Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Nguyễn Du

15/01/201600:01:00(Xem: 3638)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
                                                                  NGUYỄN DU
                                                                  (1766 - 1820)
.
Nguyễn Du quê Hà Tĩnh, là một “Đại thi hào dân tộc”. Hiệu Thanh Hiên, biệt hiệu Hồng Sơn Liệp Hộ, tự Tố Như. Khi 12 tuổi, ông bị mồ côi cả cha lẫn mẹ, phải sống với người anh là Nguyễn Khản. Ông mài miệt học tập, thơ văn rất lỗi lạc. Tổ tiên của ông đời đời làm quan cho nhà Lê nên ông không muốn ra làm quan cho triều đại Tây Sơn, ông ngao du trên 99 ngọn núi Hồng Lĩnh ở Nghệ-Tĩnh. 
.
  Năm 1802, vua Gia Long đã cho người mời mọc ông đôi lần, lúc ấy ông 37 tuổi, ông ngại bị quở trách nên ra làm quan cho triều Nguyễn, lúc đầu ông giữ chức tri huyện Phù Dung rồi Tri phủ Thường Tín. Năm 1805, thăng hàm Học sĩ Điện Đông các, rồi thăng Cần chánh điện Đại học sĩ. Năm 1813, ông làm chánh sứ sang Tàu, một vị quan Tàu đưa ông đến thăm một xưởng chế tạo đồ sứ, chuyên bán sang Việt Nam. Khi xem một số đĩa có vẽ cảnh mai và hạc, quan Tàu nhờ ông cho một câu thơ để làm kỷ niệm. Tố Như liền cầm bút nhúng vào men xanh viết ngay câu thơ bằng chữ Nôm:
     Nghêu ngao vui thú yên hà
Mai là bạn cũ, hạc là người thân
 .
     Năm 1820, vua cử ông đi sứ nữa, chưa kịp đi thì ông mất.  
     Các tác phẩm chính của ông: 
- Chữ Hán: Thanh Hiên thi tập, Bắc hành tạp lục, Nam trung tập ngâm, Lê quí ký sự.
 - Chữ Nôm: Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại chúng sinh). 
Truyện Kiều (Kim Vân Kiều hay Đoạn Trường Tân Thanh), Tố Như đã chuyển dịch cuốn tiểu thuyết “Truyện Kim Vân Kiều” của Thanh Tâm Tài Nhân, thành truyện thơ theo thể lục bát dài 3.254 câu, nói về “tài và mệnh”. Nội dung truyện Kiều đề cao hiếu hạnh, đạo đức. Truyện Kiều là một áng văn  phong phú, từ người bình dân đến người trí thức đều thích thú vì sâu sắc lại dễ hiểu. Truyện Kiều đã được dịch ra nhiều thứ tiếng: Nhật (1949), Tiệp Khắc (1957), Tàu (1959), Pháp (1961), Anh (1963), Đức, Tây Ban Nha, Thuỵ Điển...   
.
Tố Như tiên sinh, chẳng những là một đại văn hào của Việt Nam, mà tổ chức khoa học và văn học thế giới (UNESCO) đã bầu chọn ông là một văn nhân của thế giới vào năm 1965.
.
 *- Thiết nghĩ: Sáng tác của Tố Như tiên sinh không đồ sộ về khối lượng, nhưng lại đặc biệt thấm đượm sâu sắc vào di sản văn học và văn hóa của dân tộc. Vì sao, vì “Truyện Kiều” lời thơ thâm thúy lại hài hòa với mọi tầng lớp quần chúng, nên từ người bình dân đến trí thức đều thích thú! Từ đấy, sáng tạo ra nhiều hình thức nghệ thuật dân gian, như: Ngâm kiều, giảng Kiều, lẩy Kiều, bói Kiều. đố Kiều... 
     Ngày nay truyện kiều còn được phổ nhạc, biểu diễn trên sân khấu... Và có lẽ sau này, trong dân gian sẽ có rất nhiều hình thức về văn học, nghệ thuật khác từ Truyện Kiều. 
Truyện Kiều đã được đồng bào đón nhận nồng nhiệt, có khi lại trở thành vấn đề xã hội, đã gây ra cuộc tranh luận với luận đề “Chánh học và tà thuyết” giữa ông Ngô Đức Kế và ông Phạm Quỳnh, Phạm Quỳnh nói: “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn; Tiếng ta còn, nước ta còn”. Truyện Kiều đã thu hút nhiều người của đôi bên cùng bút chiến. Truyện Kiều đã ảnh hưởng đến các bậc vua chúa: Vua Minh Mạng đã đứng ra chủ trì mở văn đàn ngâm vịnh Truyện Kiều. Đến đời vua Tự Đức, nhà vua thường triệu tập các vị khoa bảng trong triều vào Khu Văn Lâu, lập văn đàn ngâm vịnh Truyện Kiều.
.
Ngày nay, tên một số nhân vật trong Truyện Kiều, đã ứng dụng vào đời sống với ý ám chỉ đồng loại:
 - Lầu xanh: nơi chứa gái mại dâm.
 - Tú Bà: chỉ người phụ nữ môi giới, chứa chấp gái mại dâm.
 - Sở Khanh: chỉ những người đàn ông phụ tình.
 - Hoạn Thư: chỉ người đàn bà có máu ghen thái quá.
.
Trong thơ thường có nhạc, thơ của Tố Như chẳng những có nhạc mà còn ẩn chứa cả hoạ. Trong câu thơ tả mùa xuân của tiên sinh, đã vẽ nên bức tranh mùa xuân rực rỡ: 
“Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”.
.
Cảm mộ: Tố  Như
.
Tố Như, danh lợi chẳng mơ màng! 
Vâng lệnh vua mời, giữ chức quan!
Phong phú văn thơ, thâm thúy nghĩa
Truyện Kiều, mến mộ khắp dân gian!
.
Nguyễn Lộc Yên  

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
Trận đánh tái chiếm cổ thành Quảng Trị kéo dài 81 ngày trong mùa Hè đỏ lửa 1972 là một trong những trận đánh dài và khốc liệt nhất trong chiến tranh Việt Nam. Trong tạp chí tháng Tư trên trang mạng khảo cứu lịch sử historynet năm nay, Thiếu Tướng hồi hưu John D. Howard, một sĩ quan West Point và cựu cố vấn tại chiến trường Việt Nam vào năm 1972 đã kể lại diễn biến toàn bộ chiến dịch và trận tái chiếm lịch sử này. Xin giới thiệu lại bài viết này nhân kỷ niệm 50 năm trận tái chiếm cổ thành kết thúc vào ngày 16 tháng 9 năm 1972...
Vào giữa tháng 3, chưa đầy một tháng sau khi Nga xâm lăng Ukraine, nhà khoa học chính trị Francis Fukuyama đã đưa ra một dự đoán nổi bật: Ukraine sẽ chiến thắng. Sáu tháng sau, Ukraine đang trên đà tấn công và tái chiếm lãnh thổ quan trọng giữa nhiều dấu hiệu là quyết tâm của Nga đang suy yếu. Các bản tường thuật chỉ ra rằng vũ khí và thông tin tình báo do Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh khác cung cấp đang mang lại cho cuộc phản công của Ukraine một sự thúc đẩy nghiêm trọng. Liên minh NATO vẫn bền vững và đoàn kết đứng sau Ukraine, bất chấp nỗ lực của Nga nhằm làm suy yếu sự thống nhất đó bằng cách hạn chế xuất khẩu khí đốt tự nhiên sang châu Âu...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.