Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Vì Sao Chính Quyền XHCN Không Đáng Tin?

11/05/201600:00:00(Xem: 6327)

Mọi sự xuất phát từ hiện tượng xin gọi là "độc quyền chân lý"

Trong vụ khủng hoảng về môi sinh đang từ Hà Tĩnh bùng ra nhiều nơi, người ta kết án Chính quyền Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam là làm mất niềm tin của dân chúng vì chẳng tìm ra cái nhân của tai họa mà còn tay đàn áp người biểu tình. Thật ra, vấn đề còn sâu xa hơn thế. Do nhiều nguyên nhân khá bất thường về thông tin mà trải qua gần 90 năm, đảng Cộng sản Việt Nam vẫn thiếu sự tin cậy của người dân. Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu nghịch lý ấy.

Nguyên Lam: Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, từ một tháng nay, tin tức dồn dập về vụ khủng hoảng từ Vũng Áng thuộc tỉnh Hà Tĩnh đã dẫn người ta đến một câu hỏi, là vì sao mấy trăm tấn cá bị chết trong bè và ngoài biển, gây ô nhiễm cho vùng duyên hải miền Trung và lan qua nơi khác? Chưa giải thích thỏa đáng về tai họa đó, giới hữu trách của Việt Nam lại chẳng đề ra biện pháp cấp cứu mà còn đàn áp những ai biểu tình phản đối thái độ vô trách nhiệm của nhà nước. Khi đó, người ta cho rằng chính quyền Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đang làm mất niềm tin của dân chúng. Ngoài khía cạnh quá sức bất thường và bất nhân đó, ông nghĩ sao về sự tin cậy hay tín nhiệm của người dân dành cho một chính quyền cộng sản xưng danh xã hội chủ nghĩa?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi thiển nghĩ chuyện này trầm trọng và sâu xa hơn, vì từ khi đảng Cộng sản chưa ra đời vào năm 1930 thì những người cộng sản đầu tiên của Việt Nam đã khó trình bày các mục tiêu kín hở của họ. Tiếp theo, qua nhiều đợt, mỗi đợt khoảng ba chục năm, đảng Cộng sản tiếp tục có vấn đề về thông tin với đảng viên bên trong và với quần chúng bên ngoài. Nhân vụ khủng hoảng về môi sinh và chính trị hiện nay, chúng ta nên trở ngược lên cái gốc của vấn đề….

Nguyên Lam: Thưa ông Nghĩa, thính giả của chúng ta đã quen với lối nêu vấn đề từ xa tới gần của ông, và Nguyên Lam cũng vậy, nhưng vì sao ông phải trở ngược lên thời điểm khi đảng Cộng sản chưa ra đời?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi xin nói về bối cảnh lịch sử trước. Hạt nhân cộng sản đầu tiên của Việt Nam được Hồ Chí Minh gieo trồng trong một tổ chức cách mạng chống Pháp do cụ Phan Bội Châu gầy dựng tại Quảng Châu, đó là Tâm Tâm Xã. Từ Liên Xô về với tư cách là cán bộ của Đệ tam Quốc tế, năm 1925 Hồ Chí Minh xâm nhập tổ chức này và có thể nhúng tay vào việc điềm chỉ cho Pháp bắt cụ Phan đem về nước xét xử để lấy tiền lập đảng cộng sản. Cụ Phan bị bắt rồi, Hồ Chí Minh và một số cán bộ khác mới từ Tâm Tâm Xã lập ra một tổ chức mới, xưng danh là Hội Việt Nam Thanh Niên Cách Mạng, thường được gọi tắt là Thanh Niên.

- Tổ chức này có một chục thành viên là nhóm cộng sản đầu tiên, họ trở về Việt Nam tuyên truyền và tuyển mộ cán bộ đưa qua Quảng Châu huấn luyện hoặc gửi qua Liên Xô cho Đệ tam Quốc tế đào tạo trong Trường Đại Học Phương Đông. Từ đấy hạt nhân cộng sản nẩy mầm tại Việt Nam, nhưng do hoàn cảnh chính trị thời đó mà sinh ra ba đảng là Đông Dương Cộng Sản Đảng, An Nam Cộng Sản Đảng và Đông Dương Cộng Sản Liên Đoàn. Khi ấy, từ các năm 1927-1929, người cộng sản đã khó giải thích mục tiêu thật của họ là lập ra chế độ chuyên chính vô sản theo chủ nghĩa Mác-Lenin, trong khi họ cần huy động quần chúng nhờ chiêu bài chống Pháp cho mục tiêu độc lập. Ngã rẽ đầu tiên về thông tin là hai ngả chìm và nổi.

