Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đối sách của Trung quốc đối với Các Tổ chức không thuộc chính quyền

31/08/201500:02:00(Xem: 2765)

Đi sách ca Trung quc đi vi

Các T chc không thuc chính quyn

(Non-governmental Organizations- NGO)

 

Li gii thiu:  Tài liệu này viết theo bài báo: NGO: Uncivil society. A new draft law spooks foreign not-for-profits groups working in China The Economist số ngày 22-28/8/2015.

       Tuy là chuyn ca Trung quc, nhưng như mt thông l Vit Nam cũng s rp theo khuôn mu này vi nhng sáng kiến tinh vi hơn đ kim soát hot đng ca các NGO ti Vit Nam. Bài hc ca Vin Nghiên cu Phát trin (Institute of Development Studies – IDS) do 16 hc gi và kinh tế gia li lc ca Vit Nam mà Tiến Sĩ Nguyn Quang A làm Vin trưng thành lp năm 2007 và đưc đng Cng sn Vit Nam cho phép hot đng (TBN: trong “môi trường xám” – grey area) là mt trưng hp đin hình đ nghiên cu chính sách ca đng Cng sn Vit Nam đi vi các NGO. Trong 2 năm hot đng Vin IDS đã viết đưc nhiu d án nghiên cu có giá tr cho s phát trin quc gia, nhưng không hp nhĩ vi đng. Ngày 24/7/2009, th tưng Nguyn Tn Dũng ban hành mt văn kin hành chánh lit kê 267 lĩnh vc các cơ s khoa hc và k thut tư nhân có quyn nghiên cu và cm các NGO này (trong đó đương nhiên có IDS) không đưc  ph biến các bn nghiên cu v các chính sách ca Nhà nưc. Vin IDS phn ng bng cách đóng ca Vin my gi đng h trưc khi văn kin ca th tưng Nguyn Tn Dũng có hiu lc .

 

Trn Bình Nam

      

       Đầu tháng 7, 2015 đảng Cộng sản Trung quốc cho ban hành một bộ luật bảo vệ “An ninh Quốc gia”, quy định Nhà nước có quyền và có bổn phận thi hành “mọi biện pháp cần thiết” để bảo vệ quốc gia chống lại mọi thế lực thù nghịch. Trong bối cảnh đó trong vài tuần lễ nữa đảng Cộng sản Trung quốc sẽ cho ban hành luật điều hành các Các T chc không thuc chính quyn (NGO) để các tổ chức bất vụ lợi này không gây ra những bất lợi cho an ninh quốc gia.

       Dưới chế độ của Mao, tại Trung quốc NGO không được phép hoạt động. Nhưng trong mấy thập niên qua đảng Cộng sản Trung quốc mặc nhiên để cho các tổ chức này hoạt động để lấp những khoảng trống trong xã hội. Đảng Cộng sản Trung quốc nói rằng luật sắp ban hành có mục đích hợp thức hóa các NGO – điều này đúng – nhưng đồng thời cũng để hạn chế hoạt động của các NGO do nước ngoài thành lập hay yểm trợ tài chánh. Theo luật này bất cứ sự trợ cấp nào của nước ngoài cũng bị cấm chỉ và các NGO đều phải được một cơ quan Nhà nước đỡ đầu và đăng ký hoạt động với bộ Công an.

       Những người có kinh nghiệm làm việc với các NGO nước ngoài nghĩ rằng đảng muốn thay đổi định nghĩa của các tổ chức NGO để có lý do không cho các NGO họ không thích hay nghi ngờ được hoạt động. Nếu luật được ban hành như đang dự thảo thì NGO không còn là NGO nữa (TBN: mà trở thành những ngoại vi của đảng). Các nhà ngoại giao, các doanh nhân và các nhóm NGO nước ngoài đang vận động và cho biết đảng Cộng sản Trung quốc có thể giảm bớt mức độ kiểm soát cho bớt khắt khe.

       Hiện nay có chừng 1.000 NGO nước ngoài họat động tại Trung quốc, chưa kể hàng ngàn NGO khác yểm trợ tài chánh cho các NGO của người Trung quốc. Nhiều NGO lớn như “Save the Children” (Cứu Trẻ Em) đã có mặt tại Trung quốc mấy chục năm qua và chính quyền không thấy gì phiền lòng, nhưng những NGO hoạt động bảo vệ quyền công nhân và nhân quyền đều bị ngăn cản.     

