Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Joseph S. Nye: Tránh Xung Đột Ở Biển Đông

10/06/201500:00:00(Xem: 4090)

Gần đây khi máy bay trinh sát P8–A của Hải quân Mỹ bay tới gần vùng Đá chử Thập trong quần đảo Trường Sa ở biển Đông, lực lượng này đã bị Hải quân Trung Quốc cảnh báo tám lần phải rời khỏi khu vực. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị nói: "Quyết tâm của Trung Quốc để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ vững như đá". Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter trả lời: "Ở đây không nên nhầm lẫn về điều này: Mỹ sẽ bay, căng buồm ra khơi, và hoạt động bất cứ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép chúng tôi, như chúng tôi làm trên toàn thế giới". Vì vậy, liệu một xung đột Mỹ-Hoa ở biển Đông sắp xảy ra?

Năm 1995, khi tôi phục vụ tại Ngũ Giác Đài, Trung Quốc bắt đầu xây dựng cơ sở trên vùng Đá Vành Khăn, nơi mà Philippines có yêu sách và nằm rất gần với bờ biển của Philippines hơn là của Trung Quốc. Mỹ đã đưa ra tuyên bố rằng chúng tôi đã không bày tỏ thái độ nào trong các yêu sách đang còn tranh chấp của năm quốc gia về khoảng 750 hoặc hơn các loại đá, đảo san hô, đảo, cồn, đá ngầm mà bao gồm các quần đảo Trường Sa, chiếm một khu vực rộng lớn - 425.000 kilômét vuông (164.000 dặm vuông) - của biển Đông. Chúng tôi kêu gọi các bên liên quan giải quyết các tranh chấp bằng cách hòa bình.

Nhưng Mỹ đã đứng trên quan điểm mạnh cho là biển Đông lệ thuộc vào các Công Ước của Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), trong đó bao gồm các tuyến đường biển quan trọng đối với các chuyến tàu dầu từ Trung Đông và tàu hàng từ châu Âu mà thông qua lộ trình này có máy bay quân sự và thương mại thường xuyên bay.

Để hỗ trợ cho các yêu sách lãnh hải của mình, Trung Quốc dựa trên một bản đồ thừa hưởng từ thời kỳ Quốc Dân Đảng - cái gọi là "đường chín đoạn", kéo dài gần một ngàn dặm về phía nam của lục địa Trung Quốc và đôi khi tiến gần sát khoảng 40 hay 50 dặm tới đường bờ biển của các quốc gia như Việt Nam, Malaysia, Brunei và Philippines. Tất cả các quốc gia này

dựa theo qui định theo Công Ước của Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), đòi hỏi là các vùng đặc quyền kinh tế có 200 hải lý.

Khi tranh chấp về vùng Đá Vành Khăn nổ ra, các quan chức Trung Quốc không làm rõ ý nghĩa của đường chín đoạn, nhưng, khi bị áp lực, họ đồng ý rằng các khu vực có dấu phân định là những nơi mà Trung Quốc đã tuyên bố có chủ quyền tối thượng. Đồng thời, họ đồng ý là biển Đông không phải là hồ của Trung Quốc, và nó bị chi phối bởi Hiệp ước của Liên Hiệp Quốc. Trên cơ sở này, Mỹ và Trung Quốc tránh được xung đột vấn đề trong gần hai thập niên.

Nhưng Trung Quốc không tránh xung đột với các nước láng giềng trên biển của họ. Mặc dù cam kết tuân thủ các quy tắc ứng xử được thương thảo bởi Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vào năm 2002, Trung Quốc sử dụng sức mạnh ưu thế quân sự trong các tranh chấp với Philippines và Việt Nam. Trong năm 2012, các tàu tuần tra Trung Quốc đuổi tàu thuyền đánh cá Philippines ra khỏi bãi cạn Scarborough ở ngoài khơi của bờ biển Philippines, và chính phủ Philippines đã đưa tranh chấp ra Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS), mà Trung Quốc tuyên bố là Toà không có thẩm quyền tài phán. Trong năm 2014, sau khi Trung Quốc đem một giàn khoan dầu đến đóng trong vùng biển tranh chấp với Việt Nam, các tàu của hai nước đụng độ nhau với trận đánh bằng bằng thủy pháo trên biển; theo sau là các cuộc bạo động bài Hoa ở Việt Nam.

Các nước nhỏ trong khu vực tìm kiếm sự hỗ trợ của Mỹ. Nhưng Mỹ vẫn còn cẩn trọng để không bị lôi kéo vào trong các yêu sách còn tranh chấp về chủ quyền, một số trong các yêu sách này là mong manh, trong khi những yêu sách khác Trung Quốc đôi khi có một vị thế pháp lý mạnh hơn. Hơn nữa, Mỹ đã phải tập trung vào các vấn đề lớn hơn trong quan hệ với Trung Quốc.

