Hôm nay,  
Việt Báo Online

Đọc kịch thơ ƯỚC VỌNG BAY TAN của NGUYỄN VĂN S M

22/06/201610:04:00(Xem: 2468)
Đọc kịch thơ ƯỚC VỌNG BAY TAN của NGUYỄN VĂN S M

Đọc kịch thơ ƯỚC VỌNG BAY TAN

của NGUYỄN VĂN SÂM

˜ TRỊNH BÌNH AN

 

S

ương Nguyệt Anh — một cái tên vừa quen, vừa lạ đối với tôi. Quen, vì đã từng đạp xe qua đường Sương Nguyệt Anh, từng biết Sài Gòn có trường Nữ Trung Học Sương Nguyệt Anh, từng được dạy Sương Nguyệt Anh là con gái cụ Đồ Chiểu. Lạ, vì chẳng biết gì… hơn nữa. Nếu không được đọc Ước Vọng Bay Tan của giáo sư Nguyễn Văn Sâm có lẽ tôi sẽ chẳng bao giờ biết gì về thêm về người phụ nữ có tên Sương Nguyệt Anh.

Sương Nguyệt Anh (1864-1921) nhũ danh Nguyễn Thị Ngọc Khuê. Làu thông chữ Nho, chữ Nôm, chữ quốc ngữ, và biết cả tiếng Pháp. Có lần bà bị kẻ xấu toan làm nhục nhưng được ông Nguyễn Công Tính cứu thoát. Bà kết hôn với ông Tính và hạ sinh bé gái Nguyễn Thị Vinh. Nhưng ông Tính mất khi bà mới 30. Từ đó, bà ở vậy nuôi con. Có thể chữ Sương được thêm vào bút hiệu Nguyệt Anh để tỏ rõ tâm nguyện sống trọn đạo thủy chung.

Cuộc sống bất hạnh không dập tắt được ý chí của nữ sĩ.  Năm 1917, bà vận động sáng lập tờ tuần báo dành riêng cho phụ nữ — Tờ Nữ Giới Chung (Fémina Annamite) ra đời. Sương Nguyệt Anh làm chủ bút. Tờ báo đã được đón tiếp nồng nhiệt. Nhưng chỉ sau 22 số, khoảng 5 tháng, Nữ Giới Chung bị đình bản. Theo Thanh Việt Thanh, thực dân Pháp ra lệnh đóng cửa tờ báo vì “nhận thấy ảnh hưởng của Nữ Giới Chung ngày càng to lớn”.

Ngoài nhiều bài thơ chữ Hán và chữ Nôm, Sương Nguyệt Anh đã viết những bài tiểu luận bằng quốc ngữ với đề tài xã hội như: Thế Lực Người Đờn Bà • Nghĩa Nam Nữ Bình Quyền Là Gì? • Nghĩa Tiện Tặn • Cách Ăn Mặc Của Đờn Bà Nước Ta v.v…

Kiếm lâu trên Net vẫn không tìm ra các bài văn của nữ sĩ, tôi chỉ còn cách cầu cứu "Thày Sâm." Ông gởi ngay cho tôi những bài báo trong Nữ Giới Chung mà ông đã cẩn thận nhờ người gõ lại.

Nguyễn Văn Sâm quả không hổ danh là một nhà biên khảo tận tụy với nền văn học miền Nam.

Ước Vọng Bay Tan là một đoản kịch chỉ có hai nhân vật: mẹ và con gái. Tại sao quá ít diễn viên như thế? Theo tôi, đó là một gợi nhắc ý nhị vì vở kịch đã mô phỏng theo chuyên mục Cách Trí – Mẹ Con Nói Chuyện trên tờ Nữ Giới Chung. Trong mục này, người mẹ dạy đứa con những kiến thức khoa học đơn giản. Còn trong Ước Vọng Bay Tan, người mẹ trò chuyện êm ái nhưng vẫn bảo ban thâm trầm.

– Mẹ! Nhẹ buông liếp xuống mẹ nhe!

Đèn bão sông đen ánh lập lòe.

Gợi lửa ma trơi vờn cổ mộ,

Gợi bóng âm hồn ẩn bụi tre.

