Hôm nay,  

Vụ xả hóa chất của công ty Đài Loan được cho là đã giết chết cá hàng loạt tại Việt Nam

05/05/201610:47:00(Xem: 9017)

Vụ xả hóa chất của công ty Đài Loan được cho là đã giết chết cá hàng loạt tại Việt Nam

Mongabay

Tác giả: David Brown

Dịch giả: Trần Văn Minh

3-5-2016
.

Vụ việc đang trở thành một cuộc xung đột giữa công nghiệp hóa và môi trường, một thảm họa cho hàng ngàn vạn ngư dân và gia đình của họ, và một thử nghiệm về kỹ năng quản lý, sự nhạy bén chính trị của các lãnh đạo mới ở Việt Nam.

Việt Nam đặt cược tương lai vào khả năng thu hút – và học hỏi – từ các nhà đầu tư nước ngoài. Việt Nam có một lực lượng lao động trẻ, mức lương thấp và một quá trình phê duyệt dễ dãi đối với nhà đầu tư. Vốn nước ngoài đổ vào Việt Nam gia tăng trong vài năm qua, nhiều công ty trong số đó mang nhãn hiệu của những tập đoàn đa quốc gia nổi tiếng.

Tới nay vụ cá chết tàn hại dọc bờ biển miền Trung đã làm cho chính quyền Việt Nam lo lắng và người dân than phiền về chế độ đã quá dễ dàng bỏ qua các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường.

Bằng chứng gián tiếp chỉ ra một vụ xả thải khổng lồ các hóa chất độc hại tại Vũng Áng, một vịnh nằm phía bắc miền trung Việt Nam, vào ngày 4 tháng 4. Dòng chảy hải lưu mang chất độc theo hướng nam – đông nam dọc theo bờ biển ngoằn ngoèo khoảng 200 km.

Khi truyền thông nhà nước Việt Nam bắt được sự việc, từ khoảng ngày 20 tháng 4, các đơn vị của Cơ quan Thủy sản Việt Nam đã ước tính có khoảng 70 tấn cá chết trôi dạt vào các bãi biển của 4 tỉnh. Sau đó cũng có những báo cáo về cái chết hàng loạt của các bầy chim ăn cá.

Đòn giáng xuống nền kinh tế của 4 tỉnh thật đáng kể: cụ thể, hàng ngàn ngư dân phải ngưng việc, chợ búa trống trơn hải sản và sự sụt giảm mạnh khách du lịch.

Vũng Áng là địa điểm của dự án đầu tư nước ngoài khổng lồ vừa bắt đầu hoạt động. Đã có hơn 10 tỷ USD chi ra để xây dựng khu liên hợp công ty Thép Formosa Hà Tĩnh (FHS), một cảng nước sâu và các cơ sở phụ thuộc. Khi hoàn thành, đây sẽ là nhà máy thép lớn nhất Đông Nam Á.

Các lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh đã vận động nhiều năm để có được dự án FHS. Được biết, họ đã xem dự án như chìa khóa để xoay chuyển số phận của một tỉnh lạc hậu.  Cũng như các quan chức hàng đầu của chính phủ trung ương, dường như họ rất miễn cưỡng trong việc kết nối FHS với vụ cá chết quá bất thường.

Vài ngày sau thảm họa gây sự chú ý trên toàn quốc, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng đây là kết quả của đợt thủy triều đỏ, hay ô nhiễm hóa chất độc hại có nguồn gốc từ hoạt động của con người, hoặc có thể cả hai. Các cơ quan của Đảng Cộng sản cầm quyền đã nhanh chóng đưa tin về lý thuyết thủy triều đỏ, và cũng nhanh chóng bị chế nhạo khi hình ảnh có màu hồng nhạt được đăng trên trang web của họ bị phát hiện được chỉnh sửa.

Các nỗ lực vượt bậc để lèo lái tin tức là một chỉ dấu đáng tin cậy về tình trạng hỗn loạn bên trong chế độ độc đảng ở Việt Nam. Họ bắt đầu sốt sắng vào ba ngày cuối tuần, từ 30.4 đến 2.5, nhưng không chống lại được làn sóng chỉ trích trên Facebook và các blog chính trị trên mạng. Các phương tiện truyền thông xã hội này rất phổ biến ở Việt Nam, và bởi vì nó vượt khỏi tầm kiểm soát của an ninh nội bộ, là nơi mà người dân tìm kiếm và tranh luận về những tin tức hàng ngày mà các phương tiện truyền thông do nhà nước kiểm soát không thể in ra.

