Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Lê Văn Duyệt

19/01/201600:01:00(Xem: 4507)
LÊ VĂN DUYỆT
(1764 - 1832)
 .
      Lê Văn Duyệt nguyên quán ở Quảng Ngãi, sau đấy tổ tiên ông dời đến Định Tường. Ông theo phò Nguyễn Ánh từ năm 1781, lúc 17 tuổi. Năm 1793, Nguyễn Ánh phong ông chức “Thuộc nội Vệ úy” lo bảo vệ cung quyến Nguyễn Ánh. Ông luôn đồng cam cộng khổ cùng với Nguyễn Ánh, khi Nguyễn Ánh qua Thái Lan, ông theo lo liệu tận tình. 
Năm 1800, ông được cử theo Tiết chế Nguyễn Văn Thành. Tương truyền khi sắp ra trận, Thành uống rượu, lại rót cho Duyệt một chén và nói: “Uống tượu để thêm sức mạnh”. Duyệt lại nói: “Ai tánh hay sợ mới uống rượu để thêm sức mạnh, còn tôi thì không coi đó là trận dữ, cần chi phải uống rượu”. Thành có ý thẹn, từ đấy 2 người bắt đầu đố kỵ nhau.
 .
     Năm 1801, Lê Văn Duyệt và Nguyễn Ánh đem quân đánh chiếm cửa biển Thị Nại. Lê Văn Duyệt đã dùng hỏa công đốt phá gần hết binh thuyền Tây Sơn. Trận ấy được khen là "chiến công đệ nhất" của nhà Nguyễn, và là "chiến công lớn nhất" của Lê Văn Duyệt. Tiếp đến, ông theo chúa Nguyễn ra đánh Phú Xuân. Tháng sau, đem binh vào cửa Tư Hiền, ông và Lê Chất phá được đồn quân Tây Sơn ở núi Quy Sơn (Linh Thái), bắt sống được Phò mã Nguyễn Văn Trị và đô đốc Phan Văn Sách. Đến ngày 15-6-1801, ông cùng Nguyễn Ánh tiến vào nội thành Phú Xuân, đánh tan đội thủy quân của Tây Sơn, khiến vua Cảnh Thịnh phải tháo chạy ra Bắc.
.
    Ngày 31-5-1802, Nguyễn Ánh lên ngôi ở Phú Xuân, phong ông chức Khâm sai Chưởng Tả quân dinh Bình tây tướng quân, tước Quận công. Vua Gia Long cử ông và Lê Chất đem binh ra bắc truy diệt Tây Sơn. Năm 1803, ông dẹp cuộc nổi dậy người thiểu số ở Vách Đá (thuộc tỉnh Quảng Ngãi).
 .
     Năm 1812, ông được cử làm Tổng trấn Gia Định Thành, thay Nguyễn Văn Nhơn. Năm 1813, ông được lệnh giúp đưa Nặc Chân về nước Chân Lạp (Campuchia). Sau đấy, Nguyễn Văn Thoại được cử ở lại bảo hộ xứ này. Năm 1815, Lê Văn Duyệt được chỉ triệu về kinh để bàn nghị về ngôi Thái tử, ông lại ủng hộ con của Hoàng Tử Cảnh, không ủng hộ Nguyễn Phúc Đảm, nên sau này ông bị vua Minh Mạng ghét.       
.
Năm 1816, Gia Long ra lệnh bắt Nguyễn Văn Thành vì có con là Nguyễn Văn Thuyên đã làm một bài thơ, mà Lê Văn Duyệt cho là có ý mưu phản. 
Năm 1819, ông nhận lệnh đi kinh lược Thanh-Nghệ và Ninh Bình, một thổ hào là Bế Nguyễn Nghê, ở Cao Bằng khởi binh chống lại triều đình, bị bại chạy vào Thanh Hóa gặp ông xin đầu thú. Ông nhận làm con nuôi, đặt tên là Lê Văn Khôi. Năm 1820, ông lại lãnh chức Tổng trấn Gia Định lần nữa. Nơi đây, nhờ đất đai trù phú, ông giữ an ninh cho nhân dân sống yên ổn, ấm no, nên dân chúng rất cảm kích. 
