Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đọc Đỗ Xuân Tê: Truyện Của Tôi Một Thời U Ám…

17/03/201600:01:00(Xem: 5828)

blank
Đỗ Xuân Tê và tuyển tập.

Đó là một tuyển tập gồm 21 truyện kể, dày 300 trang, vừa phát hành trên mạng Amazon. Đó là những truyện kể từ những cảnh đời thực, có liên hệ tới dòng thác lịch sử 30-4-1975.

Đỗ Xuân Tê viết rất nhiều đề tài, nhiều thể loại trong hơn một thập niên qua, và bây giờ chỉ chọn ra một phần nhỏ các truyện có đề tài liên hệ tới chyển biến lịch sử 1975 – một dấu mốc đã đưa tác giả vào trại tù cải tạo nhiêu năm.

Văn của họ Đỗ thư thả, ngay cả khi kể những chuyện căng thẳng, như chuyện bạn tù tự tử; ngôn ngữ từ tốn thương xót, ngay cả khi kể chuyện vợ người bạn tù phải thất thân và có con thêm với một cán bộ thuế để mưu sinh nuôi con; dòng văn chỉ ngạc nhiên bất ngờ khi ra tù, về Sài Gòn, gặp một con bé hàng xóm năm xưa đã trở thành một người nữ giang hồ và nghe cô này nói rằng cô sẵn sàng trao tặng “tình yêu” cho tác giả; truyện kể vẫn điềm tỉnh ngay cả khi ghi lại chuyện bố của người bạn lãnh án tù 5 năm trước 1975 vì “nghi ngờ chừa chấp VC” cho tới khi ông cụ sắp lìa đời mới bảo rằng cháu nên vượt biên đi, và ông cụ thực ra là bị oan vì người bạn thân tới nhà đánh cờ tướng nhiều năm chính là VC thứ thiệt và nằm trong mạng lưới tình báo Hùynh Văn Trọng.

Tuyển tập “Truyện Của Tôi Một Thời U Ám” không chỉ là chuyện riêng của Đỗ Xuân Tê, đây là truyện của cả dân tộc, chúng ta đã chứng kiến một thời, và không chỉ thế, chính chúng ta cũng là các nhân vật trong đó, hay ít nhất cũng là nhân chứng.

Độc giả dễ dàng nhận ra hình ảnh một thời quê nhà, khi những người tù cải tạo ngồi chen chúc trong hầm tàu biển chở ra Bắc, khi những người tù cải tạo đói quanh năm, khi người từ trại tù về đã chứng kiến phố phường Sài Gòn xa lạ hẳn từ người tới cảnh… và xuyên suốt cuốn sách là một nỗi buồn cho cõi người, rằng chúng ta sống như trong một cõi lưu đày dưới thế, được tác giả ghi lại với ngôn ngữ điềm đạm, từ tốn, không óan than, không phẫn nộ.

Cuộc nội chiến quốc-cộng hiển hiện trong nhiều trang giấy, nhưng đây không phải chuyện chiến tranh. Tác giả Đỗ Xuân Tê không kể chuyện chiến trường. Ông kể chuyện cõi người, không phải cõi súng. Và cõi người này, từ tình thân bạn hữu, trở thành liên lụy quốc-cộng để bố của một người bạn vào tù oan, tới những người con là sĩ quan quân lực VNCH cũng nghi nghi ngờ ngờ, tới khi ông cụ từ trần mới rõ.

Đỗ Xuân Tê kể trong “Chuyện kể từ thị trấn sương mù” nơi các trang 68-77, về ông Trịnh và ông Tâm thân nhau từ hồi di cư vào Nam. Ông Trịnh không hề biết ông Tâm là VC nằm vùng, nằm trong ổ tình báo Hùynh Văn Trọng. Ông Tâm từ Đà Lạt hễ về Sài Gòn là tới nhà ông Trịnh, ngồi chơi cờ tướng, thân thiết như tri kỷ. Khi ông Tâm bị bắt, kêu án 18 năm tù, ông Trịnh bị án 5 năm. Những người con ông Trịnh, ngay cả sĩ quan VNCH, vẫn ngờ vực, không rõ bố mình có dính gì thực sự với VC chăng. Họ Đỗ kể cuối truyện:

