Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Chúc Mừng Nhà Thơ Lý Đợi

10/07/201500:00:00(Xem: 4753)

Đó là một giải thưởng về thi ca: Gabo Prize. Đúng ra, tên đầy đủ của giải này là: The Gabo Prize for Literature in Translation & Multi-Lingual Texts [Summer/Fall 2015].

Giải trao cho nhà thơ Lý Đợi (đang ở trong nước) và các dịch giả (Kelly Morse và Nga L.H. Nguyen) đã chuyển ngữ thơ Lý Đợi sang tiếng Anh.

Trên trang Da Màu (http://damau.org/archives/37580) hôm 8-7-2015, nhà thơ Lý Đợi qua bài viết tựa đề “Chúc Mừng Dịch Giả Thơ Tôi Thắng Giải Gabo” đã giải thích, trích:

“Tôi vừa nhận được tin những dịch giả thơ của tôi ra tiếng Anh đã thắng giải Gabo mùa Hè 2015, sau khi vượt qua vòng chung khảo với những tên tuổi xứng đáng hơn. Chúc mừng!

Gabo là tên gọi thân thiết của Gabriel García Márquez (1927 – 2014, Nobel văn học 1982), có tiểu thuyết Tình yêu thời thổ tả mà tôi kính nể.

Giải thưởng được trao với rất nhiều lời có cánh, hãy đọc kĩ hướng dẫn trước khi dùng, vì có khi đó chỉ là quảng cáo, hơi trương phồng...

Chi tiết giải thưởng The Gabo Prize for Literature in Translation & Multi-Lingual Texts [Summer/Fall 2015] có thể xem tại đây:
http://lunchticket.org/gabo-prize-literature-translation-multi-lingual-texts/gabo-prize-winners-finalists-summerfall-2015/

Và các bài thơ để trao giải thưởng:
http://lunchticket.org/poetics-of-resistance/

Điều đáng ngưỡng mộ ở đây không phải là những bài thơ của tôi, mà là công việc nặng nhọc, dũng cảm của Kelly Morse và Nga L.H. Nguyen, họ đã bỏ công phu ít nhất gấp 20 lần công sức mà tôi đã làm cho bài thơ.

Tiếng Việt của Kelly Morse chắc cũng giống tiếng Anh của tôi, đủ sức để đi lạc đường mà không thể nhờ đến cảnh sát. Tôi có gặp cô ấy một lần tại Sài Gòn, uống với nhau ly cà phê, dùng mọi cử chỉ để cho cô ấy biết rằng dịch thơ, làm luận án về thơ của tôi chẳng có gì vui, nên cứ tùy ý chọn lựa bài và cách thể hiện, vì tôi không thể giúp gì được nhiều.

Và cũng vì quan điểm của tôi: Thơ không thể dịch được, nhưng không thể không dịch thơ được.


Còn Nga L.H. Nguyen thì có nói chuyện với cô ấy một lần qua điện thoại, mà chưa hề có dịp gặp nhau. Nên càng xúc động hơn.

Đã nhiều lần muốn nói lời tri ân công khai đến hai bạn, cũng như những dịch giả đã/đang dịch thơ tôi ra tiếng Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Romania, Séc…, nay "ăn ké" Gabo, tôi cảm ơn tất cả.

Lý Đợi”(hết trích)

Có một điểm cần ghi nhận, thơ Lý Đợi thuộc loại khó dịch nhất trần gian, vì ngôn ngữ rất mực riêng tư, độc đáo, mang nhiều phong cách riêng của Việt ngữ -- thường chỉ có thể hiêủ trọn vẹn, may ra, trong tiếng Việt và trong bôi cảnh xã hội của thời đại nhà thơ đang sống. Nếu không cùng hít thở không khí như nhà thơ, thí dụ, người của các thế kỷ sau, hẳn là khó nắm bắt những cảm xúc Lý Đợi muôn mô tả.

Thí dụ, chữ “luộc” trong thơ Lý Đợi. Dưới thời xã hội chủ nghĩa đương đại, chữ “luộc” đã rời nhà bếp, để mang nghĩa mới và được dùng trong rất nhiều trường hợp...

Như thế, dịch thuật là một hành vi phi thường.

Nơi đây, xin trích một số dòng thơ từ Lý Đợi được Giải Gabo (http://lunchticket.org/poetics-of-resistance/) như sau:

“Món 1: Luộc

+ Theo kiểu rau muống luộc của Bắc kỳ

Sống ở Việt Nam ăn món luộc là tốt nhất
Chưa tìm thấy thứ gì mà người Việt không thể luộc…

.

Vậy nên:

Sống ở Việt Nam ăn món luộc là tốt nhất

.

