Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sinh Tố B12 Trong Dinh Dưỡng

03/07/201500:00:00(Xem: 7010)

VITAMIN B 12 (cyanocobalamin), cần trong việc tạo lập hồng huyết cầu, có ích cho tủy xương, giúp tế bào phân cắt và tăng trưởng cũng như bảo vệ bao myelin của dây thần kinh...

Vitamin B12 còn hoạt động phối hợp với chất folic acid hay folate (Vitamin B9) trong các biến dưỡng của một vài loại amino acids, acids béo và DNA.

* * *

Vậy, Vitamin B12 từ đâu mà có?

B12 được tổng hợp bởi một vài loại vi sinh vật sống trong bộ máy tiêu hóa của thú vật.

Ở các loài thú nhai lại (ruminant) như trâu, bò, dê, cừu, hươu, nai, cũng như các loài vi sinh vật trong dạ cỏ (rumen) tức là bao tử thứ nhất có nhiệm vụ chuyển hóa chất cellulose từ rơm rạ và cỏ ra thành các chất dinh dưỡng, đồng thời cũng tổng hợp ra vitamin B12.

Một khi được hấp thụ vào máu, B12 được phân phối đi khắp nơi.

Ở loài bò, gan là cơ quan chứa nhiều B12 nhất, kế đến là thận.

Ở người, phần kết tràng (colon) của ruột già là nơi vi khuẩn tổng hợp B12, nhưng vitamin nầy không được hấp thụ tại đây mà lại bị thải ra ngoài theo phân...

Trong môi sinh, một vài loại vi khuẩn trong đất cũng tổng hợp được vitamin B12.

Để cho việc tổng hợp B12 có thể xảy ra được cần phải có sự hỗ trợ của một bần tố (oligoelement), đó là cobalt. Chất nầy hiện diện trong đất và trong rau cỏ.

Thú vật lúc ăn cỏ thường ăn luôn cả đất cát có chứa vitamin B12, nhờ vậy chúng thỏa mãn đủ nhu cầu về vitamin nầy...

Đối với con người, chúng ta thường rửa sạch rau quả mỗi khi ăn, và vitamin B12 hiện diện trong đất cát bám ở bên ngoài mặt các rau quả nầy, phần lớn đều bị trôi đi hết.

Ở một số loài vật như thỏ, chúng thường có thói quen ăn phân trở lại mỗi khi được bài tiết ra ngoài. Sự kiện nầy giúp chúng thỏa mãn đủ nhu cầu về B12...

blank
Có cần sinh tô B-12?

Sinh tố B12 trong thực phẩm chay

Các nhà khoa học đều xác nhận rằng hầu như tất cả các thức ăn nguồn gốc thực vật đều không có chứa vitamin B12, ngoại trừ một vài loại thực phẩm, như đậu nành ủ lên men Miso (giống như tương) của Nhật Bản và Tempeh của Nam Dương, tảo vi sinh Spurilina, Chlorella và rong biển Nori, Wakame, v.v.

Các loại thực phẩm vừa kể trên, phần lớn đều có chứa những chất tương tự như vitamin B12, nhưng lại không có hoạt tính (inactive), khoa học gọi chúng là B12 analogues, cơ thể không thể sử dụng được. Chỉ một số rất ít B12 còn lại mới là B12 thật sự hữu dụng mà thôi!

Có một điểm cần nên nhớ là miso, tương, chao, nước tương và xì dầu đều rất…mặn vì có chứa rất nhiều muối sodium, nếu ăn nhiều và ăn thường xuyên sẽ có hại cho tim hay thận hoặc có thể làm tăng áp suất động mạch. Vậy chúng ta hãy nên cẩn thận!

Ngoài ra, các loại men dinh dưỡng như men bia (brewess yeast) cũng có chứa B12.

Men bia dưới dạng viên hoặc bột được dùng để uống hoặc pha vào nước trái cây nhằm mục đích bồi bổ sức khỏe. Spurilina và men bia được thấy bán trong các tiệm thuốc tây và trong các tiệm bán thực phẩm thiên nhiên...

Nói tóm lại, nguồn cung cấp B12 tốt nhất của chúng ta vẫn là từ các sản phẩm gốc động vật

Nguồn cung cấp sinh tố B12

B12 có nhiều nhất trong gan bò (100gr gan chứa 60mcg B12), kế đến là trong thận, thịt bò (100gr có 0.6mcg B12), thịt gà (0.3mcg), thịt heo (0.6mcg), trong cá (4-5mcg), hột gà (0.5mcg), tôm cua sò và trong sữa, fromage (0.25-0.5mcg)...