– Con yêu! Mẹ thả liếp giùm con

Chuyện lửa ma trơi, chuyện âm hồn.

Chỉ có trong tâm người yếu đuối

Đó lửa thuyền chài, lửa áo cơm!

Tuy vỏn vẹn tám câu thơ nhưng chất chứa những đức tính của Sương Nguyệt Anh: sự dịu dàng của người mẹ, sự hiểu biết của người thày, sự thông tuệ của người trí thức.

Bà giải thích cho con biết những ánh lửa bên sông chẳng có gì đáng sợ, thế nhưng, bà vẫn buông liếp xuống vì biết không nên bắt trẻ nhỏ phải chịu đựng những điều quá sức của nó.

Điều này phản ánh lời dạy nơi bài Nữ Tử Giáo Dục trong Nữ Giới Chung: “Và lại còn một đều cần nhứt nữa là phải để ngũ tạng của trẻ cho nhuần chớ nên ép gấp nó, dầu việc học cũng vậy…

Ngày nay, xã hội ta có rất nhiều phụ nữ đơn thân độ tuổi 40 và thành công trong xã hội, nhưng kiếm được người có tầm nhìn và tấm lòng như nữ sĩ vẫn còn quá hiếm hoi.

Con đi ngủ, mẹ ngồi đây xí nữa

Nghĩ tương lai, một tờ báo Nữ Chung.

Chuông phụ nữ gióng lên điều cần sửa

Ngàn điều bàn ngoài tứ đức, tam tùng…

Có đọc những bài xã luận của Sương Nguyệt Anh, mới thấy bà đã chọn con đường đi với sự sáng suốt đầy trí tuệ chứ không nhắm mắt nghe theo những giáo huấn cổ lỗ.

Trong kịch thơ, Nguyễn Văn Sâm nhắc nhở diễn viên đóng vai nữ sĩ cần ăn mặc giản dị. Chính bà cũng từng luận về điều này trong bài Nghĩa Tiện Tặn: “Lời rằng: Đang tiện tặng mà xa-xí dễ, đang xa-xí mà tiện tặng khó. Song tưởng khó là khó về đờn ông, chớ đờn bà ta thì cũng dễ chút. Là vì sao? Vì đờn ông còn đa mang những việc giao tế với xã hội, không lẽ đồng tiền coi lớn như cái bánh xe. Còn đờn bà, chỉ chuyên có một nghề, tề gia nội trợ, giúp chồng dạy con, quần nu áo vải, cũng chẳng ai cười mình là mẹ chiết. Cho nên tục ngữ cũng nói rằng: Cái nết đánh chết cái đẹp là sự thế!”

Ngay tờ Nữ Giới Chung số đầu tiên, Sương Nguyệt Anh đã đưa ra đường lối tờ báo là : Vun trồng gốc luân lý • Trau giồi lẽ biết thường • Gây dựng cuộc công thương • Liên lạc mối cảm tình.

Nữ sĩ quả là người rất tiến bộ vào thời đại thuở ấy.

Nhưng than ôi! Anh hùng không tạo được thời thế.

Cuối cùng, nữ sĩ đành rũ áo ra đi vì không chịu bẻ cong ngòi bút.

Làm chủ bút, bung xung, bài tối thiểu

Viết nhiều điều… quốc sự! Bị tình nghi!

Chuyện nhạy cảm, không nên, vùng tế nhị

Mẹ tung hê, chức chủ bút, đáng gì!

Kịch thơ Ước Vọng Bay Tan chấm dứt qua sự so sánh thời thực dân của Sương Nguyệt Anh với xã hội cộng sản ngày nay:

Nằm trở đầu hai bịnh nhơn giường hẹp

Không phong bao vô hóa đối vô tâm.

Chết như rạ, phận nghèo hèn tôm tép

Động lòng ai những tiếng khóc âm thầm!

Nếu bạn từng say mê những truyện ngắn Nguyễn Văn Sâm với những nam anh hùng kiến nghĩa bất vi vô dõng giả, thì với kịch thơ Nguyễn Văn Sâm bạn sẽ thích thú với vị nữ anh thư, người từng can đảm chiến đấu bằng tình yêu và trí tuệ Sương Nguyệt Anh.

