Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Lê Nghĩa

10/04/201500:00:00(Xem: 2621)

LÊ NGHĨA (? - ?)

Ông Lê Nghĩa quê Hải Dương, không rõ năm sinh và năm mất. Năm 1643, ông đậu Tiến sĩ, giữ chức Thừa chỉ viện Hàn lâm kiêm Sử quán.

Năm 1647, vua Lê Thánh Tông muốn xem quốc sử do Lê Nghĩa đang viết, vua sai một Triều thần đến viện Hàn lâm gặp Lê Nghĩa. Triều thần hỏi: “Vua muốn xem quốc sử, khi xưa Phòng Huyền Linh làm sử quan, Đường Thái Tông muốn xem sử đang viết, Phòng Huyền Linh không đồng ý. Nay ông và Huyền Linh ai hơn ai?”. Ông điềm đạm đáp: “Phòng Huyền Linh lo ngại chép việc Huyền Vũ Môn, đợi đến khi vua băng hà mới chép, e rằng tôi không làm được như vậy”. Triều thần ấy bảo: “Hoàng thượng muốn xem Quốc sử từ năm 1460 (Quang Thuận) đến nay thôi, xin Sử quan tuân lệnh của ngài”. Ông thẳng thắn: “Hoàng thượng bây giờ xem quốc sử, khác nào Đường Thái Tông đòi xem sử đang chép của Phong Huyền Linh. Thiên hạ sẽ dị nghị!”. Triều thần lại nài nỉ: “Sở dĩ vua muốn xem quốc sử, để thấy nếu ngài có sai lầm, thì sửa đổi cho thiên hạ nhờ”. Ông nghiêm nghị đáp: “Phiền ông về trình với Hoàng thượng, ngài làm điều phải là được, cần chi phải xem trước quốc sử”.


Lê Thánh Tông truyền rằng: “Trẫm muốn biết điều sai để sửa mình thành một hiền quân, mong Sử quan hiểu cho”. Khi đó ông mới dâng Quốc sử đang viết và nói: “Hoàng thượng muốn biết sự thật để sửa lỗi thật là phúc cho thiên hạ”.

Lê Quí Đôn bình luận về Lê Nghĩa: “Trong đời Lê Thánh Tông, chọn lựa Sử quan thật là quan trọng, như ông Lê Nghĩa, chép sử, trung thực, minh bạch mà biên thẳng thắn, có khí tiết cổ nhân”.

Cảm phục: Lê Nghĩa

Lê Nghĩa, Sử gia thật vững vàng!
Tìm tòi, nghiên cứu viết từng trang
Đắn đo nghiền ngẫm, lo toan dạ
Gương sáng cho đời, gẫm nể nang!