Nguyên Lam: Ông trở ngược lên chuyện của gần 90 năm trước, nhưng đảng Cộng sản đã ra đời tại Hong Kong vào năm 1930 qua sự thống hợp của ba tổ chức cộng sản đầu tiên. Thưa ông, sau đó thì họ có cải tiến và ít ra thống nhất được luận cứ và thông tin hay không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Khởi đi từ hoàn cảnh của một hội kín dưới chế độ thực dân, với các chi bộ phân tán và hoạt động mật, đảng cộng sản dù dưới bất cứ một tên gọi nào cũng khó diễn đạt thông tin cho rõ. Sau khi cầm quyền trên nửa lãnh thổ để tiến hành công cuộc tập thế hóa thì họ lại gây chiến tại nửa kia, đảng cộng sản tiếp tục tạo ra và trở thành nạn nhân của thông tin mù mờ. Thống nhất đất nước được 10 năm thì họ gây khủng hoảng kinh tế nên ra khỏi chế độ tập thể hoá và đề ra một mâu thuẫn khác là "kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa". Vì trong chữ "tin" của thông tin lại có chữ "tín", họ vẫn thất tín, chẳng quản lý được thông tin cho hữu hiệu và không được người dân tin cậy. Đấy là về khung cảnh chung, về diễn biến lịch sử thì ta cần phân ra ba giai đoạn.

Nguyên Lam: Xin ông trình bày cho thính giả các đặc tính của ba giai đoạn đó.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Giai đoạn thứ nhất là từ những năm 1929 tới khi phát động cuộc chiến trong Nam vào năm 1960, họ có 30 năm vừa đấu tranh chống Pháp vừa xây dựng xã hội chủ nghĩa tại nơi họ kiểm soát, vừa theo chủ nghĩa Mác-Lenin, vừa chịu ảnh hưởng của tư tưởng Mao lẫn sự chỉ đạo thực tế của Trung Cộng mà họ cố che giấu. Vào giai đoạn ấy, các đảng viên am hiểu chủ nghĩa Mác rồi tư tưởng Mao thật ra không nhiều, họ còn thiếu chữ để truyền đạt cho hai loại đối tượng khác nhau là cán bộ bên trong và quần chúng bên ngoài. Tôi lấy một ví dụ là chân lý do Hồ Chí Minh đưa ra là "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải có con người xã hội chủ nghĩa". Ngoài chuyện rắc rối về ngữ pháp đảo ngược, người ta chưa hình dung ra xã hội chủ nghĩa là gì thì làm sao xây dựng? Trong cảnh ngộ ấy, ăn nói thế nào là đúng, thế nào là sai?

- Giai đoạn thứ hai, từ quãng 1960 cho tới 1986, việc tập trung quản lý bằng kế hoạch đòi hỏi tập trung dữ kiện để lãnh đạo ban chỉ thị xuống dưới và đảng viên báo cáo lên trên. Cứ tưởng rằng khi có chính quyền và lãnh thổ trong tay thì chuyện thông tin sẽ dễ thống nhất. Thật ra, như trong mọi nhà nước xã hội chủ nghĩa, chế độ rơi vào mâu thuẫn "xin-cho", ở trên trưng thu tài nguyên để cho ở dưới, hầu trên dưới đều đạt chỉ tiêu trong việc thi đua xây dựng. Vì vậy, thông tin chính xác cũng thành khan hiếm và chẳng ai tin vào con số của người khác vì mọi người đều đóng kịch. Trên thì đóng kịch ra lệnh, dưới thì đóng kịch thi đua lập thành tích dâng đảng và ai cũng làm như ra sức xây dựng xã hội chủ nghĩa mà biết là ai cũng đóng kịch nên chẳng ai tin ai hết!