       Thực tế là sự yểm trợ tài chánh của nước ngoài rất cần thiết mặc dù không ai biết là bao nhiêu. Riêng đối với các NGO làm việc trong lĩnh vực thúc đẩy tính trong sáng và tinh thần cai trị bằng luật và chống kỳ thị (TBN: tôn giáo sắc tộc, lý lịch ...) nguồn tài chánh duy nhất là tài trợ của nước ngoài. Luật sắp ban hành sẽ cấm chỉ những sự tài trợ này.

       Cho đến lúc này các NGO nước ngoài hay bản xứ đều hoạt động trong “môi trường xám” không chính thức cũng không bị cấm đoán. Không có thủ tục đăng ký hoặc nếu có thì đăng ký như một cơ sở thương mãi. Nhà nước để cho các NGO này làm việc vì chúng giúp người nghèo khó, tật nguyền và góp phần cho sự ổn định xã hội. Nhưng “xám” cũng rất nguy hiểm cho chính quyền. Và do đó suy tính hơn thiệt đảng Cộng sản Trung quốc sẽ dùng luật để dẹp khu tranh tối tranh sáng này.      

       Khi cho phép các NGO đăng ký, đảng Cộng sản Trung quốc sẽ cho họ quyền mở chương mục ngân hàng và tham gia các hoạt động chính thức. Nhưng đồng thời chính quyền cũng có thể theo dõi sinh họat nội bộ và bắt buộc các NGO đăng ký phải thuê mướn nhân sự qua đường chính thức (TBN: để đảng gài người vào). Đảng sẽ chận không cho phép cơ sở chính phủ đỡ đầu một NGO làm việc trong một lĩnh vực nhạy cảm và bằng cách đó buộc các NGO này phải đóng cửa.

       Theo nhận xét của ông Shawn Shieth viết trong Bản tin thường lệ về tình trạng Lao động ở Trung quốc của Hồng Kông (China Labour Bulletin) thì luật điều hành NGO chỉ làm thiệt hại cho quốc gia vì nhiều hoạt động nhân đạo hữu ích cho xã hội sẽ phải đóng cửa chỉ vì một lý do đơn giản là công an không đủ nhân lực để giải quyết các thủ tục hành chánh. Nhưng đó có thể chính là ý của đảng Cộng sản Trung quốc, chẳng thà đóng cửa nhầm hơn là bỏ sót.     

       Luật sắp ban hành sẽ có ảnh hưởng đối với các tổ chức NGO nước ngoài muốn nới rộng phạm vi hoạt động tại Trung quốc. Nếu các tổ chức này chưa có một văn phòng tại Trung quốc thì trước hết phải xin một giấy phép hoạt động và phải được một cơ quan chính phủ nhận đỡ đầu. Một chương trình trao đổi để các sinh viên đại học hai nước có thể tiếp cận nhau hay gởi một ban nhạc sang trình diễn cũng có thể bị từ chối nếu trong quá trình đại học này hay ban nhạc kia đã có lời nói hay việc làm bất thân thiện với Trung quốc. Mục đích của đảng Cộng sản Trung quốc là làm im các tiếng nói chống Trung quốc ở nước ngoài. Thông điệp của Trung quốc là: Nếu quý vị có tự do phê bình chỉ trích chúng tôi, thì chúng tôi cũng có quyền “chơi hay không chơi” với quý vị. Hiểu dụng ý này, hơn 40 Hiệp hội Thương Mãi và các nhóm vận động trong đó có Phòng Thương Mãi Hoa Kỳ  (American Chamber of Commerce) đã ngỏ ý cảnh giác Trung quốc và chính quyền Trung quốc đã tìm cách trấn an. Nhưng theo nhận xét của một nhà ngoại giao làm việc lâu năm ở Bắc Kinh thì Trung quốc không dấu diếm quyết tâm buộc các NGO phải làm việc theo luật lệ của mình.  Nhiều viên chức chính quyền Trung quốc tin rằng các NGO do nước ngoài trợ giúp tài chánh là những con nga Thành Troy lén lút truyền bá tư tưởng Tây phương. Các biến cố “Mùa Xuân A Rập” (2011), cuộc nổi dậy hòa bình tại Ukraine (Feb. 2014) lật đổ chính quyền thân Liên bang Nga của tổng thống  Viktor Yanukovych và cuộc biểu tình của sinh viên tại Hồng Kông mùa hè năm 2014 càng làm cho giới chức Trung quốc thêm lo ngại.

