Lĩnh, với thú vui làm người đi săn núi Hồng.

Paris 22-7-2016

PHẠM TRỌNG CHÁNH

*Tiến sĩ Khoa Học Giáo Dục Viện Đại Học Paris V Sorbonne.



.
.

Ý kiến bạn đọc
23/07/201606:35:39
Khách
One day the French will wake up and know and get sick and tired of you stups. You yellow chink chang king kang. Ha Ha Ha.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.