Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Thủ Khoa Huân

27/05/201600:01:00(Xem: 4038)
NGUYỄN HỮU HUÂN 
(1830 - 1875)
.
Nguyễn Hữu Huân quê huyện Kiến Hưng, Định Tường. Năm 1852, ông đỗ thủ khoa kỳ thi hương nên thường gọi là Thủ khoa Huân. Khi giặc Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông, ông khởi nghĩa chống Pháp, triều đình phong Phó Quản đạo.
 .
Năm 1862, ông đem nghĩa quân gia nhập lực lượng Trương Định. Năm 1863, quân Pháp tấn công vào căn cứ Tân Hòa, căn cứ thất thủ, Trương Định đem quân về vùng Lý Nhơn. Còn Nguyễn Hữu Huân đưa quân về Tân An, rồi rút về Thuộc Nhiêu (Tiền Giang), Tháng 6-1863, quân Pháp càn quét căn cứ Thuộc Nhiêu. Lực lượng của ông còn yếu nên rút quân về An Giang phối hợp với Võ Duy Dương chiêu mộ nghĩa binh để khởi nghĩa lần thứ hai. Sau đấy, Nguyễn Hữu Huân đem quân về vùng Thất Sơn (An Giang) tiếp tục chiến đấu.
 .
Pháp rất lo ngại, buộc Tổng đốc An Giang là Phan Khắc Thân phải tìm cách bắt Thủ Khoa Huân. Tổng đốc An Giang không thuận. Đô đốc Nam kỳ là De la Grandière lệnh cho Doudart de Lagrée đem 500 quân, cùng đại bác từ Oudong (Campuchia) xuống huy hiếp thành An Giang. Trước áp lực đó, Tổng đốc An Giang đành nhượng bộ, nên ông bị bắt.         
    Ngày 22-8-1864, ông bị kết án 10 năm tù khổ sai và bị đày đến đảo Réunion, đến năm 1869 được thả về. 
.
Pháp quản thúc ông tại nhà Tổng đốc Đỗ Hữu Phương, đồng thời cử ông làm giáo thọ chỉ dạy cho các sinh đồ ở Chợ Lớn, với hy vọng lôi kéo ông về phía họ. Lợi dụng điều kiện đi dạy học, Nguyễn Hữu Huân liên lạc với các sĩ phu yêu nước và hội kín Hoa kiều Trường Phát, nhờ mua vũ khí để chuẩn bị khởi nghĩa tiếp. Trong khi đang chuẩn bị gấp rút, thì Pháp bắt được thuyền chở vũ khí. Trước tình hình bất lợi đó, ông ra lệnh giải tán, bí mật trốn khỏi nhà Tổng đốc Phương, tìm đường về lại Mỹ Tho họp cùng Dương Văn Lân, để tiến hành khởi nghĩa tiếp. 
    Năm 1872, ông khởi nghĩa lần thứ ba, dân chúng hưởng ứng rất đông đảo, trong số đó có cả một số hương chức, hội tề, địa chủ... địa bàn hoạt động của kháng chiến của ông kéo dài từ Mỹ Tho đến Cai Lậy. 
.
Cuối năm 1874, quân Pháp cử Trần Bá Lộc, Đỗ Hữu Phương đánh vào căn cứ ở Bình Cách. Nghĩa quân chống trả không lại. Nguyễn Hữu Huân thoát được về Chợ Gạo, đến khoảng tháng 3 năm sau, ông trở lại vùng Tân An để tập hợp lại lực lượng thì bị Việt gian chỉ điểm nên bị bắt.
     Thực dân Pháp giam ông ở Mỹ Tho. Sau khi chiêu hàng không thành, chúng kết án tử hình. Trước khi thụ hình, ông nhắn vợ con tế sống mình và gửi vải cho ông, để đề thơ bằng 2 câu đối tuyệt mệnh, 2 câu đối ấy sau này thành 2 câu liễn tại đền thờ ông ở xã Mỹ Tịnh An, huyện Chợ Gạo:
.
“Hữu chí nan thân, không uổng bách niên chiêu vật nghị
Duy công bất tựu, diệc tương nhất tử báo quân ân”.