       Ông Tập Cận Bình đã cho bắt giữ những nhân vật truyền bá tư tưởng tự do Tây phương qua các chương trình do Tổ chức “Open Society Foundations” (Xã hội Mở) của nhà tỷ phú George Soros tài trợ. Tháng 10/2014 ông cho bắt viên giám đốc Viện Nghiên cứu về cải cách chính trị và kinh tế ở Bắc kinh. Tháng 6 vừa qua ông cho bắt 2 nhà chủ trương “xã hội pháp quyền” và hằng trăm luật sư tham gia phong trào đấu tranh cho dân quyền.

       Trong khi thắt chặt các hoạt động NGO do nước ngoài tài trợ, đảng Cộng sản Trung quốc nới tay đối với các NGO trong nước hoạt động trong các lĩnh vực không chính trị để cho các NGO này giúp trám những lỗ hổng trong đời sống quần chúng mà đảng lo không nổi. Trong 5 năm qua ngân sách chính quyền tài trợ cho các tổ chức NGO làm việc nhân đạo tăng gấp 10 lần lên đến con số 15.2 tỉ mỹ kim. Luật dự liệu rằng các nhóm NGO làm việc trong lĩnh vực xã hội và môi trường có thể đăng ký hoạt động mà không cần có một cơ quan nhà nước đỡ đầu. Các tổ chức này nếu xin có thể được chính quyền tài trợ.   

       Trung quốc sẽ giới hạn số cơ quan nhà nước có quyền đỡ đầu các NGO nước ngoài hay do nước ngoài tài trợ. Riêng các NGO nào trong loại này được đánh giá không nguy hiểm (như  trao đổi qua lại thăm viếng, du lịch và hợp tác có thiện chí ) thì sẽ được hoạt động không cần cơ quan đỡ đầu.

       Luật điều hành NGO này được thảo luận và chuẩn bị qua một hội nghị Trung ương đảng năm 2014 và được bộ máy tuyên truyền của Nhà nước miêu tả là một biểu hiện Trung quốc đang áp dụng nguyên tắc cai trị theo pháp chế (fazhi  法制 = rule of law). Nhưng fazhi ở đây không có nghĩa như Tây phương hiểu mà phải hiểu là “s cai tr đt căn bn trên lut l” (law-based governance), nghĩa là “luật” (đo đảng nặn ra) là vũ khí đảng dùng để duy trì trật tự xã hội.    

       Một điều cần biết là đảng Cộng sản Trung quốc sẽ thi hành luật này một cách tùy tiện. Cũng như đối với internet đảng nói đảng khuyến khích nhưng trên thực tế chỉ khuyến khích chỗ nào lợi cho đảng. Ít nhất đảng Cộng sản Trung quốc cũng muốn chứng tỏ cho thế giới biết Trung quốc dưới chính quyền Cộng sản là một đất nước văn minh biết tôn trọng các giá trị chung. Nhưng đừng quên mọi hoạt động quá tự do sẽ không được chấp nhận. Không thể giết (Internet, NGO) thì phải để cho nó sống, nhưng mọi sự phải nằm dưới sự kiểm soát của đảng./.

Trn Bình Nam (phóng dịch)

August 30, 2015

binhnam@sbcglobal.net

www.tranbinhnam.com

 

 