Ước Vọng Bay Tan có thể được hiểu là những ước mơ của nữ sĩ đã bay cao nhưng rồi đành tan biến vào hư không? Cũng có thể là những ước mơ của hàng triệu người dân miền Nam về một Hòn Ngọc Viễn Đông nhưng giờ đây chỉ còn là vùng đất đầy tai ương?

Nhưng lẽ nào một vùng đất trù phú với những Đồ Chiểu, Sương Nguyệt Anh, Huỳnh Phú Sổ, Nguyễn Trung Trực, Petrus Ký lại có thể… tan rã!

Nếu “Thày Sâm” trích thơ Tô Thùy Yên, tôi cũng xin bày đặt làm theo, trích thơ Đức Thày Huỳnh Giáo Chủ trong bài Để Chơn Đất Bắc để thay lời kết:

Phong trần dày dạn gió sương

Chư bang ham báu hùng cường đua tranh.

Còn một cuộc chiếu manh giành xé

Khắp hoàn cầu ó ré một nơi.

Dòm xem châu ngọc chiều mơi

Sao đời không sớm tách rời cõi mê.

Uớc vọng dù không thành, nhưng Sương Nguyệt Anh đã tách rời cõi mê để tan vào hư không. 

Chỉ có chúng ta, quanh quẩn trong những ước mơ nhỏ hẹp, bao giờ chúng ta mới có thể bay, và, có thể tan?

                                           

 ˜  TRỊNH BÌNH AN

 

(Kịch Thơ Ước Vọng Bay Tan (Sương Nguyệt Anh) Viện Việt Học xb, 2016 gồm 40 trang, sách biếu không. Quí độc giả muốn có bản in xin liên lạc với:

Ngọc Ánh, Trần

12960 High Vista Str.

Victorville, CA 92395

        Ngocanh6955@yahoo.com

       Xin góp chút tiền tem gởi tùy hỉ.  NATran)



.
.