Từ luộc xe honda, nhà đất, bằng cấp, chức tước…
Từ luộc vệ sinh, an toàn thực phẩm, bảo hiểm…
Từ luộc trí tuệ, thẩm mĩ, văn hoá, nhân tính…
Từ luộc nhân quyền, tự do, tư tưởng, tâm linh…
Chưa tìm thấy điều gì mà Việt Nam không thể luộc

Vậy nên:

Sống ở Việt Nam ăn món luộc là tốt nhất

Từ luộc cho đến luộc
Người người nghĩ chuyện luộc
Nhà nhà tham gia luộc
Ngành ngành thi đua luộc…

Duy chỉ có lý do tại sao mình bị luộc: là không bị luộc

Vậy nên:

Sống ở Việt Nam luộc là tốt nhất
Luộc là tốt nhất
Luộc là tốt nhất
Luộc là tốt nhất…”(ngưng trích)

Xin chúc mừng nhà thơ Lý Đợi, và chúc mừng 2 dịch giả tuyệt vời Kelly Morse và Nga L.H. Nguyen.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lời Tòa Soạn: Họa sĩ Duy Thanh vừa từ trần vào giờ 9:30 PM, đêm Chủ Nhật 24/11/2019 tại bệnh viện General Hospital San Francisco, tại thành phố San Francisco, California.
Cuộc chiến thương mại vẫn xảy ra chung quanh hàng Việt Nam xuất cảng…Báo Diễn Đàn Doanh Nghiệp ghi nhận: Sau khi áp thuế chống trợ cấp 12% với ống thép không gỉ từ Việt Nam, Ấn Độ lại tiếp tục điều tra chống trợ cấp đối với ván sợi bằng gỗ.
Trộm kỹ thuật của Hoa Kỳ, Nhật Bản, Anh quốc, Pháp quốc… Lấn chiếm Biển Đông của VN, Philippines… Bây giờ TQ cũng chôm cả văn hóa VN, nói rằng áo dài VN là truyền thống thời trang Trung Hoa…
Xây cầu, rủ nhau xây cầu… Nhà nước xây không nổi, cạn tiền, nên vay tiền quốc tế để xây cầu…
Thiếu thịt heo, đặc biệt là dịp Tết sắp tới… Báo Vietnam Finance ghi nhận: Từ đây đến Tết, mỗi tháng sẽ thiếu khoảng 70.000 tấn thịt heo.
Vậy là huề… Trận bóng đá mọi người hồi hộp chờ, vậy là huề. Bản in TTXVN kể: Tuyển Việt Nam và tuyển Thái Lan đã cầm hòa nhau 0 - 0 ở lượt trận thứ 5 bảng G vòng loại World Cup 2022 diễn ra trên sân Mỹ Đình tối 19/11.
Nhức nhối vẫn là chuyện mua hàng ngoại về rồi dán thương hiệu hàng Việt… Infonet ghi lời một quan chức về tình hình “Nhập hàng nước ngoài về cắt mác dán nhãn Made in VN: Chúng ta đang tự giết chúng ta!”
Có nên hợp pháp hóa mại dâm để câu du khách? Các quan chức Hà Nội đã “bức xúc” nêu câu hỏi như thế.
Tình hình ung thư của dân mình có những con số đáng ngại: 70% biết có bệnh ung thư khi đã vào giai đoạn cuối… nghĩa là tới lúc khó chữa trị.
Bán nước với giá cắt cổ, hay giá rẻ mạt? Đó là chuyện Hà Nội mua “hớ” có phải không? Báo Tiền Phong kể chuyện nước sông Đuống bán giá khủng: Hà Nội 'hớ' khi chọn nhà đầu tư?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Bầu trời chứa đầy khí phát sáng mờ mờ ảo ảo, dù có thể dùng camera nhạy sáng cao và kính viễn vọng để quan sát.
Giá Bitcoin đã thiết lập một kỷ lục mới khi hàng tỷ USD được các nhà đầu tư tổ chức rút khỏi thị trường vàng, làm dấy lên một cuộc tranh luận gay gắt về việc liệu có một ngày Bitcoin trở thành đối thủ của vàng trên cương vị một kênh đầu tư để chống lạm phát.
Hiện có khoảng 2,800 vệ tinh đang hoạt động xung quanh Trái đất. Tuy nhiên, con số vẫn chưa là gì so với số lượng vật thể không còn hoạt động – hay còn gọi là ‘rác không gian’ – đang quay quay hành tinh chúng ta.
Samsung được cho là sẽ ngừng sản xuất dòng điện thoại Galaxy Note của mình vào năm 2021, phản ánh nhu cầu điện thoại thông minh cao cấp bị sụt giảm mạnh do đại dịch Covid-19.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Mark Meadows đã triệu tập Stephen Hahn, giám đốc Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), để chất vấn việc cơ quan không đẩy nhanh quá trình cấp phép cho vaccine Covid-19 của Pfizer.