- Khi kinh tế bị khủng hoảng, và tất yếu khủng hoảng kể từ quãng 1985-1986, chế độ vớt lấy cái đuôi xã hội chủ nghĩa để bảo vệ sự tồn tại của đảng, nhưng áp dụng quy luật thị trường với nền kinh tế ra khỏi hợp tác hóa, có nhiều thành phần theo định nghĩa mơ hồ, mà bộ máy thư lại vẫn phải báo cáo rằng mọi sự đều tốt đẹp. Bộ máy ấy không chịu trách nhiệm với dân hay với thị trường mà chỉ chịu trách nhiệm với thượng cấp trong đảng nên cần báo cáo để vừa lòng cấp trên. Chứ tình hình ra sao họ thì không biết hết vì mỗi cấp bên dưới đều nống vào thống kê các hệ số tô hồng thực tế. Ngày nay, 30 năm sau, nhà nước cộng sản Việt Nam chưa ra khỏi tình trạng ấy và nếu họ có lúng túng vì vụ khủng hoảng tại Vũng Áng hay nơi khác thì ta chẳng ngạc nhiên. "Thiên tai chưa bằng nhân họa" là thuộc tính của hai nước xã hội chủ nghĩa Trung Quốc và Việt Nam.

Nguyên Lam: Thế hệ của những người trẻ như Nguyên Lam lại khó tưởng tượng ra cảnh ngộ quá đặc biệt của chế độ này. Nhưng trước khi nói về tổ chức thông tin thì khi nhắc lại lịch sử, ông giải thích thế nào về sự sụp đổ của các chế độ cộng sản trong quỹ đạo Xô viết vào các năm 1989-1991 và sự tồn tại của chế độ này tại Trung Quốc và Việt Nam?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Chúng ta không quên Liên Xô và các nước Đông Âu đã phần nào công nghiệp hóa từ vài chục năm trước và đi đúng quy trình xây dựng xã hội chủ nghĩa nên tự sụp đổ. Từ một nước nông nghiệp Á Châu, Mao đi sau và học Staline để đón đầu lịch sử hầu trưng thu nông nghiệp làm vốn công nghiệp hóa thật nhanh bằng kỹ nghệ nặng khiến mấy chục triệu người chết đói từ 1958 đến 1961. Khi Staline bị lãnh tụ Nikita Krushchev hạ bệ vào năm 1956, Mao coi đó là mối nguy cho bản thân ông về tư tưởng lẫn an ninh nên mới tiến hành việc chỉnh đảng mà lại nói khác đi, tức là lại có vấn đề với ngôn ngữ và thông tin.

- Như Trung Cộng, Hà Nội cũng cải cách ruộng đất, cũng quy chụp tội "xét lại chống đảng" cho những ai bất đồng nên chế độ mầy mò tìm chữ diễn tả việc ấy cho thành phần cốt cán ở dưới có thể huy động nông dân vào chiến dịch đấu tố, hoặc đưa các đảng viên vào việc vu cáo đồng chí của mình, v.v… Thông tin và ngôn ngữ mất dần sự chuẩn xác và khách quan vì hai yêu cầu tương phản về chính trị, rồi nhờ chưa kịp xây dựng xã hội chủ nghĩa như Âu Châu nên chưa sụp, nhưng di hại về thông tin và văn hóa thì vẫn kéo dài cho tới bây giờ.

Nguyên Lam: Nhưng khi đã có một chế độ toàn trị trong tay qua mấy chục năm cầm quyền thì ngoài việc tuyên truyền, chẳng lẽ nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam chưa tổ chức nổi một hệ thống thông tin cho chính họ hay sao?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ là mọi quốc gia đều phải có ba điều kiện tối thiểu để nắm vững thực tế là 1/ khí cụ quan sát đo đạc, 2/ nhân lực được huấn luyện để sử dụng các khi cụ đó và 3/ văn bản hay tư liệu trình bày kết quả ấy cho người khác biết và khai thác cho có lợi. Trường hợp của nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì sao trong lĩnh vực thông tin?