 .
Ngày 30 tháng 7 Nhâm Thìn (28-8-1832) ông mất. Nhân dân Gia Định vô cùng tiếc thương, lập lăng mộ ông tại xã Bình Hòa, rất cung kính gọi là: “Lăng Đức tả quân hay Lăng Thượng công”, nhưng thường gọi hơn hết là “Lăng Ông Bà Chiểu”. 
Năm 1833, sau khi ông mất, con nuôi là Lê Văn Khôi khởi binh chống triều đình. Dẹp Khôi xong, vua Minh Mạng cho san bằng mộ của ông, xiềng xích sắt trên mộ và dựng bia đá khắc 8 chữ “Quyền yểm Lê Văn Duyệt phục pháp xử” (chỗ hoạn quan Lê Văn Duyệt chịu tội). Đến đời vua Tự Đức, tội của ông mới được ân xá.
 .
 *- Thiết nghĩ: Lê Văn Duyệt là người có thực tài, dụng binh rất giỏi, cai trị dân sống yên ổn, Tuy nhiên ông ít học, tính quan võ thường nóng nảy, nói năng khẳng khái. Ngoài ra, vua Minh Mạng đã có lòng đố kỵ ông, vì ông không ủng hộ Nguyễn Phúc Đảm làm Thái tử. Sau đấy, Phúc Đảm lên ngôi tức vua Minh Mạng không ưa ông nhưng chưa thể làm gì ra mặt, vì công lao và uy quyền của ông quá lớn. 
.
Sau khi triều đình dẹp xong cuộc nổi dậy Lê Văn Khôi (1835), Phan Bá Đạt ở Đô Sát Viện dâng sớ kể tội Tả quân Lê Văn Duyệt, Minh Mạng nhân đấy cho san bằng mồ mả của ông! Lê Văn Duyệt đã tố cáo con Nguyễn Văn Thành mưu phản, sau này, ông bị tội sang bằng mồ mả, có phải luật vay trả chăng?! 
 .
Cảm mộ: Lê Văn Duyệt
 .
Lê Văn Duyệt, khí khái kiên cường!
Lặn lội, vẫy vùng khắp bốn phương
Chiến thắng hỏa công, lừng lẫy tiếng 
Đồng bào cung kính, ngạt ngào hương!
 .
Nguyễn Lộc Yên 

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
Tôi thì trộm nghĩ hơi khác FB Đoan Trang chút xíu: Việt Nam có hàng ngàn Tiên Lãng, Đồng Tâm, Dương Nội. Những thôn ổ này luôn là nơi sản sinh ra những nông dân (“vài ngàn năm đứng trên đất nghèo”) Lê Đình Kình, Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Qúy, Cấn Thị Thêu, Nguyễn Thị Tâm, Nguyễn Thùy Dương, Trịnh Bá Khiêm, Trịnh Bá Phương, Trịnh Bá Tư ... Hàng hàng/lớp lớp, họ sẵn sàng nối tiếp tiền nhân – không bao giờ dứt – để gìn giữ và bảo vệ quê hương. Quyết định đối đầu với sức mạnh của cả một dân tộc là một lỗi lầm chí tử của những kẻ đang nắm giữ quyền bính hiện nay.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.
Hôm thứ Năm (02/07/2020), Venezuela đã rút lại quyết định trục xuất đại sứ EU, nhưng yêu cầu khối có hành động thể hiện quan điểm khách quan hơn với quốc gia Nam Mỹ.
Để giải quyết những thách thức an ninh đối với đất nước, chính phủ Úc sẽ chi 186 tỷ USD cho quân đội trong 10 năm tới và sẽ mua tên lửa tầm xa để tăng cường phòng thủ.