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong những trang sổ tay trước, chúng tôi đã có dịp đề cập đến vài mảnh đời lưu lạc của đồng bào H’mong đến từ Mường Nhé. Những dòng chữ còn lại của S.T.T.D hôm nay xin được dành riêng cho những đồng bào Thượng đi từ Tây Nguyên mà chúng tôi đã có dịp tiếp chuyện – nhiều lần – ở ven đô Bangkok.
Hôm nay 24/11/20, theo tin AFP, ông TT.Trump bật đèn xanh cho ông Joe Biden đắc cử Tổng thống trong cuộc bầu cử hôm 3/11 tiếp cận chương trình chuyển giao quyền lực tuy ông Trump vẫn chưa thừa nhận sự thắng cử của ông Biden.
Trước hết chúng ta hãy biết ơn chính nền dân chủ. Trong mùa bầu cử này, chúng ta đã thấy những con số kỷ lục về số người Mỹ thực hiện quyền thiêng liêng nhất của họ, đó là quyền bỏ phiếu để bày tỏ ý nguyện của họ qua lá phiếu. Hơn 150 triệu người đã đi bỏ phiếu. Đó là điều phi thường. Nếu quý vị muốn biết điều gì đang đập tận trong trái tim nước Mỹ thì đó là nền dân chủ.
Qua bao nhiêu mùa lễ Tạ Ơn trên đất Hoa Kỳ, năm nào tôi cũng thầm tạ ơn đất nước này đã cho tôi một nếp sống tự do, một mái nhà ấm cúng dung dưỡng gia đình tôi từ ngày tôi rời Việt Nam. Năm nay là lần đầu tiên tôi nghĩ mình nên trải lòng biết ơn sâu xa này xuống mà nói thành lời. Nguyên nhân chính có lẽ vì biến cố đại dịch và sự mâu thuẫn chính trị của nước Mỹ tác động mạnh đến tôi và cuộc sống của triệu triệu người dân.
Xét lại lịch sử đảng, bài học hàng hàng lớp lớp Thanh niên-Trí thức đã xếp bút nghiên theo tiếng gọi kháng chiến chống Pháp giàng độc lập trước 1945, để sau này phải hối hận vì đã sai lầm để cho đảng Cộng sản cướp công kháng chiến, biến hành động gọi là Cách mạng tháng Tám thành bệ phóng cho đảng lên nắm quyền cai trị độc tài Cộng sản.
Số dân Việt Nam đang trôi nổi ở xứ Chùa Tháp thì không. Họ là thứ sắc dân vô tổ quốc (stateless ethnic Vietnamese, theo như cách gọi chính thức của các N.G.O đang hoạt động ở Cambodia) nên không có quyền sở hữu tài sản hay đất đai, và buộc phải chấp nhận một nếp sống rất bồng bềnh, và vô cùng bấp bênh – như hiện cảnh.
Một vài ghi chép lại trong nhiều tháng qua là như vậy. Câu chuyện về những người Việt ủng hộ Trump và chống Trump sẽ vẫn kéo dài thêm một thời gian nữa. Nó sẽ khép lại, hay mở rộng thêm còn tùy vào nghiệp lực của nước Mỹ, của cộng đồng người Việt ở Mỹ. Qui luật nhân quả vẫn sẽ vận hành như một qui luật muôn đời của vũ trụ.
Đã vài tuần kể từ lần cuối tôi liên lạc với quý vị. Trong thời gian đó, chúng tôi đã gắng sức làm việc để thành lập một nội các thể hiện các giá trị mà chúng tôi đã đưa ra là, hàn gắn sự chia rẽ quốc gia sâu đậm tại quốc nội và khôi phục vai trò lãnh đạo của chúng ta ở quốc ngoại.
Giữa những giờ phút ngự trị bởi các con số khổng lồ chóng mặt, những tranh cãi dao búa, một câu nói của ông Joe Biden đã nhắc nhở tới chiều sâu của một cuộc bầu cử dân chủ: đằng sau mỗi lá phiếu là một con người. Câu nói như một công án thiền. Tường chừng chìm lỉm trong những tiếng la hét, reo hò, bên này giận dữ, bên kia vui mừng.
Tổng thống Donald Trump sau khi lên nhậm chức đã nhanh chóng ký quyết định rút khỏi Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nay nhìn trở lại cuộc tranh cử 2016, tôi tin rằng nếu giả sử bà Hillary Clinton thắng cử, bà cũng khó có thể đưa nước Mỹ gia nhập TPP.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Mắt thường chúng ta có thể nhìn thấy bao xa?
Theo nhà dịch tễ học hàng đầu của Thụy Điển, hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy miễn dịch cộng đồng đang giúp nước họ chống lại Covid-19
Theo dự báo mới nhất của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), đại dịch Covid-19 sẽ gây thiệt hại lớn cho ngành hàng không toàn cầu trong giai đoạn 2020-2021.
Sau khi các hãng dược phẩm Mỹ và Anh lần lượt công bố kết quả thử nghiệm khả quan vaccine phòng Covid-19, Nga cũng tuyên bố sẽ bán vaccine Covid-19 với giá rẻ hơn và đặt mục tiêu sản xuất 1 tỷ liều trong năm 2021
Theo trang Financial Times, Facebook đang lên kế hoạch “lấy lòng” ông Biden bằng các chiến dịch tập trung vào Covid-19 và biến đổi khí hậu.