- Cái gọi là khí cụ quan sát đo đạc là một hệ thống được tiêu chuẩn hóa, đồng bộ và thống nhất nhằm ghi chép và tính toán các dữ liệu thu thập được, thí dụ đơn giản là tờ khai thuế tại hải quan. Việt Nam thật ra chỉ có từ vài chục năm nay sau khi mở cửa hội nhập kinh tế với thế giới, như đã có hệ thống kế toán quốc gia về kinh tế hay hệ thống quan trắc thiết bị về môi sinh. Nhưng việc tiêu chuẩn hóa, đồng bộ và thống nhất thì vẫn chưa có do các mục tiêu trái ngược về chính trị nên dù có ý thức hệ gọi là "xã hội chủ nghĩa khoa học", họ chưa áp dụng khoa học. Từ đó, nhân lực được đào tạo để sử dụng các khí cụ ấy khó hành nghề và đành bọc xuôi theo trào lưu tệ hại của bộ máy không còn bị gọi là quan liêu mà vẫn mang tính thư lại. Hoàn cảnh quái đản là càng nói ra sự thật thì càng dễ bị kỷ luật khiến các văn bản hay tư liệu trình bày kết quả không thể có giá trị sử dụng cho người ở trong nghề, chứ chưa nói đến cho quần chúng. Kết cuộc thì nếu quần chúng không tin vào thông tin chính thức của nhà nước nữa thì đấy là cái tội của nhà nước và chế độ có đánh dân tới chết thì cũng chẳng che giấu được sự thật này.

Nguyên Lam: Nếu vậy thì có lẽ mọi sự đều xuất phát từ phạm trù "xây dựng xã hội chủ nghĩa", thưa ông liệu rằng đấy có thể là kết luận không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Mọi sự xuất phát từ hiện tượng xin gọi là "độc quyền chân lý" khi một thiểu số duy nhất có quyền định nghĩa thế nào là "xã hội chủ nghĩa" mà chính họ lại chẳng biết là gì. Vì không biết xây dựng là gì thì họ xóa bỏ tất cả những gì họ cho là không thuộc xã hội chủ nghĩa theo định nghĩa mơ hồ và dời đổi của họ. Việc xóa bỏ ấy được dán cho một chữ có vẻ tích cực là "cải tạo" mà che giấu cả triệu thảm kịch chết người trong hơn tám chục năm họ nắm quyền sinh sát. Khi ngôn ngữ lại thành công cụ trấn áp từ tư duy đến lối sống của xã hội thì quốc gia không có tương lai, bên trong thì chẳng ai dám tin ai nữa. Việc giới trẻ đang biểu tình có thể báo hiệu một thay đổi là họ không muốn đóng kịch mà muốn sống thật, nói thật và làm thật. Việt Nam mất gần trăm năm cho cuộc thử nghiệm ma quỷ này thì quả là đáng buồn, vì vậy tôi mới trở về đầu nguồn của cái dốt và cái ác làm sụp đổ niềm tin.

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á châu Tự do xin cảm tạ chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa về bài phân tích này.