Khi chúng ta dùng những thực phẩm có chứa Vitamin B12, chất hydrochloric acid trong dịch vị tiêu hóa sẽ giúp phóng thích B12 ra ngoài.

Đồng thời một chất khác được gọi là yếu tố nội tại (intrinsic factor) tiết ra từ niêm mạc bao tử sẽ kết hợp với vitamin B12. Lúc đi qua phần hồi tràng (ileum) của ruột non, B12 sẽ được các thụ thể chuyên biệt (specific receptors) tại đây hấp thụ vào máu. Ruột già không hấp thụ được B12.

blank
Có cần sinh tô B-12?

Trong cơ thể, phần lớn B12 được dự trữ trong gan

Nhu cầu hằng ngày của chúng ta về B12 rất ư là thấp, khoảng 2.5 - 3mcg (micrograms).

Nhu cầu nầy phải cao hơn đối với phụ nữ trong thời gian mang thai hoặc đang cho con bú.

Vì thực vật không có B12 nên các người ăn trường chay thuần túy (vegan) cần phải uống thêm các supplements có chứa B12, hoặc dùng những loại sản phẩm hay thức ăn đã được tăng cường (fortified) thêm B12. Nhờ gan có khối dự trữ dồi dào cho nên trong điều kiện ăn uống thiếu B12, thì cũng phải từ 3 năm trở lên mới thấy các triệu chứng của việc thiếu vitamin B12 xuất hiện ra.

Thường thì bệnh nhân sẽ cảm thấy bần thần mệt mỏi, kèm theo các dấu hiệu của hiện tượng thiếu máu, dễ bị lạnh, lâu ngày sẽ có các triệu chứng thần kinh, thay đổi tâm tính, trí nhớ kém, trầm cảm, tê tay tê chân, mất thăng bằng lúc đi đứng, v.v.

Bệnh thiếu máu do thiếu B12 được gọi là bệnh thiếu máu ác tính (pernicious anemia) rất nguy hiểm.

Đôi khi ăn uống đầy đủ B12 nhưng vẫn bị thiếu máu như thường, trường hợp nầy xảy ra khi B12 không được hấp thụ ở ruột non vì thiếu sự trợ giúp của hydrochloric acid, hoặc thiếu chất nội tại của bao tử.


Ngoài ra, rượu hay thuốc lá cũng như một vài loại thuốc ngừa thai hay các thuốc làm giảm độ chua (antacid) của bao tử chẳng hạn như Tagamet, Zantac, Nexium, Pepcid cũng có thể làm giảm phần nào sự hấp thụ của B12.

B12 ở phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú

B12 đi qua màng nhau trong thời gian mang thai và hiện diện một cách tự nhiên trong sữa mẹ. Để cung cấp đủ nhu cầu B12 cho đứa bé, những bà mẹ cần phải ăn uống cho đầy đủ.

Những bà mẹ ăn chay cần phải uống thêm sinh tố B12.

B12 ở người cao tuổi

Tình trạng thiếu B12 có thể xảy ra ở người cao tuổi bởi những nguyên nhân như sau: bữa ăn thiếu sự đa dạng, hoặc ăn ít…

Các cụ thường bị rơi vào tình trạng kém hấp thụ B12 từ thực phẩm.

Lại nữa, có khoảng từ 10% - 30% người già thường hay bị viêm teo bao tử mãn tính (gastrite atrophique chronique). Vào lứa tuổi trên 80, tỉ lệ nầy có thể lối 40%.

Đây cũng là một nguyên nhân chính của bệnh lý nói trên. Tuổi càng cao thì bị viêm teo bao tử càng trầm trọng thêm hơn nữa.

Biểu lộ của bệnh là acide chlorhydrique tiết ít đi trong bao tử và làm giảm hấp thụ B12 hiện diện trong các chất đạm proteine của thực phẩm.

Cùng một lúc với sự tuột giảm nồng độ của acide chlorhydrique, là sự gia tăng của các nhóm vi khuẩn đường ruột.

Chính các loại vi khuẩn nầy sử dụng B12 để tăng trưởng và làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu B12 trong cơ thể.

Bệnh viêm teo bao tử có thể có nhiều nguyên nhân và thường được thấy ở các bệnh nhân mắc phải chứng thiếu máu ác tính.

blank
Có cần sinh tô B-12?

Một số duợc phẩm có thể ảnh hưởng vào sự hấp thụ B12:

+/ Acide folique: Về phương diện sinh hóa, acide folique và B12 kết hợp với nhau rất chặt chẽ. Bởi vậy việc tổng hợp ADN trong các tế bào tạo huyết (cellules hématopoiétiques) sẽ bị ảnh hưởng nếu thiếu một hoặc hai chất trên.

