Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Chúa Nguyễn: Nguyễn Phúc Nguyên

11/11/201516:59:00(Xem: 3438)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Năm).
________________
CHÚA NGUYỄN: NGUYỄN PHÚC NGUYÊN
(1563 – 1635)
.
Nguyễn Phúc Nguyên là người đầu tiên mang họ kép “Nguyễn Phúc” của dòng dõi chúa Nguyễn. Ông được gọi là Chúa Sãi, chúa Bụt hay chúa Phật. Các con lớn của Nguyễn Hoàng là Nguyễn Hà, Nguyễn Hán, Nguyễn Diễn và Nguyễn Thành đều qua đời, người con thứ 5 là Nguyễn Hải đang làm con tin ở Bắc Hà. Vào năm Quý Sửu (1613), Nguyễn Hoàng mất, Phúc Nguyên nối nghiệp chúa ở Đàng Trong.
Năm 1626, ông cho dời cung phủ về huyện Quảng Điền, Thừa Thiên. Đào Duy Từ giúp Đàng Trong vững mạnh, xây lũy Thầy để phòng thủ, tạo nên chính quyền độc lập với Đàng Ngoài. Tháng 3-1627, chúa Trịnh Tráng và các tướng Nguyễn Khải, Lê Khuê đem 20 vạn quân thủy bộ đánh Đàng Trong, tiến quân vào cửa Nhật Lệ. Chúa Nguyễn cử các tướng Nguyễn Hữu Dật, Nguyễn Vệ và Nguyễn Phúc Trung chận đánh. Nguyễn Hữu Dật phao tin ở Bắc Hà, Trịnh Gia và Trịnh Nhạc mưu phản. Chúa Trịnh vội rút quân về Bắc.
.
Về việc Nam tiến, ông dùng chính sách bang giao hữu hảo với Chiêm Thành và Chân Lạp. Năm 1620, ông chấp nhận lời cầu hôn của quốc vương Chân Lạp là Chey Chetta II, gả con gái là công nương Ngọc Vạn là người xinh đẹp và đức hạnh cho vua Chân Lạp. Vua Chân Lạp rất yêu quý, phong là Hoàng hậu Somadach, bà đã giúp vua trị nước, còn giúp đỡ cho người Việt đến định cư ở xứ sở này.
Khi quân Xiêm La (Thái Lan) sang xâm lấn Chân Lạp, chúa Sãi đã cung cấp chiến thuyền và quân binh đánh đuổi quân Xiêm. Năm 1623, chúa Sãi thương lượng với người rể là vua Chân Lạp lập 2 điểm thu thuế ở Kas Krobei bên bờ sông Sài Gòn và Brai Kor trên bờ rạch Bến Nghé (rạch Sài Gòn-khu Chợ Lớn) để tiến hành thu thuế.
Chúa mở xưởng đúc vũ khí đạn dược tại Huế, do Jean De La Croix giúp và để Croix có nơi hành lễ, nên nhà thờ Cơ Đốc giáo đầu tiên xuất hiện ở Huế.
Năm 1631, con trưởng của ông là Nguyễn Phúc Kỳ mất, con thứ hai là Nguyễn Phúc Lan được làm Thế tử, con thứ tư là Nguyễn Phúc Anh không được lập thế tử, bèn viết thư hẹn làm nội ứng cho Trịnh Tráng. Năm 1633, Quân Trịnh tiến vào cửa Nhật Lệ. Sãi vương cử Nguyễn Hữu Dật, Nguyễn Hữu Tiến ra chận đánh. Trịnh Tráng đợi 10 hôm không thấy ám hiệu nội ứng của Phúc Anh, lại bị quân Đàng Trong đánh úp, nên bị thua to phải rút về Bắc.
.