“…Mười hai năm sau tôi từ trại tù trở về thành phố, vật đổi sao dời người xưa cảnh cũ quay đi ngoái lại cũng chẳng còn ai. Bà vợ tôi nhắc tôi đi thăm ông Trịnh lúc này ông đang bị ung thư thời kỳ chót. Lần đầu gặp ông, ông rất vui vì chắc ông nhớ lại thời các con ông và tôi chơi chung học chung nay thì chúng đã nghìn trùng xa cách. Lần sau thì ông đã quá yếu, thăm hỏi xong bỗng ngoắc tôi lại gần, vừa ngó quanh xem không có ai, ông thều thào, anh nên tìm đường mà đi, sống với chúng nó không nổi đâu. Tôi gật đầu ra dấu tôi hiểu. Cảm xúc ngay lúc đó tôi nhận biết ông còn quí tôi và điều làm tôi nhẹ mình là ông vẫn không phải là người của phía bên kia. Người sắp chết bao giờ cũng nói thật và chí tình. Tôi cúi xuống hôn ông như một người con giống lần từ giã bố tôi. Mấy ngày sau ông mất.

Năm năm sau khi sang được Cali bằng con đường người Mỹ tìm dùm cho anh em chúng tôi những cựu tù cộng sản, tôi học lại chuyện này với mấy cậu con, các bạn tôi hình như giờ này mới thực sự hiểu bố. Quả thật trong chiến tranh cốt nhục tương tàn, người Nam kẻ Bắc kẹt giữa hai lằn đạn ngay cha con cũng khó hiểu nhau.

Có một chi tiết mà sang đây tôi mới được em thằng San cho biết, bác Tâm sau 75 từ Côn Đảo trở về, bác được tiếp đón linh đình cùng nhóm Võ Thị Thắng, sau về Đà Lạt đảng bộ ưu ái sắp xếp vào chức phó thị ủy thành phố. Có điều hai gia đình đã hết thân hình như ông Trịnh còn ấm ức điều gì đó với ông bạn vong niên mà tôi ngờ rằng vốn đã biết chẳng cùng chung lối mà sao chỗ bạn hiền nỡ tâm để họa cho nhau.”

*

Những hoàn cảnh quê nhà buồn bi thảm. Ngay cả khi tác giả sau 12 năm tù cải tạo về, vẫn nhìn thấy những chuyện dị thường trong khu phố.

Trong truyện “Mụ Chó” ở các trang 90-102, Đỗ Xuân Tê kể:

“Không biết người ta gọi người đàn bà này là Mụ Chó từ hồi nào. Chỉ biết từ khi chuyển về sống ở cư xá tôi, thì biệt danh này đã phổ biến khá rộng rãi. Từ trẻ con hàng xóm đến các ông già bà cả, kể cả các cụ cao niên vốn nghiêm túc trong lời ăn tiếng nói cũng đều gọi mụ như vậy, tất nhiên cũng chỉ gọi sau lưng với nhau chứ nếu mụ nghe được thì chuyện lại khác và tất nhiên người thua cuộc không thể nào địch lại với cái miệng có gang có thép của mụ…”

Và sau 12 năm tù cải tạo, tác giả về lại khu phố:

“…Tôi trở về cư xá, sau một thập niên nhiều chuyện đổi thay, chuyện nhà, chuyện đời, chuyện xã hội, chuyện tình người. Lúc này mụ Chó đã chết, mà chết là hết chuyện, tôi chỉ hỏi thêm bé Nga chồng con ra sao. Vợ tôi cho biết sau ngày mẹ nó mất nó đi hoang, sau lấy thằng thợ hồ đẻ được đứa trai. Chồng không nuôi nổi, nó tự lo thân, cuộc sống khó khăn thân không nuôi nổi nó tự bán thân và thành gái chơi vừa có tiền chợ vừa thỏa mãn tình dục. Thậm chí lắm bữa ế khách, nó nói, cô biết không, con phải cho không mấy thằng dân phòng, chẳng hề mắc cỡ. Chuyện hết muốn nghe, vốn còn ngây thơ, tôi chỉ hỏi, sao em không giúp lời khuyên nó, vợ tôi nói sau 75 mỗi nhà một cảnh chẳng ai khuyên được ai, dù cha hay mẹ, dù thầy hay cô…”

*

Có một truyện nhiều người biết tới, về nhật ký Đặng Thùy Trâm – cuốn này về sau được Hà Nội biên tập lại, in sách, và cho lên phim. Mức độ phóng đại tô màu của Hà Nội cho cuốn này hẳn nhiên là có, nhưng bao nhiêu phần trăm chưa rõ. Nhưng người đọc cuốn nhật ký tịch thu từ chiến trường là người từng ở tù cải tạo chung với nhân vật xưng tôi trong truyện Đỗ Xuân Tê.

Nơi trang 53-67, Đỗ Xuân Tê viết truyện “Hắn và cuốn nhật ký.”