Giai điệu của các bình luận trên mạng thay đổi trong 3 ngày cuối tuần ở Việt Nam, từ thúc giục chính quyền tập trung vào những mối liên hệ mà FHS có thể có hoặc không có, với vụ cá chết khổng lồ, sang những cáo buộc rằng chính quyền đã cố tình bao che cho công ty FHS do Đài Loan làm chủ.

H1Một bức ảnh được công bố trên báo Nhân Dân ngày 27-4 nhằm mục đích trưng dẫn đợt “thủy triều đỏ” ở tỉnh Nghệ An, khoảng 100 km về phía bắc Vũng Áng. Ảnh này sau đó bị phát hiện đã được chỉnh sửa.

Dự án nằm trên một khu vực rộng 3.300 hecta, ban quản lý FHS tuyên bố thẳng thừng vào ngày 26 tháng 4 rằng tất cả các hoạt động của họ hoàn toàn phù hợp với luật pháp và các quy định của Việt Nam, và họ không biết giải thích thế nào về vụ cá chết hàng loạt, trôi dạt vào bờ biển từ Vũng Áng xuống phía nam. Họ nói thêm rằng, đã tốn 45 triệu USD cho hệ thống xử lý chất thải tiên tiến, bao gồm một đường ống rộng 1,2 mét chạy dưới lòng biển tới một điểm 1.3 km ngoài khơi, là nơi chất thải đã được làm vô hại đối với môi trường được thải ra.

Vì không thể có bất kỳ lời giải thích chính đáng nào khác về những gì đã giết chết cá, những người Việt Nam thường lên mạng, đã nắm lấy những tường thuật rằng FHS đã nhập khẩu một lượng lớn hóa chất để tẩy rửa hệ thống xử lý chất thải mới được cài đặt và thợ lặn Việt Nam làm việc cho một nhà thầu dự án đã nhìn thấy một cuộc xả thải lớn các chất lỏng màu đỏ từ miệng của đường ống vào ngày 4 tháng 4.

Khi thông tin về các hồ sơ môi trường khả nghi của công ty mẹ, Formosa Plastics, thâm nhập vào các cuộc trò chuyện trên mạng, quan điểm của công dân Việt Nam về FHS trở nên cứng rắn hơn. Formosa Plastics là nhà sản xuất polyvinyl chloride thứ nhì thế giới, một loại chất dẻo với nhiều công dụng, từ ống dẫn nước tới thẻ ngân hàng. Trong 20 năm qua, công ty đã bị khởi tố nhiều lần về những sai sót trong vấn đề môi trường tại Đài Loan, Campuchia và Hoa Kỳ

Tổng thầu của nhà máy FHS là doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc, MMC (Tập đoàn Luyện kim Trung Quốc). Điều này thêm một tín hiệu báo động đối với dư luận Việt Nam, không phải vô cớ, xem “Trung Quốc trỗi dậy” như nhắm tới thống trị kinh tế và chính trị của nước từng là chư hầu của Bắc Kinh.

H1Một nhà máy Formosa Plastics tại tiểu bang Illinois của Mỹ. Ảnh: Dual Freq / Wikimedia Commons

H1Khu liên hợp Kỹ nghệ Mai-Liao ở Đài Loan của Formosa Plastics. Ảnh: Mk2010 / Wikimedia Commons

Một chút cảm thông phải được dành cho các nhà lãnh đạo Việt Nam, bên thắng cuộc tranh chấp nội bộ đảng vào tháng 1, đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng chính trị đầu tiên của họ. Thật vô cùng khó khăn để thu thập các chứng cứ có thể khởi tố trong trường hợp như thế này, tuy nhiên nguyên nhân có thể được lý giải bằng cách loại bỏ tất cả các lựa chọn thay thế. Điều này vẫn không đủ để làm hài lòng những công dân quan tâm. Xin được trích lời của một blogger tiêu biểu: “phản ứng chậm chạp của chính quyền và sự im lặng của các lãnh đạo đảng ra cho thấy rằng có những ‘thế lực’ chính trị đang ngăn cản những hành động cấp thời”.

Cũng có thể là như vậy. Tham nhũng chính trị phổ biến ở Việt Nam và mặc dù Tổng Bí Thư đảng Cộng sản, ông Nguyễn Phú Trọng, nói rằng ông quyết tâm dọn sạch tham nhũng, nền văn hóa mờ ảo mà đảng nuôi dưỡng dẫn đến nghi ngờ rằng FHS đã trả cho nhiều quan chức, cao và thấp.