Tình hình này bắt đầu thay đổi khi Trung Quốc khởi xướng một chính sách tích cực trong việc nạo vét cát để lấp đầy các đảo san hô và xây dựng đảo trong ít nhất năm địa điểm. Đầu năm nay, các nhà phân tích công bố các hình ảnh của những gì được kỳ vọng sẽ là đường băng dài 10.000 feet (3.000 mét) trên vùng Đá chử Thập.

Mỹ lập luận rằng Công Ước của Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) bảo đảm cho tàu nước ngoài và máy bay được tự do thâm nhập vượt quá giới hạn 12 dặm của lãnh hải, trong khi Trung Quốc đòi hòi rằng các chuyến bay quân sự không thể vượt qua khu kinh tế 200 hải lý mà không phép của Trung Quốc. Nếu Trung Quốc đòi hỏi một khu vực như vây cho từng địa điểm mà họ đã chiếm, Trung Quốc có thể đóng kín cả biển Đông. Như một viên chức Mỹ nói, Trung Quốc dường như đang cố gắng "tạo ra các chứng cớ trên mặt đất" - những gì mà Đô đốc Harry Harris, Tư lệnh Mỹ ở Thái Bình Dương, gọi là “Bức tường cát vĩ đại".

Trung Quốc tuyên bố một cách chính xác rằng nạo vét là nằm trong chủ quyền tối thượng của mình, và việc này chỉ đơn thuần là làm theo cách của các nước láng giềng, mà chính phủ của các nước này cũng đã tạo ra cơ sở để hỗ trợ cho các yêu sách của họ. Nhưng sự nghi ngờ của Mỹ đã tăng cao bởi thực tế là trong năm 2013, trong một tranh chấp riêng giữa Trung Quốc và Nhật Bản trên quần đảo Điếu Ngư ở biển Hoa Đông, chính phủ Trung Quốc đơn phương tuyên bố một Vùng Nhận Dạng Phòng Không mà không cảnh báo trước. Các phản ứng của Mỹ là đã bay với hai chiếc B -52 qua vùng không được công nhận. Điều này đặt ra một tiền lệ cho các chuyến bay trinh sát hải quân gần đây (trong đó có một toán phóng viên CNN trên tàu).

Các phản ứng của Mỹ đề ra nhằm ngăn chặn Trung Quốc từ việc tạo ra một sự kiện đã rồi mà nó có thể đóng kín phần lớn biển Đông. Tuy nhiên, sách lược nguyên thủy của Mỹ tránh liên can trong cuộc tranh chấp chủ quyền tiếp tục tạo nên ý nghĩa. Điều trớ trêu là Thượng viện Mỹ thất bại trong việc phê chuẩn Công Ước của Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), điều này có nghĩa là Mỹ không thể đưa Trung Quốc ra Toà ITLOS vì những nỗ lực của Trung Quốc để chuyển đổi các san hô thành đảo và đòi hỏi các vùng đặc quyền mà Mỹ có thể can thiệp nhân danh quyền tự do giao thông - một sự quan tâm chính của Mỹ.

Nhưng vì Trung Quốc đã phê chuẩn Công Ước của Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) và Mỹ tôn trọng luật này như luật tập quán quốc tế, nên có một cơ sở đàm phán trực tiếp nghiêm túc hơn để làm rõ những điểm mơ hồ trong đường chín đoạn và giữ gìn quyền tự do trên biển. Với phong cách ngoại giao đúng đắn, một cuộc xung đột Mỹ-Hoa tại biển Đông có thể và cần phải tránh.

* * *

Joseph S. Nye là cựu Phụ tá Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Quốc gia Hoa Kỳ, Giáo Sư Đại Học Harvard, Thành viên của The World Economic Forum Global Agenda Council on the Future of Government. Tác phẩm mới nhất của ông là Is the American Century Over?

Nguyên tác: Avoiding Conflict in the South China Sea
http://www.project-syndicate.org/commentary/south-china-sea-conflict-by-joseph-s--nye-2015-06

