Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hài Kịch Họp Với Iran Về Võ Khí Hạch Tâm

16/04/201523:07:00(Xem: 5115)

Obama sẽ múa rốn pha chè thế nào với các giáo chủ Ba Tư tại Tehran...

Vì ngẫu nhiên thôi, việc Chính quyền Obama đàm phán với Iran về võ khí hạch tâm lại trùng hợp với dịp người Việt kỷ niệm 40 năm của biến cố 1975, người viết sẽ… cố quên chuyện Việt Nam hay cuộc “Hòa đàm Paris” để kết thúc chiến tranh với chiến thắng của Hà Nội. Cố mà hơi khó!

Xin tóm lược về hồ sơ bằng một câu có thể được giải Nobel… về văn chương chính trị vì tối mò.

“Sau năm năm thương thuyết gián tiếp rồi trực tiếp và sau hai ngày gia hạn khi đã đến kỳ, hôm mùng hai Tháng Tư vừa qua, Chính quyền Obama có vẻ tạo được một hình thức đàm phán sơ khởi về một khuôn khổ thương thảo từ nay đến cuối Tháng Sáu về một hy vọng thỏa thuận với Iran về kế hoạch võ khí hạch tâm của Iran.”

Câu tóm lược này quá hay vì ngôn ngữ uyên áo rất ngoại giao chính trị, nên cần… tóm lược lại:

Đấy là một thắng lợi chính trị của Tổng thống Mỹ vì đạt được một hình thức đàm phán dù sơ khởi về một khuôn khổ đàm phán trong hạn kỳ chừng ba tháng tới về một hy vọng thỏa thuận được với các giáo chủ Iran về kế hoạch chế tạo võ khí hạch tâm của Iran. Nói theo bạch văn của người phàm thì chưa cái gì ra cái gì cả. Vì tất cả đều dựa trên hy vọng với rất nhiều cái “nếu” - giả thuyết - về từng bước thương thuyết.

Nhưng dù sao mặc lòng - một chữ nhuốm mùi Hà Nội – đấy là một thắng lợi.

Chẳng khác gì khi Chính quyền Lyndon B. Johnson thỏa thuận được với Hà Nội tại Paris năm xưa về hình dạng của cái bàn thương thuyết giữa hai phía mà có bốn phe. Chuyện ấy của ta đã thành lịch sử bi thảm, chuyện Obama múa rốn với các giáo chủ của xứ Ba Tư mới là tương lai khôi hài.

Tương lai đó vẫn còn mờ mịt vì cả chục nan đề chưa có đáp án thì Chính quyền Obama xoay ra đánh võ ở nhà. Dựa trên hy vọng về một khuôn khổ đàm phán kế tiếp, Nội các Obama tự cho mình cái quyền tháo gỡ bằng Sắc lệnh của Hành pháp các quyết định trừng phạt Iran do Quốc hội đặt ra từ 2012.

Từ cuộc bầu cử năm ngoái, khi đối lập Cộng Hòa đã chiếm đa số và kiểm soát nghị trình của lưỡng viện Quốc hội, Chính quyền Obama cho biết là sẽ qua mặt Quốc hội. Thay vì dung hòa quan điểm qua sự tương nhượng lưỡng đảng, Hành pháp sẽ giải quyết nhiều hồ sơ chiến lược bằng Sắc lệnh. Thí dụ như hồ sơ di dân nhập lậu, hay giải tỏa quan hệ với Cuba hoặc tháo gỡ lệnh cấm vận Iran để đổi lấy hy vọng là Iran tạm ngưng kế hoạch chế tạo võ khí hạch tâm được mươi năm.

Tuần qua, Ủy ban Ngoại giao Thượng viện có câu trả lời. Hôm Thứ Ba 14, 10 Nghị sĩ Cộng Hòa tương nhượng với chín Nghị sĩ Dân Chủ để đạt tỷ lệ thống nhất là 19-0 về một dự luật theo đó Hành pháp phải giải trình cho Lập pháp nội dung đàm phán với Iran để Quốc hội thẩm xét và biểu quyết qua một số thể thức và kỳ hạn.