Người Việt bàn luận trên mạng XH với hashtag #toichonca để phản đối các chết hàng loạt ở các bãi biển miền Trung. Ảnh: Nguyễn Phúc Thanh

Người Việt bàn luận trên mạng XH với hashtag #toichonca để phản đối các chết hàng loạt ở các bãi biển miền Trung. Ảnh: Nguyễn Phúc Thanh

Bất kỳ thế nào, liên hệ tới vụ cá chết hàng loạt, chính quyền đã không có bằng chứng và ngoại trừ họ có sẵn trong tay, họ có rất ít khả năng để bật lại FHS.

Được phóng viên hỏi vào ngày 25 tháng 4, ông Chu Xuân Phàm, là viên chức đối ngoại của FHS tại Hà Nội, đã phạm phải một sai lầm trầm trọng. Ông ta nói, Việt Nam phải chọn: “Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, cứ chọn đi”. Ngay lập tức và không ngoài dự đoán, ông Chu đã bị truyền thông Việt Nam phê phán và bị cấp trên của ông phủ nhận.

Tuy nhiên, phản ánh về câu tuyên bố ngạo mạn của ông Chu, một số nhà bình luận Việt Nam đã thừa nhận sự thật phũ phàng của nó. Họ lập luận, Việt Nam nên bớt háo hức hơn với đầu tư nước ngoài với bất cứ giá nào và ý thức hơn về chi phí môi trường tiềm ẩn trong sản xuất công nghiệp. Đối với một quốc gia mong muốn trở nên giàu có như Việt Nam, kết luận không thể xâm phạm là: đất nước không thể đóng cửa trước đầu tư nước ngoài, nhưng phải hiểu rõ sự đánh đổi trong bất kỳ thỏa thuận nào. Một khi đã hiểu rõ, Việt Nam phải chọn những dự án tối đa hóa các cơ hội giúp tăng trưởng kinh tế và giảm thiểu các rủi ro đối với môi trường và phúc lợi công cộng.

Theo tiêu chuẩn đó, việc bật đèn xanh cho FHS có thể là sự lựa chọn sai lầm.

David Brown, một nhà ngoại giao Mỹ đã nghỉ hưu, hiện là một cây bút thường xuyên bình luận về Việt Nam đương đại.

https://anhbasam.wordpress.com/2016/05/05/8142-vu-xa-hoa-chat-cua-cong-ty-dai-loan-duoc-cho-la-da-giet-chet-ca-hang-loat-tai-viet-nam/