Ý kiến bạn đọc
12/05/201610:34:16
Khách
Tôi đã cố gắng suy luận từ nhiều góc cạnh của cái dốt và cái ác của tập đoàn CSVN qua chiều dài lịch sử và thấy tội ác và tội dốt nó nhân lên theo cấp số nhân chừng nào cái tập đoàn mafia này còn nắm quyền lực trong tay. Tôi không thấy họ dốt mà chỉ thấy họ ranh ma và quỷ quyệt, duy ý chí, phô trương, căm thù giai cấp và tìm kiếm chiến thắng bất kể lương tâm và liêm sỉ. Lịch sử Việt Nam rồi đây sẽ viết lại đầy đủ tội ác của từng nhân vật Cộng sản cũng như tội cướp nước, gây chiến tranh, và bán nước của họ.
Chính quyền CS chưa bao giờ và sẽ không bao giờ đặt Giáo Dục và Y tế lên hàng quốc sách cả. Bởi hai ngành thiết yếu này phục vụ căn bản cho người dân và cho tương lai của một dân tộc. Các lãnh đạo muốn tiến nhanh tiến mạnh về kinh tế để kiếm tiền tham nhũng bỏ túi là chuyện con nít cũng biết. Khi cái ác và cái xảo trá lên ngôi thì những thủ đoạn đua nhau nở. Lớn ăn lớn, nhỏ ăn nhỏ. Bao che chia chác với nhau thủ thế để quân bình trong nội bộ. Thanh trừng nhau nếu quân bình này bị lệch lạc. Miễn là đừng để cho dân chúng biết.
Chuyện cá chết và chất độc bị rải khắp bờ biển Việt Nam nằm trong nước cờ của Trung Cộng nhằm thôn tính và biến VN thành cái cửa xả rác thải công nghiệp của chúng. Trung Cộng “Công Xưởng của thế giới” rất cần một chỗ thải rác an toàn xa khỏi lãnh địa. Chỗ thải rác này không có chỗ nào tuyệt hơn là VN! Bởi nhà cầm quyền hèn hạ, cúi luồn, và ngậm bồ hòn làm Hán Nô không hơn không kém từ Hồ chí Minh trở xuống! Biển Đông đã thuộc về Trung Quốc là chuyện đã rõ. Nước Việt Nam đang vào tròng nô lệ của Bắc Kinh là chuyện đếm từng năm. Như một blogger trong nước đã nói, chuyện cá chết chỉ là phần nổi của tảng băng đang chìm…
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cuối tháng 11 năm 1967, Đại đội 17 – Khóa 25 Sinh viên sĩ quan Thủ Đức chúng tôi được vinh dự làm Đại đội dàn chào, khánh thành Đài Tử Sĩ của Nghĩa trang quân đội Biên Hòa vừa được Công binh xây dựng.
Và nói nào ngay, đối với Đảng thì giới người nào cũng vậy – bất kể là nông dân, công nhân, thương nhân, hay trí thức. Tất cả đều chỉ là phương tiện, được sử dụng tùy theo lúc mà thôi. Sau đó đều bị mang chôn sống ráo. Nhà nước đợi cho đến khi họ tắt thở sẽ mang bằng khen hay giải thưởng đến làm lễ truy tặng.
Đảng Cộng sản Việt Nam đã có hàng chục Nghị quyết, Quyết định và Chỉ thị về công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng nhưng vẫn không sao chấm dứt được tình trạng suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên.
Đúng 51 năm sau của ngày bi thảm Tết Mậu Thân 1968, là đã có Một vành khăn tang khoát trên đầu toàn thể quân nhân Thiết giáp binh Quân Lực Việt nam Cộng hòa năm xưa, thì nay lại có một trang sách mới tươi sáng đã được mỡ ra cho một Hậu duệ của binh chủng Thiết giáp. Đó là sự vinh thăng của tân Phó Đề đốc Nguyễn Từ Huấn.Quả đúng với câu; Hổ phụ sinh hổ tử vậy!
Tôi đi lòng vòng mấy nước Á Châu nhưng không đâu mà cảm thấy gần gũi như ở Indonesia. Đất nước này nghèo quá. Dân chúng, phần lớn, cũng lam lũ và khốn khó y như dân Việt vậy. Đã vậy, khí hậu (đôi nơi ) cũng dịu dàng như Cao Nguyên Lâm Viên khiến cho tôi (đôi lúc) cứ ngỡ là đã được trở lại quê nhà.
Tin nữ thẩm phán Ruth Bader Ginsburg của Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ vừa qua đời cuối tuần qua đã gây xúc động cho nhiều người dân Mỹ. Để hiểu hơn về di sản và đóng góp của bà cho đất nước và người dân Mỹ ra sao, có lẽ cần nhìn lại quá trình của phong trào nữ quyền tại Hoa Kỳ cùng những điều bà đã góp phần tranh đấu và bảo vệ trong vài chục năm qua.
Mỗi độ thu sang, lá vàng lá úa xác xao rụng rơi trong gió, như âm vang ai oán của điệu vãn than cuối cùng, đang cuốn trôi vào định luật vô thường của vũ trụ, rồi hóa kiếp về cùng cát bụi, đắm chìm trong sương khói của thời gian…
Như hôm nay, bái biệt anh, em xin gửi theo lời tri ơn anh chị. Anh chị đã biến em thành một người may mắn hiếm hoi trên thế gian. Mấy ai trong nhân loại được có cổ thụ trong vườn và cổ thụ trong đời.
Nhân dịp lễ trung thu sắp đến xin kể câu chuyện “Chú Cuội Ngồi Gốc Cây Đa” đã được một cô giáo ở trường tiểu học kể cho đám học trò nghe cách đây hơn nửa thế kỷ.
Hoá ra “chế độ hồ sơ lý lịch” là sáng tác của bác Mao, và có nguồn gốc ở tận bên Tầu cơ đấy. Thật là qúi hoá. Khi qua đến nước ta, bác Hồ vận dụng sáng tạo thêm chút xíu cho hợp với văn hoá (“đậm đà bản sắc”) Việt Nam nên hồ sơ lý lịch không chỉ tính “cho đến hết đời” mà còn kéo dài cho đến đời con và đời cháu luôn.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.