Cho đến lúc cuối cùng, Chính quyền Obama còn hăm dọa phủ quyết mọi đạo luật của Quốc hội liên quan đến hồ sơ Iran. Nhưng khi thấy các dân biểu nghị sĩ Dân Chủ cũng muốn có tiếng nói trong việc thẩm xét và biểu quyết những thỏa thuận với Iran nên Quốc hội có đủ phiếu gạt quyền phủ quyết của Tồng thống vào rổ rác thì Obama đành ngậm bồ hòn làm ngọt.

Và trấn an Iran rằng dù có bị Quốc hội ở nhà tặng cho trái chanh, ông vẫn pha được một ly chanh đường!

Chúng ta còn hai tháng rưỡi để xem Obama sẽ múa rốn pha chè thế nào với các giáo chủ Ba Tư tại Tehran để đạt một thỏa thuận tạm hầu kết thúc nhiệm kỳ của ông với một thắng lợi biểu kiến – và nhường cho người kế vị tiếp tục đấu trí và đấu lực với Iran.

Nhưng không nên quên vài sự thật khách quan sau đây.

Iran là một đại gia về dầu khí ở Trung Đông nên chẳng cần đến năng lượng nguyên tử (atomic) hay hạch tâm (nuclear) cho nhu cầu kinh tế dân sự của mình. Iran không che giấu “quyền tự vệ tích cực” bằng nhiều loại võ khí tàn sát, và đã thực tế bành trướng thế lực tại Iraq, trong khi tiếp tục nuôi dưỡng các lực lượng khủng bố Hồi giáo để khuynh đảo toàn khu vực, từ Syria qua tới Yemen. Và vì vậy, dù chưa có võ khí hạch tâm, Iran đã thành cường quốc đang đảo lộn cái trật tự quá bất ổn trong thế giới Hồi giáo khiến các cường quốc khác phải chột dạ, như Saudi Arabia, Egypt hay Turkey. Ngoài các nước Hồi giáo thuộc sắc tộc Á Rập, Ba Tư, Thổ hay Kurd, theo hệ phái Sunni hay Shiite, còn có quốc gia Israel của dân Do Thái đang nhìn vào Iran như mối nguy sinh tử nên có thể phải tung biện pháp phòng thủ tích cực bằng cách tấn công các căn cứ chế tạo nguyên liệu sẽ làm ra quả bom hạch tâm.


Phải chăng, khi Obama lạc quan tin tưởng vào “thiện chí” của Iran, ông cũng muốn lập ra một trật tự bất ổn khác, để các nước Hồi giáo trong vùng canh chừng nhau bằng võ khí tuyệt đối? Trong không gian nhiễu loạn ấy, các lực lượng khủng bố như đám al-Qaeda tự phát ở nhiều địa phương, hay tổ chức xưng danh Nhà nước Hồi giao ISIL, hoặc Boko Haram tại Châu Phi, hoặc Hamas và Hezbollah, v.v… sẽ tung hoành như thế nào?

Chưa đi tới những kịch bản hãi hùng ấy mà mới chỉ nhìn vào sự thể hiện tại, sau khi Chính quyền Obama đạt thỏa thuận tạm với Iran và đành nhượng bộ Quốc hội Mỹ, người ta cũng thấy ra nhiều chuyện lạ kỳ.

Thứ nhất, dựa trên lý luận rằng việc đàm phán với Iran có tính chất đa phương, Obama gây vấn đề cho Lập pháp Hoa Kỳ.

Khuôn khổ đa phương này có năm hội viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hệp quốc (Anh, Pháp, Nga, Tầu, Mỹ) cùng nước Đức và đại diện của Liên hiệp Âu châu ngồi thảo luận với Iran. Sau khi đạt thỏa thuận tạm về khuôn khổ thảo luận kế tiếp Obama mà lấy quyết định sẽ tháo gỡ biện pháp cấm vận do Nghị quyết của Liên hiệp quốc đặt ra từ năm 2012, ông tạo điều kiện cho các nước Âu Châu cũng vượt rào cấm vận mà làm ăn với Iran.