.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong những trang sổ tay trước, chúng tôi đã có dịp đề cập đến vài mảnh đời lưu lạc của đồng bào H’mong đến từ Mường Nhé. Những dòng chữ còn lại của S.T.T.D hôm nay xin được dành riêng cho những đồng bào Thượng đi từ Tây Nguyên mà chúng tôi đã có dịp tiếp chuyện – nhiều lần – ở ven đô Bangkok.
Hôm nay 24/11/20, theo tin AFP, ông TT.Trump bật đèn xanh cho ông Joe Biden đắc cử Tổng thống trong cuộc bầu cử hôm 3/11 tiếp cận chương trình chuyển giao quyền lực tuy ông Trump vẫn chưa thừa nhận sự thắng cử của ông Biden.
Trước hết chúng ta hãy biết ơn chính nền dân chủ. Trong mùa bầu cử này, chúng ta đã thấy những con số kỷ lục về số người Mỹ thực hiện quyền thiêng liêng nhất của họ, đó là quyền bỏ phiếu để bày tỏ ý nguyện của họ qua lá phiếu. Hơn 150 triệu người đã đi bỏ phiếu. Đó là điều phi thường. Nếu quý vị muốn biết điều gì đang đập tận trong trái tim nước Mỹ thì đó là nền dân chủ.
Qua bao nhiêu mùa lễ Tạ Ơn trên đất Hoa Kỳ, năm nào tôi cũng thầm tạ ơn đất nước này đã cho tôi một nếp sống tự do, một mái nhà ấm cúng dung dưỡng gia đình tôi từ ngày tôi rời Việt Nam. Năm nay là lần đầu tiên tôi nghĩ mình nên trải lòng biết ơn sâu xa này xuống mà nói thành lời. Nguyên nhân chính có lẽ vì biến cố đại dịch và sự mâu thuẫn chính trị của nước Mỹ tác động mạnh đến tôi và cuộc sống của triệu triệu người dân.
Xét lại lịch sử đảng, bài học hàng hàng lớp lớp Thanh niên-Trí thức đã xếp bút nghiên theo tiếng gọi kháng chiến chống Pháp giàng độc lập trước 1945, để sau này phải hối hận vì đã sai lầm để cho đảng Cộng sản cướp công kháng chiến, biến hành động gọi là Cách mạng tháng Tám thành bệ phóng cho đảng lên nắm quyền cai trị độc tài Cộng sản.
Số dân Việt Nam đang trôi nổi ở xứ Chùa Tháp thì không. Họ là thứ sắc dân vô tổ quốc (stateless ethnic Vietnamese, theo như cách gọi chính thức của các N.G.O đang hoạt động ở Cambodia) nên không có quyền sở hữu tài sản hay đất đai, và buộc phải chấp nhận một nếp sống rất bồng bềnh, và vô cùng bấp bênh – như hiện cảnh.
Một vài ghi chép lại trong nhiều tháng qua là như vậy. Câu chuyện về những người Việt ủng hộ Trump và chống Trump sẽ vẫn kéo dài thêm một thời gian nữa. Nó sẽ khép lại, hay mở rộng thêm còn tùy vào nghiệp lực của nước Mỹ, của cộng đồng người Việt ở Mỹ. Qui luật nhân quả vẫn sẽ vận hành như một qui luật muôn đời của vũ trụ.
Đã vài tuần kể từ lần cuối tôi liên lạc với quý vị. Trong thời gian đó, chúng tôi đã gắng sức làm việc để thành lập một nội các thể hiện các giá trị mà chúng tôi đã đưa ra là, hàn gắn sự chia rẽ quốc gia sâu đậm tại quốc nội và khôi phục vai trò lãnh đạo của chúng ta ở quốc ngoại.
Giữa những giờ phút ngự trị bởi các con số khổng lồ chóng mặt, những tranh cãi dao búa, một câu nói của ông Joe Biden đã nhắc nhở tới chiều sâu của một cuộc bầu cử dân chủ: đằng sau mỗi lá phiếu là một con người. Câu nói như một công án thiền. Tường chừng chìm lỉm trong những tiếng la hét, reo hò, bên này giận dữ, bên kia vui mừng.
Tổng thống Donald Trump sau khi lên nhậm chức đã nhanh chóng ký quyết định rút khỏi Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nay nhìn trở lại cuộc tranh cử 2016, tôi tin rằng nếu giả sử bà Hillary Clinton thắng cử, bà cũng khó có thể đưa nước Mỹ gia nhập TPP.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Mắt thường chúng ta có thể nhìn thấy bao xa?
Theo nhà dịch tễ học hàng đầu của Thụy Điển, hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy miễn dịch cộng đồng đang giúp nước họ chống lại Covid-19
Theo dự báo mới nhất của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), đại dịch Covid-19 sẽ gây thiệt hại lớn cho ngành hàng không toàn cầu trong giai đoạn 2020-2021.
Sau khi các hãng dược phẩm Mỹ và Anh lần lượt công bố kết quả thử nghiệm khả quan vaccine phòng Covid-19, Nga cũng tuyên bố sẽ bán vaccine Covid-19 với giá rẻ hơn và đặt mục tiêu sản xuất 1 tỷ liều trong năm 2021
Theo trang Financial Times, Facebook đang lên kế hoạch “lấy lòng” ông Biden bằng các chiến dịch tập trung vào Covid-19 và biến đổi khí hậu.