“…Có lúc hắn cũng tự nghĩ nếu hắn có công cứu sống được cô gaí thì có thể hắn sẽ “chường mặt” để nhận sự biết ơn, đằng này ngươì chết chẳng lấy laị được, cuốn sách cũng chỉ là an uỉ phần nào nôĩ trăn trở của ngươì còn sống, đặc biệt là Mẹ của TR, một ngươì hắn chưa được một lần gặp mặt, nhưng có lòng kính trọng sâu xa bà mẹ Việt Nam này. Một bà mẹ hơn hai mươi năm chăm sóc cho ngươì chồng baị liệt cùng nôĩ nhớ thương quay quắt đứa con gaí yêu quí của mình suốt hơn 1/3 thế kỷ.

Chuyện càng ngày càng thêm phức tạp, ly kỳ. Nghe đâu cuốn nhật ký đã được dịch sang tiếng Anh, hiệu đính và bổ sung thêm vơi caí tựa đề “Đêm qua em mơ thấy hòa bình”, được nhà xuất bản Random House in ấn. Chưa hết, nhà nước còn cấp ngân phí cho dự án sản xuất một cuốn phim mang tựa đề trùng hợp vơí câu noí để đơì. Một phần ngoaị cảnh đang được quay bên miền Đông. Nghe đâu Fred được chọn đóng cho chính vai của anh. Tất nhiên thế nào chẳng có viên trung sĩ “ngụy”.Vai TR thì chưa chọn xong, bà mẹ ra điều kiện không chọn các cô gái “chân dài”, con bà phaỉ được thể hiện bằng một cô gái có học thức, đoan trang, có bản lãnh tuổi trẻ. Cộng đồng quận Cam đang theo dõi sát diễn biễn của công tác tuyên vận hải ngoaị có một không hai này.

Còn hắn quả tình hắn không muốn liên lụy thêm, hắn không muốn trở thành một “Trần Trường II”. Xin cám ơn những lời tán tụng, nếu kể là hắn có công thì như vậy đã đủ cho hắn rôì. Cũng đừng hiểu lầm về con người hắn, trước sau hắn vẫn là ngươì tị nạn và hắn muốn sống yên thân trên đất nước tạm dung này.

Sau phút hàn huyên, hai ngươì bạn đồng tù đi ăn trưa ở một nhà hàng trên đường Beach. Họ chia tay nhau trước lúc lên đèn. Trên đường về nơi tạm trú, tôi thở phào, chuyện chẳng có gì nguy hiểm và thông cảm cho hoàn cảnh của hắn. Ít ra hắn đã có ngươì để tâm sự, một điều lẽ ra Fred phải hiểu và giúp hắn.”

*

Nhà văn Đỗ xuân Tê tên thật Đỗ xuân Thảo. Xuất thân Đại học Sư Phạm Sàigòn/Ban Sử Địa khóa 1963. Cựu sĩ quan làm việc tại tổng cục CTCT. Ra hải ngoại định cư tại Nam California từ 1991. Làm guest teacher cho một số sở học vụ tại nam Cali. Hiện nghỉ hưu dành thì giờ đọc & viết lách.

Trong “Đôi dòng dẫn truyện” ở trang 7-8, Đỗ Xuân Tê viết:

“… Nếu đừng có tháng Tư, thì chắc các truyện này đã không được viết và tập sách này cũng chẳng có lý do để ra mắt bạn đọc. Hai mươi mốt câu chuyện được góp nhặt, hiệu đính sau khi đã đăng tải trên các nhật báo, tuần báo lớn tại Quận Cam (California) và xuất hiện trên nhiều trang mạng văn học nghệ thuật toàn cầu từ 10 năm nay.

“Hai truyện tiêu biểu đã nhận được giải Tưởng lệ của báo Viễn Đông viết về chuyện tù cải tạo, và giải Danh dự của Việt Báo viết về nước Mỹ. Hơn nửa số truyện đăng trên Vietbao Online dưới bút hiệu Xuân Đỗ đã có từ 100,000 tới 200,000 lượt người xem, các phản hồi nhìn chung là thuận lợi, đồng cảm.

“Tác giả hoàn toàn không chịu trách nhiệm nếu có sự trùng hợp về nhân vật, bối cảnh, thời điểm và tình huống. Nhiều cốt truyện tác giả được xem như người viết hộ sau khi đã nghe, thấy và mặc nhiên truyện của tôi chưa hẳn là truyện của tôi chưa hẳn là chuyện của tôi.

“Sách in không bán, chỉ để tặng (cho bạn bè và bất cứ độc giả nào có nhu cầu cần đọc), như một hình thức lưu dấu về một thời u ám khó quên nhân bốn mươi năm nhìn lại.

