Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Quan Niệm Về Thời Gian: Yếu Tố Văn Hóa Ảnh Hưởng Hội Nhập Quốc Tế

17/02/201600:00:00(Xem: 4035)

Quan niệm về thời gian thay đổi theo văn hoá. Ngay ở Hoa Kỳ quan niệm ấy đã khác nhau tuỳ theo vùng. Tôi ở Bắc Virginia nhưng học đại học ở miền Nam của tiểu bang. Đám sinh viên từ miền Bắc chúng tôi nói đủa với nhau: chắc phải học lâu gấp đôi vì thầy miền Nam nói chậm chỉ bằng nửa tốc độ của thầy miền Bắc.

Đó là chuyện đùa. Còn đây là chuyện thật. Tôi có anh bạn luật sư gốc thành phố New York, nơi người dân nổi tiếng sống nhanh nói vội. Một hôm anh ta được hãng luật giao cho cô phụ tá mới ra trường đến học việc. Cô ấy là dân Alabama, một tiểu bang miền Nam nơi có nhịp sống chậm rãi. Ngày đầu được giao việc, cô ta không nghe kịp “sếp” nói gì. Cô khóc thút thít vì không dám hỏi lại. Anh chàng luật sư ngồi bàn bên cạnh thấy tội nghiệp, lập lại lịch công việc một cách thật chậm rãi. Cô ta mừng quá, nín khóc và bắt tay vào việc. Đó là người Mỹ với nhau.

Trong công việc, tôi có dịp đi nhiều quốc gia, tiếp xúc nhiều nền văn hoá. Tôi lấy cụm từ “sớm nhất có thể được” để đo lường sự khác biệt trong quan niệm về thời gian. Nếu người ở New York, như anh bạn của tôi, diễn giải nó là nội trong 24 tiếng đồng hồ thì người dân miền Nam Hoa Kỳ kéo giãn nó ra thành 48 tiếng. Qua đến Mexico thì nó có thể tăng lên thành một tuần. Với người Pháp thì chắc còn lâu hơn nữa. Ở Úc ra sao, tôi không biết nhưng đoán là cũng dài ngày lắm.

Người Việt ở Hoa Kỳ có cách nhìn về thời gian khác với người Mỹ. Khi làm việc với đồng hương, mỗi lần dặn dò “sớm nhất có thể được” mà chờ mãi không thấy gì, tôi mới nhớ rằng mình “lỡ dại” đã không nói rõ ngày, giờ hẳn hoi. Với người Việt ở trong nước, thời gian còn giãn loằn ngoằn hơn nữa. Có những việc tôi nghĩ rằng chỉ trong vài tiếng đã phải xong, ấy vậy mà có khi phải chờ nhiều tuần, và có khi biền biệt – mất hút. Riết rồi tôi cũng thuộc bài: Muốn xong việc thì phải nhắc, nhắc nữa, nhắc hoài.

Nhưng thử hỏi, có bao nhiêu người nước ngoài sẽ chịu khó nhắc tới nhắc lui khi đối tác với người Việt? Hay là với họ thì “chỉ một lần thôi, rồi hai ta vĩnh biệt”?

Đó là điều tôi lo lắng. Khi người Việt ở trong nước tiếp xúc với thế giới bên ngoài, chênh lệch về quan niệm thời gian sẽ ngăn trở sự hội nhập. Lái xe 5 cây số giờ, chúng ta không thể nhập vào dòng xe đang chạy 100 cây số giờ.

Tôi đoán rằng xã hội Việt Nam vẫn còn đẫm tính nhà nông -- thời gian chậm rãi trôi theo nhịp của mặt trời chầm chậm mọc đằng Đông rồi tà tà lặn đằng Tây. Trong khi đó nhịp đập của thế giới công nghiệp là tiếng tích tiếng tắc của đồng hồ, từng nửa giây một. Nếu không tự mình ý thức để chuyển nhịp độ, người Việt ở trong nước sẽ khó hội nhập với thế giới ngay cả khi không còn bị chế độ bưng bít nữa.

Trở lại với anh bạn luật sư – không ai khác hơn là người cùng với tôi thành lập chương trình LAVAS, viết tắt của tên tiếng Anh là Legal Assistance for Vietnamese Asylum Seekers, tức là chương trình bảo vệ pháp lý cho thuyền nhân Việt Nam. Chúng tôi lập ra chương trình này cách đây một phần tư thế kỷ để bảo vệ cho thuyền nhân Việt Nam lúc ấy đang bị đe doạ bởi chính sách cướng bức hồi hương.

Tôi là chủ tịch còn anh ta là tư vấn pháp lý. Tính tôi hay hối thúc. Mỗi khi tôi dặn, “sớm nhất có thể được” là anh ấy hiểu và dịch ra ngay thành “nội trong ngày hôm nay”. Đôi khi tôi không chờ đến cuối ngày mà cách vài tiếng đồng hồ lại hối.

“Cho tôi thở với chứ,” anh ta than vãn.
Tội cho anh chàng luật sư gốc thành phố New York.
(Viết trên chuyến bay đến Đài Loan)

http://machsongmedia.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Phần lớn nhân loại đều chưa đến Rome, và chắc cũng chả mấy ai rành rẽ về phong tục tập quán của xứ sở này. Tuy thế, nếu có dịp bước chân tới đây thì chắc tất cả chúng ta đều sẽ nhớ đến lời dậy của cổ nhân (“nhập gia tùy tục/đáo giang tùy khúc”) để ứng xử thích nghi, và hoà nhã với dân bản xứ.
Quốc gia nào cũng có nhà nước nên vai trò của chính quyền không thể tránh. Nhưng quả lắc khi nghiêng về nhà nước quá xa thì bóp nghẹt thị trường tự do còn khi chuyển sang tư nhân quá mức lại tạo ra bất ổn (khủng hoảng kinh tế) và hố sâu giàu nghèo. Một nghịch lý khác là khi xã hội xáo trộn, kinh tế suy trầm thì một bên là Mác Xít trỗi dậy, bên kia là Phát Xít nổi lên như xảy ra vào các thập niên 1930 hay 2010.
Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi. Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.