.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tôi may mắn được bằng hữu gửi cho cuốn băng ghi âm buổi nói chuyện (“Định Hướng Tương Lai Với Thế Hệ Tăng Sĩ Trẻ Ngày Nay”) của Thích Tuệ Sỹ, tại chùa Từ Hiếu. Khi đề cập đến sự “căng thẳng” giữa quý vị sư tăng bên Viện Hóa Đạo và nhà đương cuộc Hà Nội, về quyết định khai sinh ra Giáo Hội Phật Giáo Quốc Doanh – vào năm 1981 – Hòa Thượng có nhắc lại lời phát ngôn (rất độc đáo và thú vị) của một vị tướng lãnh trong của lực lượng công an
Nỗi buồn tận huyệt của những đầu óc cải cách lớn nhất của dân tộc cũng giống như nỗi lòng của người mẹ khi thấy đàn con ngày càng suy kiệt. Mà những thách thức họ từng đối phó cũng chính là chướng ngại của người mẹ vì sự nhỏ nhen, ghen tuông của những thứ “cha/dượng” nhỏ nhen, thậm chí chỉ đơn thuần là thứ tiểu nhân mơ làm cha, làm dượng.
Nhà báo thạo tin nội bộ đảng CSVN. Huy Đức (Trương Huy San, Osin Huy Đức) và Luật sư Trần Đình Triển, chuyên bênh vực Dân oan bị bắt tạm giam, theo tin chính thức của nhà nước CSVN ngày 07/06/2024...
Quý vị nghĩ sao nếu có người nói với quý vị rằng chính phủ và giới truyền thông Hoa Kỳ đang bị kiểm soát bởi một băng nhóm bí mật, nhóm người này tôn thờ ma quỷ và đứng sau hàng loạt các vụ bắt cóc trẻ em? Theo một cuộc khảo sát gần đây, 17% người dân Hoa Kỳ tin rằng thuyết âm mưu này là có thật.
Ngày 30 tháng 5, một bồi thẩm đoàn ở New York kết luận, cựu Tống thống Donald Trump phạm tất cả 34 tội danh. Đây là một sự kiện chưa từng xảy ra trong lịch sử nước Mỹ, khi lần đầu tiên một cựu tổng thống bị tuyên án nhiều tội đại hình trong một vụ án hình sự. Ông Trump bị kết tội làm làm giả hồ sơ kinh doanh để che giấu các khoản khoản thanh toán tiền bịt miệng cho cựu ngôi sao phim khiêu dâm Stormy Daniels, nhằm mục đích ém nhẹm các thông tin bất lợi trước cuộc bầu cử năm 2016, để cử tri bỏ phiếu cho ông ta.
Hôm rồi, cháu Út hỏi: Người mình hay nói “phải sống đàng hoàng tử tế”. Thế nào là “đàng hoàng”, hả bố ? Tôi lúng túng không biết trả lời sao cho gọn gàng và dễ hiểu nên đành phải kể lại cho con nghe mẩu chuyện ngăn ngắn, của một nhà báo lẫy lừng (Anh Ba Sàm) đọc được qua Thông Tấn Xã Vỉa Hè: “Sau 1975, có những thứ mà Sài Gòn, miền Nam làm cho hắn rất lạ và không thể quên. Một đêm, chạy xe máy về nhà (ông cậu), tới ngã tư đèn đỏ, ngó hai bên đường vắng hoe, hắn rồ ga tính vọt thẳng. Bất ngờ nghe bên tai tiếng thắng xe cái rẹc, liếc qua thấy ông lão với chiếc xích lô trống không. Quê quá, phải dừng theo!”
Nếu cái gì cũng có bước khởi đầu của nó thì -- ngoài công việc thường ngày là quan sát hành động của từng con người để có một phán xét cuối cùng vào thời điểm thích hợp -- đâu là việc làm đầu tiên của Thượng Đế? Câu trả lời, theo một câu chuyện chỉ để cười chơi, rất thích hợp với bộ máy chuyên tạo nên cảnh rối ren hỗn loạn trên đất nước chúng ta. Cái câu chuyện về một cảnh trà dư tửu hậu khi những nhà chức nghiệp cãi nhau rằng nghề của ai có trước, dựa trên những tín lý từ bộ kinh Cựu Uớc, đặc biệt là chương Sáng Thế Ký.
Đảng CSVN có nhiều chứng bệnh lây nhiễm trong thời kỳ “đổi mới” như tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm và chia rẽ, nhưng 3 chứng “nhận vơ”, “lười lao động” và “lười làm việc” của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên đã khiến Đảng lo sợ.
Bất ngờ sáng 30/05/24, TT Biden tuyên bố bỏ giới hạn sử dụng võ khí của Huê Kỳ cung cấp cho Ukraine đánh Nga. Đồng thời, Âu châu đã thỏa thuận một quyết định mới quan trọng là bỏ giới hạn đỏ, gởi huấn luyện viên quân sự qua Ukraine giúp quân đội Ukraine, cho phép Ukraine sử dụng các loại võ khí mạnh và có tầm hoạt động xa tới lãnh thổ Nga nhằm những mục tiêu quân sự. Riêng Anh đã bước tới trước, một số quân đội Anh đang hoạt động tại Ukraine.
“Que Sera Sera,” ca khúc này luôn gắn bó với tâm tư của cậu bé bảy tuổi. Đi xem xi-nê với mẹ, sau này mới biết là phim The Man Who Knew Too Much, về nhà tôi nhớ mãi cái giai điệu vui tươi và đôi môi nhảy múa, khi nữ diễn viên hát đoạn que sera sera. “Chuyện gì đến sẽ đến,” một câu nói đầy thơ mộng đối với cậu bé, rồi dần dần lớn lên biến thành câu nói chấp nhận chuyện ngày mai ‘Life is a crazy ride, and nothing is guaranteed. (Đời là chuyến đi điên rồ, không có gì bảo đảm. ‘Eminem’.) Dường như, có một chút bất cần, không quan tâm chuyện gì sẽ xảy đến. Tưởng chỉ là như vậy, ai ngờ, câu nói bỗng đứng dựng lên, lớn tiếng hỏi: “Chuyện gì đến sẽ đến là sao?” Đúng, “sẽ đến” thuộc về tương lai, thuộc về bí mật, nhưng “chuyện gì đến,” một phần đã bị khám phá, tìm thấy, công bố. Chúng ta, con người hiện tại, thế kỷ 21, may mắn có một khoa học khá trung thực và năng nổ, mở ra cho sự hiểu biết còn kém cỏi, nhiều nơi quá khứ còn tối tăm và nhiều nơi chờ ánh sánh rọi tới.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.