23/06/2018(Xem: 734)
xuống đường vì lo ngại nhượng đất ba vùng trọng yếu là Vân Đồn (Quảng Ninh), Bắc Vân Phong (Nha Trang), và Phú Quốc (Kiên Giang) là bước đầu cho các nhà đầu tư Trung Cộng chiếm đọat đất đai VN
23/06/2018(Xem: 338)
Đó là Thánh Địa Hòa Hảo (sảnh đường Kim Sơn Phật), nơi mà cách nay 79 năm về trước, Đức Huỳnh Giáo Chủ đã nhận trách nhiệm với Thiên Đình vượt mọi thử thách đứng ra lập Đạo cứu đời
23/06/2018(Xem: 394)
đầu năm 1990 tôi biết đến tên của luật sư Đoàn Thanh Liêm, khi ông bị nhà nước cộng sản Việt Nam bắt giam cùng nhiều người khác. Nguyên do, theo báo cáo của tổ chức Ân xá Quốc tế là vì ông bày tỏ quan điểm chính trị
23/06/2018(Xem: 628)
Ở Pháp và nhiều nước, lễ Cha được cử hành hôm Chủ Nhựt 17 vừa qua (17/6 năm 2018) nhưng còn nhiều nước Âu châu như Thụy điển, lễ Cha vào tháng 11, Luxembourg, sát biên giới Pháp, vào tháng 10.
23/06/2018(Xem: 215)
Những người đang sống dưới nền cai trị độc tài hoặc những hình thái áp bức khác thì thường đã có sẵn một kiến thức khá lớn về hệ thống mà họ đang ở trong đó.
22/06/2018(Xem: 461)
Trong Việc Kêu Gọi Điểu Tra Để Đoàn Tụ Trẻ Em Và Cha Me Tại Biên Giới Mỹ-Mexico -- khả năng liên kết thông tin của trẻ em và cha mẹ của họ để đảm bảo việc đoàn tụ gia đình
22/06/2018(Xem: 462)
chúng ta cần học hỏi và nhận biết về tư tưởng của người và phát huy nghệ thuật dùng người trong tổ chức cũng như phối trí nhân sự nhằm mang lại ơn ích cho chính mình, tổ chức mình và quê hương đồng bào.
22/06/2018(Xem: 375)
ngày 17 tháng 6 năm 2018, tại San Jose , Liên Hội Cựu Quân Nhân VNCH đã long trọng tổ chức đại lễ Kỷ Niệm Ngày Quân Lực 19/6 có khoảng gần 1,000 người tham dự.
22/06/2018(Xem: 1889)
CTS ra mở cổng thì bị khoảng chục người trùm đầu CTS Hứa Phi và đánh rất dã man đến bất tỉnh rồi cắt râu CTS. Hàng xóm báo cho gia đình biết và đưa CTS vào nhà.
22/06/2018(Xem: 419)
là một người từng chơi đàn và sáng tác nhạc, những bài thơ của anh được làm dưới dạng tự do, chúng vẫn chập chùng âm điệu, lãng đãng đâu đó những nốt nhạc êm ả, thầm lặng
22/06/2018(Xem: 3370)
Những thế hệ sau hãnh diện về Bà Trưng, Bà Triệu thì sẽ xấu hổ với những cái tên Nguyễn Thị Kim Ngân, Tòng Thị Phóng… Một cô bé “bức xúc” bảo bà Ngân: “Bà nên về Bến Tre chăn vịt thì tốt hơn a tòng bán nước”.
22/06/2018(Xem: 693)
“Những phần tử kích động đó là ai, thì toàn là thành phần bất hảo, nghiện hút ma túy, trộm cắp, đủ các kiểu. Cho nên phải có luật để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ an ninh mạng, bảo vệ quyền lợi của chúng ta.”
22/06/2018(Xem: 179)
Đã bao năm rồi, vài người trong chúng tôi hằng lưu tâm đến việc áp dụng đấu tranh bất bạo động1 nhằm giải phóng khỏi áp bức, đã tập trung vào việc cung ứng sự hiểu biết căn bản cần thiết về hành động bất bạo động
21/06/2018(Xem: 553)
Vinh Danh & Cám Ơn Đồng Bào Trong Ngoài Nước Việt Ta! Vận nước tương lai Việt Nam là do Người Việt Nam! Không nhờ ông Trump, Liên Âu, ai cả! Nhờ Người là đối thoại với Đảng Cộng Sản Hà nội! Là Xin Cho
21/06/2018(Xem: 1536)
Tôi sao quên trận Không Tạc Lộc Ninh vào năm 1974, với sự tham dự hàng trăm chiến đấu cơ của binh chủng Không Quân Việt Nam Cộng Hòa, điều khiển bởi hệ thống hướng dẫn đánh bom định vị BOBS
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 06/2018, Walt Disney đã nâng mức giá mua lại mảng giải trí của 21st Century Fox Inc. với giá 71 tỷ USD, vượt qua mức giá mà Comcast đưa ra trước đó. Với 71 tỷ USD, đây rõ ràng sẽ là một trong những thương vụ lớn nhất trong ngành truyền thông, đa phương tiện.
Khoảng giữa tháng 06/2018, theo trang TechCrunch đưa tin, nghiên cứu về hệ thống thực tế ảo mới có tên là “Soccer On Your Tabletop”, đã được trình diễn tại Hội nghị Computer Vision and Pattern Recognition tại Salt Lake City, Mỹ. Công nghệ thực tế ảo mới là sản phẩm hợp tác giữa Facebook, Google và Đại học Washington.