(Có trí mạng cùng, đâu sá trăm năm lời dị nghị
Tuy công chưa lập, cũng đành một thác báo ơn vua).
 .
     Ngày 15 tháng 4 Tân Hợi (19-5-1875), Pháp cho tàu chở Nguyễn Hữu Huân xuôi dòng về Mỹ Tịnh An và hành quyết ông lúc 12 giờ trưa. 
    Mặc dù, ông làm thơ không nhiều nhưng các cảm tác của ông đều ở trong thời gian chống Pháp, tâm tư ông yêu nước nồng nàn, như: Tặng vợ, Tự Thuật, Bửa củi, Cảm hoài... 
.
    Đời ông đã 3 lần cương quyết khởi nghĩa, bất khuất chống ngoại xâm nhưng đáng tiếc đều bị thất bại. 
     Mộ và đền Thủ Khoa Huân được xây dựng ngay tại quê nhà của ông. Trong đền thờ có nhiều hoành phi và câu đối ca ngợi chí khí kiên cường của Thủ Khoa Huân.
.
Cảm kích: Thủ Khoa Huân
 .
Nguyễn Hữu Huân, son sắt núi sông! 
Nước nhà Tây chiếm, đớn đau trông!
Nấu nung quyết chiến, lòng mong mỏi
Vùng vẫy xông pha, giặc phập phồng!
Ngoài đảo lo dân, nghiền ngẫm dạ?!
Trong tù nghĩ nước, nhớ nhung lòng!
Ba lần chống Pháp, lừng danh tiếng
Khí khái, trung trinh rạng Lạc Hồng! 
.
Nguyễn Lộc Yên

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tin tức từ báo Huffpost ở UK ngày 21 tháng 9, 2022, đặt câu hỏi chung cho mọi người trên thế giới. Ngày 20 tháng 9 vừa qua, tổng thống Nga Vladimir Putin đã có bài phát biểu hiếm hoi trước công chúng rằng, ông không nói dối khi cảnh cáo có thể sử dụng vũ khí nguyên tử. Tuy mọi người hiểu ẩn ý của câu nói gửi đến các quốc gia Âu Châu và Hoa Kỳ đang giúp vũ khí cho Ukraine tiếp tục chống lại quân đội Nga và bắt đầu giành được ưu tiên trên chiến trường. Putin còn hé màn quốc phòng cho biết, Nga có nhiều vũ khí nguyên tử hiện đại hơn NATO. Ông nói: “Nếu có mối đe dọa đối với sự toàn vẹn lãnh thổ của đất nước chúng tôi và để bảo vệ người dân của chúng tôi, chúng tôi chắc chắn sẽ sử dụng tất cả các phương tiện có sẵn cho mình - và tôi không lừa dối”. Trực tiếp đối thủ với Nga là Ukraine, ngoại trưởng Dmytro Kuleba dường như không nao núng trước những lời đe dọa.
Không bàn đến các lực lượng Nga thậm chí còn không kiểm soát hoàn toàn các vùng lãnh thổ mà Putin cho treo cờ Nga. Không bàn đến “các cuộc trưng cầu dân ý” dàn dựng trắng trợn của Nga – người ta phải bỏ phiếu trước họng súng. Không bàn đến sự thật rằng, số người trốn chạy khỏi Nga hiện nay còn nhiều hơn con số 300,000 quân lính bổ sung được “huy động một phần” để hỗ trợ cho nỗ lực chiến tranh của Putin. Và cũng không cần phải nói, các lực lượng Nga đang rút lui ở nhiều vùng lãnh thổ họ mới giành được, như thành phố Lyman vừa được Ukraine giải phóng chưa đầy 24 giờ sau tuyên bố sáp nhập
Càng sống lâu, đảng Cộng sản Việt Nam càng chứng minh đã tàn lụi tư tưởng và cạn kiệt đường lối xây dựng đất nước và chỉnh đốn đảng. Bắng chứng này xuất hiện tại Hội nghị Trung ương 6/XIII ngày 03/10/2022, qua phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và 5 nội dung thảo luận...
Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.