Năm 1631, chúa Nguyễn gả người con gái xinh đẹp và khôn ngoa khác là công nương Ngọc Khoa cho vua Chiêm Thành là Po Rome. Hoàng hậu Ngọc Khoa ở đất Chiêm đã giúp cho tình hữu hảo hai nước tốt đẹp. Bà còn khéo léo đưa dân Việt vào xứ này lập nghiệp. Năm 1651, triều Chiêm bị nội loạn, vua Chiêm và Hoàng hậu đều bị sát hại. Đến năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần cử Hùng Lộc đưa quân vào dẹp loạn, rồi chia ranh giới từ sông Phan Lang trở vào cho vua Chiêm, từ sông Phan Lang trở ra lấy làm phủ Thái Ninh, (nay Diên Khánh, thuộc Khánh Hòa), cử Hùng Lộc cai trị.
Chúa Nguyễn Phúc Nguyên qua đời năm 1635, hưởng thọ 73 tuổi. Nguyễn Phúc Lan kế nghiệp tức Thượng vương.
.
*- Thiết nghĩ: Sự nghiệp Đàng Trong, chúa Sãi là người nhìn xa thấy rộng, mở quan hệ giao thương với nước ngoài, mở kinh tế thị trường. Giáo sĩ người Ý là Christoforo Borri sống tại Bình Định đã mô tả về Hội An: “Hải cảng đẹp nhất, nơi có nhiều người ngoại quốc lui tới và cũng là nơi có hội chợ danh tiếng, chính là hải cảng thuộc tỉnh Quảng Nam...”. 
Chúa Sãi rất khôn khéo về ngoại giao, ông gả Ngọc Vạn cho vua Chân Lạp, gả Ngọc Khoa cho vua Chiêm, đã gây được tình hữu hảo giữa hai nước, còn nhân đấy mở mang bờ cõi mà không cần dùng đến việc binh đao. Bà Ngọc Vạn và Ngọc Khoa đáng được tri ân như Công chúa Huyền Trân:
.
“Huyền Trân tô điểm nước non xinh!
Noi dấu mở mang cương thổ mình!
Ngọc Vạn, lo lường quê thịnh vượng
Ngọc Khoa, lo lắng nước quang vinh!”
.
Cảm kích: Chúa Sãi
.
Phục tài Chúa Sãi ở Đàng Trong!
Khôn khéo ngoại giao, giỏi ngự phòng
Ngẫm nghĩ gả con, gây hữu hảo
Mở mang bờ cõi, vững non sông!
.
Nguyễn Lộc Yên

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong những trang sổ tay trước, chúng tôi đã có dịp đề cập đến vài mảnh đời lưu lạc của đồng bào H’mong đến từ Mường Nhé. Những dòng chữ còn lại của S.T.T.D hôm nay xin được dành riêng cho những đồng bào Thượng đi từ Tây Nguyên mà chúng tôi đã có dịp tiếp chuyện – nhiều lần – ở ven đô Bangkok.
Hôm nay 24/11/20, theo tin AFP, ông TT.Trump bật đèn xanh cho ông Joe Biden đắc cử Tổng thống trong cuộc bầu cử hôm 3/11 tiếp cận chương trình chuyển giao quyền lực tuy ông Trump vẫn chưa thừa nhận sự thắng cử của ông Biden.
Trước hết chúng ta hãy biết ơn chính nền dân chủ. Trong mùa bầu cử này, chúng ta đã thấy những con số kỷ lục về số người Mỹ thực hiện quyền thiêng liêng nhất của họ, đó là quyền bỏ phiếu để bày tỏ ý nguyện của họ qua lá phiếu. Hơn 150 triệu người đã đi bỏ phiếu. Đó là điều phi thường. Nếu quý vị muốn biết điều gì đang đập tận trong trái tim nước Mỹ thì đó là nền dân chủ.