+/ Inhibiteurs de la pompe à protons (IPP): Các loại thuốc nầy được sử dụng để trị loét bao tử ulcère gastro duodénal bằng cách làm giảm sự tiết ra acide chlorhydrique trong bao tử và có khả năng cản trở việc hấp thụ B12 có trong thực phẩm. Tuy nhiên, sự hấp thụ B12 tự do (B12 libres) không bị ảnh hưởng bởi việc uống các loại thuốc IPP. Thí dụ thuốc Omeprazole (Losec) và Pantoprazol (Pantoloc)…

+/ Antagonistes des récepteurs H2: Các thuốc trị loét bao tử loại nầy ảnh hưởng vào việc hấp thụ B12 cũng tương tợ như đối với IPP. Thí dụ như Cimétidine (Tagamet), Ranitidine (Zantac)…

+/ Metformine: hay Glucophage, thuốc trị tiểu đường. Ảnh hưởng của thuốc vào sự hấp thụ B12 chưa được sáng tỏ cho lắm.

Các suppléments vitamin B12

Tại Canada các loại bổ sung hay suppléments vitamin B12 để uống được trình bày dưới dạng viên, viên để dưới lưỡi và dạng lỏng.

Ngoài ra còn còn có dạng tem để dán ngoài da (vitamin B12 patch, bandes fondantes). Thuốc sẽ từ từ ngấm qua da để vào cơ thể.

Trong đa số trường hợp, các suppléments B12 được thấy dưới dạng cyanocobalamine, hoặc dạng cobolamine cristalline. Tuy nhiên một số viên cũng có thể chứa chất méthylcobalamine hoặc một dạng nào khác của B12.

Thường thì các suppléments B12 dễ hấp thụ nếu được uống lúc ăn.

Đối với các viên B12 để ngậm dưới lưỡi comprimés sublingaux, theo như nhãn hiệu ghi, chúng có tính khả dụng biodisponibilité cao hơn các viên B12 để uống.

Ngày nay, người ta cũng thường hay dùng dạng chích để trị trường hợp cơ thể thiếu B12.

Tại Québec, vitamin B12 dạng uống không được cơ quan bảo hiểm sức khỏe của chánh phủ (RAMQ) trả tiền, ngược với dạng chích. Ngoài ra, cũng chưa có một sự ấn định rõ rệt nào về liều lượng và thời gian sử dụng vitamin B12 qua ngõ miệng per os.

Theo các tài liệu có được từ 1968 thì dạng uống cũng hữu hiệu như dạng chích vậy.

Nói chung, vitamin B12 loại viên để uống cho thấy rất an toàn và hữu hiệu mà giá cũng không mấy gì đắt lắm.

Vitamin B12 là đề tài tranh luận chính yếu giữa phe ăn chay và phe ăn mặn

Phe ăn chay hù dọa mọi người về hiểm họa bệnh tật và cancer do việc ăn thịt có thể gây ra…

Phe ăn mặn thì cũng phóng đại các ảnh hưởng tiêu cực như ăn chay sẽ bị mất sức khỏe, sẽ bị thiếu vitamin B12; hoặc dễ bị thiếu máu, dễ bị hết xí quách, v.v.

Kết Luận:

Tại Bắc Mỹ, vấn đề thiếu sinh tố B12 rất hiếm thấy xảy ra.

Tuy nhiên, các cụ cao tuổi ăn uống yếu kém, các sản phụ cũng như các người ăn chay khắc khe nên lưu ý đến điểm nầy.

Uống thêm supplément B12 là chuyện cần phải bàn đến vậy./.

Tham khảo:

****Julie Simard Sauvageau, B. Pharm-Tout sur la vitamine B12! Formation Continue- L Actualité Pharmaceutique 1 Mai 2011- Québec (tài liệu dành cho dược sĩ)
http://www.professionsante.ca/files/2011/11/LAP_vol19_no4_052011.pdf

Video:Symptoms of Vitamin B 12 Deficiency
https://www.youtube.com/watch?v=p0da1xrELcA

