Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Vũ Phạm Khải

10/05/201600:01:00(Xem: 4169)
VŨ PHẠM KHẢI
(1807 - 1872)
.
     Vũ Phạm Khải tự Đông Dương, hiệu Nam Minh, Ngu Sơn, quê huyện Yên Mô, Ninh Bình. Năm 1831, ông đỗ Cử nhân thời vua Minh Mệnh, bổ làm Tri phủ huyện Quỳnh Lưu. Năm 1841, vua Thiệu Trị thăng ông làm Lang trung Bộ hình. 
.
     Từ năm 1841-1844, giữ chức Toản tu, ông biên soạn hoàn tất bộ “Đại Nam thực lục tiền biên” (về 7 đời chúa Nguyễn) gồm 12 quyển. Năm 1848, ông bị cách chức vì tính nói thẳng. Năm 1856 (50 tuổi), triều Nguyễn lại triệu ông về kinh, bổ nhiệm chức Biên tu Sử quán. 
.
    Năm 1858, liên quân Pháp-Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng. Triều đình thảo luận hoà hay chiến, phe chủ hòa có cường thần Trương Đăng Quế, thế mà ông không ngần ngại đứng về phe chủ chiến, ông viết bài “Hòa Nhung luận” đã thẳng thắn, bình luận về việc hòa với rợ Nhung giống như hoà với giặc Pháp là sai lầm.
.
     Khi Pháp đòi lấy cả 3 tỉnh miền Tây, triều đình nghị luận, ông nói: “Lòng tham của giặc không chán, ta đã trót lầm một lần, há để lầm lỡ lần hai, nhất định không thể cho chúng nó nữa?”. Các quan phần đông bàn nên hoà, ông không bình tĩnh được, lớn tiếng: “Người đời xưa không nói hoà, người đời nay chỉ biết xin hoà, Quan võ đời xưa không sợ chết, Quan võ đời nay sao khác hẳn đời xưa như thế?”
 .
     Năm 1870, ông làm Bố chính sứ Thái Nguyên, vài tháng sau thì loạn đảng Đặng Chí Hùng tiến đánh, ông tử thủ và cấp báo về kinh. Vua cử Tham tán Lê Bá Thận đem quân đánh dẹp. Ông bị giặc bắt, khi được giải cứu trên đường về thì bị bệnh mất. 
    Ông là nhà thơ, nhà văn nhưng mỗi khi có giặc, tự xin đi đánh giặc.
 .
    Ông đã để lại nhiều tác phẩm có giá trị: Ngu Sơn toàn tập, Phượng Trì văn tập, Ý ngữ tùng lục, Tiến lãm văn thảo, Lịch đại chính hình thông khảo...
.
Cảm bội: Vũ Phạm Khải 
 .
Vũ Phạm Khải, mài miệt kiếm cung
Văn thơ thông thạo, vẹn kiên trung!
Giữa triều, khẳng khái lời tâm huyết
Lo lắng nước nhà, trọn thuỷ chung!
.
Nguyễn Lộc Yên

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
Trận đánh tái chiếm cổ thành Quảng Trị kéo dài 81 ngày trong mùa Hè đỏ lửa 1972 là một trong những trận đánh dài và khốc liệt nhất trong chiến tranh Việt Nam. Trong tạp chí tháng Tư trên trang mạng khảo cứu lịch sử historynet năm nay, Thiếu Tướng hồi hưu John D. Howard, một sĩ quan West Point và cựu cố vấn tại chiến trường Việt Nam vào năm 1972 đã kể lại diễn biến toàn bộ chiến dịch và trận tái chiếm lịch sử này. Xin giới thiệu lại bài viết này nhân kỷ niệm 50 năm trận tái chiếm cổ thành kết thúc vào ngày 16 tháng 9 năm 1972...
Vào giữa tháng 3, chưa đầy một tháng sau khi Nga xâm lăng Ukraine, nhà khoa học chính trị Francis Fukuyama đã đưa ra một dự đoán nổi bật: Ukraine sẽ chiến thắng. Sáu tháng sau, Ukraine đang trên đà tấn công và tái chiếm lãnh thổ quan trọng giữa nhiều dấu hiệu là quyết tâm của Nga đang suy yếu. Các bản tường thuật chỉ ra rằng vũ khí và thông tin tình báo do Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh khác cung cấp đang mang lại cho cuộc phản công của Ukraine một sự thúc đẩy nghiêm trọng. Liên minh NATO vẫn bền vững và đoàn kết đứng sau Ukraine, bất chấp nỗ lực của Nga nhằm làm suy yếu sự thống nhất đó bằng cách hạn chế xuất khẩu khí đốt tự nhiên sang châu Âu...
Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) đã “cạn kiệt” các vấn đề quốc kế dân sinh hay sao mà lại đem những chuyện cũ ra thảo luận tại Hội nghị Trung ương 6 vào tháng 10?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.