Cũng quyết định ấy lại khiến Lập pháp Mỹ phải chấp hành một quyết định của Liên hiệp quốc (với hai lá phiếu có thẩm quyền phủ quyết của hai đối thủ của Mỹ Liên bang Nga và Trung Quốc). Với nhiều người Mỹ, cả Dân Chủ lẫn Cộng Hòa, đấy là điều khó chấp nhận. Nhất là khi Quốc hội bị tước quyền phê chuẩn một hiệp ước có tính chất chiến lược cho Hoa Kỳ.

Nếu như việc đàm phán ấy đạt kết quả tạm vào ngày 30 Tháng Sáu này, Quốc hội có 30 ngày duyệt xét nội dung và bác bỏ hay chấp thuận. Nếu Quốc hội bác bỏ thì phải qua một trận đánh nữa để vượt quyền phủ quyết của Tổng thống. Nếu như việc đàm phán ấy không đạt kết quả trong kỳ hạn thì Quốc hội có 60 ngày để cứu xét lại. Và nếu thấy việc đàm phán khó đạt kết quả trước hay trong ngày 30 Tháng Sáu, Obama vẫn còn biện pháp câu giờ là triển hạn một kế hoạch đã thỏa thuận với Iran từ năm 2013 để sẽ lại… bàn tiếp. Nhưng phải báo cho Quốc hội trong kỳ hạn 45 ngày.

Những rắc rối về thời hạn và điều kiện ấy cho thấy trước một trận đấu bất tận trên chính trường Mỹ về một thỏa thuận mà Iran vẫn có tiếng nói. Quyền chủ động thực tế rơi vào tay các Giáo chủ tại Tehran.

Chưa kịp tới đó thì Liên bang Nga đã nhảy vào ăn có. Tổng thống Vladimir Putin quyết định sẽ bán hỏa tiễn S-300 cho dàn phòng không của Iran, với lý do là đã có thỏa thuận và võ khí này chỉ mang tính chất phòng thủ. Obama nhượng bộ Iran và gây vấn đề với Quốc hội ở nhà mà sau cùng thì nước Nga có lợi! Thêm tiền và kết bạn với một đối thủ của Hoa Kỳ để giải tỏa sức ép tại Ukraine.

Barack Obama phải cố gieo họa cho nước Mỹ thì mới thành công như vậy. Nhưng chuyện chưa hết.

Tại Trung Đông có xứ Israel không mấy yên tâm về chuyện bán chác của Chính quyền Obama với kết quả nhãn tiền là Iran sẽ có hỏa tiễn S-300 của Nga. Phải chăng vì vậy mà hãng thông tấn NRG tại Israel lập tức tiết lộ tin tức của giới chức giấu tên, rằng Israel sẽ bán võ khí tối tân cho… Ukraine và Georgia!

Tháng Tám năm 2008, khi Putin xua quân vào Georgia, Israel đã đánh đòn dứ là sẽ bán võ khí sát thương cho chính quyền Georgia tại Tbilisi. Lập tức Nga xin đàm phán với Israel và cam kết không bán hỏa tiễn S-300 cho Syria và Iran. Bây giờ hài kịch tái diễn.

Putin muốn Hoa Kỳ bị vướng chân vào vũng lầy Trung Đông mà khỏi can thiệp quá mạnh vào chuyện Ukraine của mình tại Âu Châu. Obama làm đúng như vậy, là ráo riết tháo chạy và bán cái cho xứ khác. Với hậu quả bất ngờ là khiến Israel nhập cuộc để bảo vệ khả năng phòng thủ của mình và gây khó cho cả Putin lẫn Obama. Tất nhiên là những chuyện trái khoáy như vậy đều được Quốc hội Mỹ ghi nhận trong trận đấy Mỹ-Mỹ về Iran. Không phải là điều quái hay sao?

Sau cùng, kinh nghiệm của Việt Nam với Hiệp định Paris 1973 và kết quả 1975 khiến ta có thể… mua cổ phiếu của Iran. Nhờ Mỹ, xứ này sẽ có tương lai, còn ai chết oan thì ráng chịu.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.