Adode là thương hiệu nổi tiếng giới phần mềm chỉnh sửa video và đồ họa với những cái tên tiêu biểu như Adobe photoshop, Adobe After Effects, Adobe Primiere Pro…Khoảng giữa tháng 06/2018, Adode tiếp tục giới thiệu Project Rush.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Bithumb, một trong những sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất ở Hàn Quốc theo khối lượng giao dịch, đang tạm dừng các dịch vụ gửi và rút tài sản sau khi tin tặc đã đánh cắp 35 tỷ Won (khoảng 32 triệu USD).
Khoảng giữa tháng 06/2018, Tesla đã đệ đơn kiện, buộc tội một cựu nhân viên vì đã hack hệ thống của công ty và gửi đi vài gigabyte dữ liệu cho một bên thứ ba chưa biết tên. Vụ kiện dường như có liên quan tới những cáo buộc gần đây của CEO Elon Musk, cho rằng trong công ty đang có hành động phá hoại nội bộ.
Khoảng cuối tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, HPE (Hewlett-Packard Enterprise) sẽ cho lắp đặt chiếc siêu máy tính chạy vi xử lý ARM mạnh nhất từng được chế tạo tại Phòng thí nghiệm quốc gia Sandia vào cuối năm 2018. Máy có tên mã Astra, sẽ được xây dựng dựa trên những chiếc máy chủ Apollo 70 của HPE với 2592 chiếc cho tổng số nhân xử lý đến 145,152 nhân
Khoảng giữa tháng 06/2018, IGTV đã được Instagram ra mắt tại một sự kiện. Trong khuôn khổ sự kiện, Instagram cũng cho biết dịch vụ đang có 1 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng. Kevin Systrom, CEO Instagram, tuyên bố IGTV được thiết kế để giúp người dùng dễ dàng tìm và xem video trên smartphone, và hãng cũng đã bổ sung thêm một số tính năng mà YouTube không có
Khoảng giữa tháng 06/2018, Sprint, nhà khai thác mạng di động lớn thứ tư của Mỹ, đã hợp tác với startup blockchain NXM Labs để đưa ra nền tảng xe hơi kết nối 5G được hỗ trợ bởi công nghệ blockchain.
Giờ đây khi chuẩn bị nghỉ hưu sau một chặng đường dài quan sát những biến động của thế giới công nghệ, tôi nghĩ đây là thời điểm thích hợp để nhìn lại cuộc càn quét của ngành trong suốt quãng thời gian đó, và dự đoán về những điều sẽ xảy tới trong tương lai.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, Samsung sẽ bắt đầu áp dụng chính sách mới từ tháng 07/2018, trùng với thời điểm bắt đầu của luật mới. Các nhân viên văn phòng và các nhà phát triển ứng dụng sẽ có thể làm việc bất cứ lúc nào họ thích, miễn là đảm bảo ở mức trung bình 40 giờ mỗi tuần. Chẳng hạn như một nhân viên thực hiện một dự án lớn đã làm việc trong 60 giờ hai tuần đầu tiên của tháng, sau đó có thể chỉ cần làm việc 20 giờ trong tuần thứ ba và thứ tư.
Việc con người sử dụng nhựa trong suốt nhiều thập kỷ đã làm cho môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng. Các nhà khoa học cho biết, các đại dương đang ngập tràn những hạt vi nhựa – có kích thước từ 5-100nm – và chúng thực sự có thể nhiễm vào các loài sinh vật biển. Còn các loài sinh vật nằm trong chuỗi thức ăn của con người, nên cuối cùng hạt vi nhựa có thể đi vào dạ dày của cơ thể người thông qua việc ăn hải sản, thậm chí là muối biển.
Trong năm 2018, dự kiến trong số ba mẫu iPhone mới Apple ra mắt vào mùa thu, sẽ có một mẫu iPhone màn hình OLED cỡ lớn, lên tới 6.5 inch. Hai mẫu còn lại là phiên bản kế nhiệm của iPhone X với màn hình OLED 5.84 inch và một mẫu iPhone màn hình LCD 6.04 inch.
Khoảng giữa tháng 06/2018, có vẻ như Facebook đã tìm được một nơi mới để bán quảng cáo video: ngay trong Messenger, nơi một số người dùng sẽ bắt đầu thấy quảng cáo video tự động xuất hiện trong hộp thư đến của mình, ngay bên cạnh tin nhắn từ bạn bè và gia đình
Khoảng giữa tháng 06/2018, WHO đã bổ sung chứng rối loạn game vào ấn bản thứ 11 của Phân loại thống kê quốc tế về các loại bệnh – International Classification of Diseases (ICD) – được sử dụng để phân loại các điều kiện sức khỏe. Nhìn chung, ICD cũng tương tự như cẩm nang chẩn đoán và thống kê rối loạn tâm thần (DSM) được xuất bản ở Mỹ, nhưng ICD có phạm vi rộng hơn và được sử dụng trên phạm vi quốc tế.
Khoảng giữa tháng 06/2018, theo một công bố mới được đăng trên tạp chí Nature, Ai của Google có thể dự đoán khi nào một bệnh nhân sẽ chết.