Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Nguyễn Du

15/01/201600:01:00(Xem: 3053)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
                                                                  NGUYỄN DU
                                                                  (1766 - 1820)
.
Nguyễn Du quê Hà Tĩnh, là một “Đại thi hào dân tộc”. Hiệu Thanh Hiên, biệt hiệu Hồng Sơn Liệp Hộ, tự Tố Như. Khi 12 tuổi, ông bị mồ côi cả cha lẫn mẹ, phải sống với người anh là Nguyễn Khản. Ông mài miệt học tập, thơ văn rất lỗi lạc. Tổ tiên của ông đời đời làm quan cho nhà Lê nên ông không muốn ra làm quan cho triều đại Tây Sơn, ông ngao du trên 99 ngọn núi Hồng Lĩnh ở Nghệ-Tĩnh. 
.
  Năm 1802, vua Gia Long đã cho người mời mọc ông đôi lần, lúc ấy ông 37 tuổi, ông ngại bị quở trách nên ra làm quan cho triều Nguyễn, lúc đầu ông giữ chức tri huyện Phù Dung rồi Tri phủ Thường Tín. Năm 1805, thăng hàm Học sĩ Điện Đông các, rồi thăng Cần chánh điện Đại học sĩ. Năm 1813, ông làm chánh sứ sang Tàu, một vị quan Tàu đưa ông đến thăm một xưởng chế tạo đồ sứ, chuyên bán sang Việt Nam. Khi xem một số đĩa có vẽ cảnh mai và hạc, quan Tàu nhờ ông cho một câu thơ để làm kỷ niệm. Tố Như liền cầm bút nhúng vào men xanh viết ngay câu thơ bằng chữ Nôm:
     Nghêu ngao vui thú yên hà
Mai là bạn cũ, hạc là người thân
 .
     Năm 1820, vua cử ông đi sứ nữa, chưa kịp đi thì ông mất.  
     Các tác phẩm chính của ông: 
- Chữ Hán: Thanh Hiên thi tập, Bắc hành tạp lục, Nam trung tập ngâm, Lê quí ký sự.
 - Chữ Nôm: Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại chúng sinh). 
Truyện Kiều (Kim Vân Kiều hay Đoạn Trường Tân Thanh), Tố Như đã chuyển dịch cuốn tiểu thuyết “Truyện Kim Vân Kiều” của Thanh Tâm Tài Nhân, thành truyện thơ theo thể lục bát dài 3.254 câu, nói về “tài và mệnh”. Nội dung truyện Kiều đề cao hiếu hạnh, đạo đức. Truyện Kiều là một áng văn  phong phú, từ người bình dân đến người trí thức đều thích thú vì sâu sắc lại dễ hiểu. Truyện Kiều đã được dịch ra nhiều thứ tiếng: Nhật (1949), Tiệp Khắc (1957), Tàu (1959), Pháp (1961), Anh (1963), Đức, Tây Ban Nha, Thuỵ Điển...   
.
Tố Như tiên sinh, chẳng những là một đại văn hào của Việt Nam, mà tổ chức khoa học và văn học thế giới (UNESCO) đã bầu chọn ông là một văn nhân của thế giới vào năm 1965.
.
 *- Thiết nghĩ: Sáng tác của Tố Như tiên sinh không đồ sộ về khối lượng, nhưng lại đặc biệt thấm đượm sâu sắc vào di sản văn học và văn hóa của dân tộc. Vì sao, vì “Truyện Kiều” lời thơ thâm thúy lại hài hòa với mọi tầng lớp quần chúng, nên từ người bình dân đến trí thức đều thích thú! Từ đấy, sáng tạo ra nhiều hình thức nghệ thuật dân gian, như: Ngâm kiều, giảng Kiều, lẩy Kiều, bói Kiều. đố Kiều... 
     Ngày nay truyện kiều còn được phổ nhạc, biểu diễn trên sân khấu... Và có lẽ sau này, trong dân gian sẽ có rất nhiều hình thức về văn học, nghệ thuật khác từ Truyện Kiều. 
Truyện Kiều đã được đồng bào đón nhận nồng nhiệt, có khi lại trở thành vấn đề xã hội, đã gây ra cuộc tranh luận với luận đề “Chánh học và tà thuyết” giữa ông Ngô Đức Kế và ông Phạm Quỳnh, Phạm Quỳnh nói: “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn; Tiếng ta còn, nước ta còn”. Truyện Kiều đã thu hút nhiều người của đôi bên cùng bút chiến. Truyện Kiều đã ảnh hưởng đến các bậc vua chúa: Vua Minh Mạng đã đứng ra chủ trì mở văn đàn ngâm vịnh Truyện Kiều. Đến đời vua Tự Đức, nhà vua thường triệu tập các vị khoa bảng trong triều vào Khu Văn Lâu, lập văn đàn ngâm vịnh Truyện Kiều.
.
Ngày nay, tên một số nhân vật trong Truyện Kiều, đã ứng dụng vào đời sống với ý ám chỉ đồng loại:
 - Lầu xanh: nơi chứa gái mại dâm.
 - Tú Bà: chỉ người phụ nữ môi giới, chứa chấp gái mại dâm.
 - Sở Khanh: chỉ những người đàn ông phụ tình.
 - Hoạn Thư: chỉ người đàn bà có máu ghen thái quá.
.
Trong thơ thường có nhạc, thơ của Tố Như chẳng những có nhạc mà còn ẩn chứa cả hoạ. Trong câu thơ tả mùa xuân của tiên sinh, đã vẽ nên bức tranh mùa xuân rực rỡ: 
“Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”.
.
Cảm mộ: Tố  Như
.
Tố Như, danh lợi chẳng mơ màng! 
Vâng lệnh vua mời, giữ chức quan!
Phong phú văn thơ, thâm thúy nghĩa
Truyện Kiều, mến mộ khắp dân gian!
.
Nguyễn Lộc Yên  

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.