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hoá ra “chế độ hồ sơ lý lịch” là sáng tác của bác Mao, và có nguồn gốc ở tận bên Tầu cơ đấy. Thật là qúi hoá. Khi qua đến nước ta, bác Hồ vận dụng sáng tạo thêm chút xíu cho hợp với văn hoá (“đậm đà bản sắc”) Việt Nam nên hồ sơ lý lịch không chỉ tính “cho đến hết đời” mà còn kéo dài cho đến đời con và đời cháu luôn.
Trong Tù Binh và Hòa Bình, được viết ngay khi các sự kiện đang xẩy ra, Nhà Văn Phan Nhật Nam qua một lăng kính đặc thù giúp người đọc thấy được cuộc chiến khắc nghiệt sau khi quân đội Mỹ rút lui và nỗi tuyệt vọng của Miền Nam trước nỗ lực ngăn chặn chiến thắng cuối cùng của cộng sản.(lời giới thiệu của Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ, Ông James Webb)
Các nhà lập quốc Mỹ và Adam Smith, Roosevelt-Keynes và Reagan-Friedman sống cùng giai đoạn nên phải đối diện với những thách đố chung vào các khúc quanh lịch sử: cách mạng cơ khí, cách mạng Nga 1917, Đại Khủng Hoảng 1929, Hitler thập niên1930, Chiến Tranh Lạnh và Việt Nam 1950-80, toàn cầu hóa 1990…
Chính vì vậy, điểm lại một số chương trình dân sinh này là điều cần thiết và để thấy rằng hành trình phát triển của cộng đồng gốc Việt tại Hoa Kỳ đã có được, bên cạnh sự cố gắng thì một phần cũng nhờ vào các chính sách, sự trợ giúp bước đầu từ nhiều đời tổng thống tiền nhiệm khác nhau trong suốt 45 năm qua.
Khi Mai Thảo và Hoàng Anh Tuấn còn trên dương thế, thỉnh thoảng, tôi cũng vẫn nghe hai ông thở ra (“anh buồn quá Tiến ơi”) y chang như thế. Chỉ có điều khác là ông nhà văn khi buồn thì thích đi uống rượu, ông thi sĩ lúc buồn lại đòi đi … ăn phở, còn bây giờ thì ông nhạc sĩ (lúc buồn) chỉ ưa nhâm nhi một tách cà phê nóng. Ai sao tui cũng chịu, miễn đến chỗ nào (cứ) có bia bọt chút đỉnh là được!
Tờ The Washington Post hôm 12/9/2020 đưa tin Thượng Nghị sỹ Bernie Sanders công khai tuyên bố nếu chiến dịch tranh cử của đảng Dân Chủ tiếp tục tập trung vào việc chỉ trích cá nhân ông Trump, ông Joe Biden có thể thua ông Trump, như bà Clinton đã thua vào năm 2016.
Đây là thời kỳ bất ổn nhất tại Hoa Kỳ, với đại dịch, biểu tình đòi bình đẳng chủng tộc, cảnh sát bạo hành và bầu cử tổng thống tất cả những điều này đã khống chế sự chú ý của người dân, theo Jonathan Obert, Phó Giáo Sư dạy về Khoa Học Chính Trị tại Trường Cao Đẳng Amberst cho biết trong bài viết đăng trên trang mạng www.theconversation.com hôm 9 tháng 7 năm 2020. Với tất cả căng thẳng đó có thể dường như làm cho người dân đang ngày càng nắm lấy luật pháp vào trong tay của họ thường xuyên hơn. Không chỉ tại thành phố Kenosha của tiểu bang Wisconsin. Trong những tháng gần đây, đã có nhiều cuộc đối đầu qua việc gỡ bỏ tượng đài Liên Minh Miền Nam, các cuộc đụng độ qua việc sử dụng khẩu trang, các nỗ lực biểu tình chống đối – hay hăm dọa – những người biểu tình Black Lives Matter và thậm chí là sự quan tâm mới trong “những cuộc bắt bớ công dân.” Một số trong những sự kiện này đã biến thành bạo động và chết chóc một cách thảm khốc.
Để thực hiện Giấc mộng Trung Hoa, Trung Quốc nổ lực cố nắm lấy vai trò là một siêu cường lãnh đạo thế giới. Tập Cận Bình đưa ra chiến lược Một Vành Đai-Một Con Đường (Nhất Đới-Nhất Lộ), dùng đồng tiền để viện trợ, cho vay và đầu tư vào các quốc gia đang phát triển trên vành đai từ Châu Á đến Trung Đông, Châu Phi và Châu Âu.
Ông Bùi Nhật Tiến, tức nhà văn Nhật Tiến và cũng là một nhà giáo, một tên tuổi trên văn đàn Việt Nam Cộng Hoà vừa qua đời. Ông ra đi để lại tiếc thương trong lòng nhiều người Việt đã sống và lớn lên tại miền Nam.
Mấy bữa nay hơi rảnh, ngồi soạn giấy tờ cũ, tình cờ thấy lại bản nháp tạp ghi nầy. Tờ giấy cũ viết lại những suy nghĩ vụn vặt trong 7 ngày dự khóa tu mùa Hè năm 2000, tại tu viện Lộc Uyển – Nam California. Khóa tu do Thiền sư Thích Nhất Hạnh và Tăng đoàn Làng Mai hướng dẫn.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.