“Mọi liên lạc để nhận sách xin gửi về:
thaoxdo@yahoo.com (tác giả chịu cước phí bưu điện).”

Độc giả cũng có thể mua từ mạng Amazon.com, xin tìm “do xuan te”…

Trên Amazon, giá tuyển tập này chỉ 12 đôla, nhưng là gói trọn hơn nửa thế kỷ “một thời u ám”…

Xin chúc mừng nhà văn Đỗ Xuân Tê, người viết về một thời rất mực u ám với những dòng chữ rất mực nhân ái.

Phan Tấn Hải

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
Tôi thì trộm nghĩ hơi khác FB Đoan Trang chút xíu: Việt Nam có hàng ngàn Tiên Lãng, Đồng Tâm, Dương Nội. Những thôn ổ này luôn là nơi sản sinh ra những nông dân (“vài ngàn năm đứng trên đất nghèo”) Lê Đình Kình, Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Qúy, Cấn Thị Thêu, Nguyễn Thị Tâm, Nguyễn Thùy Dương, Trịnh Bá Khiêm, Trịnh Bá Phương, Trịnh Bá Tư ... Hàng hàng/lớp lớp, họ sẵn sàng nối tiếp tiền nhân – không bao giờ dứt – để gìn giữ và bảo vệ quê hương. Quyết định đối đầu với sức mạnh của cả một dân tộc là một lỗi lầm chí tử của những kẻ đang nắm giữ quyền bính hiện nay.
Người Pháp gặp nhau, bắt tay, hoặc ôm hun ở má, tay vừa vỗ lưng vài cái nếu thân mật lắm, buông ra, nhìn nhau và hỏi «Mạnh giỏi thế nào?». Người Pháp mang tâm lý sợ sệt, nhứt là sợ chết sau nhiều trận đại dịch, từ dịch Tây-ban-nha giết chết gần phân nửa dân số âu châu. Người Tàu, gặp nhau, chào và hỏi ngay «Ăn cơm chưa?». Ăn cơm rồi là hôm đó sống hạnh phúc vì phần đông người Tàu đói triền miên. Trốn nạn đói, chạy qua Việt nam tỵ nạn, vẫn còn mang nỗi ám ảnh nạn đói. Còn người Việt nam xứ Nam kỳ chào nhau và hỏi thăm «Mần ăn ra sao?». Gốc nghèo khó ở ngoài Bắc, ngoài Trung, đơn thân độc mã, vào Nam sanh sống giữa cảnh trời nước mênh mông, đồng hoang lau sậy, thoát cái nghèo là niềm mong ước từ lúc rời người làng, kẻ nước.
Thiệt đọc mà muốn ứa nước mắt luôn. Sao mà xui xẻo dữ vậy Trời? Tôi sống theo kiểu check by check, có đồng nào xào đồng đó, chưa bao giờ dư ra được một xu. Hai tháng trước, vì (hay nhờ) dịch Vũ Hán, nhà nước Hoa Kỳ thương tình gửi phụ thêm cho 1,200.00 USD. Trộm nghĩ mình cũng đã đến lúc gần đất xa trời rồi nên lật đật bỏ số tiền này vô ngân hàng, dành vào việc hoả táng. Vụ này tui đã dọ giá rồi, tốn đâu cỡ gần ngàn. Vài trăm còn lại để con cháu mua chút đỉnh hương hoa, cho nó giống với người ta, ngó cũng phần nào đỡ tủi.
Có vẻ như con người thời nay càng lúc càng trở nên lười biếng, thụ động; nhất là từ khi nhân loại bước vào kỷ nguyên tin học, truyền thông liên mạng. Tin học đã đem con người khắp hành tinh gần lại với nhau, nhưng chỉ trong khoảng thời gian ngắn, chính nó bị con người lạm dụng để bóp méo, biến dạng sự thực cho những mục tiêu bất chính của cá nhân, bè phái.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.
Hôm thứ Năm (02/07/2020), Venezuela đã rút lại quyết định trục xuất đại sứ EU, nhưng yêu cầu khối có hành động thể hiện quan điểm khách quan hơn với quốc gia Nam Mỹ.
Để giải quyết những thách thức an ninh đối với đất nước, chính phủ Úc sẽ chi 186 tỷ USD cho quân đội trong 10 năm tới và sẽ mua tên lửa tầm xa để tăng cường phòng thủ.
Ngày 21/06/2020, hiện tượng Nhật thực hình khuyên diễn ra trên một số nơi tại Châu Á
Các công dân từ 15 quốc gia sẽ được phép vào Liên minh Châu Âu (EU) bắt đầu từ ngày thứ Tư (01/07/2020), nhưng trong danh sách không có tên nước Mỹ.