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Thường thường phải có thời gian trung bình là từ ba tới sáu tháng để một móng mọc ra từ gốc tới đầu của móng.Hướng mọc của móng được một lớp da mỏng mọc theo chiều cong ở đáy của móng. Miễn là nơi này của móng không bị tiêu hủy, các thương tích của móng có khuynh hướng kích thích sự tăng trưởng cho tới khi nó lành trở lại.
Theo Thiền sư Munindra (1915- 2003), tỉnh thức không phải là điều huyền bí nhưng đó là một một trạng thái bình thường mà chúng ta ai cững có thể thực hiện được bất cứ lúc nào hết. Nên hành thiền trong mọi hoàn cảnh và cho mọi sự việc: lúc ăn, lúc uống, lúc thay quần áo, lúc thấy, lúc nghe, lúc ngửi, lúc nếm, lúc sờ mó, lúc suy nghĩ…
Vị bác sĩ có ảnh hưởng y học trong suốt thế kỷ thứ 15 được sinh ra tại một thị trấn trước đây thuộc Hy Lạp Pergamum (ngày nay là Bergama, Thổ Nhĩ Kỳ) vào khoảng 129 AD. Claudius Galenus hoặc Galen là một thần đồng, viết ba cuốn sách lúc mới 13 tuổi. Sau khi đã hoàn tất toán học, canh nông, thiên văn học, và triết học, anh ta trở lại học y khoa và, trong 12 năm (thời đó học quá lâu) tại thành phố của mình và tại Smyrna, Corinth và quan trọng hơn, tại Alexandria.
“Năm 2008, thế giới có 115 nước trồng lúa và sản xuất khoảng gần 700 triệu tấn thóc mỗi năm…Lúa gạo là thức ăn căn bản của 36 quốc gia và cung cấp từ 20 đến 70% nguồn năng lượng quan trọng cho hơn phân nửa dân thế giới, đặc biệt tại nhiều nước Á Châu…“…Hiện nay lúa gạo ngày càng trở nên phổ biến sâu rộng ở các lục địa khác, như châu Mỹ, Trung Đông và nhất là châu Phi, vì loại thực phẩm này được xem như thức ăn bổ dưỡng lành mạnh cho sức khỏe và thích hợp cho đa dạng hóa thức ăn hàng ngày…” (Trần V. Đạt Ph.D)
Mỗi ngày ta hít thở khoảng 18,925 lít không khí. Thở có hai nhiệm vụ: Thứ nhất là nó cung cấp cho cơ thể dưỡng khí cần để đốt thực phẩm và cho dưỡng khí. Thứ hai là nó thải ra thán khí là chất không cần của đời sống. Dưỡng khí là chất hơi chiếm khoảng 20 phần trăm không khí mà ta hít vào phổi. Không khí thở ra chứa nhiều thán khí. Mặc dù thở là không tự chủ, tuy nhiên ta có thể du di nó một phần nào. Thí dụ ta có thể lấy hơi thật lớn trước khi lặn ở dưới nước.Ta cũng có thể ngưng thở nhưng đừng ngưng lâu quá; phản ứng không tự chủ bắt con người thở quá mạnh khiến ta không thể tự tử bằng cách ngưng thở.
Trong đời sống hằng ngày, cho để nhận là một chuyện rất bình thường trong mọi sự trao đổi lẫn nhau. Tôi trả tiền, tôi nhận món hàng. Vậy, cho để nhận là một quy luật tự nhiên hay còn là một nguyên tắc đạo đức? Đó là một hành động tự nguyện, bất vụ lợi, xuất phát từ lòng thương người?
Hoa Kỳ mất đi một cây cổ thụ quý giá có một trăm năm với hai ngày lẻ tuổi thọ.Trước sự ra đi này, đích thân vị nguyên thủ quốc gia cũng phải lên tiếng tỏ ý nuối tiếc là người Mỹ mới mất một bảo vật hiếm có. Đó là tài tử Bob Hope mà nhân dân Hoa Kỳ coi như một nhà ái quốc, một diễn viên hài tuyệt hảo, một người mang niềm vui tới cho mọi người.
Cách nay 100 năm, Émile Coué (1857-1926) một nhà tâm lý học và đồng thời cũng là một dược sĩ Pháp đã đề xướng ra phương pháp tư tưởng tích cực (pensée positive) để cải thiện sức khỏe. Đây là một phương pháp đơn giản và rất dễ thực hiện. Theo nhiều người cho biết nó tỏ ra rất hiệu nghiệm.
Theo truyền thông Hoa kỳ, ông Trump đang được chữa trị với nhiều thứ thuốc cho bệnh COVID-19. Ba thuốc trong danh sách hôm nay 2 tháng 10, 2020 là Regeneron, famotidine, và aspirin. Chúng tôi xin lược sơ một cách tổng quát lý do mà ba thứ thuốc này được bác sĩ dùng cho ông Trump.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.