Qua bao nhiêu mùa lễ Tạ Ơn trên đất Hoa Kỳ, năm nào tôi cũng thầm tạ ơn đất nước này đã cho tôi một nếp sống tự do, một mái nhà ấm cúng dung dưỡng gia đình tôi từ ngày tôi rời Việt Nam. Năm nay là lần đầu tiên tôi nghĩ mình nên trải lòng biết ơn sâu xa này xuống mà nói thành lời. Nguyên nhân chính có lẽ vì biến cố đại dịch và sự mâu thuẫn chính trị của nước Mỹ tác động mạnh đến tôi và cuộc sống của triệu triệu người dân.
Xét lại lịch sử đảng, bài học hàng hàng lớp lớp Thanh niên-Trí thức đã xếp bút nghiên theo tiếng gọi kháng chiến chống Pháp giàng độc lập trước 1945, để sau này phải hối hận vì đã sai lầm để cho đảng Cộng sản cướp công kháng chiến, biến hành động gọi là Cách mạng tháng Tám thành bệ phóng cho đảng lên nắm quyền cai trị độc tài Cộng sản.
Số dân Việt Nam đang trôi nổi ở xứ Chùa Tháp thì không. Họ là thứ sắc dân vô tổ quốc (stateless ethnic Vietnamese, theo như cách gọi chính thức của các N.G.O đang hoạt động ở Cambodia) nên không có quyền sở hữu tài sản hay đất đai, và buộc phải chấp nhận một nếp sống rất bồng bềnh, và vô cùng bấp bênh – như hiện cảnh.
Một vài ghi chép lại trong nhiều tháng qua là như vậy. Câu chuyện về những người Việt ủng hộ Trump và chống Trump sẽ vẫn kéo dài thêm một thời gian nữa. Nó sẽ khép lại, hay mở rộng thêm còn tùy vào nghiệp lực của nước Mỹ, của cộng đồng người Việt ở Mỹ. Qui luật nhân quả vẫn sẽ vận hành như một qui luật muôn đời của vũ trụ.
Đã vài tuần kể từ lần cuối tôi liên lạc với quý vị. Trong thời gian đó, chúng tôi đã gắng sức làm việc để thành lập một nội các thể hiện các giá trị mà chúng tôi đã đưa ra là, hàn gắn sự chia rẽ quốc gia sâu đậm tại quốc nội và khôi phục vai trò lãnh đạo của chúng ta ở quốc ngoại.
Giữa những giờ phút ngự trị bởi các con số khổng lồ chóng mặt, những tranh cãi dao búa, một câu nói của ông Joe Biden đã nhắc nhở tới chiều sâu của một cuộc bầu cử dân chủ: đằng sau mỗi lá phiếu là một con người. Câu nói như một công án thiền. Tường chừng chìm lỉm trong những tiếng la hét, reo hò, bên này giận dữ, bên kia vui mừng.
Tổng thống Donald Trump sau khi lên nhậm chức đã nhanh chóng ký quyết định rút khỏi Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nay nhìn trở lại cuộc tranh cử 2016, tôi tin rằng nếu giả sử bà Hillary Clinton thắng cử, bà cũng khó có thể đưa nước Mỹ gia nhập TPP.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Mắt thường chúng ta có thể nhìn thấy bao xa?
Theo nhà dịch tễ học hàng đầu của Thụy Điển, hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy miễn dịch cộng đồng đang giúp nước họ chống lại Covid-19
Theo dự báo mới nhất của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), đại dịch Covid-19 sẽ gây thiệt hại lớn cho ngành hàng không toàn cầu trong giai đoạn 2020-2021.
Sau khi các hãng dược phẩm Mỹ và Anh lần lượt công bố kết quả thử nghiệm khả quan vaccine phòng Covid-19, Nga cũng tuyên bố sẽ bán vaccine Covid-19 với giá rẻ hơn và đặt mục tiêu sản xuất 1 tỷ liều trong năm 2021
Theo trang Financial Times, Facebook đang lên kế hoạch “lấy lòng” ông Biden bằng các chiến dịch tập trung vào Covid-19 và biến đổi khí hậu.