Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Lê Văn Duyệt

19/01/201600:01:00(Xem: 5673)
LÊ VĂN DUYỆT
(1764 - 1832)
 .
      Lê Văn Duyệt nguyên quán ở Quảng Ngãi, sau đấy tổ tiên ông dời đến Định Tường. Ông theo phò Nguyễn Ánh từ năm 1781, lúc 17 tuổi. Năm 1793, Nguyễn Ánh phong ông chức “Thuộc nội Vệ úy” lo bảo vệ cung quyến Nguyễn Ánh. Ông luôn đồng cam cộng khổ cùng với Nguyễn Ánh, khi Nguyễn Ánh qua Thái Lan, ông theo lo liệu tận tình. 
Năm 1800, ông được cử theo Tiết chế Nguyễn Văn Thành. Tương truyền khi sắp ra trận, Thành uống rượu, lại rót cho Duyệt một chén và nói: “Uống tượu để thêm sức mạnh”. Duyệt lại nói: “Ai tánh hay sợ mới uống rượu để thêm sức mạnh, còn tôi thì không coi đó là trận dữ, cần chi phải uống rượu”. Thành có ý thẹn, từ đấy 2 người bắt đầu đố kỵ nhau.
 .
     Năm 1801, Lê Văn Duyệt và Nguyễn Ánh đem quân đánh chiếm cửa biển Thị Nại. Lê Văn Duyệt đã dùng hỏa công đốt phá gần hết binh thuyền Tây Sơn. Trận ấy được khen là "chiến công đệ nhất" của nhà Nguyễn, và là "chiến công lớn nhất" của Lê Văn Duyệt. Tiếp đến, ông theo chúa Nguyễn ra đánh Phú Xuân. Tháng sau, đem binh vào cửa Tư Hiền, ông và Lê Chất phá được đồn quân Tây Sơn ở núi Quy Sơn (Linh Thái), bắt sống được Phò mã Nguyễn Văn Trị và đô đốc Phan Văn Sách. Đến ngày 15-6-1801, ông cùng Nguyễn Ánh tiến vào nội thành Phú Xuân, đánh tan đội thủy quân của Tây Sơn, khiến vua Cảnh Thịnh phải tháo chạy ra Bắc.
.
    Ngày 31-5-1802, Nguyễn Ánh lên ngôi ở Phú Xuân, phong ông chức Khâm sai Chưởng Tả quân dinh Bình tây tướng quân, tước Quận công. Vua Gia Long cử ông và Lê Chất đem binh ra bắc truy diệt Tây Sơn. Năm 1803, ông dẹp cuộc nổi dậy người thiểu số ở Vách Đá (thuộc tỉnh Quảng Ngãi).
 .
     Năm 1812, ông được cử làm Tổng trấn Gia Định Thành, thay Nguyễn Văn Nhơn. Năm 1813, ông được lệnh giúp đưa Nặc Chân về nước Chân Lạp (Campuchia). Sau đấy, Nguyễn Văn Thoại được cử ở lại bảo hộ xứ này. Năm 1815, Lê Văn Duyệt được chỉ triệu về kinh để bàn nghị về ngôi Thái tử, ông lại ủng hộ con của Hoàng Tử Cảnh, không ủng hộ Nguyễn Phúc Đảm, nên sau này ông bị vua Minh Mạng ghét.       

.
Năm 1816, Gia Long ra lệnh bắt Nguyễn Văn Thành vì có con là Nguyễn Văn Thuyên đã làm một bài thơ, mà Lê Văn Duyệt cho là có ý mưu phản. 
Năm 1819, ông nhận lệnh đi kinh lược Thanh-Nghệ và Ninh Bình, một thổ hào là Bế Nguyễn Nghê, ở Cao Bằng khởi binh chống lại triều đình, bị bại chạy vào Thanh Hóa gặp ông xin đầu thú. Ông nhận làm con nuôi, đặt tên là Lê Văn Khôi. Năm 1820, ông lại lãnh chức Tổng trấn Gia Định lần nữa. Nơi đây, nhờ đất đai trù phú, ông giữ an ninh cho nhân dân sống yên ổn, ấm no, nên dân chúng rất cảm kích. 
 .
Ngày 30 tháng 7 Nhâm Thìn (28-8-1832) ông mất. Nhân dân Gia Định vô cùng tiếc thương, lập lăng mộ ông tại xã Bình Hòa, rất cung kính gọi là: “Lăng Đức tả quân hay Lăng Thượng công”, nhưng thường gọi hơn hết là “Lăng Ông Bà Chiểu”. 
Năm 1833, sau khi ông mất, con nuôi là Lê Văn Khôi khởi binh chống triều đình. Dẹp Khôi xong, vua Minh Mạng cho san bằng mộ của ông, xiềng xích sắt trên mộ và dựng bia đá khắc 8 chữ “Quyền yểm Lê Văn Duyệt phục pháp xử” (chỗ hoạn quan Lê Văn Duyệt chịu tội). Đến đời vua Tự Đức, tội của ông mới được ân xá.
 .
 *- Thiết nghĩ: Lê Văn Duyệt là người có thực tài, dụng binh rất giỏi, cai trị dân sống yên ổn, Tuy nhiên ông ít học, tính quan võ thường nóng nảy, nói năng khẳng khái. Ngoài ra, vua Minh Mạng đã có lòng đố kỵ ông, vì ông không ủng hộ Nguyễn Phúc Đảm làm Thái tử. Sau đấy, Phúc Đảm lên ngôi tức vua Minh Mạng không ưa ông nhưng chưa thể làm gì ra mặt, vì công lao và uy quyền của ông quá lớn. 
.
Sau khi triều đình dẹp xong cuộc nổi dậy Lê Văn Khôi (1835), Phan Bá Đạt ở Đô Sát Viện dâng sớ kể tội Tả quân Lê Văn Duyệt, Minh Mạng nhân đấy cho san bằng mồ mả của ông! Lê Văn Duyệt đã tố cáo con Nguyễn Văn Thành mưu phản, sau này, ông bị tội sang bằng mồ mả, có phải luật vay trả chăng?! 
 .
Cảm mộ: Lê Văn Duyệt
 .
Lê Văn Duyệt, khí khái kiên cường!
Lặn lội, vẫy vùng khắp bốn phương
Chiến thắng hỏa công, lừng lẫy tiếng 
Đồng bào cung kính, ngạt ngào hương!
 .
Nguyễn Lộc Yên 

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
Có 6 loại cán bộ, đảng viên sẽ bị loại khỏi thành phần Ban Chấp hành Trung ương đảng khóa XIV, nhưng tiêu chuẩn người được chọn “vẫn cũ như trái đất”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.